യദി മേഽസ്തി തപസ്തപ്തം യദി ദത്തം ഹുതം യദി। ശ്വശ്രൂശ്വശുരഭര്തൄണാം മമ പുണ്യാഽസ്തു ശര്വരീ
ഞാൻ തപസ്സ് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ദാനം നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഹോമം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, എന്റെ ഭർത്താവിനും അമ്മാമ്മയ്ക്കും അച്ഛനമ്മയ്ക്കും ഈ രാത്രി ശുഭമായിരിക്കട്ടെ.
ന സ്മരാമ്യുക്തപൂര്വം വൈ സ്വൈരേഷ്വപ്യനൃതാം ഗിരമ്। തേന സത്യേന താവദ്യ ധ്രിയേതാം ശ്വശുരൌ മമ
ഞാൻ ഒരിക്കലും പോലും, കളിയിലും, അസത്യവാക്ക് പറഞ്ഞതായി ഓർക്കുന്നില്ല; ആ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ എന്റെ അമ്മാമ്മയും അച്ഛനമ്മയും ഇന്ന് സംരക്ഷിക്കപ്പെടട്ടെ.
കാമയേ ദര്ശനം പിത്രോര്യാഹി സാവിത്രി മാചിരമ്। `അപിനാമ ഗുരൂ തൌ ഹി പശ്യേയം ധ്രിയമാണകൌ
എനിക്ക് എന്റെ അമ്മയെയും അച്ഛനെയും കാണാൻ വലിയ ആഗ്രഹമുണ്ട്. സാവിത്രി, നീ വേഗം പോ. അവർ ഇരുവരെയും ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരായി കാണാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, ഞാൻ അവരുടെ മുന്നിൽ വണങ്ങണം.
പുരാ മാതുഃ പിതുര്വാഽപിയദി പശ്യാമി വിപ്രിയമ്। ന ജീവിഷ്യേ വരാരോഹേ സത്യേനാത്മാനമാലഭേ
എന്റെ അമ്മയോ അച്ഛനോ എന്തെങ്കിലും ദു:ഖകരമായ കാര്യം അനുഭവിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടാൽ, സുന്ദരിയേ, ഞാൻ ജീവിക്കില്ല. സത്യം പറഞ്ഞ് ഞാൻ ഇതിൽ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
യദി ധര്മേ ച തേ ബുദ്ധിര്മാം ചേജ്ജീവന്തമിച്ഛസി। മമ പ്രിയം വാ കര്തവ്യം ഗച്ഛാവാശ്രമമന്തികാത്
നിന്റെ മനസ്സിൽ ധർമ്മം ഉറപ്പായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, എന്നെ ജീവിക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, എനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് നീ ചെയ്യണം. നാം ഈ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോകാം.
സാവിത്രീ തത ഉത്ഥായ കേശാന്സംമ്യ ഭാമിനീ। പതിമുത്ഥാപയാമാസ ബാഹുഭ്യാം പരിഗൃഹ്യ വൈ
അപ്പോൾ സാവിത്രി എഴുന്നേറ്റു, തന്റെ മുടി ഒന്നു ചുരുട്ടി, ഭർത്താവിനെ കൈകൊണ്ട് ചേർത്ത് എഴുന്നേൽപ്പിച്ചു.
ഉത്തായ സത്യവാംശ്ചാപി പ്രമൃജ്യാങ്ഗാനി പാണിനാ। സര്വാ ദിശഃ സമാലോക്യ കഠിനേ ദൃഷ്ടിമാദധേ
സത്യവാനും എഴുന്നേറ്റ്, കൈകൊണ്ട് ശരീരം തട്ടി വൃത്തിയാക്കി, എല്ലാ ദിശകളും നോക്കി, ഉറച്ച മനസ്സോടെ ദൃഷ്ടി നിശ്ചയിച്ചു.
തമുവാചാഥസാവിത്രീ ശ്വഃ ഫലാനി ഹരിഷ്യസി। യോഗക്ഷേമാര്ഥമേതം തേ നേഷ്യാമി പരശും ത്വഹമ്
അപ്പോൾ സാവിത്രി അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നാളെ നീ പഴങ്ങൾ എടുക്കും. നിന്റെ ക്ഷേമത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനും വേണ്ടി ഞാൻ ഈ വെട്ടിക്കൊണ്ട് പോകാം.'
കൃത്ത്വാ കഠിനഭാരം സാ വൃക്ഷശാഖാവലമ്ബിനമ്। ഗൃഹീത്വാ പരശും ഭര്തുഃ സകാശേ പുനരാഗമത്
കഠിനമായ മരക്കട്ടുകൾ വെട്ടി, ഒരു വൃക്ഷശാഖയിൽ പിടിച്ചു, ഭർത്താവിന്റെ വെട്ടി എടുത്ത് വീണ്ടും അവന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.
വാമേ സ്കന്ധേ തു വാമോരൂര്ഭര്തുര്ബാഹും നിവേശ്യ ച। ദക്ഷിണഏന പരിഷ്വജ്യ ജഗാമ ഗജഗാമിനീ
ഭർത്താവിന്റെ ഇടതു കൈ തന്റെ ഇടതുചുമലിൽ വച്ചു, വലതുകൈകൊണ്ട് അവനെ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, ആനയുടെ നടപ്പുപോലെ സാവിത്രി മുന്നോട്ട് നടന്നു.
അഭ്യാസഗമനാദ്ഭീരു പന്ഥാനോ വിദിതാ മമ। വൃക്ഷാന്തരാലോകിതയാ ജ്യോത്സ്നയാ ചാപി ലക്ഷയേ
ഞാൻ പലതവണ ഈ വഴി നടന്നിട്ടുണ്ടല്ലോ, ഭയക്കണ്ട സുന്ദരിയേ, എനിക്ക് വഴികൾ അറിയാം. മരങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്ന് തെളിയുന്ന ചന്ദ്രപ്രകാശത്തിൽ ഞാൻ വഴിയും കാണാം.
ആഗതൌ സ്വഃ പഥാ യേന ഫലാന്യവചിതാനി ച। യഥാഗതം ശുഭേ ഗച്ഛ പന്ഥാനം മാ വിചാരയ
നാം പഴങ്ങൾ എടുക്കാൻ വന്ന വഴിയിലൂടെയാണ് തിരിച്ചു പോകുന്നത്. സുഖമായവളേ, നീ വന്നതുപോലെ തന്നെ പോ, വഴിയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കപ്പെടേണ്ട.
പലാശഖണ്ഡേ ചൈതസ്മിന്പന്ഥാ വ്യാവര്തതേ ദ്വിധാ। തസ്യോത്തരേണ യഃ പന്ഥാസ്തേന ഗച്ഛ ത്വരസ്വ ച
ഈ പലാശമരത്തിന്റെ ഒടിഞ്ഞ ശാഖയിടയിൽ വഴി രണ്ടായി പിരിയുന്നു. അതിൽ വടക്കേ വഴി എടുത്ത് വേഗം പോ.
സ്വസ്ഥോസ്മി ബലവാനസ്മി ദിദൃക്ഷുഃ പിതരാവുഭൌ। ബ്രുവന്നേവ ത്വരായുക്തഃ സമ്പ്രായാദാശ്രമം പ്രതി
എനിക്ക് ആരോഗ്യമുണ്ട്, ശക്തിയുണ്ട്, അമ്മയെയും അച്ഛനെയും കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അത്യാവശ്യം കൊണ്ട്, അവൻ ആശ്രമത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി.
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു ദ്യുമത്സേനോ മഹാബലഃ। ലബ്ധചക്ഷുഃ പ്രസന്നായാം ദൃഷ്ട്യാം സര്വം ദദര്ശ ഹ
അത് തന്നെ സമയത്ത് മഹാശക്തനായ ദ്യുമത്സേനന് കാഴ്ച് തിരിച്ചുകിട്ടി; മനസ്സുതുറന്ന ദൃഷ്ടിയോടെ എല്ലാം കാണാൻ അവനായി.
സ സര്വാനാശ്രമാന്ഗത്വാ ശൈബ്യയാ സഹ ഭാര്യയാ। പുത്രഹേതോഃ പരാമാര്തിം ജഗാമ ഭരതര്ഷഭ
അവൻ ശൈബ്യയെന്ന ഭാര്യയോടൊപ്പം എല്ലാ ആശ്രമങ്ങളിലും പോയി; മകനെക്കുറിച്ചുള്ള ദു:ഖത്തിൽ ആഴത്തിൽ മുങ്ങി.
താവാശ്രമാന്നദീശ്ചൈവവനാനി ച സരാംസി ച। തസ്യാം നിശി വിചിന്വന്തൌ ദമ്പതീ പരിജഗ്മതുഃ
ആ രാത്രി, ആ dampatikal ആശ്രമങ്ങൾ, നദികൾ, കാടുകൾ, തടാകങ്ങൾ എല്ലാം തിരഞ്ഞു നടന്നു.
ശ്രുത്വാ ശബ്ദം തു യം കംചിദുന്മുഖൌ സുതശങ്കയാ। സാവിത്രീസഹിതോഽഭ്യേതി സത്യവാനിത്യഭാഷതാമ്
ഏതെങ്കിലും ശബ്ദം കേട്ടാൽ, മകനാണോ എന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച് അവർ ഉത്സാഹത്തോടെ തിരിഞ്ഞുനോക്കി; സാവിത്രിയോടൊപ്പം സത്യവാൻ സമീപിച്ചു സംസാരിച്ചു.
ഭിന്നൈശ്ച പരുഷൈഃ പാദൈഃ സവ്രണൈഃ ശോണിതോക്ഷിതൈഃ। കുശകണഅടകവിദ്ധാങ്ഗാവുനമത്താവിവ ധാവതഃ
പാദങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പൊട്ടി, മുറിവുകളും രക്തവും നിറഞ്ഞു, ദേഹത്ത് കുശവും കട്ടയും കുത്തിയതുപോലെ, അവർ ഉന്മാദികളെന്നപോലെ ഓടി നടന്നു.
തതോഽഭിസൃത്യ തൈര്വിപ്രൈഃ സര്വൈരാശ്രമവാസിഭിഃ। പരിവാര്യ സമാശ്വാസ്യ താവാനീതൌ സ്വമാശ്രമമ്
അപ്പോൾ ആശ്രമവാസികളായ എല്ലാ വൃദ്ധരും അവരെ ചുറ്റി ആശ്വസിപ്പിച്ചു, അവരെ സ്വന്തം ആശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.
തത്രഭാര്യാസഹായഃ സ വൃതോ വൃദ്ധൈസ്തപോധനൈഃ। ആശ്വാസിതോപി ചിത്രാര്ഥൈഃ പൂര്വരാജകഥാശ്രയൈഃ
അവിടെ ഭാര്യയോടൊപ്പം ഇരുന്ന്, വൃദ്ധനായ തപസ്സുകാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, അവർ പഴയ രാജാക്കന്മാരുടെ കഥകളും മറ്റും പറഞ്ഞ് ആശ്വസിപ്പിച്ചെങ്കിലും,
തതസ്തൌ പുനരാശ്വസ്തൌ വൃദ്ധൌ പുത്രദിദൃക്ഷയാ। ബാല്യവൃത്താനി പുത്രസ്യ സാവിത്ര്യാ ദര്ശനാനി ച। ശോകം ജഗ്മതുരന്യോന്യം സ്മരന്തൌ ഭൃശദുഃഖിതൌ
പിന്നീട് ആ വൃദ്ധ ദമ്പതികൾ, പുത്രനെ കാണാനുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ, അവന്റെ ബാല്യകാലത്തിലെ പ്രവൃത്തികളും സാവിത്രിയുടെ ദർശനങ്ങളും ഓർത്ത്, പരസ്പരം ദു:ഖത്തോടെ ഓർമ്മിച്ചു വേദനിച്ചു.
ഹാപുത്ര ഹാസാധ്വി വധു ക്വാസിക്വാസീത്യരോദതാമ്। ബ്രാഹ്മണഃ സത്യവാക്യേഷാമുവാചേദം തയോര്വചഃ
‘ഹായ് മകനേ! ഹായ് മരുമകളേ! എവിടെയാണ് നിങ്ങൾ, എവിടെയാണ് നിങ്ങൾ?’ എന്ന് അവർ കരഞ്ഞു; അപ്പോൾ സത്യവാചകനായ ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ അവരോടു പറഞ്ഞു:
യഥാസ്യ ഭാര്യാ സാവിത്രീ തപസാ ച ദമേന ച। ആചാരേണ ച സംയുക്താ തഥാ ജീവതി സത്യവാന്
അവന്റെ ഭാര്യ സാവിത്രി എങ്ങനെ തപസ്സിലും ശമത്തിലും നല്ല പെരുമാറ്റത്തിലും സമ്പന്നയോ, അതുപോലെ സത്യവാനും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു.
വേദാഃ സാങ്ഗാ മയാഽധീതാസ്തപോ മേ സംചിതം മഹത്। കൌമാരബ്രഹ്മചര്യം ച ഗുരവോഽഗ്നിശ്ച തോഷിതാഃ
ഞാൻ വേദങ്ങളും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളും പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്; വലിയ തപസ്സു സമ്പാദിച്ചിട്ടുണ്ട്; ബാല്യത്തിൽ ബ്രഹ്മചര്യവും പാലിച്ചു; ഗുരുക്കന്മാരെയും അഗ്നിയെയും സന്തോഷിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
സമാഹിതേന ചീര്ണാനി സര്വാണ്യേവ വ്രതാനി മേ। വായുഭക്ഷോപവാസശ്ച കൃതോമേ വിധിവത്സദാ
ഏകാഗ്രതയോടെ എല്ലാ വ്രതങ്ങളും ഞാൻ അനുഷ്ഠിച്ചിട്ടുണ്ട്; വായു മാത്രം കഴിച്ച് ഉപവാസം ചെയ്തതും എപ്പോഴും വിധിപ്രകാരം തന്നെയാണ്.
അനേന തപസാ വേദ്മി സര്വം പരചീകീര്ഷിതമ്। സത്യമേതന്നിബോധധ്വം ധ്രിയതേ സത്യവാനിതി
ഈ തപസ്സിന്റെ ശക്തിയാൽ മറ്റുള്ളവരുടെ ഉദ്ദേശങ്ങൾ എല്ലാം എനിക്ക് അറിയാം; സത്യം നിങ്ങൾ അറിഞ്ഞിരിക്കണം: സത്യവാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഉപാധ്യായസ്യ മേ വക്രാദ്യഥാ വാക്യം വിനിഃസൃതമ്। നൈവ ജാതു ഭവേന്മിഥ്യാ തഥാ ജീവതി സത്യവാന്
എന്റെ ഉപാധ്യായന്റെ വായിൽ നിന്നു പുറത്ത് വന്ന വാക്കുകൾ ഒരിക്കലും അസത്യമായിട്ടില്ല; അതുപോലെ സത്യവാനും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു.
യഥാഽസ്യ ഭാര്യാ സാവിത്രീ സര്വൈരേവ സുലക്ഷണൈഃ। അവൈധവ്യകരൈര്യുക്താ തഥാ ജീവതി സത്യവാന്
അവന്റെ ഭാര്യ സാവിത്രി എങ്ങനെ എല്ലാ സദ്ഗുണങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട് വിധവയാകാത്തവളായി ജനിച്ചോ, അതുപോലെ സത്യവാനും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു.
യഥാഽസ്യ ഭാര്യാ സാവിത്രീ തപസാ ച ദമേന ച। ആചാരേണ ച സംയുക്താ തഥാ ജീവതി സത്യവാന്
അവന്റെ ഭാര്യ സാവിത്രി എങ്ങനെ തപസ്സിലും ശമത്തിലും നല്ല പെരുമാറ്റത്തിലും സമ്പന്നയോ, അതുപോലെ സത്യവാനും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു.