തഥ്ത്യുക്ത്വാ യുതൌ വീരൌ രാവണം ദൂഷാണാനുജൌ। കുമ്ഭകര്ണം പുരസ്കൃത്യ തൂര്ണം നിര്യയതുഃ പുരാത്
ഇങ്ങനെ നിർദ്ദേശങ്ങൾ ലഭിച്ച ശേഷം, ദൂഷണന്റെ സഹോദരന്മാരായ ആ രണ്ട് വീരന്മാർ കുംബകർണ്ണനെ മുന്നിൽ വെച്ച് നഗരത്തിൽ നിന്ന് വേഗത്തിൽ പുറപ്പെട്ടു.
തതോ നിര്യായ സ്വപുരാത്കുമ്ഭകര്ണഃ സഹാനുഗഃ। അപശ്യത്കപിസൈന്യം രതജ്ജിതകാശ്യഗ്രതഃ സ്ഥിതമ്
അതിനുശേഷം, കുംബകർണ്ണൻ തന്റെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം നഗരത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് ചെന്നപ്പോൾ, രഥങ്ങളും പതാകകളും കൊണ്ട് ഭംഗിയായി നിലകൊണ്ടിരുന്ന കുരങ്ങന്മാരുടെ സൈന്യത്തെ മുന്നിൽ കണ്ടു.
സ വീക്ഷമാണസ്തത്സൈന്യം രാമദര്ശനകാങ്ക്ഷയാ। അപശ്യച്ചാപി സൌമിത്രിം ധനുഷ്പാണിം വ്യവസ്ഥിതമ്
ആ സൈന്യത്തെ നോക്കി, രാമനെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച കുംബകർണ്ണൻ, അപ്പോൾ തന്നെ വില്ലുമായി സജ്ജമായി നിന്നിരുന്ന സൗമിത്രിയെ കണ്ടു.
തമഭ്യേത്യാശു ഹരയഃ പരിവബ്രുഃ സമന്തതഃ। `ശൈലവൃക്ഷായുധാ നാദാനമുഞ്ചന്ഭീഷണാസ്തതഃ
അപ്പോൾ കുരങ്ങന്മാർ പർവ്വതങ്ങളും മരങ്ങളും ആയുധമാക്കി, ഭയാനകമായ ശബ്ദങ്ങൾ പുറത്ത് വിട്ട്, കുംബകർണ്ണനെ എല്ലാ ദിശകളിൽ നിന്നും വളഞ്ഞു.
അഭ്യഘ്നംശ്ച മഹാകായൈര്ബഹുഭിര്ജഗതീരുഹൈഃ। കരജൈരതുദംശ്ചാന്യേ വിഹായ ഭയമുത്തമമ്
വലിയ ശരീരങ്ങളുള്ള പലരും ഭൂമിയിൽ നിന്നുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ കൊണ്ട് അവനെ അടിച്ചു; മറ്റുള്ളവർ ഭയം വച്ചില്ലാതെ നഖങ്ങൾ കൊണ്ട് ചുരണ്ടി ആക്രമിച്ചു.
ബഹുധാ യുധ്യമാനാസ്തേ യുദ്ധമാര്ഗൈഃ പ്ലവംഗമാഃ। നാനാപ്രഹരണൈര്ഭീമൈ രാക്ഷസേന്ദ്രമതാഡയന്
വിവിധ രീതികളിൽ യുദ്ധം ചെയ്ത കുരങ്ങന്മാർ ഭയങ്കരമായ പല ആയുധങ്ങൾ കൊണ്ടും യുദ്ധമാർഗങ്ങളിൽ രാക്ഷസാധിപനെ ആക്രമിച്ചു.
സ താഡ്യമാനഃ പ്രഹസന്ഭക്ഷയാമാസ വാനരാന്। ബലം ചണ്ഡബലാഖ്യം ച വജ്രബാഹും ച വാനരമ്
അവൻ അടിയേറ്റിട്ടും ചിരിച്ചു കൊണ്ട് കുരങ്ങന്മാരെ തിന്നാൻ തുടങ്ങി; ബാലൻ, ചണ്ഡബലൻ, വജ്രബാഹു എന്ന കുരങ്ങൻ എന്നിവരെയും അവൻ ഉണ്ണി.
തദ്ദൃഷ്ട്വാ വ്യഥനം കര്മ കുമ്ഭകര്ണസ്യ രക്ഷസഃ। ഉദക്രോശന്പരിത്രസ്താസ്താരപ്രഭൃതയസ്തദാ
കുംബകർണ്ണന്റെ ഈ ഭയാനകമായ പ്രവൃത്തി കണ്ടു, താരയും മറ്റു കുരങ്ങന്മാരും ഭയത്താൽ വിറച്ച് ഉച്ചത്തിൽ നിലവിളിച്ചു.
താനുച്ചൈഃ ക്രോശതഃ സൈന്യാഞ്ശ്രുത്വാ സ ഹരിയൂഥപാന്। അഭിദുദ്രാവ സുഗ്രീവഃ കുമ്ഭകര്ണമപേതഭീഃ
ആ സൈന്യങ്ങളുടെ ഉച്ചത്തിലുള്ള നിലവിളികൾ കേട്ട്, ഭയമില്ലാതെ സുഖ്രീവൻ കുരങ്ങന്മാരുടെ നേതാക്കളോടൊപ്പം കുംബകർണ്ണനെ നേരെ ആക്രമിച്ചു.
തതോ നിപത്യ വേഗേന കുമ്ഭകര്ണം മഹാമനാ। സാലേന ജഘ്നിവാന്മൂര്ധ്നിം ബലേന കപികുഞ്ജരഃ
അതിനുശേഷം, വേഗത്തിൽ ചാടി മുന്നേറി, കുരങ്ങന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ സുഖ്രീവൻ ഒരു വലിയ ശാലമരത്തിൽ കുംബകർണ്ണന്റെ തലയിൽ അടിച്ചു.
സ മഹാത്മാ മഹാവേഗഃ കുമ്ഭകര്ണസ് മൂര്ധനി। ബിഭേദ സാലം സുഗ്രീവോ ന ചൈവാവ്യഥയത്കപിഃ
ആ മഹാത്മാവും വേഗവാനുമായ കുംഭകർണ്ണൻ, സാലവൃക്ഷം എടുത്ത് സുഗ്രീവന്റെ തലയിൽ അടിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും ആ കുരങ്ങൻ അൽപം പോലും വിറകിയില്ല.
തതോ വിനദ്യസഹസാ സാലസ്പര്ശവിബോധിതഃ। ദോര്ഭ്യാമാദായ സുഗ്രീവം കുമ്ഭകര്ണോഽഹരദ്ബലാത്
അപ്പോൾ, സാലവൃക്ഷത്തിന്റെ സ്പർശത്തിൽ ഉണർന്നു, കുംഭകർണ്ണൻ ഉച്ചത്തിൽ കുരച്ച്, തന്റെ കൈകളാൽ സുഗ്രീവനെ പിടിച്ച് ബലമായി കൊണ്ടുപോയി.
ഹ്രിയമാണം തു സുഗ്രീവം കുമ്ഭകര്ണേന രക്ഷസാ। അവേക്ഷ്യാഭ്യദ്രവദ്വീരഃ സൌമിത്രിര്മിത്രനന്ദനഃ
കുംഭകർണ്ണൻ സുഗ്രീവനെ ഇങ്ങനെ കൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ടു, വീരനായ സൗമിത്രി, സുഹൃത്തുക്കളുടെ സന്തോഷമായവൻ, ഉടൻ അവിടെ എത്തി.
സോഽഭിപത്യ മഹര്വേഗം രുക്മപുങ്ഖം മഹാശരമ്। പ്രാഹിണോത്കുമ്ഭകര്ണായ ലക്ഷ്മണഃ പരവീരഹാ
വേഗത്തിൽ സമീപിച്ച സൗമിത്രി, ശത്രുക്കളുടെ ഭയമായ ലക്ഷ്മണൻ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അഗ്രമുള്ള വലിയ ഒരു അമ്പ് കുംഭകർണ്ണനിലേക്ക് വിട്ടു.
സ തസ്യ ദേഹാവരണം ഭിത്ത്വാ ദേഹം ച സായകഃ। ജഗാമ ദാരയന്ഭൂമിം രുധിരേണ സമുക്ഷിതഃ
ആ അമ്പ് കുംഭകർണ്ണന്റെ കാവചവും ശരീരവും തുളച്ച്, രക്തത്തിൽ നനഞ്ഞ് ഭൂമിയിൽ കുത്തിപ്പൊട്ടി.
തഥാ സ ഭിന്നഹൃദയഃ സമുത്സൃജ്യ കപീശ്വരമ്। `വേഗേന മഹതാഽഽവിഷ്ടസ്തിഷ്ഠതിഷ്ഠേതി ചാബ്രവീത്
ഹൃദയം തുളച്ചതോടെ, കുംഭകർണ്ണൻ കുരങ്ങുകളുടെ രാജാവായ സുഗ്രീവനെ വിട്ടുവിട്ടു. വലിയ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് ചെന്ന്, 'നിൽക്കു, നിൽക്കു' എന്ന് വിളിച്ചു.
കുമ്ഭകര്ണോ മഹേഷ്വാസഃ പ്രഗൃഹീതശിലായുധഃ। അഭിദുദ്രാവ സൌമിത്രിമുദ്യമ്യ മഹതീം ശിലാമ്
ശക്തനായ ധനുര്വേദിയുമായ കുംഭകർണ്ണൻ, വലിയ ഒരു പാറ ആയുധമായി എടുത്ത്, അതുയർത്തി സൗമിത്രിയിലേക്ക് ഓടിയെത്തി.
തസ്യാഭിപതതസ്തൂര്ണം ക്ഷുരാഭ്യാമുച്ഛിതൌ കരൌ। ചിച്ഛേദ നിശിതാഗ്രാഭ്യാം സ ബഭൂവ ചതുര്ഭുജഃ
അവൻ വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് ഓടുമ്പോൾ, സൗമിത്രി മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അവന്റെ രണ്ടു കൈകളും വെട്ടി അകറ്റി. അങ്ങനെ കുംഭകർണ്ണൻ നാലു കൈകളുള്ളവനായി.
താനപ്യസ് ഭുജാന്സര്വാന്പ്രഗൃഹീതശിലായുധാന്। ക്ഷുരൈശ്ചിച്ഛേദലഘ്വസ്ത്രം സൌമിത്രിഃ പ്രതിദര്ശയന്
പാറകൾ പിടിച്ചിരുന്ന അവന്റെ എല്ലാ കൈകളും സൗമിത്രി തീവ്രമായ അമ്പുകൾകൊണ്ട് വെട്ടി അകറ്റി, തന്റെ കഴിവ് തെളിയിച്ചു.
സ ബഭൂവാതികായശ്ച ബഹുപാദശിരോഭുജഃ। തം ബ്രഹ്മാസ്ത്രേണ സൌമിത്രിര്ദദാരാദ്രിചയോപമമ്
കുംഭകർണ്ണൻ അത്യന്തം വലിപ്പവും, അനേകം കാലുകളും തലകളും കൈകളും ഉള്ളവനായി. അപ്പോഴാണ്, പർവ്വതശൃംഗംപോലെയുള്ള അവനെ സൗമിത്രി ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് രണ്ടായി പിളർത്തിയത്.
സ പപാത മഹാവീര്യോ ദിവ്യാസ്ത്രാഭിഹതോ രണേ। മഹാശനിവിനിര്ദഗ്ധഃ പാദപോഽങ്കുരവാനിവ
ദൈവാസ്ത്രം കൊണ്ട് യുദ്ധത്തിൽ അടിക്കപ്പെട്ട മഹാവീരനായ കുംഭകർണ്ണൻ, വലിയ ഇടിമിന്നലിൽ ചുട്ടുപൊള്ളിയ തളിരുള്ള വൃക്ഷംപോലെ നിലത്ത് വീണു.
തം ദൃഷ്ട്വാ വൃത്രസംകാശം കുമ്ഭകര്ണം തരസ്വിനമ്। ഗതാസും പതിതം ഭൂമൌ രാക്ഷസാഃ പ്രാദ്രവന്ഭയാത്
വൃത്രനോടു സമമായ ഭയങ്കരനായ കുംഭകർണ്ണൻ ജീവൻ വിട്ട് നിലത്ത് വീണതുകണ്ട്, റാക്ഷസന്മാർ ഭയന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
തഥാതാന്ദ്രവതോ യോധാന്ദൃഷ്ട്വാ തൌ ദൂഷണാനുജൌ। അവസ്ഥാപ്യാഥ സൌമിത്രിം സംക്രുദ്ധാവഭ്യധാവതാമ്
അങ്ങനെ, യോദ്ധാക്കൾ ഓടിപ്പോകുന്നതും, ദൂഷണന്റെ സഹോദരന്മാരായ ആ ഇരുവരും ഉറച്ചുനിൽക്കുന്നതും കണ്ടു, അവർ കോപത്തോടെ സൗമിത്രിയിലേക്ക് ചുമന്നു.
താവാദ്രവന്തൌ സംക്രുദ്ധൌ വജ്രവേഗപ്രമാഥിനൌ। അഭിജഗ്രാഹ സൌമിത്രിര്വിനദ്യോഭൌ പതത്രിഭിഃ
വജ്രവേഗത്തിൽ തകർത്ത് വരുന്ന ആ ഇരുവരും അത്യന്തം കോപത്തോടെ ഓടിയെത്തി. സൗമിത്രി ഉച്ചത്തിൽ കുരച്ച് അമ്പുകൾകൊണ്ട് ഇരുവരെയും തടഞ്ഞു.
തതഃ സുതുമുലം യുദ്ധമഭവദ്രോമഹര്ഷണമ്। ദൂഷണാനുജയോഃ പാര്ഥ ലക്ഷ്മണസ് ച ധീമതഃ
അതിനുശേഷം, ദൂഷണന്റെ മക്കളായ ആ ഇരുവരും ധീരനായ ലക്ഷ്മണനും തമ്മിൽ രോമാഞ്ചം വരുത്തുന്ന ഭയങ്കരമായ ഒരു യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.
മഹതാ ശരവര്ഷേണ രാക്ഷസൌ സോഽഭ്യവര്പത। തം ചാപിവീരൌ സംക്രുദ്ധാവുഭൌ തൌ സമവര്ഷതാമ്
വലിയ അമ്പുവർഷം കൊണ്ട് റാക്ഷസന്മാർ ലക്ഷ്മണനെ ആക്രമിച്ചു. അപ്പോൾ, അമ്പ് ഉപയോഗത്തിൽ നിപുണരായ ആ ഇരുവരും കോപത്തോടെ അവനിലേക്ക് അമ്പുകൾ മഴപോലെവിട്ടു.
മുഹൂര്തമേവമഭവദ്വജ്രവേഗപ്രമാഥിനോഃ। സൌമിത്രേശ്ച മഹാബാഹോഃ സംപ്രഹാരഃ സുദാരുണഃ
അൽപസമയത്തേക്ക്, വജ്രവേഗത്തിൽ തകർത്ത് വരുന്ന ആ യോദ്ധാക്കളും ശക്തനായ സൗമിത്രിയും തമ്മിൽ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ ഒരു പോരാട്ടം നടന്നു.
അഥാദ്രിശൃങ്ഗമാദായ ഹനുമാന്മാരുതാത്മജഃ। അഭിദ്രുത്യാദദേ പ്രാണാന്വജ്രവേഗസ്യ രക്ഷസഃ
അപ്പോൾ, വായുദേവന്റെ പുത്രനായ ഹനുമാൻ ഒരു പർവ്വതശൃംഗം എടുത്ത്, അതോടെ മുന്നോട്ട് ഓടിയെത്തി, വജ്രവേഗത്തിൽ വരുന്ന ആ റാക്ഷസന്റെ ജീവൻ എടുത്തു.
നീലശ്ച മഹതാ ഗ്രാവ്ണാ ദൂപണാവരജം ഹരിഃ। പ്രമാഥിനമഭിദ്രുത്യ പ്രമമാഥ മഹാബലഃ
നീലൻ വലിയൊരു കല്ല് എടുത്ത് ദൂപണന്റെ ഇളയ സഹോദരനായ ഹരിയെ അതിവേഗത്തിൽ ആക്രമിച്ചു, അതിക്രമശക്തിയോടെ അവനെ തകർത്തു.
തതഃ പ്രാവര്തത പുനഃ സംഗ്രാമഃ കടുകോദയഃ। രാമരാവണസൈന്യാനാമന്യോന്യമഭിധാവതാമ്
അതിനുശേഷം, രാമന്റെയും രാവണന്റെയും സൈന്യങ്ങൾ തമ്മിൽ പരസ്പരം ആക്രമിച്ച്, വീണ്ടും അതികഠിനമായ ഒരു യുദ്ധം ആരംഭിച്ചു.