കുതശ്ച കവചം തസ്യം കുണ്ഡലേചൈവ സത്തമ। ഏതദിച്ഛാമ്യഹം ശ്രോതും തന്മേ ബ്രൂഹി തപോധന
അവൻ എവിടുനിന്നാണ് ആ കവചവും കുണ്ഡലങ്ങളും ലഭിച്ചത്, മഹാനേ? ഞാൻ അതറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ദയവായി എന്നോട് പറയണം, തപസ്സിന്റെ ധനമേ.
അഹം രാജന്ബ്രവീമ്യേതത്തസ്യ ഗുഹ്യം വിഭാവസോഃ। യാദൃശേ കുണ്ഡലേ തേ ച കവചം വൈവ യാദൃശമ്
രാജാവേ, ഞാൻ നിന്നോട് പ്രകാശമുള്ളവന്റെ ആ രഹസ്യം പറയുന്നു; അവന്റെ കുണ്ഡലങ്ങളും കവചവും എങ്ങനെയാണെന്ന് ഞാൻ വിശദീകരിക്കും.
കുന്തിഭോജം പുരാ രാജന്ബ്രാഹ്മണഃ പര്യുപസ്ഥിതഃ। തിഗ്മതേജാ മഹാന്പ്രാംശുഃ ശ്മശ്രുദണ്ഡജടാധരഃ
ഒരു കാലത്ത്, രാജാവേ, കുന്തിഭോജനെ സമീപിക്കാൻ ഉഗ്രതേജസ്സുള്ള, ഉയരം കൂടിയ, ദാടി, ദണ്ഡം, ജടകൾ ഉള്ള ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ എത്തിയിരുന്നു.
ദര്സനീയോഽനവദ്യാങ്ഗസ്തേജസാ പ്രജ്വലന്നിവ। മധുപിങ്ഗോ മധുരവാക്തപഃസ്വാധ്യായഭൂഷണഃ
അവൻ മനോഹരനും, ദോഷമില്ലാത്ത അവയവങ്ങളുമുള്ളവനും, തേജസ്സിൽ ദഹിക്കുന്നവനും, തേൻ നിറമുള്ള നിറവുമുള്ളവനും, മധുരഭാഷിയും, തപസ്സും സ്വാധ്യായവും അലങ്കാരമായവനും ആയിരുന്നു.
സ രാജാനം കുന്തിഭോജമബ്രവീത്സുമഹാതപാഃ। ഭിക്ഷാമിച്ഛാമി വൈ ഭോക്തും തവ ഗേഹേ വിമത്സര
ആ മഹാനായ വ്രതസ്ഥൻ രാജാവായ കുന്തിഭോജനോടു പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നിന്റെ വീട്ടിൽ വിരുന്നായി ഭക്ഷണം സ്വീകരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, അസൂയയില്ലാതെ.'
ന മേ വ്യലീകം കര്തവ്യം ത്വയാ വാ തവ ചാനുഗൈഃ। ഏവം വത്സ്യാമി തേ ഗേഹേ യദി തേ രോചതേഽനഘ
നീയും നിന്റെ അനുചിതരും എനിക്ക് ഒരു തെറ്റും ചെയ്യരുത്; അങ്ങനെ ഞാൻ നിന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കും, അതിനാൽ നിനക്ക് ഇഷ്ടമാണെങ്കിൽ, പാപമില്ലാത്തവനേ.'
യഥാകാമം ച ഗച്ഛേയമാഗച്ഛേയം തഥൈവ ച। ശയ്യാസനേ ച മേ രാജന്നാപരാധ്യേത കശ്ചന
എനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളപ്പോൾ വരാനും പോകാനും ഞാൻ സ്വതന്ത്രനാണ്; രാജാവേ, എന്റെ കിടക്കയിലും ഇരിപ്പിടത്തിലും ആരും എനിക്ക് അപമാനം വരുത്തരുത്.
തമബ്രവീത്കുന്തിഭോജഃ പ്രീതിയുക്തമിദം വചഃ। ഏവമസ്തു പരംചേതി പുനശ്ചൈവമഥാബ്രവീത്
അപ്പോൾ കുന്തിഭോജൻ സ്നേഹപൂർവ്വം അവനോടു പറഞ്ഞു: 'അങ്ങനെയാകട്ടെ, കൂടാതെ—' എന്നും വീണ്ടും ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
മമ കന്യാ മഹാപ്രാജ്ഞ പൃഥാ നാമ യശസ്വിനീ। ശീലവൃത്താന്വിതാ സാധ്വീ നിയതാഽനവമാനിനീ
മഹാത്മാവേ, എന്റെ മകൾ പൃഥാ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തയും നല്ല സ്വഭാവവും ആചാരവും ഉള്ളവളാണ്; അവൾ ശീലവും നിയന്ത്രണവും谦വുമുള്ളവളാണ്.
ഉപസ്ഥാസ്യതി സാ ത്വാം വൈ പൂജയാഽനവമത്യ ച। തസ്യാശ്ച ശീലവൃത്തേന തുഷ്ടിം സമുപയാസ്യസി
അവൾ നിന്നെ ആദരവോടെ സേവിക്കും, ഒരിക്കലും അവഹേളിക്കില്ല; അവളുടെ നല്ല സ്വഭാവത്താൽ നീ സംതൃപ്തനാകും.
ഏവമുക്ത്വാ തു തം വിപ്രമഭിപൂജ്യ യഥാവിധി। ഉവാച കന്യാമഭ്യേത്യ പൃഥാം പൃഥുലലോചനാമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, ആ ബ്രാഹ്മണനെ യഥാവിധി ആദരിച്ച്, കുന്തിഭോജൻ വിശാലനേത്രിയായ പൃഥയോടു സമീപിച്ചു.
അയം വത്സേ മഹാഭാഗോ ബ്രാഹ്മണോ വസ്തുമിച്ഛതി। മമ ഗേഹേ മയാ ചാസ്യ തഥേത്യേവം പ്രതിശ്രുതമ്
'മകളേ, ഈ മഹത്വമുള്ള ബ്രാഹ്മണൻ എന്റെ വീട്ടിൽ താമസിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; അതിനായി ഞാൻ അവനോട് വാഗ്ദാനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.'
ത്വയി വത്സേ പരായത്തം ബ്രാഹ്മണസ്യാഭിരാധനമ്। തന്മേ വാക്യമമിഥ്യാ ത്വം കര്തുമര്ഹസി കര്ഹിചിത്
'മകളേ, ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ സംതൃപ്തി നിനക്കാണ് പൂർണ്ണമായും ആശ്രിതം; അതിനാൽ എന്റെ വാക്ക് ഒരിക്കലും വ്യാജമാക്കരുത്.'
അയം തപസ്വീ ഭഗവാന്സ്വാധ്യായനിയതോ ദ്വിജഃ। യദ്യദ്ബ്രൂയാന്മഹാതേജാസ്തത്തദ്ദേയമാത്സരാത്
'ഈ വ്രതസ്ഥനും മഹത്വമുള്ളവനും സ്വാധ്യായത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ എന്ത് ചോദിച്ചാലും, അസൂയയില്ലാതെ അതൊക്കെ നൽകണം.'
ബ്രാഹ്മണാ ഹി പരം തേജോ ബ്രാഹ്മണാ ഹി പരം തപഃ। ബ്രാഹ്മണാനാം നമസ്കാരൈഃ സൂര്യോ ദിവി വിരാജതേ
'ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പരമമായ ശക്തിയും തപസ്സും ഉണ്ട്; അവരുടെ നമസ്കാരത്താൽ സൂര്യൻ ആകാശത്ത് പ്രകാശിക്കുന്നു.'
അമാനയന്ഹി ദാണ്ഡക്യോ വാതാപിശ്ച മഹാസുരഃ। നിഹതോ ബ്രഹ്മദണ്ഡേന താലജങ്ഘസ്തഥൈവ ച। `വൈന്ധ്യാദ്രിശ്ച സമുദ്രശ്ച നദ്ദുഷശ്ച വിഹിംസിതഃ
'ദാണ്ഡകനും വാതാപി എന്ന മഹാസുരനും താലജംഘനും ബ്രാഹ്മണന്റെ ശക്തിയാൽ നശിച്ചു; അങ്ങനെ തന്നെ വൈന്ധ്യപർവ്വതവും സമുദ്രവും നദ്ദുഷനും ദോഷം അനുഭവിച്ചു.'
സോയം വത്സേ മഹാഭാര ആഹിതസ്ത്വയി സാംപ്രതമ്। ത്വം സദാ നിയതാ കുര്യാ ബ്രാഹ്മണസ്യാഭിരാധനമ്
'ഇപ്പോൾ, മകളേ, ഈ വലിയ ഉത്തരവാദിത്വം നിനക്കാണ് ഏൽക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നത്; നീ എപ്പോഴും നിയന്ത്രണത്തോടെ ബ്രാഹ്മണനെ സേവിക്കണം.'
ജാനാമി പ്രണിധാനം തേ ബാല്യാത്പ്രഭൃതി നന്ദിനി। ബ്രാഹ്മണേഷ്വിഹ സര്വേഷു ഗുരുബന്ധുഷു ചൈവ ഹ
'നന്ദിനി, ബാല്യകാലം മുതൽ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും ഗുരുക്കന്മാരോടും ബന്ധുക്കളോടും നിന്റെ ഭക്തി എനിക്ക് അറിയാം.'
തഥാ പ്രേഷ്യേഷു സര്വേഷു മിത്രസംബന്ധിമാതൃഷു। മയി ചൈവ യഥാവത്ത്വംസര്വമാവൃത്യ വര്തസേ
'അങ്ങനെ തന്നെ എല്ലാ ദാസന്മാരോടും സുഹൃത്തുക്കളോടും ബന്ധുക്കളോടും മാതാക്കളോടും, എന്നോടും നീ എപ്പോഴും യുക്തമായ പെരുമാറ്റം കാണിക്കുന്നു.'
ന ഹ്യതുഷ്ടോ ജനോഽസ്തീഹ പുരേ ചാന്തഃപുരേ ച തേ। സമ്യഗ്വൃത്ത്യാഽനവദ്യാങ്ഗി തവ ഭൃത്യജനേഷ്വപി
'നിന്റെ നല്ല പെരുമാറ്റം കൊണ്ടു നഗരത്തിലും അകത്തും, ദാസന്മാരിലും പോലും, ആരും അസന്തുഷ്ടരില്ല, കുഴപ്പമില്ലാത്തവളേ.'
സംദേഷ്ടവ്യാം തു മന്യേ ത്വാം ദ്വിജാതിം കോപനം പ്രതി। പൃഥേ ബാലേതി കൃത്വാ വൈ സുതാ ചാസിമമേതി ച
'കോപം എളുപ്പത്തിൽ വരുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരെക്കുറിച്ച് നിന്നെ ഞാൻ ഉപദേശിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു; പൃഥ, നീ ബാലയാണെങ്കിലും എന്റെ മകളാണ്, എന്നോടു വന്നവളാണ്.'
വൃഷ്ണീനാം ച കുലേ ജാതാ ശൂരസ് ദയിതാ സുതാ। ദത്താ പ്രീതിമതാ മഹ്യം പിത്രാ ബാലാ പുരാസ്വയമ്
'വൃഷ്ണിവംശത്തിൽ ജനിച്ച, ശൂരന്റെ പ്രിയപ്പെട്ട മകളായ അവളെ എന്റെ പിതാവ് സ്നേഹത്തോടെ എനിക്ക് ബാല്യത്തിൽ തന്നു.'
വസുദേവസ് ഭഗിനീ സുതാനാം പ്രവരാ മമ। അഗ്ര്യമഗ്രേ പ്രതിജ്ഞായ തേനാസി ദുഹിതാ മമ
വസുദേവന്റെ സഹോദരിയായ നീ, എന്റെ മക്കളിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനിയായവളാണ്. അതുകൊണ്ടു നിന്നെ ഞാൻ എന്റെ മകളായി അംഗീകരിച്ചു.
താദൃശേ ഹി കുലേ ജാതാ കുലേ മമ വിവര്ധിതാ। സുഖാത്സുഖമനുപ്രാപ്താ ഹ്രദാദ്ധ്രദമിവാപഗാ
നീ ഇങ്ങനെയൊരു ഉന്നത കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചു, എന്റെ കുടുംബത്തിൽ വളർന്നു, ഒരു തടാകത്തിൽ നിന്ന് മറ്റൊന്നിലേക്ക് ഒഴുകുന്ന നദിപോലെ സന്തോഷം സന്തോഷമായി നേടി.
ദൌഷ്കുലേയാ വിശേഷേണ കഥംചിത്പ്രഗ്രഹം ഗതാഃ। ബാലഭാവാദ്വികുര്വന്തി പ്രായശഃ പ്രമദാഃ ശുഭേ
ചെറിയ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച സ്ത്രീകൾ കുട്ടിത്തത്തിൽ പലപ്പോഴും തെറ്റായി പെരുമാറാറുണ്ട്, ഭാഗ്യവതിയായേ, അവരിൽ പ്രത്യേകിച്ചും അങ്ങനെ സംഭവിക്കും.
പൃഥേ രാജകുലേ ജന്മ രൂപം ചാപി തവാദ്ഭുതമ്। തേന തേനാസി സംപന്നാ സമുപേതാ ച ഭാമിനി
പൃഥേ, നീ രാജകുലത്തിൽ ജനിച്ചു, അത്ഭുതകരമായ സൗന്ദര്യവും നിനക്കുണ്ട്. അതുകൊണ്ടു നീ സമ്പന്നതയും ഉത്തമത്വവും നേടിയവളാണ്, മനോഹരിയായേ.
സാ ത്വം ദര്പം പരിത്യജ്യ ദമ്ഭം മാനം ച ഭാമിനി। ആരാധ്യവരദം വിപ്രം ശ്രേയസാ യോക്ഷ്യസേ പൃഥേ
അതുകൊണ്ട്, മനോഹരിയായ നീ, അഹങ്കാരവും കപടതയും മാനവും ഉപേക്ഷിച്ച്, വരം നൽകുന്ന ബ്രാഹ്മണനെ ഭക്തിയോടെ ആരാധിച്ചാൽ, പൃഥേ, നീ ശ്രേയസ്സ് നേടും.
ഏവം പ്രാപ്സ്യസി കല്യാണി കല്യാണമനഘേ ധ്രുവമ്। കോപിതേ ച ദ്വിജശ്രേഷ്ഠേ കുത്സ്നം ദഹ്യേത മേ കുലമ്
ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ, പാപരഹിതയായും ഭാഗ്യവതിയായും നീ ഉറപ്പായും നല്ലതിനെ നേടും. പക്ഷേ, ആ ബ്രാഹ്മണൻ കോപിതനാകുകയാണെങ്കിൽ, എന്റെ മുഴുവൻ കുടുംബവും നശിക്കും.
ബ്രാഹ്മണം യന്ത്രിതാ രാജന്നുപസ്ഥാസ്യാമി പൂജയാ। യഥാപ്രതിജ്ഞം രാജേന്ദ്രന ച മിഥ്യാ ബ്രവീമ്യഹമ്
രാജാവേ, ഞാൻ പ്രതിജ്ഞാപ്രകാരം ആ ബ്രാഹ്മണനെ ആദരത്തോടെ സേവിക്കും. രാജാധിരാജാ, ഞാൻ ഒരിക്കലും കള്ളം പറയുന്നില്ല.
ഏഷ ചൈവ സ്വഭാവോ മേ പൂജയേയം ദ്വിജാനിതി। തവ ചൈവ പ്രിയം കാര്യം ശ്രേയശ്ച പരമം മമ
ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആദരിക്കുക എന്നത് എന്റെ സ്വഭാവമാണ്. നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളതും നിന്റെ ക്ഷേമത്തിനും വേണ്ടിയും ഞാൻ ചെയ്യാം.