സഹായവതി സര്വാര്ഥാഃ സതിഷ്ഠന്തീഹ സര്വശഃ। കിംനു തസ്യാജിതം സങ്ഖ്യേ യസ് ഭ്രാതാ ധനംജയഃ
സഹായികള് ഉണ്ടെങ്കില് എല്ലാ കാര്യങ്ങളും പൂര്ത്തിയാകും; ധനഞ്ജയന് എന്ന സഹോദരന് ഉള്ളവന് യുദ്ധത്തില് ജയിക്കാത്തത് എന്താണ്?
അയം ച ബലിനാംശ്രേഷ്ഠോ ഭീമോ ഭീമപരാക്രമാഃ। യുവാനൌ ച മഹേഷ്വാസൌ വീരൌ മാദ്രവതീസുതൌ
ഇവിടെയും ശക്തരില് ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമനും, ഭയങ്കര വീര്യശാലിയായവനും, യുവാക്കളായ മഹാബലശാലികളായ മാദ്രവതിയുടെ രണ്ട് പുത്രന്മാരും ഉണ്ട്.
ഏഭിഃ സഹായൈഃ കസ്മാത്ത്വം വിഷീദസി പരംതപ। യ ഇമേ വജ്രിണഃ സേനാം ജയേയുഃ സമരുദ്ഗണാമ്
ഈ സഹായികളോടൊപ്പം നിന്നാല് നീ എന്തിനാണ് വിഷാദിക്കുന്നത്, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനേ? ഇവര് വജ്രധാരിയുടെ സൈന്യത്തെയും മരുത്ഗണങ്ങളെയും ജയിക്കും.
ത്വമപ്യേഭിര്മഹേഷ്വാസൈഃ സഹായൈര്ദേവരൂപിഭിഃ। വിജേഷ്യസി രണേ സര്വാനമിത്രാന്ഭരതര്ഷഭ
ദൈവസദൃശരായ ഈ മഹാബലശാലികളായ സഹായികളോടൊപ്പം നീയും, ഭാരതവംശശ്രേഷ്ഠനേ, യുദ്ധത്തില് എല്ലാ ശത്രുക്കളെയും ജയിക്കും.
ഇതശ്ച ത്വമിമാം പശ്യസൈന്ധവേന ദുരാത്മനാ। ബലിനാ വീര്യമത്തേന ഹൃതാമേഭിര്മഹാത്മഭിഃ
ഇവരെ കാണൂ, ദുഷ്ടഹൃദയനും ബലത്തില് മദിച്ചവനുമായ സിന്ദുരാജാവിനെ ഈ മഹാത്മാക്കള് കീഴടക്കി.
ആനീതാം ദ്രൌപദീം കൃഷ്ണാം കൃത്വാ കര്മ സുദുഷ്കരമ്। ജയദ്രഥം ച രാജാനം വിജിതം വശമാഗതമ്
കൃഷ്ണയായ ദ്രൗപദിയെ വളരെ പ്രയാസപ്പെട്ട് തിരികെ കൊണ്ടുവന്നു; ജയദ്രഥന് എന്ന രാജാവിനെയും കീഴടക്കി, അവനെ വശീകരിച്ചു.
അസഹായേന രാമേണ വൈദേഹീ പുനരാഹൃതാ। ഹത്വാസങ്ഖ്യേ ദശഗ്രീവം രാക്ഷസം ഭീമവിക്രമമ്
സഹായികളില്ലാതെ തന്നെ, രാമന് യുദ്ധത്തില് ഭയങ്കര വീര്യശാലിയായ ദശമുഖനായ രാക്ഷസനെ സംഹരിച്ചു, വൈദേഹിയെ തിരികെ നേടി.
യസ് ശാഖാമൃഗാമിത്രാണ്യൃക്ഷാഃ കാലമുഖാസ്തഥാ। ജാത്യന്തരഗതാ രാജന്നേതദ്ബുദ്ധ്യാഽനുചിന്തയ
മൃഗരാജാക്കന്മാരും, കരടികളും, കാലാമുഖന്മാരും, മറ്റു ജാതികളിലുമുള്ള ശത്രുക്കളും, രാജാവേ, ഇതെല്ലാം നീ മനസ്സിലാക്കണം.
തസ്മാത്സര്വം കുരുശ്രേഷ്ഠ മാ ശുചോ ഭരതര്ഷഭ। ത്വദ്വിധാ ഹി മഹാത്മാനോ ന ശോചന്തി പരംതപ
അതുകൊണ്ട്, കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായ ഭരതവംശസിംഹം, നീ ദുഃഖിക്കേണ്ട. നിന്നുപോലുള്ള മഹാത്മാക്കൾ, ശത്രുക്കളെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവൻ, ഒരിക്കലും ദുഃഖിക്കാറില്ല.
ഏവമാശ്വാസിതോ രാജാമാര്കണ്ഡേയേന ധീമതാ। ത്യക്ത്വാ ദുഃഖമദീനാത്മാ പുനരപ്യേനമബ്രവീത്
ഇങ്ങനെ ധീരനായ മാർകണ്ടേയൻ രാജാവിനെ ആശ്വസിപ്പിച്ചു. രാജാവ് ദുഃഖം വിട്ട് മനസ്സിൽ ധൈര്യം കണ്ടെത്തി വീണ്ടും അവനോട് പറഞ്ഞു.
നാത്മാനമനുശോചാമി നേമാന്ഭ്രാതൄന്മഹാമുനേ। ഹരണം ചാപി രാജ്യസ് യഥേമാം ദ്രുപദാത്മജാമ്
ഞാൻ എന്റെ കാര്യം കൊണ്ടോ, ഈ സഹോദരന്മാരെക്കുറിച്ചോ, രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ടതിനെക്കുറിച്ചോ, ഈ ദ്രുപദപുത്രിയെക്കുറിച്ചോ ദുഃഖിക്കുന്നില്ല, മഹാമുനിയേ.
ദ്യൂതേ ദുരാത്മഭിഃ ക്ലിഷ്ടാഃ കൃഷ്ണയാ താരിതാ വയമ്। ജയദ്രഥേന ചപുനര്വനാച്ചാപി ഹൃതാ ബലാത്
ദ്യുത്കളിയിൽ ദുഷ്ടന്മാർ നമ്മെ പീഡിപ്പിച്ചു, അപ്പോൾ കൃഷ്ണയാൽ നാം രക്ഷിക്കപ്പെട്ടു. പിന്നെയും ജയദ്രഥനും രാക്ഷസനും നമ്മെ ബലാൽ പിടിച്ചുപറഞ്ഞു.
അസ്തി സീമന്തിനീ കാചിദ്ദൃഷ്ടപൂര്വാഽപിവാ ശ്രുതാ। പതിവ്രതാ മഹാഭാഗാ യഥേയം ദ്രുപദാത്മജാ
ഇവളെപ്പോലെ ഭർത്താവിനോടു പ്രതിജ്ഞാബദ്ധയും മഹാഭാഗ്യശാലിയുമായ സ്ത്രീയെ ഞാൻ മുമ്പ് കണ്ടിട്ടോ, കേട്ടിട്ടോ ഉണ്ടോ?
ശൃണു രാജന്കുലസ്ത്രീണാം മഹാഭാഗ്യം യുധിഷ്ഠിര। സര്വമേതദ്യഥാപ്രാപ്തം സാവിത്ര്യാ രാജകന്യയാ
രാജാവേ, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, വംശസ്ത്രീകളുടെ മഹാഭാഗ്യത്തെക്കുറിച്ച് കേൾക്കു. സാവിത്രി എന്ന രാജകുമാരിയുടെ കഥയിൽപോലെ ഇതൊക്കെയും മുമ്പ് സംഭവിച്ചിരുന്നു.
ആസീന്മദ്രേഷു ധര്മാത്മാ രാജാ പരമധാര്മികഃ। ബ്രഹ്മണ്യശ്ചമഹാത്മാ ച സത്യസന്ധോ ജിതേന്ദ്രിയഃ
മദ്രദേശത്ത് ധർമ്മപരായണനും ഉത്തമധർമ്മശീലനും ബ്രാഹ്മണഭക്തനും മഹാത്മാവും സത്യവാനും ഇന്ദ്രിയജയിയും ആയ രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
യജ്വാ ദാനപതിര്ദക്ഷഃ പൌരജാനപദപ്രിയഃ। പാര്ഥിവോഽശ്വപതിര്നാമ സര്വഭൂതഹിതേ രതഃ
യാഗങ്ങൾ നടത്തുകയും, ധാനം ചെയ്യുകയും, കാര്യങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യം കാണിക്കുകയും, നഗരവാസികൾക്കും ഗ്രാമവാസികൾക്കും പ്രിയങ്കരനായി, അശ്വപതി എന്ന പേരിൽ എല്ലാ ജീവികളുടെ ക്ഷേമത്തിൽ താൽപര്യമുള്ള രാജാവായിരുന്നു.
ക്ഷമാവാനനപത്യശ്ച സത്യവാഗ്വിജിതേന്ദ്രിയഃ। അതിക്രാന്തേന വയസാ സംതാപമുപജഗ്മിവാന്
ക്ഷമയുള്ളവനും, സന്താനമില്ലാത്തവനും, സത്യവാനുമായും, ഇന്ദ്രിയജയിയുമായും ആയ ആ രാജാവ് വയസ്സു കഴിഞ്ഞപ്പോൾ ദുഃഖം അനുഭവിച്ചു.
അപത്യോത്പാദനാര്ഥം ച തീവ്രം നിയമമാസ്ഥിതഃ। കാലേ പരിമിതാഹാരോ ബ്രഹമചാരീ ജിതേന്ദ്രിയഃ
സന്താനലാഭത്തിനായി, അവൻ കഠിനമായ വ്രതങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു; സമയത്ത് കുറച്ച് മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിച്ചു, ബ്രഹ്മചാര്യവും ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും പാലിച്ചു.
ഹുത്വാ ശതസഹസ്രം സ സാവിത്ര്യാ രാജസത്തമ। ഷഷ്ഠേഷഷ്ഠേ തദാകാലേ ബഭൂവ മിതമോജനഃ
ആ രാജസത്തമൻ സാവിത്രിയോടൊപ്പം ഒരു ലക്ഷം ഹോമങ്ങൾ നടത്തി; ആറ് മാസം കഴിഞ്ഞ് മാത്രമേ കുറച്ച് ഭക്ഷണം കഴിക്കാറുണ്ടായിരുന്നുള്ളു.
ഏതേന നിയമേനാസീദ്വര്ഷാണ്യഷ്ടാദശൈവ തു। പൂര്ണേ ത്വഷ്ടാദശേ വര്ഷേ സാവിത്രീ തുഷ്ടിമഭ്യഗാത്
ഇങ്ങനെ പതിനെട്ട് വർഷം അവൻ വ്രതം പാലിച്ചു; പതിനെട്ടാം വർഷം പൂർത്തിയായപ്പോൾ സാവിത്രി തൃപ്തി പ്രാപിച്ചു.
രൂപിണീ തു തദാ രാജന്ദര്ശയാമാസ തം നൃപമ്। അഗ്നിഹോത്രാത്സമുത്ഥായ ഹര്ഷേണ മഹതാഽന്വിതാ
അപ്പോൾ, രാജാവേ, മനോഹരമായ രൂപത്തിൽ, സാവിത്രി ആ രാജാവിന് മുന്നിൽ പ്രത്യക്ഷമായി; ഹോമകുണ്ദത്തിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന്, വലിയ സന്തോഷത്തോടെ അവൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ഉവാച ചൈനം വരദാ വചനം പാര്ഥിവം തദാ। സാ തമശ്വപതിം രാജന്സാവിത്രീ നിയമേ സ്ഥിതമ്
വരദായിനിയായ അവൾ അന്നേരം ആ രാജാവിനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു; സാവിത്രി വ്രതത്തിൽ സ്ഥിരനായി ഇരുന്ന അശ്വപതിയെ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ബ്രഹ്മചര്യേണ ശുദ്ധേന ദമേന നിയമേന രച। സര്വാത്മനാ ച ഭക്ത്യാ ച തുഷ്ടാഽസ്മി തവ പാര്ഥിവാഃ
നിന്റെ ശുദ്ധമായ ബ്രഹ്മചര്യവും, ഇന്ദ്രിയനിഗ്രഹവും, വ്രതപാലനവും, ഹൃദയപൂർവ്വമായ ഭക്തിയും കൊണ്ടു ഞാൻ സന്തുഷ്ടയാകുന്നു, രാജാവേ.
വരം വൃണീഷ്വാശ്വപതേ മദ്രരാജ യദീപ്സിതമ്। ന പ്രാമാദശ്ച ധര്മേഷു കര്തവ്യസ്തേ കഥംചന
മദ്രരാജാവായ അശ്വപതീ, നീ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കു. ധർമ്മത്തിൽ ഒരിക്കലും അശ്രദ്ധ കാണിക്കരുത്.
അപത്യാര്ഥഃ സമാരമ്ഭഃ കൃതോ ധര്മേപ്സയാ മയാ। പുത്രാ മേ ബഹവോ ദേവി ഭവേയുഃ കുലഭാവനാഃ
സന്താനത്തിനായി ഞാൻ ഈ ശ്രമം ആരംഭിച്ചത് ധർമ്മം ആഗ്രഹിച്ചിട്ടാണ്. ദേവിയേ, എന്റെ വംശം നിലനിൽക്കാൻ ധാരാളം പുത്രന്മാർ എനിക്ക് ലഭിക്കണമേ.
തുഷ്ടാഽസി യദി മേ ദേവി വരമേതം വൃണോമ്യഹമ്। സംതാം പരമോ ധര്മ ഇത്യാഹുര്മാം ദ്വിജാതയഃ
ദേവിയേ, നീ എന്നിൽ സന്തുഷ്ടയാണെങ്കിൽ ഈ വരം ഞാൻ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നു: എനിക്ക് സന്താനമുണ്ടാകട്ടെ. വംശം നിലനിർത്തുന്നതാണ് പരമധർമ്മം എന്ന് ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നു.
പൂര്വമേവ മയാ രാജന്നഭിപ്രായമിമം തവ। ജ്ഞാത്വാ പുത്രാര്ഥമുക്തോ വൈ ഭഗവാംസ്തേ പിതാമഹഃ
രാജാവേ, നിന്റെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹം ഞാൻ മുമ്പേ തന്നെ മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. നിന്റെ മകന്റെ ഭാവിക്കായി മഹത്വമുള്ള പിതാമഹൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതാണു.
പ്രസാദാച്ചൈവ തസ്മാത്തേ സ്വയം വിഹിതവത്യഹമ്। കന്യാ തേജസ്വിനീ സൌമ്യ ക്ഷിപ്രമേവ ഭവിഷ്യതി
അവന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ തന്നെ ഇതെല്ലാം ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു. സുന്ദരനായ രാജാവേ, ഒരു പ്രകാശമുള്ള മകൾ ഉടൻ തന്നെ നിനക്കു ജനിക്കും.
ഉത്തരം ച ന തേ കിംചിദ്വ്യാഹര്തവ്യം കഥംചന। പിതാമഹനിയോഗേന തുഷ്ടാ ഹ്യേതദ്ബ്രവീമി തേ
ഇനി നീ ഒരു വാക്കും പറയേണ്ടതില്ല. പിതാമഹന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം സന്തോഷത്തോടെ ഞാൻ ഇതു നിനക്കു പറയുന്നു.
സ തഥേതി പ്രതിജ്ഞായ സാവിത്ര്യാ വചനം നൃപഃ। പ്രസാദയാമാസ പുനഃ ക്ഷിപ്രമേതദ്ഭവിഷ്യതി
സാവിത്രിയുടെ വാക്കുകൾക്ക് രാജാവ് 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്ന് സമ്മതിച്ചു. പിന്നെയും അവളെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു. ഉടൻ തന്നെ അതെല്ലാം സംഭവിച്ചു.