സരസ്യേകേന പാദേന തിഷ്ഠന്തമപരാജിതമ്। പൃച്ഛാമി കോ ഭവാന്ദേവോ ന മേ യക്ഷോ മതോ ഭവാന്
തടാകത്തിൽ ഒരു കാൽ കൊണ്ട് നില്ക്കുന്ന ജയിക്കാനാവാത്തവനെ കണ്ടു ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു: ആരാണ് നിങ്ങൾ, ദേവനേ? നിങ്ങൾക്ക് യക്ഷൻ എന്നതുപോലെ തോന്നുന്നില്ല.
ബസൂനാം വാ ഭവാനേകോ രുദ്രാണാമഥവാ ഭവാന്। അഥവാ മരുതാം ശ്രേഷ്ഠോ വജ്രീ വാ ത്രിദശേശ്വരഃ
നീ വസുക്കളിൽ ഒരാളോ, അല്ലെങ്കിൽ രുദ്രന്മാരിൽ ഒരാളോ? അല്ലെങ്കിൽ മരുതുകളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനോ, അതോ ഇടിയുണ്ടാക്കുന്ന ആയുധം കൈവശമുള്ള ദേവന്മാരുടെ അധിപനോ?
മമ ഹി ഭ്രാതര ഇമേ സഹസ്രശതയോധിനഃ। തം യോധം ന പ്രപശ്യാമി യേന സര്വേ നിപാതിതാഃ
എന്റെ സഹോദരന്മാർ എല്ലാം ആയിരക്കണക്കിന് ശത്രുക്കളെ നേരിടാൻ കഴിവുള്ള വീരന്മാരാണ്. എന്നാൽ അവരെ എല്ലാവരെയും തോൽപ്പിച്ച ആ യോദ്ധാവിനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
സുഖം പ്രതി പ്രബുദ്ദാനാമിന്ദ്രിയാണ്യുപലക്ഷയേ। സ ഭവാന്സുഹൃദോസ്മാകമഥവാ നഃ പിതാ ഭവാന്
ഇവിടെ ഉണർന്നിരിക്കുന്നവരുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ സുഖത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നുവെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു. അതിനാൽ, നീ ഞങ്ങളുടെ സ്നേഹിതനോ, അല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങളുടെ പിതാവോ ആയിരിക്കാം.
അഹംതേ ജനകസ്താത ധര്മോ മൃദുപരാക്രമ। ത്വാം രദിദൃക്ഷുരനുപ്രാപ്തോ വിദ്ധി മാം ഭരതര്ഷഭ
കുഞ്ഞേ, ഞാൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ പിതാവായ ധർമ്മൻ — സ്നേഹവും വിനയവും നിറഞ്ഞവൻ. നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചാണ് ഞാൻ ഇവിടെ വന്നത്. ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠാ, എന്നെ തിരിച്ചറിയണം.
യശഃ സത്യംദമഃ ശൌചമാര്ജവം ഹ്രീരചാപലമ്। ദാനം തപോ ബ്രഹ്മചര്യമിത്യേതാസ്തനവോ മമ
പ്രശസ്തി, സത്യനിഷ്ഠ, ആത്മനിയന്ത്രണം, ശുദ്ധി, നേരായ മനസ്സ്, ലജ്ജ, ചഞ്ചലത്വമില്ലായ്മ, ദാനശീലം, തപസ്സു, ബ്രഹ്മചര്യമായ ജീവിതം — ഇവയൊക്കെയാണ് എന്റെ അവയവങ്ങൾ.
അഹിംസാ സമതാ ശാന്തിസ്തപഃ ശൌചമമത്സരഃ। ദ്വാരാണ്യേതാനി മേ വിദ്ധി പ്രിയോ ഹ്യസി സുതോ മമ
അഹിംസ, സമത, ശാന്തി, തപസ്സു, ശുദ്ധി, അസൂയയില്ലായ്മ — ഇവയെ എന്റെ വാതിലുകൾ എന്ന് നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം. നീ എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട മകനാണ്.
ദിഷ്ട്യാ പഞ്ചസു രക്തോസി ദിഷ്ട്യാ തേ ഷട്രപദീ ജിതാ। ദ്വേ പൂര്വേ മധ്യമേ ദ്വേ ച ദ്വേ ശാന്തേ സാംപരായികേ ।। $
നിന്റെ ഭാഗ്യത്താൽ നീ അഞ്ചെണ്ണം ജയിച്ചു, ഭാഗ്യത്താൽ തന്നെ ആറു പടികൾ നീ കടന്നു. രണ്ടെണ്ണം ആദിയിൽ, രണ്ടെണ്ണം മദ്ധ്യത്തിൽ, രണ്ടെണ്ണം സമാധാനവും അന്തിമവുമാണ്.
ധ്രമോഽഹമിതി ഭദ്രം തേ ജിജ്ഞാസുസ്ത്വാമിഹാഗതഃ। ആനൃശംസ്യേന തുഷ്ടോസ്മി വരം ദാസ്യാമി തേഽനഘ
ഞാൻ ധർമ്മൻ തന്നെയാണ്; നിനക്ക് ആശംസകൾ! നിന്നെ പരീക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ ഇവിടെ വന്നു. നിന്റെ ദയാലുത്വം കണ്ടു ഞാൻ സന്തോഷിച്ചു; പാപരഹിതനായ നീക്ക് ഞാൻ ഒരു വരം നൽകാം.
വരം വൃണീഷ്വ രാജേന്ദ്രദാതാ ഹ്യസ്മി തവാനഘ। യേ ഹി മേ പുരുഷാ ഭക്താ ന തേഷാമസ്തി ദുര്ഗതിഃ
രാജാവേ, നീ ഒരു വരം ചോദിക്കൂ, ഞാൻ നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കാൻ തയ്യാറാണ്. എന്നെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കു ദുർഭാഗ്യം ഉണ്ടാവില്ല.
അരണീ തു ഹൃതായസ്യ മൃഗേണ വദതാംവര। തസ്യാഗ്നയോ ന ലുപ്യേരന്പ്രഥമോഽസ്തു വരോ മമ
എന്റെ ആദ്യമായൊരു വരം ഇതാകട്ടെ — മൃഗം കൊണ്ടുപോയ ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ അരണി ദണ്ഡിൽ നിന്നുള്ള അഗ്നി ഒരിക്കലും നശിക്കരുതേ.
ആരണേയമിദം തസ്യ ബ്രാഹ്മണസ്യ ഹൃതം മയാ। മൃഗവേഷേണ കൌന്തേയ ജിജ്ഞാലാര്ഥം തവാനഘ
കുന്തിദേവിയുടെ കുറ്റമില്ലാത്ത മകനേ, ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ അരണി ഞാൻ തന്നെ, മൃഗവേഷം ധരിച്ച്, നിന്നെ പരീക്ഷിക്കാൻ എടുത്തതാണു.
ദദാനീത്യേവ ഭഗവാനുത്തരം പ്രത്യപദ്യത। അന്യം വരയ ഭദ്രം തേ വരം ത്വമമരോപമ
ഭഗവാൻ ഉടൻ തന്നെ പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഞാൻ ഈ വരം നൽകുന്നു. നീ മറ്റൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, അമരന്മാരെപ്പോലെയുള്ളവനേ, നിനക്ക് എല്ലാ ഭാഗ്യവും ഉണ്ടാകട്ടെ.'
വര്ഷാണി ദ്വാദശാരണ്യേ ത്രയോദശമുപസ്ഥിതമ്। തത്രനോ നാഭിജാനീയുര്വസതോ മനുജാഃ ക്വചിത്
പന്ത്രണ്ടു വർഷം കാടിൽ കഴിഞ്ഞു, പതിമൂന്നാമത്തേത് എത്തിയിരിക്കുന്നു — ആ വർഷം എവിടെയും മനുഷ്യർ നമ്മെ തിരിച്ചറിയരുതേ.
ദദാനീത്യേവ ഭഗവാനുത്തരം പ്രത്യപദ്യത। ഭൂയശ്ചാശ്വാസയാമാസ കൌന്തേയം സത്യവിക്രമമ്
ഭഗവാൻ ഉടൻ തന്നെ പറഞ്ഞു: 'ഇതും ഞാൻ അനുവദിക്കുന്നു,' എന്നിട്ട് സത്യവും ധൈര്യവും നിറഞ്ഞ കുന്തിപുത്രനെ വീണ്ടും ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
യദ്യപി സ്വേന രൂപേണ ചരിഷ്യഥ മഹീമിമാമ്। ന വോ വിജ്ഞാസ്യതേ കശ്ചിത്രിഷു ലോകേഷു ഭാരത
ഭാരതപുത്രന്മാരേ, നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ സ്വരൂപത്തിൽ തന്നെ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചാലും, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ആരും നിങ്ങളെ തിരിച്ചറിയില്ല.
വര്ഷംത്രയോദശമിദം മത്പ്രസാദാത്കുരൂദ്വഹാഃ। വിരാടനഗരേ ഗൂഢാ അവിജ്ഞാതാശ്ചരിഷ്യഥ
കുരുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ പതിമൂന്നാം വർഷം നിങ്ങൾ വിരാടനഗരിയിൽ ഒളിഞ്ഞ്, ആരും തിരിച്ചറിയാതെ ജീവിക്കും.
യദ്വഃ സംകല്പിതം രൂപം മനസാ യസ് യാദൃശമ്। താദൃശം താദൃശം സര്വേ ഛന്ദതോ ധാരയിഷ്യഥ
നിങ്ങൾ ഓരോരുത്തരും മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രൂപം എങ്ങനെയാണോ, അതുപോലെയേ അതു സ്വേച്ഛയാൽ സ്വീകരിക്കാൻ നിങ്ങൾക്കാവും.
അരണീസഹിതം ഭാണ്ഡം ബ്രാഹ്മണായ പ്രയച്ഛത। ജിജ്ഞാസാര്ഥം മയാ ഹ്യേതദാഹൃതംമൃഗരൂപിണാ
അരണി ദണ്ഡും പാത്രവും ആ ബ്രാഹ്മണന് തിരികെ നൽകൂ; നിങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ തന്നെ മൃഗരൂപത്തിൽ അവ എടുത്തതാണു.
പ്രവൃണീഷ്വാപരം സൌമ്യ വരമിഷ്ടം ദദാനി തേ। ന തൃപ്യാമി നരശ്രേഷ്ഠ പ്രയച്ഛന്വൈ വരാംസ്തഥാ
സൗമ്യനേ, നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള മറ്റൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ; അതും ഞാൻ നിനക്ക് നൽകാം. മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഇങ്ങനെ വരങ്ങൾ നൽകുന്നതിൽ എനിക്കു തൃപ്തിയില്ല.
തൃതീയം ഗൃഹ്യതാം പുത്ര വരമപ്രതിമം മഹത്। ത്വം ഹി മത്പ്രഭവോ രാജന്വിദുരശ്ചമമാംശജഃ
മകനേ, നീ മൂന്നാമത്തായി അതുല്യവും മഹത്തായതുമായ ഒരു വരം സ്വീകരിക്കണം; രാജാവേ, നീ എന്റെ ഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചിരിക്കുന്നത്, വിധുരനും എന്റെ ഭാഗത്തിൽ നിന്നാണ്.
ദേവദേവോ മയാ ദൃഷ്ടോ ഭവാന്സാക്ഷാത്സനാതനഃ। യം ദദാസി വരം തുഷ്ടസ്തം ഗ്രഹീഷ്യാമ്യഹം പിതഃ
ദേവതകളുടെ ദേവനായ ശാശ്വതനേ, ഞാൻ നേരിട്ട് നിന്നെ കണ്ടു. നീ സന്തോഷത്തോടെ നൽകുന്ന വരം, അച്ഛനേ, അതു ഞാൻ സ്വീകരിക്കും.
ജയേയം ലോഭമോഹൌ ച ക്രോധം ചാഹം സദാ വിഭോ। ദാനേ തപസി സത്യേ ച മനോ മേ സതതം വേത്
മഹാബലവാനേ, എനിക്ക് എപ്പോഴും ലോഭം, മോഹം, കോപം എന്നിവയെ ജയിക്കാൻ കഴിയട്ടെ; ദാനം, തപസ്സ്, സത്യം എന്നിവയിൽ എന്റെ മനസ്സ് സ്ഥിരമായി നിലനില്ക്കട്ടെ.
രഉപപന്നോ ഗുണൈരേതൈഃ സ്വഭാവേനാസി പാണ്ഡവ। ഭവാന്ധര്മഃ പുനശ്ചൈവ യഥോക്തം തേ ഭവിഷ്യതി
പാണ്ഡവാ, ഈ ഗുണങ്ങൾ സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ നിനക്കുണ്ട്; നീ തന്നെ ധർമ്മം вопരിഷ്ടം; നീ ചോദിച്ചതുപോലെ തന്നെ എല്ലാം നിനക്കു സംഭവിക്കും.
ഇത്യുക്ത്വാന്തഽര്ദധേ ധര്മോ ഭഗബാഁല്ലോകഭാവനഃ। സമേതാഃ പാണ്ഡവാശ്ചൈവ സുഖസുപ്താ മനസ്വിനഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ലോകങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന ഭഗവാൻ ധർമ്മം അപ്രത്യക്ഷനായി; പാണ്ഡവർ ഒരുമിച്ച് മനസ്സു സമാധാനത്തോടെ സുഖമായി ഉറങ്ങി.
ഉപേത്യചാശ്രമം വീരാഃ സര്വ ഏവ ഗതക്ലമാഃ। ആരണേയം ദദുസ്തസ്മൈ ബ്രാഹ്മണായ തപസ്വിനേ
ശക്തിയും ക്ഷീണവും മാറിയ വീരന്മാർ ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി, ആ തപസ്വിയായ ബ്രാഹ്മണന് അരണി ദണ്ഡു നൽകി.
ഇദം സമുത്ഥാനസമാഗതം മഹ- ത്പിതുശ്ചപുത്രസ്യ ച കീര്തിവര്ധനമ്। പഠന്നരഃ രസ്യാദ്വിജിതേന്ദ്രിയോ വശീ സപുത്രപൌത്രഃ ശതപര്ഷഭാഗ്ഭവേത്
ഈ മഹാനായ അച്ഛനും മകനും സംബന്ധിച്ച കഥ വായിക്കുന്ന, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിക്കുന്ന, സ്വയം നിയന്ത്രണമുള്ള മനുഷ്യൻ, മക്കളോടും മുമ്മക്കളോടും കൂടെ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ച് നൂറു വർഷം ആയുസ്സു നേടും.
ന ചാപ്യധര്മേ ന സുഹൃദ്വിഭേദനേ പരസ്വഹാരേ പരദാരമര്ശനേ। കദര്യഭാവേ ന രമേനേമനഃ സദാ നൃണാം സദാഖ്യാനമിദം വിജാനതാമ്
ഈ പവിത്രമായ കഥ അറിയുന്നവരുടെ മനസ്സ് അധർമ്മത്തിൽ, സുഹൃത്തുക്കളെ വേർതിരിക്കുന്നതിൽ, അന്യരുടെ സമ്പത്ത് കൈവശപ്പെടുത്തുന്നതിൽ, അന്യഭാര്യയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നതിൽ, കഞ്ചുഷതയിൽ — ഇതൊന്നിലും ഒരിക്കലും ആസ്വാദനം കാണില്ല.
നാരായണം നമസ്കൃത്യ നരം ചൈവ നരോത്തമമ്। ദേവീം സരസ്വതീം വ്യാസം തതോ ജയമുദീരയേത്
നാരായണനെയും, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നരനെയും, ദേവിയായ സരസ്വതിയെയും, വ്യാസനെയും ആദരപൂർവം വന്ദിച്ചശേഷം, വിജയത്തെ വിളിച്ചുപറയണം.
പതിവ്രതാ മഹാഭാഗാ സതതം സുഖഭാഗിനീ । ദ്രൌപദീ സാ കഥം ബ്രഹ്മന്നജ്ഞാതാ ദുഃഖിതാഽവസത്
ഭർത്താവിനോടു അഗാധമായ ഭക്തിയുള്ള, മഹാഭാഗ്യവതിയായ, എല്ലായ്പ്പോഴും സന്തോഷത്തിൽ ജീവിച്ചിരുന്ന ദ്രൗപദി, ബ്രാഹ്മണനേ, എങ്ങനെയാണ് അജ്ഞാതയായി ദുഃഖത്തിൽ കഴിയേണ്ടിവന്നത്?