ശൈവ്യാ ച സത്യവാംശ്ചൈവ സാവിത്രീ ചൈകതഃ സ്ഥിതാഃ। സര്വൈസ്തൈരഭ്യനുജ്ഞാതാ വിശോകാ സമുപാവിശന്
ശൈവ്യയും സത്യവാനും സാവിത്രിയും ഒരുമിച്ച് നിന്നു; അവിടെയുള്ള എല്ലാവരും അനുമതി നൽകിയപ്പോൾ, അവർ ദുഃഖമില്ലാതെ ഇരുന്നു.
തതോ രാജ്ഞാ സഹാസീനാഃ സര്വേ തേ വനവാസിനഃ। ജാതകൌതൂഹലാഃ പാര്ഥ പപ്രച്ഛുര്നൃപതേഃ സുതമ്
പിന്നീട് രാജാവിനൊപ്പം ഇരുന്ന്, ആ കാട്ടിൽ താമസിച്ചവർക്കെല്ലാം വലിയ ആകാംക്ഷയോടെ, പാർഥാ, രാജകുമാരന്റെ മകനോട് ചോദിച്ചു.
പ്രാഗേവ നാഗതം കസ്മാത്സഭാര്യേണ ത്വയാ വിഭോ। വിരാത്രേ ചാഗതം കസ്മാത്കോനു ബന്ധസ്തവാഭവത്
നീ ഭാര്യയോടൊപ്പം മുമ്പേ തിരിച്ചെത്താത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്, മഹാനുഭാവാ? രാത്രിയ്ക്ക് ശേഷമേ വന്നതെന്ത്? എന്ത് തടസ്സം നേരിട്ടു?
സംതാപിതഃ പിതാ മാതാ വയം ചൈവ നൃപാത്മജ। കസ്മാദിതി ന ജാനീമസ്തത്സര്വം വക്തുമര്ഹിസി
നിന്റെ അച്ഛനും അമ്മയും ഞങ്ങളും രാജകുമാരാ, വിഷമത്തിലായിരുന്നു. അതെന്തുകൊണ്ടെന്ന് ഞങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല; അതെല്ലാം നീ പറയണം.
പിത്രാഽഹമഭ്യനുജ്ഞാതഃ സാവിത്രീസഹിതോ ഗതഃ। അഥ മേഽഭൂച്ഛിരോദുഃഖം വനേ കാഷ്ഠാനി ഭിന്ദതഃ
അച്ഛൻ അനുമതി നൽകിയതോടെ ഞാൻ സാവിത്രിയോടൊപ്പം പോയി; കാട്ടിൽ മരക്കൊമ്പുകൾ പൊട്ടിക്കൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ എനിക്ക് തലവേദനയുണ്ടായി.
സുപ്തശ്ചാഹം വേദനയാ ചിരമിത്യുപലക്ഷയേ। താവത്കാലം ന ച മയാ സുപ്തപൂര്വം കദാചന
ആ വേദന കാരണം ഞാൻ ദീർഘകാലം ഉറങ്ങിപ്പോയി എന്ന് ഓർക്കുന്നു; അത്രയും നേരം ഞാൻ മുമ്പ് ഒരിക്കലും ഉറങ്ങിയിട്ടില്ല.
സര്വേഷാമേവ ഭവതാം സംതാപോ മാ ഭവേദിതി। അതോ വിരാത്രാഗമനം നാന്യദസ്തീഹ കാരണമ്
നിങ്ങൾക്ക് ആര്ക്കും ദുഃഖം വരരുതെന്ന് വിചാരിച്ചാണ് ഞാൻ രാത്രിയ്ക്ക് ശേഷമേ തിരിച്ചെത്തിയത്; ഇതിന് വേറേ കാരണമൊന്നുമില്ല.
അകസ്മാച്ചക്ഷുഃ പ്രാപ്തിര്ദ്യുമത്സേനസ്യ തേ പിതുഃ। നാസ്യ ത്വം കാരണം വേത്സി സാവിത്രീ വക്തുമര്ഹതി
അപ്രതീക്ഷിതമായി നിന്റെ അച്ഛൻ ദ്യുമത്സേനന് കാഴ്ച വീണ്ടെടുത്തു; അതിന്റെ കാരണം നീ അറിയുന്നില്ല, എന്നാൽ സാവിത്രി പറയണം.
ശ്രോതുമിച്ഛാമി സാവിത്രി ത്വം ഹി വേത്ഥ പരാവരമ്। ത്വാം ഹി ജാനാമി സാവിത്രി സാവിത്രീമിവ തേജസാ
സാവിത്രി, ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, കാരണം നീ എല്ലാം അറിയുന്നു. സാവിത്രി, ഞാൻ നിന്നെ ദേവി സാവിത്രിയെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളവളായി അറിയുന്നു.
ത്വമത്ര ഹേതും ജാനീഷേ തസ്മാത്സത്യം നിരുച്യതാമ്। രഹസ്യം യദി തേ നാസ്തി കിംചിദത്ര വദസ്വ നഃ
ഇതിന്റെ കാരണം നീ അറിയുന്നു; അതിനാൽ സത്യം തുറന്നു പറയണം. ഇതിൽ നിനക്ക് രഹസ്യം ഒന്നുമില്ലെങ്കിൽ ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.
ഏവമേതദ്യഥാ വേത്ഥ സംകല്പോ നാന്യഥാ ഹി വഃ। ന ഹി കിംചിദ്രഹസ്യം മേ ശ്രൂയതാം തഥ്യമേവ യത്
നിങ്ങൾ വിചാരിക്കുന്നതുപോലെയാണ് സത്യം; എന്റെ മനസ്സിൽ മറ്റൊന്നുമില്ല. എനിക്ക് രഹസ്യം ഒന്നുമില്ല — സത്യമായതെല്ലാം കേൾക്കൂ.
മൃത്യുര്മേ പത്യുരാഖ്യാതോ നാരദേന മഹാത്മനാ। സ ചാദ്യ ദിവസഃ പ്രാപ്തസ്തതോ നൈനം ജഹാമ്യഹമ്
എന്റെ ഭർത്താവിന്റെ മരണം മഹർഷി നാരദൻ എന്നോട് മുമ്പേ പറഞ്ഞിരുന്നു; ആ ദിവസം തന്നെയാണ് എത്തിയതും, അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഭർത്താവിനെ വിട്ടുപോകാതിരുന്നത്.
സുപ്തം ചൈനം സാക്ഷാദുപാഗച്ഛത്സകിംകരഃ। സ ഏനമനയദ്ബദ്ധ്വാ ദിശം പിതൃനിഷേവിതാമ്
അവൻ ഉറങ്ങുമ്പോൾ, യമന്റെ ദൂതൻ നേരിട്ട് വന്നു; അവനെ കെട്ടി പിതൃഭൂമിയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
അസ്തൌഷം തമഹം ദേവം സത്യേന വചസാ വിഭുമ്। പഞ്ച വൈ തേന മേ ദത്താ വരാഃ ശൃണുത താന്മമ
ഞാൻ ആ ദൈവത്തെ സത്യം പറഞ്ഞ് സ്തുതിച്ചു; അങ്ങനെ അയാൾ എനിക്ക് അഞ്ചു വരങ്ങൾ നൽകി — അവ ഞാൻ പറയാം.
ചക്ഷുഷീ ച സ്വരാജ്യംച ദ്വൌ വരൌ ശ്വശുരസ്യ മേ। ലബ്ധം പിതുഃ പുത്രശതം പുത്രാണാം ചാത്മനഃ ശതമ്
കാഴ്ചയും രാജ്യം ഭർത്താവിന്റെ അച്ഛന് ലഭിച്ചു; എന്റെ അച്ഛന് നൂറു മക്കളും, എനിക്ക് തന്നെയും നൂറു മക്കളും ലഭിച്ചു.
ചതുര്വര്ഷശതായുര്മേ ഭര്താ ലബ്ധശ്ച സത്യവാന്। ഭര്തുര്ഹി ജീവിതാര്ഥം തു മയാ ചീര്ണം ത്വിദം വ്രതമ്
നാലു നൂറ് വർഷം ആയുസ്സ് എന്റെ ഭർത്താവ് സത്യവാനെ ലഭിച്ചു; ഭർത്താവിന്റെ ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ ഈ വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചു.
ഏതത്സര്വം മയാഽഽഖ്യാതം കാരണം വിസ്തരണ വഃ। യഥാവൃത്തം സുഖോദര്കമിദം ദുഃഖം മഹന്മമ
എല്ലാവിഷയവും, കാരണം മുതൽ അതിന്റെ മുഴുവൻ സംഭവവും ഞാൻ നിങ്ങളോട് വിശദമായി പറഞ്ഞു. എനിക്ക് ഉണ്ടായ ഈ വലിയ ദുഃഖം, അവസാനം സന്തോഷമായി മാറിയതെങ്ങനെ സംഭവിച്ചുവെന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞു.
നിമജ്ജ്മാനം വ്യസനൈരഭിദ്രുതം കുലം നരന്ദ്രസ്യ തമോമയേ ഹ്രദേ। ത്വയാ സുശീലവ്രതപുണ്യയാ കുലം രസമുദ്ധൃതം സാധ്വി പുനഃ കുലീനയാ
ദുരിതങ്ങളിൽ മുങ്ങി കഷ്ടതകളാൽ പീഡിതമായ രാജവംശം, ഇരുണ്ട ആഴത്തിലുള്ള കുഴിയിലായിരുന്നു. എന്നാൽ നീ നല്ല സ്വഭാവവും വ്രതശുദ്ധിയും കൊണ്ട്, സത്യസന്ധയായ സ്ത്രീയേ, ഈ വംശത്തെ വീണ്ടും ഉയർത്തി രക്ഷിച്ചു.
തഥാ പ്രശസ്യ ഹ്യഭിപൂജ്യ ചൈവ വരസ്ത്രിയം താമൃഷയഃ സമാഗതാഃ। നരേന്ദ്രമാമന്ത്ര്യ സപുത്രഭഞ്ജസാ ശിവേന രജഗ്മുര്മുദിതാഃ സ്വമാലയമ്
അങ്ങനെ, മഹർഷിമാർ കൂട്ടമായി വന്ന് അവളെ പ്രശംസിച്ചു, ആദരിക്കുകയും ചെയ്തു. രാജാവിനെയും മക്കളെയും മുമ്മക്കളെയും ആശംസിച്ച്, സന്തോഷത്തോടെ അവർ തങ്ങളുടെ ആശ്രമങ്ങളിലേക്ക് മടങ്ങി.
തസ്യാം രാത്ര്യാം വ്യതീതായാമുദിതേ സൂര്യമണ്ഡലേ। കൃതപൌര്വാഹ്ണികാഃ സര്വേ സമേയുസ്തേ തപോധനാഃ
അരാത്രി കഴിഞ്ഞ് സൂര്യൻ ഉദിച്ചപ്പോൾ, എല്ലാ തപസ്സുകാരും രാവിലെ വേണ്ടിയ കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി ഒരുമിച്ച് കൂടികൊണ്ടു.
തദേവ സര്വം സാവിത്ര്യാ മഹാഭാഗ്യം മഹര്ഷയഃ। ദ്യുമ്സേനായ നാതൃപ്യന്കഥയന്തഃ പുനഃ പുനഃ
മഹർഷിമാർ സാവിത്രിയുടെ മഹത്തായ ഭാഗ്യകഥ മുഴുവൻ, വീണ്ടും വീണ്ടും ദ്യുമത്സേനനോട് ആവർത്തിച്ചു പറഞ്ഞുകൊണ്ടിരുന്നു; അവർക്ക് അതിൽ ഒരിക്കലും മതിപ്പുണ്ടായില്ല.
തതഃ പ്രകൃതയഃ സര്വാഃ സാല്വേഭ്യോഽഭ്യാഗാ നൃപമ്। ആചഖ്യുര്നിഹതം ചൈവ സ്വേനാമാത്യേന തം ദ്വിഷമ്
ശാൽവ ദേശത്തിലെ എല്ലാ ജനങ്ങളും രാജാവിനരികിൽ വന്നു, അവന്റെ ശത്രുവിനെ അവന്റെ സ്വന്തം മന്ത്രിയുടെ കൈകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ടതായി അറിയിച്ചു.
തം മന്ത്രിണാ ഹതം പ്രോച്യ സസഹായം സബാന്ധവമ്। ന്യവേദയന്യഥാവൃത്തം വിദ്രുതം ച ദ്വിഷദ്ബലമ്
മന്ത്രിയുടെ കൈയിൽ ശത്രുവും അവന്റെ കൂട്ടുകാരും ബന്ധുക്കളും കൊല്ലപ്പെട്ടതായി അവർ പറഞ്ഞു. സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ മുഴുവൻ വിവരിച്ച്, ശത്രുസൈന്യം ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടതും അറിയിച്ചു.
ഐകമത്യം ച സര്വസ്യ ജനസ്യ സ്വം നൃപം പ്രതി। സചക്ഷുര്വാഽപ്യചക്ഷുര്വാ സ നോ രാജാ ഭവത്വിതി
എല്ലാ ജനങ്ങളും ഒരുമതിയായി പറഞ്ഞു: 'അവനു കാഴ്ചയുണ്ടോ ഇല്ലയോ, ഞങ്ങളുടെ രാജാവായി അവൻ തന്നെ ഇരിക്കട്ടെ.'
അനേന നിശ്ചയേനേഹ വയം പ്രസ്ഥാപിതാ നൃപ। പ്രാപ്താനീമാനി യാനാനി ചതുരങ്ഗം ച തേ ബലമ്
ഈ തീരുമാനമെടുത്ത് ഞങ്ങൾ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു രാജാവേ; ഇപ്പോൾ ഈ വാഹനങ്ങളും നിന്റെ നാലുവിഭാഗ സൈന്യവും എത്തിച്ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
പ്രയാഹി രാജന്ഭദ്രം തേ ഘുഷ്ടസ്തേ നഗരേ ജയഃ। അധ്യാസ്സ്വ ചിരരാത്രായ പിതൃപൈതാമഹം പദമ്
രാജാവേ, നീ യാത്രതിരിക്കൂ, നിനക്ക് ശുഭം ഉണ്ടാകട്ടെ; ജയത്തിന്റെ ഘോഷം നഗരത്തിൽ മുഴങ്ങട്ടെ; നീ പിതാവിന്റെയും പിതാമഹന്റെയും സിംഹാസനം ദീർഘകാലം അലങ്കരിക്കൂ.
ചക്ഷുഷ്മന്തം ച തം ദൃഷ്ട്വാ രാജാനം വപുഷാഽന്വിതമ്। മൂര്ധ്നാ നിപതിതാഃ സര്വേവിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനാഃ
കാഴ്ചയും സൗന്ദര്യവും നിറഞ്ഞ രാജാവിനെ കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാവരും അത്ഭുതത്തോടെ കണ്ണുകൾ വീർപ്പിച്ച് തലകുനിഞ്ഞ് നമസ്കരിച്ചു.
തോഽഭിവാദ്യ താന്വൃദ്ധാന്ദ്വിജാനാശ്രമവാസിനഃ। തൈശ്ചാഭിപൂജിതഃ സര്വൈഃ പ്രയയൌ നഗരം പ്രതി
അവൻ മുതിർന്നവരെയും ബ്രാഹ്മണരെയും ആശ്രമവാസികളെയും ആദരിച്ച് നമസ്കരിച്ചു; അവർ എല്ലാവരും അവനെ ആദരിച്ചു, പിന്നെ അവൻ നഗരത്തിലേക്ക് യാത്രയായി.
ശൈവ്യാ ച സഹ സാവിത്ര്യാ സ്വാസ്തീര്ണേന സുവര്ചസാ। നരയുക്തേന യാനേന പ്രയയൌ സേനയാ വൃതാ
ശൈവ്യയോടും സാവിത്രിയോടും കൂടെ, ഉജ്ജ്വലമായും ഭാഗ്യവതിയായും, ഉത്തമകുതിരകളാൽ ഇഴകുന്ന രഥത്തിൽ സൈന്യവും കൂടെ അവൻ യാത്ര തിരിച്ചു.
തതോഽഭിഷിഷിചുഃ പ്രീത്യാ ദ്യുമത്സേനം പുരോഹിതാഃ। പുത്രം ചാസ്യ മഹാത്മാനം യൌവരാജ്യേഽഭ്യഷേചയന്
പിന്നീട്, പുരോഹിതന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ദ്യുമത്സേനനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു; അവന്റെ മഹാത്മാവായ മകനെ യുവരാജാവായി സ്ഥാനാരോഹനം ചെയ്തു.