ഇത്യുക്താ സാ പ്രരുദതീ പര്യശങ്കത ലക്ഷ്മണമ്। ഹതാ വൈ സ്ത്രീസ്വഭാവേന ശുദ്ധചാരിത്രഭൂഷണാ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, അവൾ കരഞ്ഞു, ലക്ഷ്മണന്റെ കാര്യത്തിൽ ഭയപ്പെട്ടു. സ്ത്രീസ്വഭാവം കൊണ്ടും, ശുദ്ധമായ പെരുമാറ്റം കൊണ്ടും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അവൾ, അവൻ കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്നു കരുതി ദുഃഖിച്ചു.
സാ തം പരുഷമാരബ്ധാ വക്തും സാധ്വീ പതിവ്രതാ। നൈഷ കാമോ ഭവേന്മൂഢ യം ത്വം പ്രാര്ഥയസേ ഹൃദാ
ആ ധർമ്മപത്നി, ഭർത്താവിനോട് അർഹമായ വിശ്വാസം പുലർത്തുന്നവൾ, അവനോട് കടുപ്പത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഈ മോഹം, നീയൊരു മണ്ടനാണെങ്കിലും, ഒരിക്കലും സഫലമാകില്ല.'
അപ്യഹംശസ്ത്രമാദായ ഹന്യാമാത്മാനമാത്മനാ। പതേയം ഗിരിശൃങ്ഗാദ്വാ വിശേയം വാ ഹുതാശനമ്
ഞാൻ തന്നെ ആയുധം എടുത്തു ആത്മഹത്യ ചെയ്യേണ്ടിവന്നാലും, പർവ്വതശിഖരത്തിൽ നിന്ന് ചാടേണ്ടിവന്നാലും, അല്ലെങ്കിൽ അഗ്നിയിൽ ചാടേണ്ടിവന്നാലും,
രാമം ഭര്താരമുത്സുജ്യന ത്വഹം ത്വാം കഥഞ്ചന। നിഹീനമുപതിഷ്ഠേയം ശാര്ദൂലീ ക്രോഷ്ടുകം യഥാ
രാമനെ, എന്റെ ഭർത്താവിനെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഒരിക്കലും ഞാൻ നിന്നെ സേവിക്കില്ല; ഒരു പുലി ഒരു നായയെ പോലെ.
ഏതാദൃശം വചഃ ശ്രുത്വാ ലക്ഷ്മണഃ പ്രിയരാഘ്നവ। പിധായകര്ണൌ സദ്വൃത്തഃ പ്രസ്ഥിതോ യേന രാഘവഃ
ഇവിടെ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, രാമന്റെ പ്രിയനായ ലക്ഷ്മണൻ, തന്റെ ചെവികൾ മൂടി, സദാചാരത്തിൽ ഉറച്ചവൻ, രാമന്റെ അടുത്തേക്ക് പോയി.
സ രാമസ്യ പദംഗൃഹ്യ പ്രസസാര ധനുര്ധരഃ। അവീക്ഷമാണോ വിമ്ബോഷ്ഠീം പ്രയയൌ ലക്ഷ്മണസ്തദാ
വില്ലധാരി ആയ ലക്ഷ്മണൻ, രാമന്റെ വഴി പിന്തുടർന്ന്, പിന്നിൽ നോക്കാതെയും, മനോഹരമായ അധരങ്ങളുള്ളവളെ നോക്കാതെയും മുന്നോട്ട് നടന്നു.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ രക്ഷോ രാവണഃ പ്രത്യദൃശ്യത। അഭവ്യോ ഭവ്യരൂപേണ ഭസ്മച്ഛന്ന ഇവാനലഃ
അവിടെ അതിനിടയിൽ, ദുഷ്ടനായ രാവണൻ, ഭദ്രമായ രൂപത്തിൽ, എന്നാൽ അകത്തുനിന്ന് ദുഷ്ടൻ, ചാരമുള്ള അഗ്നിയെപ്പോലെ, അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
യതിവേപപ്രതിച്ഛന്നോ ജിഹീര്ഷുസ്താമനിന്ദിതാമ്। `ഉപാഗച്ഛത്സ വൈദേഹീം രാവണഃ പാപനിശ്ചയഃ
യതി വേഷം ധരിച്ച്, ദുഷ്ടതയിൽ ഉറച്ച മനസ്സോടെ, അവളെ പിടിക്കാനായി, രാവണൻ അകത്തുനിന്ന് മോഹം നിറഞ്ഞവൻ, പാപം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചവൻ, വൈദേഹിയെ സമീപിച്ചു.
സാ തമാലക്ഷ്യസംപ്രാപ്തം ധര്മജ്ഞാ ജനകാത്മജാ। നിമന്ത്രയാമാസ തദാ ഫലമൂലാശനാദിഭിഃ
അവനെ സമീപിച്ചുവെന്ന് കണ്ടപ്പോൾ, ധർമ്മത്തിൽ നിപുണയായ ജനകപുത്രി, അന്നും കിഴങ്ങും പഴവും നൽകി ആദരവോടെ ക്ഷണിച്ചു.
അവമത്യതതഃ സര്വം സ്വം രൂപം പ്രത്യപദ്യത। സാന്ത്വയാമാസ വൈദേഹീം കാമീ രാക്ഷസപുങ്ഗവഃ
അവൻ അതെല്ലാം അവഗണിച്ച്, തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം സ്വീകരിച്ചു, മോഹം നിറഞ്ഞ രാക്ഷസാധിപൻ, വൈദേഹിയെ മനസ്സിലാക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
സീതേ രാക്ഷസരാജോഽഹംരാവണോ നാമ വിശ്രുതഃ। മമ ലങ്കാപുരീ നാമ്നാ രമ്യാ പാരേ മഹോദധേഃ
'സീതേ, ഞാൻ രാക്ഷസരാജാവായ രാവണൻ, ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തൻ; എന്റെ നഗരം ലങ്ക, മനോഹരമായത്, മഹാസമുദ്രത്തിന് അപ്പുറത്ത് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.'
തത്ര ത്വം നരനാരീഷു ശോഭിഷ്യസി മയാ സഹ। ഭാര്യാ മേ ഭവ സുശ്രോണി താപസം ത്യജ രാഘവമ്
'അവിടെ, പുരുഷന്മാരുടെയും സ്ത്രീകളുടെയും ഇടയിൽ, നീ എന്നോടൊപ്പം പ്രകാശിക്കും; മനോഹരമായ കമരങ്ങൾക്കളെ, നീ എന്റെ ഭാര്യയാവുക, ആ തപസ്സുകാരനായ രാമനെ ഉപേക്ഷിക്കൂ.'
ഏവമാദീനി വാക്യാനി ശ്രുത്വാ തസ്യാഥ ജാനകീ। പിധായ കര്ണൌ സുശ്രോണീ മൈവമിത്യബ്രവീദ്വചഃ
ഇങ്ങനെ രാവണൻ പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, മനോഹരമായ കമരങ്ങൾക്കളായ ജനകി, ചെവികൾ മൂടി, 'ഇങ്ങനെ പറയരുത്' എന്ന് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
പ്രപതേദ്ദ്യൌഃ സനക്ഷത്രാ പൃഥിവീ ശകലീഭവേത്। `ശുഷ്യേത്തോയനിധൌ തോയം ചന്ദ്രഃ ശീതാംശുതാം ത്യജേത്
ആകാശം നക്ഷത്രങ്ങളോടെ വീണുപോകട്ടെ, ഭൂമി തകർന്നുപോകട്ടെ, സമുദ്രത്തിൽ വെള്ളം ഉണങ്ങട്ടെ, ചന്ദ്രൻ തണുത്ത കിരണങ്ങൾ ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ—
ഉഷ്ണാംശുത്വമഥോ ജഹ്യാദാദിത്യോ വഹ്നിരുഷ്ണതാമ്'। ത്യക്ത്വാശൈത്യം ഭജേന്നാഹം ത്യജേയംരഘുനന്ദനമ്
സൂര്യൻ ചൂട് ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ, അഗ്നി താപം നഷ്ടപ്പെടട്ടെ, തണുപ്പ് വിട്ടുപോകട്ടെ—എന്നാൽ ഞാൻ ഒരിക്കലും രഘുനന്ദനനെ ഉപേക്ഷിക്കില്ല.
കഥം ഹി ഭിന്നകരടം പദ്മിനം വനഗോചരമ്। ഉപസ്ഥായ മഹാനാഗം കരേണുഃ സൂകരം സ്പൃശേത്
വനം വിട്ടു, തകർന്ന കമലത്തോട് ചേർന്ന്, ഒരു ആനക്കുട്ടി വലിയ ആനയെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ഒരു പന്നിയെ സമീപിക്കുമോ?
കഥം ഹി പീത്വാ മാധ്വീകം പീത്വാ ച മധുമാധവീമ്। ലോഭം സൌവീരകേ കുര്യാന്നാരീ കാചിദിതി സ്മരേഃ
മധുരം നിറഞ്ഞ തേനും മധുവും കുടിച്ച സ്ത്രീ, പുളിപ്പുള്ള പാനത്തിന് ആഗ്രഹം കാണിക്കുമോ? ഇതു ഓർക്കണം.
ഇതി സാ തം സമാഭാഷ്യ പ്രവിവേശാശ്രമം തതഃ। ക്രോധാത്പ്രസ്ഫുരമാണൌഷ്ഠീ വിധുന്വാനാ കരൌ മുഹുഃ
ഇങ്ങനെ അവനോട് പറഞ്ഞ ശേഷം, അവൾ ആശ്രമത്തിലേക്ക് നടന്നു, കോപത്തിൽ അധരങ്ങൾ വിറച്ച്, കൈകൾ വീണ്ടും വീണ്ടും കുലുക്കുകയായിരുന്നു.
താമധിദ്രുത്യ സുശ്രോണീം രാവണഃ പ്രത്യഷേധയത്
അവൾക്ക് മുന്നിൽ വേഗത്തിൽ എത്തിയ രാവണൻ, മനോഹരമായ കമറുകളുള്ള അവളെ തടഞ്ഞു.
ഭര്ത്സയിത്വാതു രൂക്ഷേണ സ്വരേണ ഗതചേതനാമ്। മൂര്ധജേഷു നിജഗ്രാഹ ഊര്ധ്വമാചക്രമേ തതഃ
അവൾ ബോധംകഴിഞ്ഞിരിക്കുമ്പോഴും രൂക്ഷമായ ശബ്ദത്തിൽ അവളെ ശപിച്ചു, പിന്നെ അവളുടെ മുടിയിൽ പിടിച്ചു കെട്ടി ഉയർത്താൻ തുടങ്ങി.
താം ദദര്ശ തതോ ഗൃധ്രോ ജടായുര്ഗിരിഗോചരഃ। രുദതീം രാമരാമേതി ഹിയമാണാം തപസ്വിനീമ്
അപ്പോൾ മലകളിൽ വസിക്കുന്ന വലിയ പക്ഷിയായ ജടായു, 'രാമാ, രാമാ' എന്ന് കരയുന്ന, തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അവളെ പിടിച്ചു കൊണ്ടുപോകുന്നത് കണ്ടു.
തതസ്താം ഭര്തൃശോകാര്താം ദീനാം മലിനവാസസമ്। മണിശേഷാഭ്യലംകാരാം രുദതീം ച പതിവ്രതാമ്
ഭർത്താവിന്റെ ദുഃഖത്തിൽ കഷ്ടപ്പെടുന്ന, ദയനീയമായ, മലിനവസ്ത്രം ധരിച്ച, അലങ്കാരങ്ങൾ കുറവായി ശേഷിച്ച, കരയുന്ന, ഭർത്താവിനോടു വിശുദ്ധയായ അവളെ,
രാക്ഷസീഭിരുപാസ്യന്തീം സമാസീനാം ശിലാതലേ। രാവണഃകാമബാണാര്തോ ദദര്ശോപസസര്പ ച
രാക്ഷസസ്ത്രികൾ ചുറ്റി ഇരുന്ന, കല്ലിൻമേൽ ഇരുന്ന അവളെ, മോഹത്തിന്റെ അമ്പുകൾ കുത്തിയ രാവണൻ കണ്ടു, അവളോടു സമീപിച്ചു.
ദേവദാനവഗന്ധര്വയക്ഷകിംപുരുഷൈര്യുധി। അജിതോശോകവനികാം യയൌ കന്ദര്പപീഡിതഃ
ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും യക്ഷന്മാരും കിംപുരുഷന്മാരും യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത രാവണൻ, പ്രണയവേദനയോടെ ദുഃഖവനത്തിലേക്ക് കടന്നു.
ദിവ്യാമ്ബരധരഃ ശ്രീമന്സുമൃഷ്ടമണികുണ്ഡലഃ। വിചിത്രമാല്യമുകുടോ വസന്ത ഇവ മൂര്തിമാന്
ദിവ്യവസ്ത്രം ധരിച്ച, ഭംഗിയുള്ള, മനോഹരമായ രത്നകുണ്ഡലങ്ങൾ ധരിച്ച, മനോഹരമായ മാലയും കിരീടവും അണിഞ്ഞ, വസന്തകാലം രൂപംകൊണ്ടതുപോലെ അവൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
ന കല്പവൃക്ഷസദൃശോയത്നാദപി വിഭൂഷിതഃ। ശ്മശാനചൈത്യദ്രുമവദ്ഭൂഷിതോഽപി ഭയംകരഃ
ഏതൊക്കെ അലങ്കാരങ്ങൾ അണിഞ്ഞാലും, അവൻ കൽപവൃക്ഷംപോലെയായിരുന്നില്ല; അലങ്കരിച്ചിട്ടും, ശ്മശാനത്തിലെ വൃക്ഷങ്ങൾപോലെ ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനായിരുന്നു.
സ തസ്യാസ്തനുമധ്യായാഃ സമീപേ രജനീചരഃ। ദദൃശേ രോഹിണീമേത്യ ശനൈശ്ചര ഇവ ഗ്രൈഹഃ
അവളുടെ സുന്ദരമായ അരയ്ക്കരികിൽ എത്തിയ രാത്രിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവൻ, രോഹിണിയെ സമീപിക്കുന്ന ശനിയെപ്പോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
സ താമാമന്ത്ര്യ സുശ്രോണീം പുഷ്പകേതുശരാഹതഃ। ഇദമിത്യബ്രവീദ്വാക്യം ത്രസ്താം രൌഹീമിവാബലാമ്
മനോഹരമായ കമറുള്ള, ഭയപ്പെട്ട, മൃദുലമായ അവളോട്, മോഹത്തിന്റെ അമ്പുകൾ കുത്തിയ രാവണൻ, മൃഗശിശുവിനെപ്പോലെ അവളോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
സീതേ പര്യാപ്തമേതാവത്കൃതോഭര്തുരനുഗ്രഹഃ। പ്രസാദം കുരു തന്വങ്ഗി ക്രിയതാം പരികര്മ തേ
സീതേ, ഭർത്താവിനോടുള്ള ഈ അനുകമ്പ മതിയാകട്ടെ; ദയവായി, സുന്ദരിയായവളേ, നീ അണിയാൻ തയ്യാറാവൂ.
ഭജസ്വമാം വരാരോഹേ മഹാര്ഹാഭരണാമ്ബരാ। ഭവമേ സര്വനാരീണാമുത്തമാ വരവര്ണിനീ
സുന്ദരിയായവളേ, വിലയേറിയ ആഭരണങ്ങളും വസ്ത്രങ്ങളും അണിഞ്ഞ് എന്നെ അനുഭവിക്കൂ; എല്ലാ സ്ത്രീകളിലും നീ എനിക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയയായവളാകൂ.