കിംസ്വിദ്വനമിദം ദഗ്ധം കിംഖിദ്ദൃഷ്ടോ മൃതോ ഭവേത്। പ്രഹരന്തോ മഹാഭൂതം ശപ്താസ്തേനാഥ തേഽപതന്
'എന്താണ് സംഭവിച്ചത്? ഈ കാട് കത്തിക്കളഞ്ഞോ? എന്തെങ്കിലും കണ്ടിട്ടോ മരിച്ചോ? അവർ ഏതെങ്കിലും മഹാശക്തിയുള്ളവനെ ആക്രമിച്ച് ശാപം കിട്ടി വീണോ?''
ന പശ്യന്ത്യഥവാ വീരാഃ പാനീയം യത്രതേ ഗതാഃ। അന്വിച്ഛദ്ഭിര്വനേ തോയം കാലോഽയമതിപാതിതഃ
അല്ലെങ്കിൽ, വീരന്മാർ പോയ സ്ഥലത്ത് വെള്ളം കാണുന്നില്ലേ? കാട്ടിൽ വെള്ളം അന്വേഷിച്ച് തിരഞ്ഞു നടക്കുമ്പോൾ, വളരെ സമയം കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു.'
കിംനു തത്കാരണം യേന നായാന്തി പുരുഷര്ഷഭാഃ। ഗച്ഛാമ്യേഷാം പദം ദ്രഷ്ടുമിതി കൃത്വാ യുധിഷ്ഠിരഃ
എന്താണ് ഈ മഹാന്മാർ മടങ്ങിവരാത്തതിന്റെ കാരണം? ഇവരുടെ വഴി നോക്കാൻ ഞാൻ പോകാം എന്നു യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ തീരുമാനിച്ചു.
സമുത്ഥായ മഹാബുദ്ധിര്ദഹ്യമാനേന ചേതസാ। വ്യപേതജനനിര്ഘോഷം പ്രവിവേശ മഹാവനമ്
ആ മഹാനായ മനസ്സുകാരൻ, മനസ്സ് വേദനയിൽ കത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കെ എഴുന്നേറ്റ്, മനുഷ്യരുടെ ശബ്ദങ്ങൾ ഇല്ലാതായ വലിയ കാടിലേക്ക് കടന്നു入り.
രുരുഭിശ്ച വരാഹൈശ്ച പക്ഷിഭിശ്ച നിഷേവിതമ്। നീലഭാസ്വരവര്ണൈശ്ച പാദപൈരുശോഭിതമ്
ആ കാട് മാൻമരങ്ങളും പന്നികളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞതായിരുന്നു, നീലയും പൊന്നും നിറമുള്ള തഴുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നതും.
ഭ്രമരൈരുപഗീതം ച പക്ഷിഭിശ് സമന്തതഃ। `മൃദുശാഡ്വലസംകീര്ണഭൂമിഭാഗം മനോഹരമ്
അവിടെയെങ്ങുമുള്ള തവളകളും പക്ഷികളും ചേർന്ന് പാടുന്ന ശബ്ദവും, മൃദുവായ പച്ച പുല്ല് വിരിഞ്ഞ മനോഹരമായ നിലവും ആ കാടിന് ഉണ്ടായിരുന്നു.
സ ഗച്ഛന്കാനനേ തസ്മിന്ഹേമജാലപരിഷ്കൃതമ്। ദദര്ശ തത്സരഃ ശ്രീമാന്വിശ്വകര്മകൃതം യഥാ
അവൻ ആ കാട്ടിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ പൊന്നിൻ ചുരുളുകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു മനോഹരമായ തടാകം, വിശ്വകർമ്മ തന്നെ ഉണ്ടാക്കിയതുപോലെ, അവിടെ കണ്ടു.
ഉപേതം നലിനീജാലൈഃ സിന്ധുവാരൈഃ സചേതസൈഃ। കേതകൈഃ കരവീരൈശ്ച പിപ്പലൈശ്ചൈവ സംവൃതമ്
അത് പടർന്നു വിരിഞ്ഞ കമലങ്ങളാൽ, പൂത്ത സിന്ദുവാരപ്പൂക്കളാൽ, കേതകിയും കരവീരവും നിറഞ്ഞു, പിപ്പലമരങ്ങളുടെ തണലിലായിരുന്നു.
തതോ ധര്മസുതഃ ശ്രീമാന്ഭ്രാതൃദര്ശനലാലസഃ'। ശ്രമാര്തസ്തദുപാഗമ്യ സരോ ദൃഷ്ട്വാഽഥ വിസ്മിതഃ
അപ്പോൾ ധർമ്മപുത്രനായ മഹാബലൻ, സഹോദരന്മാരെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, ക്ഷീണിച്ച അവസ്ഥയിൽ അവിടെ എത്തി, ആ തടാകം കണ്ടപ്പോൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു.
തതസ്തേ യക്ഷവചനാദുദതിഷ്ഠന്ത പാണ്ഡവഃ। ക്ഷുത്പിപാസേ ച സര്വേഷാം ക്ഷണേന വ്യപഗച്ഛതാമ്
അതിനുശേഷം യക്ഷന്റെ കല്പനപ്രകാരം പാണ്ഡവന്മാർ എഴുന്നേറ്റു, ഒറ്റ നിമിഷത്തിൽ എല്ലാവരുടെയും വിശപ്പും ദാഹവും മാറി.
സരസ്യേകേന പാദേന തിഷ്ഠന്തമപരാജിതമ്। പൃച്ഛാമി കോ ഭവാന്ദേവോ ന മേ യക്ഷോ മതോ ഭവാന്
തടാകത്തിൽ ഒരു കാൽ കൊണ്ട് നില്ക്കുന്ന ജയിക്കാനാവാത്തവനെ കണ്ടു ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു: ആരാണ് നിങ്ങൾ, ദേവനേ? നിങ്ങൾക്ക് യക്ഷൻ എന്നതുപോലെ തോന്നുന്നില്ല.
ബസൂനാം വാ ഭവാനേകോ രുദ്രാണാമഥവാ ഭവാന്। അഥവാ മരുതാം ശ്രേഷ്ഠോ വജ്രീ വാ ത്രിദശേശ്വരഃ
നീ വസുക്കളിൽ ഒരാളോ, അല്ലെങ്കിൽ രുദ്രന്മാരിൽ ഒരാളോ? അല്ലെങ്കിൽ മരുതുകളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനോ, അതോ ഇടിയുണ്ടാക്കുന്ന ആയുധം കൈവശമുള്ള ദേവന്മാരുടെ അധിപനോ?
മമ ഹി ഭ്രാതര ഇമേ സഹസ്രശതയോധിനഃ। തം യോധം ന പ്രപശ്യാമി യേന സര്വേ നിപാതിതാഃ
എന്റെ സഹോദരന്മാർ എല്ലാം ആയിരക്കണക്കിന് ശത്രുക്കളെ നേരിടാൻ കഴിവുള്ള വീരന്മാരാണ്. എന്നാൽ അവരെ എല്ലാവരെയും തോൽപ്പിച്ച ആ യോദ്ധാവിനെ ഞാൻ കാണുന്നില്ല.
സുഖം പ്രതി പ്രബുദ്ദാനാമിന്ദ്രിയാണ്യുപലക്ഷയേ। സ ഭവാന്സുഹൃദോസ്മാകമഥവാ നഃ പിതാ ഭവാന്
ഇവിടെ ഉണർന്നിരിക്കുന്നവരുടെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ സുഖത്തോടെ നിലകൊള്ളുന്നുവെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു. അതിനാൽ, നീ ഞങ്ങളുടെ സ്നേഹിതനോ, അല്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങളുടെ പിതാവോ ആയിരിക്കാം.
അഹംതേ ജനകസ്താത ധര്മോ മൃദുപരാക്രമ। ത്വാം രദിദൃക്ഷുരനുപ്രാപ്തോ വിദ്ധി മാം ഭരതര്ഷഭ
കുഞ്ഞേ, ഞാൻ തന്നെയാണ് നിന്റെ പിതാവായ ധർമ്മൻ — സ്നേഹവും വിനയവും നിറഞ്ഞവൻ. നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ചാണ് ഞാൻ ഇവിടെ വന്നത്. ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠാ, എന്നെ തിരിച്ചറിയണം.
യശഃ സത്യംദമഃ ശൌചമാര്ജവം ഹ്രീരചാപലമ്। ദാനം തപോ ബ്രഹ്മചര്യമിത്യേതാസ്തനവോ മമ
പ്രശസ്തി, സത്യനിഷ്ഠ, ആത്മനിയന്ത്രണം, ശുദ്ധി, നേരായ മനസ്സ്, ലജ്ജ, ചഞ്ചലത്വമില്ലായ്മ, ദാനശീലം, തപസ്സു, ബ്രഹ്മചര്യമായ ജീവിതം — ഇവയൊക്കെയാണ് എന്റെ അവയവങ്ങൾ.
അഹിംസാ സമതാ ശാന്തിസ്തപഃ ശൌചമമത്സരഃ। ദ്വാരാണ്യേതാനി മേ വിദ്ധി പ്രിയോ ഹ്യസി സുതോ മമ
അഹിംസ, സമത, ശാന്തി, തപസ്സു, ശുദ്ധി, അസൂയയില്ലായ്മ — ഇവയെ എന്റെ വാതിലുകൾ എന്ന് നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം. നീ എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ട മകനാണ്.
ദിഷ്ട്യാ പഞ്ചസു രക്തോസി ദിഷ്ട്യാ തേ ഷട്രപദീ ജിതാ। ദ്വേ പൂര്വേ മധ്യമേ ദ്വേ ച ദ്വേ ശാന്തേ സാംപരായികേ ।। $
നിന്റെ ഭാഗ്യത്താൽ നീ അഞ്ചെണ്ണം ജയിച്ചു, ഭാഗ്യത്താൽ തന്നെ ആറു പടികൾ നീ കടന്നു. രണ്ടെണ്ണം ആദിയിൽ, രണ്ടെണ്ണം മദ്ധ്യത്തിൽ, രണ്ടെണ്ണം സമാധാനവും അന്തിമവുമാണ്.
ധ്രമോഽഹമിതി ഭദ്രം തേ ജിജ്ഞാസുസ്ത്വാമിഹാഗതഃ। ആനൃശംസ്യേന തുഷ്ടോസ്മി വരം ദാസ്യാമി തേഽനഘ
ഞാൻ ധർമ്മൻ തന്നെയാണ്; നിനക്ക് ആശംസകൾ! നിന്നെ പരീക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ ഇവിടെ വന്നു. നിന്റെ ദയാലുത്വം കണ്ടു ഞാൻ സന്തോഷിച്ചു; പാപരഹിതനായ നീക്ക് ഞാൻ ഒരു വരം നൽകാം.
വരം വൃണീഷ്വ രാജേന്ദ്രദാതാ ഹ്യസ്മി തവാനഘ। യേ ഹി മേ പുരുഷാ ഭക്താ ന തേഷാമസ്തി ദുര്ഗതിഃ
രാജാവേ, നീ ഒരു വരം ചോദിക്കൂ, ഞാൻ നിന്നെ അനുഗ്രഹിക്കാൻ തയ്യാറാണ്. എന്നെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിക്കുന്നവർക്കു ദുർഭാഗ്യം ഉണ്ടാവില്ല.
അരണീ തു ഹൃതായസ്യ മൃഗേണ വദതാംവര। തസ്യാഗ്നയോ ന ലുപ്യേരന്പ്രഥമോഽസ്തു വരോ മമ
എന്റെ ആദ്യമായൊരു വരം ഇതാകട്ടെ — മൃഗം കൊണ്ടുപോയ ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ അരണി ദണ്ഡിൽ നിന്നുള്ള അഗ്നി ഒരിക്കലും നശിക്കരുതേ.
ആരണേയമിദം തസ്യ ബ്രാഹ്മണസ്യ ഹൃതം മയാ। മൃഗവേഷേണ കൌന്തേയ ജിജ്ഞാലാര്ഥം തവാനഘ
കുന്തിദേവിയുടെ കുറ്റമില്ലാത്ത മകനേ, ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ അരണി ഞാൻ തന്നെ, മൃഗവേഷം ധരിച്ച്, നിന്നെ പരീക്ഷിക്കാൻ എടുത്തതാണു.
ദദാനീത്യേവ ഭഗവാനുത്തരം പ്രത്യപദ്യത। അന്യം വരയ ഭദ്രം തേ വരം ത്വമമരോപമ
ഭഗവാൻ ഉടൻ തന്നെ പറഞ്ഞു: 'നിനക്ക് ഞാൻ ഈ വരം നൽകുന്നു. നീ മറ്റൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, അമരന്മാരെപ്പോലെയുള്ളവനേ, നിനക്ക് എല്ലാ ഭാഗ്യവും ഉണ്ടാകട്ടെ.'
വര്ഷാണി ദ്വാദശാരണ്യേ ത്രയോദശമുപസ്ഥിതമ്। തത്രനോ നാഭിജാനീയുര്വസതോ മനുജാഃ ക്വചിത്
പന്ത്രണ്ടു വർഷം കാടിൽ കഴിഞ്ഞു, പതിമൂന്നാമത്തേത് എത്തിയിരിക്കുന്നു — ആ വർഷം എവിടെയും മനുഷ്യർ നമ്മെ തിരിച്ചറിയരുതേ.
ദദാനീത്യേവ ഭഗവാനുത്തരം പ്രത്യപദ്യത। ഭൂയശ്ചാശ്വാസയാമാസ കൌന്തേയം സത്യവിക്രമമ്
ഭഗവാൻ ഉടൻ തന്നെ പറഞ്ഞു: 'ഇതും ഞാൻ അനുവദിക്കുന്നു,' എന്നിട്ട് സത്യവും ധൈര്യവും നിറഞ്ഞ കുന്തിപുത്രനെ വീണ്ടും ആശ്വസിപ്പിച്ചു.
യദ്യപി സ്വേന രൂപേണ ചരിഷ്യഥ മഹീമിമാമ്। ന വോ വിജ്ഞാസ്യതേ കശ്ചിത്രിഷു ലോകേഷു ഭാരത
ഭാരതപുത്രന്മാരേ, നിങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ സ്വരൂപത്തിൽ തന്നെ ഭൂമിയിൽ സഞ്ചരിച്ചാലും, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ആരും നിങ്ങളെ തിരിച്ചറിയില്ല.
വര്ഷംത്രയോദശമിദം മത്പ്രസാദാത്കുരൂദ്വഹാഃ। വിരാടനഗരേ ഗൂഢാ അവിജ്ഞാതാശ്ചരിഷ്യഥ
കുരുക്കളുടെ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ പതിമൂന്നാം വർഷം നിങ്ങൾ വിരാടനഗരിയിൽ ഒളിഞ്ഞ്, ആരും തിരിച്ചറിയാതെ ജീവിക്കും.
യദ്വഃ സംകല്പിതം രൂപം മനസാ യസ് യാദൃശമ്। താദൃശം താദൃശം സര്വേ ഛന്ദതോ ധാരയിഷ്യഥ
നിങ്ങൾ ഓരോരുത്തരും മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന രൂപം എങ്ങനെയാണോ, അതുപോലെയേ അതു സ്വേച്ഛയാൽ സ്വീകരിക്കാൻ നിങ്ങൾക്കാവും.
അരണീസഹിതം ഭാണ്ഡം ബ്രാഹ്മണായ പ്രയച്ഛത। ജിജ്ഞാസാര്ഥം മയാ ഹ്യേതദാഹൃതംമൃഗരൂപിണാ
അരണി ദണ്ഡും പാത്രവും ആ ബ്രാഹ്മണന് തിരികെ നൽകൂ; നിങ്ങളെ പരീക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ തന്നെ മൃഗരൂപത്തിൽ അവ എടുത്തതാണു.
പ്രവൃണീഷ്വാപരം സൌമ്യ വരമിഷ്ടം ദദാനി തേ। ന തൃപ്യാമി നരശ്രേഷ്ഠ പ്രയച്ഛന്വൈ വരാംസ്തഥാ
സൗമ്യനേ, നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള മറ്റൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ; അതും ഞാൻ നിനക്ക് നൽകാം. മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഇങ്ങനെ വരങ്ങൾ നൽകുന്നതിൽ എനിക്കു തൃപ്തിയില്ല.