വൃദ്ധയോരന്ധയോര്ദൃഷ്ടിസ്ത്വയി വംശഃ പ്രതിഷ്ഠിഃ। ത്വയി പിണ്ഡശ്ച കീര്തിശ്ച സന്താനശ്ചാവയോരിതി
വൃദ്ധരായ കുരുടന്മാരായ ഞങ്ങൾക്ക് നീ കണ്ണാണ്, വംശത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമാണ്, പിണ്ഡവും, കീർത്തിയും, സന്തതിയും നീയാണെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു.
മാതാ വൃദ്ധാ പിതാ വൃദ്ധസ്തയോര്യഷ്ടിരഹം കില। തൌ രാത്രൌ മാമപശ്യന്തൌ കാമവസ്ഥാം ഗമിഷ്യതഃ
എന്റെ അമ്മയും അപ്പനും വൃദ്ധരാണ്, ഞാൻ അവർക്കു താങ്ങാണ്; അവർ രാത്രിയിൽ എന്നെ കാണാതിരുന്നാൽ അവർ ദയനീയമായ അവസ്ഥയിലാകും.
നിദ്രായാശ്ചാഭ്യസൂയാമി യസ്യാ ഹേതോഃ പിതാ മമ। മാതാ ച സംശയം പ്രാപ്താ മത്കൃതേഽനപകാരിണീ
ഉറക്കത്തിനെ ഞാൻ ദ്വേഷിക്കുന്നു, അതിനാൽ അപ്പനും കുറ്റമില്ലാത്ത അമ്മയും എന്റെ കാരണത്താൽ ആശങ്കപ്പെടുന്നു.
അഹം ച സംശയം പ്രാപ്തഃ കൃച്ഛ്രാമാപദമാസ്ഥിതഃ। മാതാപിതൃഭ്യാം ഹി വിനാ നാഹം ജീവിതുമുത്സഹേ
ഞാനും ഇപ്പോൾ വലിയ വിഷമത്തിലായിരിക്കുന്നു; അമ്മയില്ലാതെ അപ്പനില്ലാതെ ഞാൻ ജീവിക്കാൻ കഴിയില്ല.
വ്യക്തമാകുലയാ ബുദ്ധ്യാ പ്രജ്ഞാചക്ഷുഃ പിതാ മമ। ഏകൈകമസ്യാം വേലായാം പൃച്ഛത്യാശ്രമവാസിനമ്
വ്യക്തമായി, വിഷമഭരിതനായ മനസ്സോടെ എന്റെ ജ്ഞാനിയായ അപ്പൻ ഈ സമയത്ത് ഓരോ ആശ്രമവാസിയോടും എന്നെക്കുറിച്ച് ചോദിക്കുന്നു.
നാത്മാനമനുശോചാമി യഥാഽഹംപിതരം ശുഭേ। ഭര്താരം ചാപ്യനുഗതാം മാതരം ഭൃശദുഃഖിതാമ്
ഞാൻ എന്നെക്കാൾ അധികം ദുഃഖിക്കുന്നത് അപ്പനെയും ഭർത്താവിനെ പിന്തുടരുന്ന ദുഃഖിതയായ അമ്മയെയും കുറിച്ചാണ്.
മത്കൃതേ ന ഹി താവദ്യ സന്താപം പരമേഷ്യതഃ। ജീവന്താവനുജീവാമി ഭര്തവ്യൌ തൌ മയേതി ഹ
എന്റെ കാരണത്താൽ അവർക്ക് ദു:ഖം വരേണ്ടതില്ല; അവർ ജീവിക്കുന്നവരെ ഞാൻ സംരക്ഷിച്ച് ജീവിക്കും.
തയോഃ പ്രിയം മേ കര്വ്യമിതി ജീവാമി ചാപ്യഹമ്। `പരമം ദൈവതം തൌ മേ പൂജനീയൌ സദാ മയാ। തയോസ്തു മേ സദാഽസ്ത്യേവം വ്രതമേതത്പുരാതനമ്
അവർക്കു പ്രിയം ചെയ്യാനാണ് ഞാൻ ജീവിക്കുന്നത്; അവർ എനിക്ക് പരമദൈവം പോലെ ആണ്, എപ്പോഴും ഞാൻ അവരെ ആരാധിക്കണം; ഇതാണ് എനിക്ക് പണ്ടേ എടുത്ത വ്രതം.
ഏവമുക്ത്വാ സ ധര്മാത്മാ ഗുരുഭക്തോ ഗുരുപ്രിയഃ। ഉച്ഛ്രിത്യ ബാഹൂ ദുഃഖാര്തഃ സുസ്വരം പ്രരുരോദ ഹ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ധാർമ്മികനും ഗുരുഭക്തനും ഗുരുവിന് പ്രിയനുമായ ആ ആത്മാവ് കൈകൾ ഉയർത്തി ദുഃഖത്തോടെ ഉച്ചത്തിൽ കരഞ്ഞു.
തതോഽബ്രവീത്തഥാ ദൃഷ്ട്വാഭര്താരം ശോകകര്ശിതമ്। പ്രമൃജ്യാശ്രൂണി പാണിഭ്യാം സാവിത്രീ ധര്മചാരിണീ
അപ്പോൾ ഭർത്താവിനെ ദുഃഖത്തിൽ കാഴ്ച്ച കണ്ട സാവിത്രി, ധർമ്മനിഷ്ഠയോടെ, കൈകൊണ്ട് അവന്റെ കണ്ണീർ തുടച്ച് പറഞ്ഞു.
യദി മേഽസ്തി തപസ്തപ്തം യദി ദത്തം ഹുതം യദി। ശ്വശ്രൂശ്വശുരഭര്തൄണാം മമ പുണ്യാഽസ്തു ശര്വരീ
ഞാൻ തപസ്സ് ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ദാനം നൽകിയിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, ഹോമം ചെയ്തിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, എന്റെ ഭർത്താവിനും അമ്മാമ്മയ്ക്കും അച്ഛനമ്മയ്ക്കും ഈ രാത്രി ശുഭമായിരിക്കട്ടെ.
ന സ്മരാമ്യുക്തപൂര്വം വൈ സ്വൈരേഷ്വപ്യനൃതാം ഗിരമ്। തേന സത്യേന താവദ്യ ധ്രിയേതാം ശ്വശുരൌ മമ
ഞാൻ ഒരിക്കലും പോലും, കളിയിലും, അസത്യവാക്ക് പറഞ്ഞതായി ഓർക്കുന്നില്ല; ആ സത്യത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ എന്റെ അമ്മാമ്മയും അച്ഛനമ്മയും ഇന്ന് സംരക്ഷിക്കപ്പെടട്ടെ.
കാമയേ ദര്ശനം പിത്രോര്യാഹി സാവിത്രി മാചിരമ്। `അപിനാമ ഗുരൂ തൌ ഹി പശ്യേയം ധ്രിയമാണകൌ
എനിക്ക് എന്റെ അമ്മയെയും അച്ഛനെയും കാണാൻ വലിയ ആഗ്രഹമുണ്ട്. സാവിത്രി, നീ വേഗം പോ. അവർ ഇരുവരെയും ഞാൻ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരായി കാണാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ, ഞാൻ അവരുടെ മുന്നിൽ വണങ്ങണം.
പുരാ മാതുഃ പിതുര്വാഽപിയദി പശ്യാമി വിപ്രിയമ്। ന ജീവിഷ്യേ വരാരോഹേ സത്യേനാത്മാനമാലഭേ
എന്റെ അമ്മയോ അച്ഛനോ എന്തെങ്കിലും ദു:ഖകരമായ കാര്യം അനുഭവിക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടാൽ, സുന്ദരിയേ, ഞാൻ ജീവിക്കില്ല. സത്യം പറഞ്ഞ് ഞാൻ ഇതിൽ വാഗ്ദാനം ചെയ്യുന്നു.
യദി ധര്മേ ച തേ ബുദ്ധിര്മാം ചേജ്ജീവന്തമിച്ഛസി। മമ പ്രിയം വാ കര്തവ്യം ഗച്ഛാവാശ്രമമന്തികാത്
നിന്റെ മനസ്സിൽ ധർമ്മം ഉറപ്പായിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ, എന്നെ ജീവിക്കാൻ നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, എനിക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് നീ ചെയ്യണം. നാം ഈ ആശ്രമത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് പോകാം.
സാവിത്രീ തത ഉത്ഥായ കേശാന്സംമ്യ ഭാമിനീ। പതിമുത്ഥാപയാമാസ ബാഹുഭ്യാം പരിഗൃഹ്യ വൈ
അപ്പോൾ സാവിത്രി എഴുന്നേറ്റു, തന്റെ മുടി ഒന്നു ചുരുട്ടി, ഭർത്താവിനെ കൈകൊണ്ട് ചേർത്ത് എഴുന്നേൽപ്പിച്ചു.
ഉത്തായ സത്യവാംശ്ചാപി പ്രമൃജ്യാങ്ഗാനി പാണിനാ। സര്വാ ദിശഃ സമാലോക്യ കഠിനേ ദൃഷ്ടിമാദധേ
സത്യവാനും എഴുന്നേറ്റ്, കൈകൊണ്ട് ശരീരം തട്ടി വൃത്തിയാക്കി, എല്ലാ ദിശകളും നോക്കി, ഉറച്ച മനസ്സോടെ ദൃഷ്ടി നിശ്ചയിച്ചു.
തമുവാചാഥസാവിത്രീ ശ്വഃ ഫലാനി ഹരിഷ്യസി। യോഗക്ഷേമാര്ഥമേതം തേ നേഷ്യാമി പരശും ത്വഹമ്
അപ്പോൾ സാവിത്രി അവനോട് പറഞ്ഞു: 'നാളെ നീ പഴങ്ങൾ എടുക്കും. നിന്റെ ക്ഷേമത്തിനും സംരക്ഷണത്തിനും വേണ്ടി ഞാൻ ഈ വെട്ടിക്കൊണ്ട് പോകാം.'
കൃത്ത്വാ കഠിനഭാരം സാ വൃക്ഷശാഖാവലമ്ബിനമ്। ഗൃഹീത്വാ പരശും ഭര്തുഃ സകാശേ പുനരാഗമത്
കഠിനമായ മരക്കട്ടുകൾ വെട്ടി, ഒരു വൃക്ഷശാഖയിൽ പിടിച്ചു, ഭർത്താവിന്റെ വെട്ടി എടുത്ത് വീണ്ടും അവന്റെ അടുത്തേക്ക് വന്നു.
വാമേ സ്കന്ധേ തു വാമോരൂര്ഭര്തുര്ബാഹും നിവേശ്യ ച। ദക്ഷിണഏന പരിഷ്വജ്യ ജഗാമ ഗജഗാമിനീ
ഭർത്താവിന്റെ ഇടതു കൈ തന്റെ ഇടതുചുമലിൽ വച്ചു, വലതുകൈകൊണ്ട് അവനെ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, ആനയുടെ നടപ്പുപോലെ സാവിത്രി മുന്നോട്ട് നടന്നു.
അഭ്യാസഗമനാദ്ഭീരു പന്ഥാനോ വിദിതാ മമ। വൃക്ഷാന്തരാലോകിതയാ ജ്യോത്സ്നയാ ചാപി ലക്ഷയേ
ഞാൻ പലതവണ ഈ വഴി നടന്നിട്ടുണ്ടല്ലോ, ഭയക്കണ്ട സുന്ദരിയേ, എനിക്ക് വഴികൾ അറിയാം. മരങ്ങൾക്കിടയിൽ നിന്ന് തെളിയുന്ന ചന്ദ്രപ്രകാശത്തിൽ ഞാൻ വഴിയും കാണാം.
ആഗതൌ സ്വഃ പഥാ യേന ഫലാന്യവചിതാനി ച। യഥാഗതം ശുഭേ ഗച്ഛ പന്ഥാനം മാ വിചാരയ
നാം പഴങ്ങൾ എടുക്കാൻ വന്ന വഴിയിലൂടെയാണ് തിരിച്ചു പോകുന്നത്. സുഖമായവളേ, നീ വന്നതുപോലെ തന്നെ പോ, വഴിയെക്കുറിച്ച് ആശങ്കപ്പെടേണ്ട.
പലാശഖണ്ഡേ ചൈതസ്മിന്പന്ഥാ വ്യാവര്തതേ ദ്വിധാ। തസ്യോത്തരേണ യഃ പന്ഥാസ്തേന ഗച്ഛ ത്വരസ്വ ച
ഈ പലാശമരത്തിന്റെ ഒടിഞ്ഞ ശാഖയിടയിൽ വഴി രണ്ടായി പിരിയുന്നു. അതിൽ വടക്കേ വഴി എടുത്ത് വേഗം പോ.
സ്വസ്ഥോസ്മി ബലവാനസ്മി ദിദൃക്ഷുഃ പിതരാവുഭൌ। ബ്രുവന്നേവ ത്വരായുക്തഃ സമ്പ്രായാദാശ്രമം പ്രതി
എനിക്ക് ആരോഗ്യമുണ്ട്, ശക്തിയുണ്ട്, അമ്മയെയും അച്ഛനെയും കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, അത്യാവശ്യം കൊണ്ട്, അവൻ ആശ്രമത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി.
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു ദ്യുമത്സേനോ മഹാബലഃ। ലബ്ധചക്ഷുഃ പ്രസന്നായാം ദൃഷ്ട്യാം സര്വം ദദര്ശ ഹ
അത് തന്നെ സമയത്ത് മഹാശക്തനായ ദ്യുമത്സേനന് കാഴ്ച് തിരിച്ചുകിട്ടി; മനസ്സുതുറന്ന ദൃഷ്ടിയോടെ എല്ലാം കാണാൻ അവനായി.
സ സര്വാനാശ്രമാന്ഗത്വാ ശൈബ്യയാ സഹ ഭാര്യയാ। പുത്രഹേതോഃ പരാമാര്തിം ജഗാമ ഭരതര്ഷഭ
അവൻ ശൈബ്യയെന്ന ഭാര്യയോടൊപ്പം എല്ലാ ആശ്രമങ്ങളിലും പോയി; മകനെക്കുറിച്ചുള്ള ദു:ഖത്തിൽ ആഴത്തിൽ മുങ്ങി.
താവാശ്രമാന്നദീശ്ചൈവവനാനി ച സരാംസി ച। തസ്യാം നിശി വിചിന്വന്തൌ ദമ്പതീ പരിജഗ്മതുഃ
ആ രാത്രി, ആ dampatikal ആശ്രമങ്ങൾ, നദികൾ, കാടുകൾ, തടാകങ്ങൾ എല്ലാം തിരഞ്ഞു നടന്നു.
ശ്രുത്വാ ശബ്ദം തു യം കംചിദുന്മുഖൌ സുതശങ്കയാ। സാവിത്രീസഹിതോഽഭ്യേതി സത്യവാനിത്യഭാഷതാമ്
ഏതെങ്കിലും ശബ്ദം കേട്ടാൽ, മകനാണോ എന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ച് അവർ ഉത്സാഹത്തോടെ തിരിഞ്ഞുനോക്കി; സാവിത്രിയോടൊപ്പം സത്യവാൻ സമീപിച്ചു സംസാരിച്ചു.
ഭിന്നൈശ്ച പരുഷൈഃ പാദൈഃ സവ്രണൈഃ ശോണിതോക്ഷിതൈഃ। കുശകണഅടകവിദ്ധാങ്ഗാവുനമത്താവിവ ധാവതഃ
പാദങ്ങൾ പൊട്ടിപ്പൊട്ടി, മുറിവുകളും രക്തവും നിറഞ്ഞു, ദേഹത്ത് കുശവും കട്ടയും കുത്തിയതുപോലെ, അവർ ഉന്മാദികളെന്നപോലെ ഓടി നടന്നു.
തതോഽഭിസൃത്യ തൈര്വിപ്രൈഃ സര്വൈരാശ്രമവാസിഭിഃ। പരിവാര്യ സമാശ്വാസ്യ താവാനീതൌ സ്വമാശ്രമമ്
അപ്പോൾ ആശ്രമവാസികളായ എല്ലാ വൃദ്ധരും അവരെ ചുറ്റി ആശ്വസിപ്പിച്ചു, അവരെ സ്വന്തം ആശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി.