ഏവമുക്താ വരം വവ്രേ ഗാത്രസൌഗന്ധ്യമുത്തമമ്। സചാസ്യൈ ഭഗവാന്പ്രാദാന്മനഃ കാങ്ക്ഷിതം പ്രഭുഃ
അങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, അവൾ തന്റെ ശരീരത്തിൽ അത്യുത്തമമായ സുഗന്ധം ലഭിക്കണമെന്ന ആശംസയോടു കൂടി അനുഗ്രഹം തേടി. ഭഗവാൻ അവളുടെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റി.
തതോ ലബ്ധവരാ പ്രീതാ സ്ത്രീഭാവഗുണഭൂഷിതാ। ജഗാമ സഹ സംസര്ഗമൃഷിണാഽദ്ഭുതകര്മണാ
അനുഗ്രഹം ലഭിച്ച സന്തോഷത്തോടെ, സ്ത്രീസൗന്ദര്യത്താൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അവൾ അത്ഭുതകരമായ പ്രവൃത്തികളുള്ള മഹർഷിയോടൊപ്പം ഏകതയിൽ ചേർന്നു.
തസ്യാസ്തു യോജനാദ്ഗന്ധമാജിഘ്രന്ത നരാ ഭുവി
ഭൂമിയിൽ മനുഷ്യർക്ക് അവളുടെ സുഗന്ധം ഒരു യോജന ദൂരം അകലെക്കു പോലും അനുഭവപ്പെടുകയായിരുന്നു.
തസ്യാ യോജനഗന്ധേതി തതോ നാമാപരം സ്മൃതമ്। ഇതി സത്യവതീ ഹൃഷ്ടാ ലബ്ധ്വാ വരമനുത്തമമ്
അവളുടെ സുഗന്ധം ഒരു യോജന ദൂരം പരക്കുന്നതിനാൽ അവൾക്ക് മറ്റൊരു പേര് ലഭിച്ചു; ഇങ്ങനെ സത്യവതി അതുല്യമായ അനുഗ്രഹം നേടി സന്തോഷിച്ചു.
പരാശരേണ സംയുക്താ സദ്യോ ഗര്ഭം സുഷാവ സാ। ജജ്ഞേ ച യമുനാദ്വീപേ പാരാശര്യഃ സ വീര്യവാന്
പരാശരനോടൊപ്പം ചേർന്ന ഉടനെ അവൾ ഗർഭം ധരിച്ചു; യമുനാനദിയിലെ ദ്വീപിൽ പരാശരന്റെ ശക്തനായ പുത്രൻ ജനിച്ചു.
സ മാതരമനുജ്ഞാപ്യ തപസ്യേവ മനോ ദധേ। സ്മൃതോഽഹം ദര്ശയിഷ്യാമി കൃത്യേഷ്വിതി ച സോഽബ്രവീത്
അവൻ അമ്മയുടെ അനുമതി വാങ്ങി തപസ്സിൽ മനസ്സു നിർത്തി; 'എന്നെ ഓർത്താൽ ഞാൻ കാണിച്ചിരിക്കും, ഏത് കാര്യത്തിനും വരാം' എന്നു പറഞ്ഞു.
ഏവം ദ്വൈപായനോ ജജ്ഞേ സത്യവത്യാം പരാശരാത്। ന്യസ്തോദ്വീപേ യദ്ബാലസ്തസ്മാദ്ദ്വൈപായനഃസ്മൃതഃ
ഇങ്ങനെ സത്യവതിക്ക് പരാശരനിൽ നിന്നു ദ്വൈപായനൻ ജനിച്ചു; ബാല്യത്തിൽ ദ്വീപിൽ വെച്ചതുകൊണ്ടു ദ്വൈപായനൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.
പാദാപസാരിണം ധര്മം സ തു വിദ്വാന്യുഗേ യുഗേ। ആയുഃ ശക്തിം ച മര്ത്യാനാം യുഗാവസ്ഥാമവേക്ഷ്യച
അവൻ ഓരോ യുഗത്തിനും അനുയോജ്യമായ ധർമ്മം സ്ഥാപിച്ചു; മനുഷ്യരുടെ ആയുസ്സ്, ശക്തി, യുഗത്തിന്റെ സ്ഥിതി എന്നിവ കണക്കാക്കി.
ബ്രഹ്മണോ ബ്രാഹ്മണാനാം ച തഥാനുഗ്രഹകാങ്ക്ഷയാ। വിവ്യാസ വേദാന്യസ്മത്സ തസ്മാദ്വ്യാസ ഇതി സ്മൃതഃ
ബ്രഹ്മാവിനെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും അനുഗ്രഹിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, അവൻ വേദങ്ങൾ വിഭജിച്ചു; അതുകൊണ്ടാണ് അവനെ വ്യാസൻ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
വേദാനധ്യാപയാമാസ മഹാഭാരതപഞ്ചമാന്। സുമന്തും ജൈമിനിം പൈലം ശുകം ചൈവ സ്വമാത്മജമ്
അവൻ വേദങ്ങളും അഞ്ചാമത്തേതായ മഹാഭാരതവും സുമന്തു, ജൈമിനി, പൈല, തന്റെ പുത്രനായ ശുക എന്നിവർക്കും പഠിപ്പിച്ചു.
പ്രഭുര്വരിഷ്ഠോ വരദോ വൈശംപായനമേവ ച। സംഹിതാസ്തൈഃ പൃഥക്ത്വേന ഭാരതസ്യ പ്രകാശിതാഃ
പരമോന്നതനായ അനുഗ്രഹദായകൻ വൈശംപായനനെയും പഠിപ്പിച്ചു; അവരിൽ നിന്ന് ഭാരതത്തിന്റെ സംഹിതകൾ വേർതിരിച്ച് പ്രസിദ്ധീകരിക്കപ്പെട്ടു.
തഥാ ഭീഷ്മഃ ശാന്തനവോ ഗങ്ഗായാമമിതദ്യുതിഃ। വസുവീര്യാത്സമഭവന്മഹാവീര്യോ മഹായശാഃ
അതുപോലെ, ശാന്തനുവിന്റെ പുത്രനായ ഗംഗയിൽ ജനിച്ച, അളവറ്റ തേജസ്സുള്ള ഭീഷ്മൻ വസുക്കളുടെ ശക്തിയിൽ നിന്നു മഹാശക്തിയും മഹാപ്രശസ്തിയും ഉള്ളവനായി ജനിച്ചു.
വൈദാര്ഥവിച്ച ഭഗവാനൃഷിര്വിപ്രോ മഹായശാഃ। ശൂലേ പ്രോതഃ പുരാണര്ഷിരചോരശ്ചോരശങ്കയാ
വൈദാർഥവിദ്യയിൽ പ്രഗത്ഭനും മഹാശ്രേഷ്ഠനും ആയിരുന്ന ഭഗവാൻ മഹർഷി, പുരാതനകാലത്ത് ഒരു കുറ്റക്കാരനെന്ന സംശയത്തിൽ ശൂലത്തിൽ കയറ്റപ്പെട്ടു.
അണീമാണ്ഡവ്യ ഇത്യേവം വിഖ്യാതഃ സ മഹായശാഃ। സ ധര്മമാഹൂയ പുരാ മഹര്ഷിരിദമുക്തവാന്
അവൻ അണിമാണ്ഡവ്യൻ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനാണ്; പുരാതനകാലത്ത് മഹർഷി ധർമ്മത്തെ വിളിച്ചു ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഇഷീകയാ മയാ ബാല്യാദ്വിദ്ധാ ഹ്യേകാ ശകുന്തികാ। തത്കില്ബിഷം സ്മരേ ധര്മ നാന്യത്പാപമഹം സ്മരേ
ഞാൻ ബാല്യത്തിൽ ഒരു ഇഷീക കൊണ്ട് ഒരു ശകുന്തികയെ തുരുത്തി; അതാണ് എന്റെ പാപം എന്ന് ഓർക്കുന്നു, ധർമ്മമേ, മറ്റൊന്നും ഞാൻ ഓർക്കുന്നില്ല.
തന്മേ സഹസ്രമമിതം കസ്മാന്നേഹാജയത്തപഃ। ഗരീയാന്ബ്രാഹ്മണവധഃ സര്വഭൂതവധാദ്യതഃ
എങ്കിൽ എനിക്ക് അളവറ്റമായ തപസ്സിന്റെ ഫലം ലഭിക്കാതിരുന്നതെന്തുകൊണ്ടാണ്? ബ്രാഹ്മണഹത്യ എല്ലാ ജീവഹത്യകളിലും വലിയ പാപമാണ്.
തസ്മാത്ത്വം കില്ബിഷാദസ്മാച്ഛൂദ്രയോനൌ ജനിഷ്യസി
അതിനാൽ, ഈ പാപം മൂലം നീ ശൂദ്രസ്ത്രിയിൽ ജനിക്കും.
വിദ്വാന്വിദുരരൂപേണ ധാര്മികഃ കില്ബിഷാത്തതഃ। സംജയോ മുനികല്പസ്തു ജജ്ഞേ സൂതോ ഗവല്ഗണാത്
അവിടെ, പാപഫലമായി, ധാർമ്മികനായ വിദ്യാവാൻ വിദ്യുരനെന്ന രൂപത്തിൽ ജനിച്ചു; സഞ്ജയൻ, മുനിസമാനനായവൻ, ഗവൽഗണയിൽ നിന്നുള്ള സൂതനായി ജനിച്ചു.
സൂര്യാച്ച കുന്തികന്യായാം ജജ്ഞേ കര്ണോ മഹാബലഃ। സഹജം കവചം ബിഭ്രത്കുണ്ഡലോദ്യോതിതാനനഃ
സൂര്യനിൽ നിന്ന് കുന്തിയുടെ മകളായ കുന്തിക്ക് മഹാശക്തനായ കർണ്ണൻ ജനിച്ചു. അവൻ ജന്മസിദ്ധമായ കവർച്ചയും കുന്ദലങ്ങളും മുഖത്ത് പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
അനുഗ്രഹാര്ഥം ലോകാനാം വിഷ്ണുര്ലോകനമസ്കൃതഃ। വസുദേവാത്തു ദേവക്യാം പ്രാദുര്ഭൂതോ മഹായശാഃ
ലോകങ്ങൾക്ക് അനുഗ്രഹം നൽകാൻ എല്ലാവരും വന്ദിക്കുന്ന വിഷ്ണു, വസുദേവനും ദേവകിയും ചേർന്ന് മഹത്തായ കീര്ത്തിയോടെ അവതരിച്ചുവന്നു.
അനാദിനിധനോ ദേവഃ സ കര്താ ജഗതഃ പ്രഭുഃ। അവ്യക്തമക്ഷരം ബ്രഹ്മ പ്രധാനം ത്രിഗുണാത്മകമ്
ആ ദൈവം ആദിയുമില്ലാതെയും അന്ത്യവും ഇല്ലാതെയും ലോകത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവും അധിപതിയുമാണ്; അവൻ കാണാനാവാത്തതും നശിക്കാത്തതുമായ ബ്രഹ്മവും മൂന്നു ഗുണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ പ്രധാനവും ആകുന്നു.
ആത്മാനമവ്യയം ചൈവ പ്രകൃതിം പ്രഭവം പ്രഭുമ്। പുരുഷം വിശ്വകര്മാണം സത്വയോഗം ധ്രുവാക്ഷരമ്
അവൻ മാറ്റം വരാത്ത ആത്മാവും പ്രകൃതിയുടെ ആദിയും അധിപതിയും വിശ്വകർമ്മയും സത്വഗുണത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന ശാശ്വതവും അചഞ്ചലവുമായവനുമാണ്.
അനന്തമചലം ദേവം ഹംസം നാരായണം പ്രഭുമ്। ധാതാരമജമവ്യക്തം യമാഹുഃ പരമവ്യയമ്
അവൻ അനന്തനും അചലനും ദൈവവും ഹംസനും നാരായണനും അധിപതിയുമാണ്; അവൻ നിലനിൽക്കുന്നവനും ജനിക്കാത്തവനും കാണാനാവാത്തവനും പരമമായ അക്ഷയവുമാണ് എന്നു അവർ പറയുന്നു.
കൈവല്യം നിര്ഗുണം വിശ്വമനാദിമജമവ്യയമ്। പുരുഷഃ സ വിഭുഃ കര്താ സര്വഭൂതപിതാമഹഃ
അവൻ ഏകത്വവും ഗുണരഹിതത്വവും സർവ്വവിശ്വവും ആദിയില്ലാത്തതും ജനിക്കാത്തതും അക്ഷയവുമാണ്; ആ പുരുഷൻ സർവവ്യാപിയും സ്രഷ്ടാവും എല്ലാ ജീവികളുടെ പിതാമഹനുമാണ്.
ധര്മസംസ്ഥാപനാര്ഥായ പ്രജജ്ഞേഽന്ധകവൃഷ്ണിഷു। അസ്ത്രജ്ഞൌ തു മഹാവീര്യൌ സര്വശാസ്ത്രവിശാരദൌ
ധർമ്മം നിലനിര്ത്താൻ, അന്ധകരും വൃഷ്ണികളും ഇടയിൽ അവൻ ജനിച്ചു; ആയുധങ്ങളിൽ പ്രാവീണ്യവും മഹാശക്തിയും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും വിദഗ്ധതയും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു.
സാത്യകിഃ കൃതവര്മാ ച നാരായണമനുവ്രതൌ। സത്യകാദ്ധൃദികാച്ചൈവ ജജ്ഞാതേഽസ്ത്രവിശാരദൌ
നാരായണനിൽ ഭക്തിയുള്ള സാത്യകിയും കൃതവർമയും, സാത്യകനും ഹൃദികനും ജനിച്ചവരാണ്; ഇരുവരും ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരാണ്.
ഭരദ്വാജസ്യ ച സ്കന്നം ദ്രോണ്യാം ശുക്രമവര്ധത। സഹര്ഷേരുഗ്രതപസസ്തസ്മാദ്ദ്രോണോ വ്യജായത
ഭരദ്വാജന്റെ വീര്യം ദ്രോൺ എന്ന സ്ത്രീയുടെ ഗർഭത്തിൽ വളർന്നു; അതിൽ നിന്ന് മഹാതപസ്സുള്ള ദ്രോൺ ജനിച്ചു.
ഗൌതമാന്മിഥുനം ജജ്ഞേ ശരസ്തമ്ബാച്ഛരദ്വതഃ। അശ്വത്ഥാമ്നശ്ച ജനനീ കൃപശ്ചൈവ മഹാബലഃ
ഗൗതമനിൽ നിന്ന് ഇരട്ടക്കുട്ടികൾ ജനിച്ചു; അശ്വത്താമന്റെ അമ്മയും അമ്പിന്റെ തൂണിൽ നിന്ന് മഹാശക്തിയുള്ള കൃപനും.
അശ്വത്ഥാമാ തതോ ജജ്ഞേ ദ്രോണാദേവ മഹാബലഃ। തഥൈവ ധൃഷ്ടദ്യുമ്നോഽപി സാക്ഷാദഗ്നിസമദ്യുതിഃ
അതിനുശേഷം ദ്രോണനിൽ നിന്ന് മഹാശക്തിയുള്ള അശ്വത്താമൻ ജനിച്ചു; അതുപോലെ തന്നെ അഗ്നിയെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള ധൃഷ്ടദ്യുമ്നനും ജനിച്ചു.
വൈതാനേ കര്മണി തതേ പാവകാത്സമജായത। വീരോ ദ്രോണവിനാശായ ധനുരാദായ വീര്യവാന്
വേദികയിൽ നടന്ന യാഗത്തിൽ നിന്ന് അഗ്നിയിൽ നിന്ന് ഒരു വീരൻ ജനിച്ചു; അവൻ ധനുസ്സുമായി ധൈര്യത്തോടെ ദ്രോണനെ നശിപ്പിക്കാൻ വന്നവനായിരുന്നു.