താം ദദര്ശ തതോ ഗൃധ്രോ ജടായുര്ഗിരിഗോചരഃ। രുദതീം രാമരാമേതി ഹിയമാണാം തപസ്വിനീമ്
അപ്പോൾ മലകളിൽ വസിക്കുന്ന വലിയ പക്ഷിയായ ജടായു, 'രാമാ, രാമാ' എന്ന് കരയുന്ന, തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അവളെ പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ടു.
തതസ്താം ഭര്തൃശോകാര്താം ദീനാം മലിനവാസസമ്। മണിശേഷാഭ്യലംകാരാം രുദതീം ച പതിവ്രതാമ്
ഭർത്താവിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ കഷ്ടപ്പെടുന്ന, ദയനീയമായ, മലിനവസ്ത്രം ധരിച്ച, അലങ്കാരങ്ങൾ കുറവായി ശേഷിച്ച, കരയുന്ന, ഭർത്താവിനോടു വിശുദ്ധയായ അവളെ,
രാക്ഷസീഭിരുപാസ്യന്തീം സമാസീനാം ശിലാതലേ। രാവണഃകാമബാണാര്തോ ദദര്ശോപസസര്പ ച
രാക്ഷസസ്ത്രികൾ ചുറ്റി ഇരുന്ന, കല്ലിൻമേൽ ഇരുന്ന അവളെ, മോഹത്തിന്റെ അമ്പുകൾ കുത്തിയ രാവണൻ കണ്ടു, അവളോടു സമീപിച്ചു.
ദേവദാനവഗന്ധര്വയക്ഷകിംപുരുഷൈര്യുധി। അജിതോശോകവനികാം യയൌ കന്ദര്പപീഡിതഃ
ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും യക്ഷന്മാരും കിംപുരുഷന്മാരും യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത രാവണൻ, പ്രണയവേദനയോടെ ദുഃഖവനത്തിലേക്ക് കടന്നു.
ദിവ്യാമ്ബരധരഃ ശ്രീമന്സുമൃഷ്ടമണികുണ്ഡലഃ। വിചിത്രമാല്യമുകുടോ വസന്ത ഇവ മൂര്തിമാന്
ദിവ്യവസ്ത്രം ധരിച്ച, ഭംഗിയുള്ള, മനോഹരമായ രത്നകുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച, മനോഹരമായ മാലയും കിരീടവും അണിഞ്ഞ, വസന്തകാലം രൂപംകൊണ്ടതുപോലെ അവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ന കല്പവൃക്ഷസദൃശോയത്നാദപി വിഭൂഷിതഃ। ശ്മശാനചൈത്യദ്രുമവദ്ഭൂഷിതോഽപി ഭയംകരഃ
ഏതൊക്കെ അലങ്കാരങ്ങൾ അണിഞ്ഞാലും, അവൻ കൽപവൃക്ഷംപോലെയായിരുന്നില്ല; അലങ്കരിച്ചിട്ടും, ശ്മശാനത്തിലെ വൃക്ഷങ്ങൾപോലെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനായിരുന്നു.
സ തസ്യാസ്തനുമധ്യായാഃ സമീപേ രജനീചരഃ। ദദൃശേ രോഹിണീമേത്യ ശനൈശ്ചര ഇവ ഗ്രൈഹഃ
അവളുടെ സുന്ദരമായ അരയ്ക്കരികിൽ എത്തിയ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, രോഹിണിയെ സമീപിക്കുന്ന ശനിയെപ്പോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സ താമാമന്ത്ര്യ സുശ്രോണീം പുഷ്പകേതുശരാഹതഃ। ഇദമിത്യബ്രവീദ്വാക്യം ത്രസ്താം രൌഹീമിവാബലാമ്
മനോഹരമായ കമറുള്ള, ഭയപ്പെട്ട, മൃദുലമായ അവളോട്, മോഹത്തിന്റെ അമ്പുകൾ കുത്തിയ രാവണൻ, മൃഗശിശുവിനെപ്പോലെ അവളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സീതേ പര്യാപ്തമേതാവത്കൃതോഭര്തുരനുഗ്രഹഃ। പ്രസാദം കുരു തന്വങ്ഗി ക്രിയതാം പരികര്മ തേ
സീതേ, ഭർത്താവിനോടുള്ള ഈ അനുകമ്പ മതിയാകട്ടെ; ദയവായി, സുന്ദരിയായവളേ, നീ അണിയാൻ തയ്യാറാവൂ.
ഭജസ്വമാം വരാരോഹേ മഹാര്ഹാഭരണാമ്ബരാ। ഭവമേ സര്വനാരീണാമുത്തമാ വരവര്ണിനീ
സുന്ദരിയായവളേ, വിലയേറിയ ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞ് എന്നെ അനുഭവിക്കൂ; എല്ലാ സ്ത്രീകളിലും നീ എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയയായവളാകൂ.
സന്തി മേ ദേവക്ന്യാശ്ച ഗന്ധര്വാണആം ച യോഷിതഃ। സന്തി ദാനവന്യാശ് ദൈത്യാനാം ചാപി യോഷിതഃ। `താസാമദ്യവിശാലാക്ഷി സര്വാസാം മേ ഭവോത്തമാ
എനിക്ക് ദേവകന്യകകളും ഗാന്ധർവസ്ത്രീകളും ഉണ്ട്; ദാനവസ്ത്രീകളും ദൈത്യസ്ത്രീകളും ഉണ്ട്; അവരിൽ ഇന്ന്, വിശാലനേത്രിയായവളേ, നീ എനിക്ക് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയായവളാകണം.
ചതുര്ദശ പിശാചീനാം കോട്യോ മേ വചനേ സ്ഥിതാഃ। ദ്വിസ്താവത്പുരുഷാദാനാം രക്ഷസാം ഭീമകര്മണാമ്
പതിനാലു കോടി പിശാചികൾ എന്റെ വാക്ക് കേൾക്കുന്നു; അതിനിരട്ടി ഭയാനകകൃത്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്ന മനുഷ്യഭക്ഷകരായ രാക്ഷസന്മാരുണ്ട്.
തതോ മേ ത്രിഗുണാ യക്ഷാ യേ മദ്വചനകാരിണഃ। കേചിദേവ ധനാധ്യക്ഷം ഭ്രാതരം മേ സമാശ്രിതാഃ
അതിൽ മൂന്നിരട്ടി യക്ഷന്മാർ എന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കുന്നു; ചിലർ എന്റെ സഹോദരനായ ധനാധിപതിയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഗന്ദര്വാപ്സരസോ ഭദ്രേ മാമാപാനഗതം സദാ। ഉപതിഷ്ഠന്തി വാമോരു യഥൈവ ഭ്രാതരം മമ
സൗമ്യയായവളേ, ഗാന്ധർവരും അപ്സരസ്സുകളും എപ്പോഴും എന്നെ സേവിക്കുന്നു, മനോഹരമായ ഉരുക്കളുള്ളവളേ, എന്റെ സഹോദരനെപോലെ തന്നെ.
പുത്രോഽഹമപി വിപ്രര്ഷേഃ സാക്ഷാദ്വിശ്രവസോ മുനേഃ। പഞ്ചമോ ലോകപാലാനാമിതി മേ പ്രഥിതം യശഃ
ഞാൻ മഹർഷിയായ വിശ്രവസിന്റെ മകനാണ്; ലോകപാലന്മാരിൽ അഞ്ചാമനെന്നു എന്റെ കീർത്തി പ്രസിദ്ധമാണ്.
ദിവ്യാനി ഭക്ഷ്യഭോജ്യാനി പാനാനി വിവിധാനി ച। യഥൈവ ത്രിദശേശസ്യതഥൈവ മമ ഭാമിനി
ദിവ്യമായ ഭക്ഷ്യങ്ങൾ, വിഭവങ്ങൾ, വിവിധപാനീയങ്ങൾ, ഭാമിനി, എനിക്ക് ഉണ്ട്, ദേവന്മാരുടെ അധിപതിക്കുള്ളതുപോലെ തന്നെ.
ക്ഷീയതാം ദുഷ്കൃതം കര്മ വനവാസകൃതം തവ। ഭാര്യാ മേ ഭവസുശ്രോണി യഥാ മണ്ഡോദരീതഥാ
കാട്ടിൽ കഴിയുമ്പോൾ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ കുറയട്ടെ. മനോഹരമായ കമരം ഉള്ളവളേ, മണ്ടോദരിക്ക് ഞാൻ എങ്ങനെയോ, നീയും എനിക്ക് ഭാര്യയായ് വരിക.
ഇത്യുക്താ തേന വൈദേഹീ പരിവൃത്യ സുഭാനനാ। തൃണമനതരതഃ കൃത്വാതമുവാച നിശാചരമ്
അവൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, മനോഹരമായ മുഖമുള്ള വൈദേഹി തിരിഞ്ഞു, അവര്ക്കിടയിൽ ഒരു പുല്ല് വച്ചു, ആ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവനോട് പറഞ്ഞു.
അശിവേനാതിവാമോരൂരജസ്രം നേത്രവാരിണാ। സ്തനാവപതിതൌ ബാലാ സംഹതാവഭിവര്ഷതീ
അവളുടെ മനോഹരമായ കാലുകൾ വിറയച്ചു, കണ്ണുനീർ ഒഴുകി, അവളുടെ മുലകൾ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, ബാലിക ദു:ഖത്തോടെ പറഞ്ഞു.
വ്യവസ്ഥാപ്യകഥംചിത്സാ വിഷാദാദതിമോഹിതാ'। ഉവാച വാക്യം തം ക്ഷുദ്രം വൈദേഹീ പതിദേവതാ
വലിയ ദു:ഖത്തിലും ആശങ്കയിലും മുഴുകി, എങ്കിലും എങ്ങിനെയോ മനസ്സു ശാന്തമാക്കി, ഭർത്താവിനെ ദൈവമായി കണക്കാക്കുന്ന വൈദേഹി ആ കപടനോടു പറഞ്ഞു.
അസകൃദ്വദതോ വാക്യമീദൃശം രാക്ഷസേശ്വര। വിഷാദയുക്തമേതത്തേ മയാ ശ്രുതമഭാഗ്യയാ। തദ്ഭദ്രമുഖ ഭദ്രം തേ മാനസം വിനിവര്ത്യതാമ്
നീ വീണ്ടും വീണ്ടും ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുന്നു, രാക്ഷസാധിപതിയേ. ഞാൻ ദു:ഖത്തോടെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, നല്ല മുഖമുള്ളവനേ, മനസ്സു ഇതിൽ നിന്ന് മാറ്റുക.
പരദാരാഽസ്മ്യലഭ്യാ ച സതതം ച പതിവ്രതാ। ന ചൈവൌപയികീ ഭാര്യ മാനുഷീ തവ രാക്ഷസ
ഞാൻ മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയാണ്, എപ്പോഴും ഭർത്താവിനോടു വിശുദ്ധയായവളാണ്. മനുഷ്യസ്ത്രീ ഒരിക്കലും നിനക്ക് അനുയോജ്യമായ ഭാര്യയല്ല, രാക്ഷസാ.
വിവശാം ധര്ഷയിത്വച കാം ത്വം പ്രീതിമവാപ്സ്യസി। ന ച പാലയസേ ധര്മം ലോകപാലസമഃ കഥമ്
നീ ബലാത്സംഗം ചെയ്ത് ഒരു അശക്തയായ സ്ത്രീയെ നേടുമ്പോൾ, അതിൽ നിന്നു നിനക്ക് എന്ത് സന്തോഷം? ലോകപാലന്മാരെപ്പോലെ ധർമ്മം പാലിക്കണമെന്ന് പറയുന്ന നീ, സ്വയം അതു പാലിക്കാതെ എങ്ങനെ?
ഭ്രാതരം രാജരാജം തം മഹേശ്വരസസ്വം പ്രഭുമ്। ധനേശ്വരം വ്യപദിശന്കഥം ത്വിഹ ന ലജ്ജസേ
നിന്റെ സഹോദരൻ രാജാധിരാജനും മഹേശ്വരനും ധനത്തിന്റെ ഉടമയും ആണെന്ന് നീ വിളിക്കുമ്പോൾ, ഇവിടെ നിനക്ക് ലജ്ജയില്ലേ?
ഇത്യുക്ത്വാ പ്രാരുദത്സീതാ കമ്പയന്തീ പയോധരൌ। ശിരോധരാം ച തന്വങ്ഗീ മുസ്വം പ്രച്ഛാദ്യവാസസാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, സീത ദു:ഖത്തോടെ കരഞ്ഞു, അവളുടെ മുലകൾ വിറച്ചു, സുന്ദരമായ ശരീരം ചുരുണ്ടു, മുഖം വസ്ത്രത്തിൽ മറച്ചു.
തസ്യ രുദത്യാ ഭാമിത്യാ ദീര്ഘാ വേണീ സുസയതാ। ദദൃശേ സ്വസിതാ സ്നിഗ്ധാ കാലീ വ്യാലീവ മൂര്ധനി
അവൾ കരയുമ്പോൾ, ആ ധൈര്യശാലിനിയുടെ നീണ്ട, നന്നായി ചുരണ്ടിയ കറുത്ത മുടി തലയിൽ കറുത്ത പാമ്പുപോലെ വീണു.
ശ്രുത്വാ തദ്രാവണോ വാക്യം സീതയോക്തം സുനിഷുരമ്। പ്രത്യാഖ്യാതോഽപിദുര്മേധാഃ പുനരേവാബ്രവീദ്വചഃ
സീത ഉറച്ച മനസ്സോടെ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട്, നിരസിക്കപ്പെട്ടിട്ടും രാവണൻ കഠിനമായ മനസ്സോടെ വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
കാമമങ്ഗനി മേ സീതേ ദുനോതു മകരധ്വജഃ। നത്വാമകാമാം സുശ്രോണീം സമേപ്യേ ചാരുഹാസിനീം
സീതേ, മനസ്സില്ലാതെ നീ എങ്കിലും, മനോഹരമായ കമരം ഉള്ളവളേ, മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയുള്ളവളേ, ഞാൻ നിന്നെ ബലമായി സ്പർശിക്കില്ല. മനസ്സു ഉണ്ടെങ്കിൽ കാമദേവൻ എന്നെ വേദനിപ്പിക്കട്ടെ.
കിംനു ശക്യം മയാ കര്തും യത്ത്വമദ്യാപിമാനുഷമ്। ആഹാരഭൂതമസ്മാകം രാമമേവാനുരുധ്യസേ
നീ മനുഷ്യസ്ത്രീയായിട്ടും, ഞങ്ങളുടെ ആഹാരമായി ജനിച്ചിട്ടും, ഇന്നും രാമനേ മാത്രമാണ് ആഗ്രഹിക്കുന്നത്. ഞാൻ还能 എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?
ഇത്യുക്ത്വാ താമനിന്ദ്യാങ്ഗീം സ രാക്ഷസമഹേശ്വരഃ। തത്രൈവാന്തര്ഹിതോ ഭൂത്വാ ജഗാമാഭിമതാം ദിശമ്
അവളുടെ ശരീരം കുറ്റമറ്റതാണെന്ന് അറിഞ്ഞ്, ആ രാക്ഷസാധിപതി അവളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, അവിടെ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷനായി ഇഷ്ടദിശയിലേക്ക് പോയി.