വാചസ്തീക്ഷ്ണാസ്ഥിഭേദിന്യഃ സൂതപുത്രേണ ഭാഷിതാഃ। അതിതീവ്രാ മയാ ക്ഷാന്താസ്തേന പ്രാപ്താഃ സ്മ സംശയം
സൂതപുത്രൻ പറഞ്ഞ കടുത്ത വാക്കുകൾ ഞാൻ അതീവ ക്ഷമിച്ചു; അതുകൊണ്ടാണ് ഈ സംശയത്തിൽ പെട്ടത്.
ശകുനിസ്ത്വാം യദാഽജൈഷീദക്ഷദ്യൂതേന ഭാരത। സ മയാ ന ഹതസ്തത്രതേന പ്രാപ്താഃ സ്മ സംശയമ്
ശകുനി കപടജൂതിൽ നിന്നെ ജയിച്ചപ്പോൾ, ഞാൻ അവനെ കൊല്ലാതിരുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഈ സംശയത്തിൽ പെട്ടത്.
തതോ യുധിഷ്ഠിരോ രാജാ നകുലം വാക്യമബ്രവീത്। ആരുഹ്യ വൃക്ഷം മാദ്രേയ നിരീക്ഷസ്വ ദിശോ ദശ
അതിനുശേഷം രാജാവായ യുദിഷ്ഠിരൻ നകുലനോട് പറഞ്ഞു: "മാദ്രിയുടെ മകനേ, നീ ഒരു മരത്തിലേറി എല്ലാ ദിശകളും നോക്കൂ."
പാനീയമന്തികേ പശ്യ വൃക്ഷാന്വാപ്യുദകാശ്രയാന്। ഏതേ ഹി ഭ്രാതരഃ ശ്രാന്താസ്തവ താത പിപാസിതാഃ
"അടുത്ത് വെള്ളം എവിടെയാണെന്ന് നോക്കൂ; വെള്ളമുള്ള മരങ്ങളോ കുളങ്ങളോ കാണുന്നുണ്ടോ എന്ന് നോക്കണം. സഹോദരന്മാർ എല്ലാവരും ക്ഷീണിച്ചും ദാഹിച്ചുമാണ്, മകനേ."
നകുലസ്തു തഥേത്യുക്ത്വാ ഭ്രാതുര്ജ്യേഽഷ്ഠസ്യ ശാസനാത്। തത ഉത്ഥായ മതിമാഞ്ശീഘ്രമാരുഹ്യ പാദപമ്। അബ്രവീദ്ധാംതരം ജ്യേഷ്മഭിവീക്ഷ്യ സമന്തതഃ
നകുലൻ 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞ് മൂത്ത സഹോദരന്റെ കല്പനപ്രകാരം വേഗത്തിൽ എഴുന്നേറ്റ്, ഒരു മരത്തിലേറി, ചുറ്റും എല്ലായിടവും ശ്രദ്ധയോടെ നോക്കി.
പശ്യാമി ബഹുലാന്രാജന്വൃക്ഷാനുദകസംശ്രയാന്। സാരസാനാം ച നിര്ഹ്രാദസ്തത്രോദകമസംശയമ്
"രാജാവേ, ഞാൻ ഇവിടെ വെള്ളത്തിനരികിൽ വളരെയധികം മരങ്ങളും കാണുന്നു; അവിടെയായി സാരസപ്പക്ഷികളുടെ ശബ്ദവും കേൾക്കുന്നു — അവിടെ നിർബന്ധമായി വെള്ളം ഉണ്ടാകും."
തതോഽബ്രവീത്സത്യധൃതിഃ കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ഗച്ഛ സൌമ്യ തതഃ ശീഘ്രം തൂണൈഃ രപാനീയമാനയ
അപ്പോൾ സത്യനിഷ്ഠനായ കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: 'സൗമ്യ, നീ വേഗത്തിൽ പോയി, ഈ തൂണികളിൽ വെള്ളം കൊണ്ടുവരിക.'
നകുലസ്തു തഥേത്യുക്ത്വാ ഭ്രാതുര്ജ്യേഷ്ഠസ്യ ശാസനാത്। പ്രാദ്രവദ്യത്ര പാനീയം ശീഘ്രം ചൈവാന്വപദ്യത
നകുലൻ, 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞ്, മുതിർന്ന സഹോദരന്റെ കല്പനപ്രകാരം വേഗത്തിൽ വെള്ളം എവിടെയുണ്ടോ അവിടെ പോയി.
സ ദൃഷ്ട്വാ വിമലം തോയം സാരസൈഃ പരിവാരിതമ്। പാതുകാമസ്തതോ വാചമന്തരിക്ഷാത്സ ശുശ്രുവേ
അവൻ വൃത്തിയുള്ള വെള്ളം, സാരസപ്പക്ഷികൾ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നതും കണ്ടു, ദാഹംകൂടി കുടിക്കാനാഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ശബ്ദം കേട്ടു.
മാ താത സാഹസം കാര്ഷീര്മമ പൂര്വപരിഗ്രഹഃ। പ്രശ്നാനുക്ത്വാ തു മാദ്രേയ തതഃ പിബ ഹരസ്വ ച
'മകനേ, നീ അവധാനം കൂടാതെ പ്രവർത്തിക്കരുത്. ഈ വെള്ളം ആദ്യം എനിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. എന്റെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം പറഞ്ഞശേഷം മാത്രമേ, മാദ്രിയുടെ മകനേ, നീ കുടിക്കാനും കൊണ്ടുപോകാനും കഴിയൂ.'
അനാദൃത്യ തു തദ്വാക്യം നകുലഃ സുപിപാസിതഃ। അപിബച്ഛീതലം തോയം പീത്വാ ച നിപപാത ഹ
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ അവഗണിച്ച്, അത്യന്തം ദാഹിച്ച നകുലൻ തണുത്ത വെള്ളം കുടിച്ചു; കുടിച്ചശേഷം അവൻ നിലത്തുവീണു.
ചിരായമാണേ നകുലേ കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ। അബ്രവീദ്ധ്രാതരം വീരം സഹദേവമരിംദമമ്
നകുലൻ ദീർഘകാലം താമസിച്ചപ്പോൾ, കുന്തിയുടെ മകൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ തന്റെ വീരനായ സഹോദരനായ സഹദേവനോട് പറഞ്ഞു.
ഭ്രാതാ ചിരായതേ താത സഹദേവ തവാഗ്രജഃ। തം ചൈവാനയ സോദര്യം പാനീയം ച ത്വമാനയ
'സഹദേവാ, നിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ ദീർഘകാലമായി പോയിരിക്കുന്നു. നീ പോയി, അവനെ, നിന്റെ സഹോദരനെ, കൊണ്ടുവരികയും വെള്ളവും കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യൂ.'
സഹദേവസ്തഥേത്യുക്ത്വാ താം ദിശം പ്രത്യപദ്യത। ദദര്ശ ച ഹതം ഭൂമൌ ഭ്രാതരം നകുലം തദാ
സഹദേവൻ 'ശരി' എന്നു പറഞ്ഞ് ആ ദിശയിൽ പോയി; അവിടെ നിലത്തു വീണുകിടക്കുന്ന സഹോദരനായ നകുലനെ കണ്ടു.
ഭ്രാതൃശോകാഭിസംതപ്തസ്തൃഷയാ ച പ്രപീഡിതഃ। അഭിദുദ്രാവ രപാനീയം തതോ വാഗഭ്യഭാഷത
സഹോദരന്റെ ദുഃഖത്തിൽ വേദനിച്ചും ദാഹത്തിൽ പീഡിതനുമായ സഹദേവൻ വെള്ളംവേണ്ടി ഓടി; അപ്പോൾ ഒരു ശബ്ദം അവനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
മാ താത സാഹസം കാര്ഷീര്മമ പൂര്വപരിഗ്രഹഃ। പ്രശ്നാനുക്ത്വാ യഥാകാമം പിബസ്വ ച ഹരസ്വ ച
'മകനേ, നീ അവധാനം കൂടാതെ പ്രവർത്തിക്കരുത്. ഈ വെള്ളം ആദ്യം എനിക്ക് അവകാശപ്പെട്ടതാണ്. എന്റെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം പറഞ്ഞശേഷം മാത്രമേ നീ ഇഷ്ടംപോലെ കുടിക്കാനും കൊണ്ടുപോകാനും കഴിയൂ.'
അനാദൃത്യ തു തദ്വാക്യം സഹദേവഃ പിപാസിതഃ। അപിബച്ഛീതലം തോയം പീത്വാ ച നിപപാത ഹ
അവന്റെ ആ വാക്കുകൾ അവഗണിച്ച്, ദാഹിച്ച സഹദേവൻ തണുത്ത വെള്ളം കുടിച്ചു; കുടിച്ചശേഷം അവൻ നിലത്തുവീണു.
അഥാബ്രവീത്സ വിജയം കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ഭ്രാതരൌ തേ ചിരഗതൌ ബീഭത്സോ ശത്രുകര്ശന
അപ്പോൾ കുന്തിയുടെ മകൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ വിജയനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ രണ്ട് സഹോദരന്മാർ ദീർഘകാലമായി പോയിരിക്കുന്നു, ഭീമസേനാ, ശത്രുക്കളെ ജയിപ്പിക്കുന്നവനേ.'
തൌ ചൈവാനയ ഭദ്രം തേ പാനീയം ച ത്വമാനയ। ത്വം ഹി നസ്താത സര്വേഷാം ദുഃഖിതാനാമപാശ്രയഃ
'നീ പോയി ഇരുവരെയും കൊണ്ടുവരികയും വെള്ളവും കൊണ്ടുവരികയും ചെയ്യൂ. ദുഃഖിതരായ ഞങ്ങൾക്കു നീയാണ് ആശ്രയം, മകനേ.'
ഏവമുക്തോ ഗുഡാകേശഃ പ്രഗൃഹ്യ സശരം ധനുഃ। ആമുക്തഖങ്ഗോ മേധാവീ തത്സരഃ പ്രത്യപദ്യത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഗുഡാകേശൻ അമ്പുകളും വില്ലും കൈവശംവെച്ച്, വാൾ കെട്ടി, ബുദ്ധിമാനായി ആ തടാകത്തേക്കു പോയി.
യതഃ പുരുഷശാര്ദൂലൌ പാനീയഹരണേ ഗതൌ। തൌ ദദര്ശ ഹതൌ തത്രഭ്രാതരൌ ശ്വേതവാഹനഃ
വെള്ളം കൊണ്ടുവരാൻ പോയ ആ പുരുഷസിംഹന്മാർ പോയ സ്ഥലത്ത്, ശ്വേതവാഹനൻ അവിടെ ഇരുവരും മരിച്ചുകിടക്കുന്നത് കണ്ടു.
വിഗതാസൂ നരവ്യാഘ്രൌ ശയാനൌ വസുധാതലേ'। പ്രസുപ്താവിവ തൌ ദൃഷ്ട്വാ നരസിംഹഃ സുദുഃഖിതഃ। ധനുരുദ്യമ്യ കൌന്തേയോ വ്യലോകയത തദ്വനമ്
ജീവൻ വിട്ട ആ പുരുഷസിംഹന്മാർ നിലത്തുകിടക്കുമ്പോൾ ഉറങ്ങുന്നതുപോലെയായിരുന്നു. അവരെ കണ്ടു, ആ മനുഷ്യസിംഹൻ അതീവ ദുഃഖിതനായി. കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ വില്ലുയർത്തി ആ കാടിനെ നോക്കി.
നാപശ്യത്തത്രകിംചിത്സ ഭൂതമസ്മിന്മഹാവനേ। സവ്യസാചീ പിപാസാര്തഃ പാനീയം സോഭ്യധാവത
ആ മഹാവനത്തിൽ അവിടെ ഒരു ജീവിയും ഒന്നും കണ്ടില്ല. ദാഹംകൊണ്ട് പീഡിതനായ സവ്യാസാചി വെള്ളംവേണ്ടി ഓടി.
അഭിധാവംസ്തതോ വാചമന്തരിക്ഷാത്സ ശുശ്രുവേ। യത്ത്വമിച്ഛസി പാനീയം നൈതച്ഛക്യം ബലാത്ത്വയാ
അവൻ ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ആകാശത്തിൽ നിന്ന് ഒരു ശബ്ദം കേട്ടു: 'നിനക്ക് ഈ വെള്ളം വേണമെങ്കിൽ, ബലപ്രയോഗംകൊണ്ട് ഇതു നേടാൻ കഴിയില്ല.'
കൌന്തേയ യദി വൈ പ്രശ്നാന്മയോക്താന്പ്രതിവക്ഷ്യസി। തതഃ പാസ്യസി പാനീയം ഹരിഷ്യസി ച ഭാരത
കുന്തിദേവിയുടെ മകനേ, ഞാൻ ചോദിച്ച ചോദ്യങ്ങൾക്ക് നീ ഉത്തരം പറഞ്ഞാൽ മാത്രമേ ഈ വെള്ളം കുടിക്കാനും കൊണ്ടുപോകാനും കഴിയൂ, ഭാരതവംശജനായ നീ.
വാരിതസ്ത്വബ്രവീത്പാര്ഥോ ദൃശ്യമാനോ നിവാരയ। യാവദ്ബാണൈര്വിനിര്ഭിന്നഃ പുനര്നൈവം വദിഷ്യസി
നിന്നെ നിരോധിച്ചിട്ടും, ഞാൻ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടും, പാർത്ഥൻ പറഞ്ഞു: 'നീ പിന്മാറുക! എന്റെ അമ്പുകൾ നിന്നെ തുളച്ച് കഴിഞ്ഞാൽ, ഇനിയും ഇങ്ങനെ പറയാൻ നിനക്ക് കഴിയില്ല.'
ഏവമുക്ത്വാ തതഃ പാര്ഥഃ ശരൈരസ്ത്രാനുമന്ത്രിതൈഃ। പ്രവവര്ഷ രദിശഃ കൃത്സ്നാഃ ശബ്ദവേധം ച ദര്ശയന്। കര്ണിനാലീകനാരാചാനുത്സൃജന്ഭരതര്ഷഭഃ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, പാർത്ഥൻ മന്ത്രശക്തിയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് എല്ലാ ദിക്കുകളിലേക്കും അമ്പുകൾ മഴപെയ്യിച്ചു, ശബ്ദം കേട്ട് ലക്ഷ്യം കണ്ട കഴിവ് കാണിച്ചുകൊണ്ട്, വിശാലമായ അമ്പുകളും ഇരുമ്പ് അറ്റമുള്ള അമ്പുകളും വിട്ടു, ഭാരതവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ.
സ ത്വമോഘാനിഷൂന്മുക്ത്വാ തൃഷ്ണയാഽഭിപ്രപീഡിതഃ। അനേകൈരിഷുസംഘാതൈരന്തരിക്ഷേ വവര്ഷ ഹ
വെള്ളത്തിനുള്ള ദാഹത്തിൽ കഷ്ടപ്പെട്ട്, അവൻ അനവധി അമ്പുകൾ അക്ഷയം വിട്ട് ആകാശത്തേക്ക് അമ്പുകളുടെ മഴ പെയ്യിച്ചു.
കിം വിധാനേന തേ പാര്ഥ പ്രശ്നാനുക്ത്വാ പയഃ പിബ। അനുക്ത്വാ ച പിബന്പ്രശ്നാന്പീത്വൈവ നഭവിഷ്യസി
പാർത്ഥാ, നീ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം പറഞ്ഞാൽ എങ്ങനെ വെള്ളം കുടിക്കും? ഉത്തരം പറയാതെ വെള്ളം കുടിച്ചാൽ, കുടിച്ചിട്ടും നീ ജീവിക്കില്ല.
സ ച മോഘാനിഷൂന്ദൃഷ്ട്വാതൃഷ്ണയാ ച പ്രപീഡിതഃ। അവജ്ഞായൈവ താം വാചം പീത്വൈവ നിപപാത് ഹ
അമ്പുകൾ ഫലിക്കാത്തത് കണ്ടും ദാഹത്തിൽ വല്ലാതെ പീഡിതനായി, ആ ശബ്ദത്തെ അവഗണിച്ച്, അവൻ വെള്ളം കുടിച്ചു, ഉടനെ നിലത്തു വീണു.