നലനീലാങ്ഗദക്രാഥമൈന്ദദ്വിവിദപാലിതാ। യയൌ സുമഹതീ സേനാ രാഘവസ്യാര്ഥസിദ്ധയേ
നലൻ, നീലൻ, അങ്കദൻ, ക്രഥൻ, മൈന്ദൻ, വിവിദൻ എന്നിവരുടെ നേതൃത്വത്തിൽ മഹത്തായ സൈന്യം രാഘവന്റെ വിജയത്തിനായി മുന്നേറി.
വിവിധേഷു പ്രശസ്തേഷു ബഹുമൂലഫലേഷു ച। പ്രഭൂതമധുമാംസേഷു വാരിമത്സു വിവേഷു ച
നാനാഭാവത്തിലുള്ള മനോഹരമായ സ്ഥലങ്ങളിൽ, ധാരാളം കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും, മധുവും മാംസവും നിറഞ്ഞു, തടാകങ്ങളിൽ വെള്ളവും ഉണ്ടായിരുന്നു.
നിവസന്തീ നിരാബാധാ തഥൈവഗിരിസാനുഷു। ഉപായാദ്ധിരിസേനാ സാ ക്ഷാരോദമഥ മാഗരമ്
പർവ്വതശൃംഗങ്ങളിൽ തടസ്സമില്ലാതെ താമസിച്ചുകൊണ്ട്, വാനരസൈന്യം ശ്രമത്തോടെ ഉപ്പു സമുദ്രം കടന്ന് മകര പ്രദേശത്തേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.
ദ്വിതീയസാഗരനിമം തദ്ബലംബഹുലധ്വജമ്। വേലാവനം സമാസാദ് നിവാസമകരോത്തദാ
പതാകകൾ കെട്ടിയ ആ വലിയ സൈന്യം രണ്ടാം സമുദ്രത്തിൻറെ തീരക്കാടിൽ എത്തി അവിടെ പാളയമിട്ടു.
തതോ ദാശരഥിഃ ശ്രീമാന്സുഗ്രീവം പ്രത്യഭാഷത। മധ്യേ വാനരമുഖ്യാനാം പ്രാപ്തകാലമിദം വചഃ
അപ്പോൾ ദശരഥന്റെ മഹത്വമുള്ള പുത്രനായ രാമൻ, വാനരന്മാരുടെ നടുവിൽ സുഗ്രീവനോട് സമയോചിതമായ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഉപായഃ കോനു ഭവതാം മതഃ സാഗരലങ്ഘനേ। ഇയം ഹി മഹതീ സേനാ സാഗരശ്ചാതിദുസ്തരഃ
സമുദ്രം കടക്കാൻ നിങ്ങൾക്ക് യോജിച്ച മാർഗം ഏതാണ് എന്ന് നിങ്ങൾക്ക് തോന്നുന്നു? നമ്മുടെ സൈന്യം വളരെ വലിയതും, ഈ സമുദ്രം കടക്കാൻ അത്യന്തം പ്രയാസകരവുമാണ്.
തത്രാന്യേ വ്യാഹരന്തി സ്മ വാനരാഃ പടുമാനിനഃ। സമര്ഥാ ലങ്ഘനേ സിന്ദോര്ന തത്കൃത്സ്നസ്യ വാനരാഃ
അപ്പോൾ ചില വാനരന്മാർ തങ്ങളുടെ കഴിവിൽ ആത്മവിശ്വാസത്തോടെ അഭിപ്രായങ്ങൾ പറഞ്ഞു; എന്നാൽ എല്ലാവർക്കും ഈ സമുദ്രം മുഴുവൻ കടക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു.
കേചിന്നൌഭിര്വ്യവസ്യന്തി കേചിച്ച വിവിധൈഃ പ്ലവൈഃ। നേതി രാമസ്തു താനസര്വാന്സാന്ത്വയന്പ്രത്യഭാഷത
ചിലർ തോണികൾ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് തീരുമാനിച്ചു, മറ്റുചിലർ പലവിധ പടവുകൾ ഉപയോഗിക്കാമെന്ന് പറഞ്ഞു; എന്നാൽ രാമൻ അവരെല്ലാം സാന്ത്വനപൂർവ്വം ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
ശതയോജനവിസ്താരം ന ശക്താഃ സര്വവാനരാഃ। ക്രാന്തും തോയനിധിം വീരാനൈഷാ വോ നൈഷ്ഠികീ മതിഃ
നൂറ് യോജന വീതിയുള്ള ഈ സമുദ്രം മുഴുവൻ കടക്കാൻ എല്ലാവർക്കും കഴിയില്ല; നിങ്ങൾക്ക് ഇത്രയും ഉറച്ച മനസ്സില്ല.
നാവോ ന സന്തി സേനായാ ബഹ്വ്യസ്താരയിതും തഥാ। വണിജാമുപഘാതം ച കഥമസ്മദ്വിധശ്ചരേത്
നമ്മുടെ സൈന്യത്തെ കടത്താൻ മതിയായ തോണികൾ ഇല്ല; അതുപോലെ, വ്യാപാരികളെ നശിപ്പിക്കുന്നതുപോലുള്ള പ്രവൃത്തികൾ നമ്മളെപ്പോലുള്ളവർ ചെയ്യേണ്ടതല്ല.
വിസ്തീര്ണം ചൈവ നഃ സൈന്യം ഹന്യാച്ഛിദ്രേണ വൈ പരഃ। പ്ലവോഡുപപ്രതാരശ്ചനൈവാത്രമമ രോചതേ
നമ്മുടെ വലിയ സൈന്യത്തിൽ ഒരു ദുർബലതയുണ്ടെങ്കിൽ ശത്രു അതിനെ നശിപ്പിച്ചേക്കാം; നീന്തലോ പടവുകൾ ഉപയോഗിച്ചോ കടക്കുന്നത് എനിക്ക് ഇഷ്ടമല്ല.
അഹം ത്വിമം ജലനിധിം സമാരപ്സ്യാമ്യുപായതഃ। പ്രതിശേഷ്യാമ്യുപവസന്ദര്ശയിഷ്തി മാം തതഃ
ഞാൻ ഈ സമുദ്രത്തെ ഏതെങ്കിലും മാർഗ്ഗത്തിൽ സമീപിക്കാൻ ശ്രമിക്കും; ഞാൻ ഉപവാസം അനുഷ്ഠിച്ച് എന്റെ സന്നിധി കാണിക്കും, അപ്പോൾ അത് എന്നോട് പ്രത്യക്ഷമാകും.
ന ചേദ്ദര്ശയിതാ മാര്ഗം ധക്ഷ്യാമ്യനമഹം തതഃ। മഹാസ്ത്രൈരപ്രതിഹതൈരത്യഗ്നിപവനോജ്ജ്വലൈഃ
അത് വഴി കാണിച്ചില്ലെങ്കിൽ, ഞാൻ എന്റെ കോപത്തോടെ അതിനെ ഉണക്കിത്തീരിക്കും; തീയും കാറ്റുംപോലുള്ള ശക്തമായ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് അതിനെ അപ്രതിഹതമായി നശിപ്പിക്കും.
ഇത്യുക്ത്വാ സഹസൌമിത്രിരുപസ്പൃശ്യാഥ രാഘവഃ। പ്രതിശിസ്യേ ജലനിധം വിധിവത്കുശസംസ്തരേ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, സൗമിത്രിയോടൊപ്പം രാഘവൻ വെള്ളം സ്പർശിച്ച്, കുശത്തിരി വിരിച്ചിട്ട് സമുദ്രത്തിൻറെ അരികിൽ വിധിപ്രകാരമായി കിടന്നു.
സാഗരസ്തു തതഃ സ്വപ്നേ ദര്ശയാമാസ രാഘവമ്। ദേവോ നദനദീമര്താ ശ്രീമാന്യാദോഗണൈര്വൃതഃ
അപ്പോൾ സ്വപ്നത്തിൽ സമുദ്രദേവൻ രാഘവനോട് പ്രത്യക്ഷമായി; നദികൾക്കും കുളങ്ങൾക്കും അധിപതിയായ ദൈവം, ജലജീവികളുടെ കൂട്ടത്തോടെ ചുറ്റപ്പെട്ടവൻ.
കൌസല്യാമാതരിത്യേവമാഭാഷ്യ മധുരം വചഃ। ഇദമിത്യാഹ രത്നാനാമാകരൈഃ ശതശോ വൃതഃ
കൗസല്യയുടെ മകനേ എന്ന് മധുരമായി വിളിച്ച്, നൂറുകണക്കിന് രത്നങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ ഖനികളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ബ്രൂഹി കിം തേകരോമ്യത്രസാഹായ്യം പുരുഷര്ഷഭ। ഐക്ഷ്വാകോ ഹ്യസ്മി തേ ജ്ഞാതീ രാമ സത്യപരാക്രമഃ। ഏവമുക്തഃ സമുദ്രേണ രാമോ വാക്യമഥാബ്രവീത്
നിനക്ക് ഇവിടെ ഞാൻ എന്ത് സഹായം ചെയ്യണമെന്ന് പറയു, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ; ഞാൻ ഇക്ഷ്വാകുവംശത്തിൽപെട്ടവനും, നിന്റെ ബന്ധുവും, സത്യപരാക്രമനായ രാമനുമാണ്. സമുദ്രൻ ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ രാമൻ ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
മാര്ഗമിച്ഛാമി സൈന്യസ്യ ദത്തം നദനദീപതേ। യേന ഗത്വാദശഗ്രീവം ഹന്യാമ കുലപാംസനമ്। `രാക്ഷസംസാനുബന്ധം തം മമ ഭാര്യാപഹാരിണമ്
നദികളുടെയും കുളങ്ങളുടെയും അധിപതിയായ ദേവാ, എന്റെ സൈന്യത്തിന് കടക്കാൻ ഒരു വഴി തരണമെന്നാണ് എന്റെ ആഗ്രഹം; ആ വഴി വഴി പോയി നമ്മുടെ വംശത്തെ അപമാനിച്ച പത്തുമുഖൻ, എന്റെ ഭാര്യയെ അപഹരിച്ച രാക്ഷസൻ, അവനെ ഞങ്ങൾ സംഹരിക്കണം.
യദ്യേവം യാചതോ മാര്ഗം ന പ്രദാസ്യതി മേ ഭവാന്। ശരൈസ്ത്വാം ശോഷയിഷ്യാമി ദിവ്യാസ്ത്രയതിമന്ത്രിതൈഃ
എന്റെ അപേക്ഷ കേട്ടിട്ടും നീ വഴി തരാതെ ഇരുന്നാൽ, ദിവ്യായുധങ്ങളും മന്ത്രശക്തിയും ഉപയോഗിച്ച് ഞാൻ നിന്നെ ബാണങ്ങൾകൊണ്ട് ഉണക്കിത്തീരിക്കും.
ഇത്യേവംബ്രുവതഃ ശ്രുത്വാരാമസ്യ വരുണാലയഃ। ഉവാചവ്യഥിതോവാക്യമിതിബദ്ധാഞ്ജലിഃസ്ഥിതഃ
ഇങ്ങനെ രാമൻ പറഞ്ഞതുകേട്ട്, വരുണന്റെ വാസസ്ഥലമായ സമുദ്രദേവൻ വിഷമത്തോടെ കയ്യൊപ്പിച്ച് നിന്നു, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
നേച്ഛാമി പ്രതിഘാതം തേ നാസ്മി വിഘ്നകരസ്തവ। ശൃണു ചേദം വചോരാമ ശ്രുത്വാ കര്തവ്യമാചര
ഞാൻ നിന്നെ എതിര്ക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, ഞാൻ നിന്റെ തടസ്സവുമല്ല; രാമാ, എന്റെ വാക്കുകൾ കേൾക്കൂ, കേട്ടശേഷം അതനുസരിച്ച് പ്രവർത്തിക്കൂ.
യദി ദാസ്യാമി തേ മാര്ഗം സൈന്യസ് വ്രജതോഽഽജ്ഞയാ। അന്യേഽപ്യാജ്ഞാപയിഷ്യന്തി മാമേവം ധനുഷോബലാത്
നിന്റെ സൈന്യത്തിന് കടക്കാൻ ഞാൻ വഴി കൊടുത്താൽ, പിന്നെ മറ്റുള്ളവരും അങ്ങനെ തന്നെ വധശക്തിയാൽ എന്നെ നിർബന്ധിക്കും.
അസ്തിത്വത്രനലോ നാമ വാനരഃ ശില്പിസംമതഃ। ത്വഷ്ടുഃ കാകുത്സ്ഥ തനയോ ബലവാന്വിശ്വകര്മണഃ
വാനരന്മാരിൽ പ്രശസ്തനും, ശില്പകലയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവനുമായ നല എന്നൊരു വാനരൻ ഉണ്ട്. അവൻ ത്വഷ്ടുവിന്റെ പുത്രനും, കാകുത്സ്ഥ വംശജനും, വിശ്വകർമ്മയുടെ മകനുമാണ്.
സ യത്കാഷ്ഠം തൃണം വാഽപിശിലാം വാ ക്ഷേപ്സ്യതേ മയി। സര്വം തദ്ധാരയിഷ്യാമി സ തേ സേതുര്ഭവിഷ്യതി
അവൻ എനിക്ക് മേൽ എത്രയൊക്കെ മരച്ചില്ലയോ പുല്ലോ കല്ലോ ഇട്ടാലും, അതെല്ലാം ഞാൻ താങ്ങും. അങ്ങനെ നിനക്കൊരു പാലം ഉണ്ടാകും.
ഇത്യുക്ത്വാഽന്തര്ഹിതേ തസ്മിന്രാമോ നലമുവാച ഹ। കുരു സേതും സമുദ്രേ ത്വംശക്തോ ഹ്യസി മതോ മമ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അദൃശ്യനായതിനു ശേഷം, രാമൻ നലനോടു പറഞ്ഞു: 'നീ സമുദ്രത്തിൽ പാലം പണിയണം; അതിന് നീ കഴിവുള്ളവനാണെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു.'
തേനോപായേന കാകുത്സ്ഥഃ സതുബന്ധമകാരയത്। ദശയോജനവിസ്താരമായതം ശതയോജനമ്
അങ്ങനെ ആ ഉപായം ഉപയോഗിച്ച് കാകുത്സ്ഥൻ പത്ത് യോജന വീതിയും നൂറ് യോജന നീളവും ഉള്ള ഒരു പാലം പണിയിച്ചു.
നലസേതുരിതി ഖ്യാതോ യോഽദ്യാപി പ്രഥിതോ ഭുവി। രാമസ്യാജ്ഞാം പുരസ്കൃത്യ ധാര്യതേ ഗിരിസംനിഭഃ
നലന്റെ പാലം എന്ന പേരിൽ ഇന്ന് പോലും ഭൂമിയിൽ പ്രശസ്തമായ ആ പാലം, രാമന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം, പർവ്വതംപോലെ ഉറപ്പോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
തത്രസ്ഥം സ തു ധര്മാത്മാ സമാഗച്ചദ്വിഭീഷണഃ। ഭ്രാതാ വൈ രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ചതുര്ഭിഃ സചിവൈഃ സഹ
അവിടെ, ധർമ്മപരനായ വിഭീഷണൻ, രാക്ഷസരാജാവിന്റെ സഹോദരൻ, നാലു മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം എത്തി.
പ്രതിജഗ്രാഹ രാമസ്തം സ്വാഗതേന മഹാമനാഃ। സുഗ്രീവസ്യ തു ശങ്കാഽഭൂത്പ്രണിധിഃ സ്യാദിതി സ്മഹ
മനസ്സുതുറന്ന രാമൻ വിഭീഷണനെ ഹൃദയപൂർവ്വം സ്വാഗതം ചെയ്തു. എന്നാൽ സുഗ്രീവന് സംശയം തോന്നി; അവൻ ചാരനാകാമെന്ന് കരുതി.
രാഘവഃ സത്യചേഷ്ടാഭിഃ സമ്യക്വ ചരിതേങ്ഗിതൈഃ। യദാ തത്ത്വേന തുഷ്ടോഽഭൂത്തത ഏനമപൂജയത്
വിഭീഷണന്റെ സത്യസന്ധമായ പ്രവൃത്തികളും നല്ല പെരുമാറ്റവും കണ്ടപ്പോൾ രാഘവൻ സംതൃപ്തനായി, അവനെ ആദരിച്ചു.