അഭിഷേകായ രാമസ്യ യാവൈരാജ്യേന ഭാരത। പ്രാപ്തകാലം ച തേ സര്വേ മേനിരേ മന്ത്രിസത്തമാഃ
രാമന്റെ അഭിഷേകത്തിനും രാജ്യം ഭരിക്കാൻ വേണ്ടിയും, ഭാരതാ, മന്ത്രിമാരിൽ ഏറ്റവും മികച്ചവർ എല്ലാവരും സമയമെത്തിയെന്ന് സമ്മതിച്ചു.
ലോഹിതാക്ഷം മഹാബാഹും മത്തമാതങ്ഗഗാമിനമ്। കമ്ബുഗ്രീവം മഹോരസ്കം നീലകുഞ്ചിതമൂര്ധജമ്
കണ്ണുകൾ ചുവപ്പും, ഭുജങ്ങൾ വലിയും, മദം കയറിയ ആനപോലെ നടക്കുന്നതും, ശംഖാകൃതിയായ കഴുത്തും, വിശാലമായ നെഞ്ചും, കറുത്ത ചുരുണ്ട മുടിയും ഉള്ള രാമനെ അവർ കണ്ടു.
ദീപ്യമാനം ശ്രിയാ വീരം ശക്രാദനവരം ബലേ। പാരഗം സര്വധര്മാണാം ബൃഹസ്പതിസമം മതൌ
മഹത്വം കൊണ്ട് പ്രകാശിക്കുന്ന, ശക്തിയിൽ ഇന്ദ്രനോടു തുല്യനായ വീരൻ, എല്ലാ ധർമ്മങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള, ബൃഹസ്പതിയെപ്പോലെ ബുദ്ധിയുള്ളവൻ.
സര്വാനുരക്തപ്രകൃതിം സര്വവിദ്യാവിശാരദമ്। ജിതേന്ദ്രിയമമിത്രാണാമപി ദൃഷ്ടിമനോഹരമ്
എല്ലാവർക്കും പ്രിയങ്കരനായ, എല്ലാ വിദ്യകളിലും നിപുണനായ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവൻ, ശത്രുക്കൾക്കുപോലും ആകർഷണമായവൻ.
നിയന്താരമസാധൂനാം ഗോപ്താരം ധര്മചാരിണാമ്। ധൃതിമന്തമനാധൃഷ്യം ജേതാരമപരാജിതമ്
ദുഷ്ടരെ നിയന്ത്രിക്കുന്നവൻ, ധർമ്മനിഷ്ഠരായവരെ രക്ഷിക്കുന്നവൻ, ധൈര്യശാലി, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവൻ, ഒരിക്കലും പരാജയപ്പെടാത്തവൻ.
പുത്രം രാജാ ദശരഥഃ കൌസല്യാനന്ദവര്ധനമ്। സംദൃശ്യപരമാം പ്രീതിമഗച്ഛത്കുലനന്ദനമ്
കൗസല്യയുടെ സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന മകനായ രാമനെ കണ്ടപ്പോൾ രാജാവ് ദശരഥന് കുടുംബത്തിന്റെ മഹത്വത്തിൽ പരമാനന്ദം അനുഭവപ്പെട്ടു.
ചിന്തയംശ്ച മഹാതേജാ ഗുണാന്രാമസ്യ വീര്യവാന്। അഭ്യഭാഷത ഭദ്രം തേ പ്രീയമാണഃ പുരോഹിതമ്
രാമന്റെ ഗുണങ്ങളും ശക്തിയും ഓർത്തുകൊണ്ട്, ആ മഹാതേജസ്സുള്ള രാജാവ് സന്തോഷത്തോടെ പുരോഹിതനോട് ആശംസാപൂർവ്വം പറഞ്ഞു.
അദ് പുഷ്യോ നിശി ബ്രഹ്മന്പുണ്യം യോഗമുപൈഷ്യതി। സംഭാരാഃ സംഭ്രിയന്താം മേ രാമശ്ചോപനിമന്ത്ര്യതാമ്
പുഷ്യനക്ഷത്രം വരുന്ന രാത്രിയിൽ, ബ്രാഹ്മണാ, രാമന് പുണ്യയോഗം ലഭിക്കും. ഒരുക്കങ്ങൾ എല്ലാം ചെയ്യാൻ നോക്കൂ, രാമനെയും വിളിക്കൂ.
ശ്വ ഏവപുഷ്യോ ഭവിതാ യത്രരാമഃ സുതോ മയാ। യൌവരാജ്യേഽഭിഷേക്തവ്യഃ പൌരേഷു സഹമന്ത്രിഭിഃ
നാളെ പുഷ്യ നക്ഷത്രം ഉദിക്കും. അന്നു എന്റെ മകനായ രാമനെ, നഗരവാസികളും മന്ത്രിമാരും കൂടെ ചേർന്ന്, യുവരാജനായി അഭിഷേകം ചെയ്യും.
ഇതി തദ്രാജവചനം പ്രതിശ്രുത്യാഥ മന്ഥരാ। കൈകേയീമഭിഗമ്യേദം കാലേ വചനമബ്രവീത്
രാജാവിന്റെ ആ പ്രഖ്യാപനം കേട്ട ശേഷം, മന്തരാ കൈകേയിയെ സമീപിച്ചു, സമയോചിതമായി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അദ്യ കൈകേയി ദൌര്ഭാഗ്യം രാജ്ഞാ തേ ഖ്യാപിതം മഹത്। ആശീവിഷസ്ത്വാം സംക്രുദ്ധശ്ഛന്നോ ദശതി ദുര്ഭഗേ
ഇന്ന്, കൈകേയി, രാജാവിന്റെ മുഖേന നിന്റെ വലിയ ദുർഭാഗ്യം വെളിപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഒരു കോപിതനായ, മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പാമ്പ് പോലെ, അതു നിന്നെ കടിച്ചിരിക്കുന്നു, ദുർഭാഗ്യവതിയായ നീ.
സുഭഗാ ഖലു കൌസല്യാ യസ്യാഃ പുത്രോഽഭിഷേക്ഷ്യതേ। കുതോ ഹി തവ സൌഭാഗ്യം യസ്യാഃ പുത്രോ ന രാജ്യഭാക്
കൗസല്യക്ക് ഭാഗ്യം ഉണ്ട്, കാരണം അവളുടെ മകനാണ് അഭിഷേകമാകുന്നത്. എന്നാൽ, നിന്റെ മകൻ രാജ്യം ലഭിക്കാത്തപ്പോഴെവിടെയാണ് നിന്റെ ഭാഗ്യം?
സാ തദ്വചനമാജ്ഞായ സര്വാഭരണഭൂഷിതാ। വേദീ വിലഗ്നമധ്യേന ബിഭ്രതീ രൂപമുത്തമമ്
അവൾ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും അണിഞ്ഞ്, യാഗവേദിയുടെ നടുവിൽ കട്ടിബന്ധം ധരിച്ച്, അതുല്യമായ രൂപം പ്രദർശിപ്പിച്ചു.
വവിക്തേ പതിമാസാദ്യ ഹസന്തീവ ശുചിസ്മിതാ। രാജാനം തര്ജയന്തീവ മധുരം വാക്യമബ്രവീത്
അവൾ ഒറ്റയ്ക്കായി ഭർത്താവിനെ സമീപിച്ചു, ശുദ്ധമായ പുഞ്ചിരിയോടെ, രാജാവിനോട് മധുരമായി സംസാരിച്ചു, അൽപം പരിഭവം കാണിച്ചപോലെ.
സത്യപ്രതിജ്ഞ യന്മേ ത്വം കാമമേകം വിസൃഷ്ടവാന്। ഉപാകുരുഷ്വ തദ്രാജംസ്തസ്മാന്മുഞ്ചസ്വ സംകടാത്। `തദദ്യ കുരു സത്യം മേ വരം വരദ ഭൂപതേ
നീ എനിക്ക് ഒരിക്കൽ ഒരു മോഹം അനുവദിച്ചുവല്ലോ, വാക്ക് പാലിക്കുന്നവനേ, അതു ഇപ്പോൾ നിറവേറ്റൂ. രാജാവേ, അതിനാൽ നീ ഈ കഷ്ടതയിൽ നിന്ന് മോചിതനാകൂ. ഭൂമിയിലെ വരദനായ രാജാവേ, ഇന്ന് എനിക്ക് ആ വരം ദയവായി നൽകൂ.
വരം ദദാനി തേ ഹന്ത തദ്ഗൃഹാണ യദിച്ഛസി। അവധ്യോ വധ്യതാം കോദ്യ വധ്യഃ കോഽദ്യ വിമുച്യതാം
ഞാൻ നിന്നെ ഒരു വരം നൽകുന്നു; നീ എന്ത് ആഗ്രഹിക്കുന്നു എങ്കിൽ എടുക്കൂ. കൊല്ലാൻ കഴിയാത്തവനെ കൊല്ലാം, കൊല്ലേണ്ടവനെ ഇന്ന് വിടുതൽ നൽകാം.
ധനം ദദാനി കസ്യാദ് ഹ്രിയതാം കസ്യരവാപുനഃ। ബ്രാഹ്മണസ്വാദിഹാന്യത്രയത്കിംചിദ്വിത്തമസ്തി മേ
ധനം ഞാൻ നൽകാം; ആരുടേതു എടുത്താലോ, ആരുടേതു തിരികെ നൽകലോ? ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ഒഴികെ, എന്റെ കൈവശമുള്ള എല്ലാ സമ്പത്തും നിനക്കാണ്.
പൃഥിവ്യാം രാജരാജോസ്മി ചാതുര്വര്ണ്യസ് രിതാ। യസ്തേഽഭിലപിതഃ കാമോ ബ്രൂഹി കല്യാണി മാചിരം
ഭൂമിയിലെ രാജാക്കന്മാരിൽ ഞാൻ നാലു വർണങ്ങളുടെ അധിപനാണ്. നീ ആഗ്രഹിച്ചിരിക്കുന്നതു എന്താണോ, അതു പറയൂ, ഭാഗ്യവതിയായവളേ, വൈകാതെ.
സാതദ്വചനമാജ്ഞായ പരിഗൃഹ്യ നരാധിപമ്। ആത്മനോ ബലമാജ്ഞായ തത ഏനമുവാച ഹ
അവൾ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടു, രാജാവിനെ ആലിംഗനം ചെയ്തു, സ്വന്തം ശക്തി മനസ്സിലാക്കി, പിന്നെ അവനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ആഭിഷേചനികം യത്തേ രാമാര്ഥമുപകല്പിതമ്। ഭരതസ്തദവാപ്നോതു വനം ഗച്ഛതു രാഘവഃ
രാമനുവേണ്ടി ഒരുക്കിയിരിക്കുന്ന അഭിഷേകം ഭാരതന് നൽകണം; രാഘവൻ കാടിലേക്ക് പോകണം.
നവ പഞ്ച ച വര്ഷാണി ദണ്ഡകാരണ്യമാശ്രിതഃ। ചീരാജിനജടാധാരീ രാമോ ഭവതു താപസഃ
പന്ത്രണ്ടു വർഷം രാമൻ ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ വസിക്കണം, വൃക്ഷതന്തു, മൃഗചർമ്മം, ജട തുടങ്ങിയവ ധരിച്ച്, വനംവാസിയായിരിക്കണം.
സ തം രാജാ വരം ശ്രുത്വാ വിപ്രിയം ദാരുണോദയമ്। ദുഃഖാര്തോ ഭരതശ്രേഷ്ഠ ന കിംചിദ്വ്യാജഹാര ഹ
ആ ദാരുണവും മനസ്സിനെ വേദനിപ്പിക്കുന്നതുമായ വരം രാജാവ് കേട്ടപ്പോൾ, ഭാരതന്റെ കാര്യം ചിന്തിച്ച് ദുഃഖിതനായ രാജാവ് ഒന്നും സംസാരിച്ചില്ല.
തതസ്തഥോക്തം പിതരം രാമോ വിജ്ഞായ വീര്യവാന്। വനം പ്രതസ്ഥേ ധര്മാത്മാ രാജാ സത്യോ ഭവത്വിതി
അപ്പൊ, അച്ഛന്റെ ആജ്ഞ മനസ്സിലാക്കി, ധൈര്യശാലിയും ധർമ്മനിഷ്ഠനുമായ രാമൻ കാടിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു, 'രാജാവ് സത്യവാനാകട്ടെ' എന്നു പറഞ്ഞു.
തമന്വഗച്ഛല്ലക്ഷ്മീവാന്ധനുഷ്മാഁല്ലക്ഷ്മണസ്തദാ। സീതാ ച ഭാര്യാ ഭദ്രം തേ വൈദേഹീ ജനകാത്മജാ
അപ്പോൾ, ഐശ്വര്യവാനായ ലക്ഷ്മണൻ വില്ലുമായി രാമനെ പിന്തുടർന്നു; കൂടെ, ഭാര്യയായ സീതയും, ഭാഗ്യവതിയായ വൈദേഹിയും, ജനകന്റെ മകളും ചേർന്നു.
തതോ വനം ഗതേരാമേ രാജാ ദശരഥസ്തദാ। സമയുജ്യത ദേഹസ്യ കാലപര്യായധര്മണാ
അങ്ങനെ രാമൻ കാടിലേക്ക് പോയപ്പോൾ, രാജാവ് ദശരഥൻ, കാലചക്രത്തിന്റെ നിയമം പ്രകാരം, ശരീരം വിട്ടു.
രാമം തു ഗതമാജ്ഞായ രാജാനം ച തഥാഗതമ്। അനാര്യാ ഭരതം ദേവീ കൈകേയീ വാക്യമബ്രവീത്
രാമൻ പോയതും, രാജാവും അങ്ങനെ യാത്രയായതും അറിഞ്ഞപ്പോൾ, അയോഗ്യയായ കൈകേയി, തന്റെ മകനായ ഭാരതനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ഗതോദശരഥഃ സ്വര്ഗം വനസ്ഥൌ രാമലക്ഷ്മണൌ। ഗൃഹാണ രാജ്യംവിപുലം ക്ഷേമം നിഹതകണ്ടകമ്
ദശരഥൻ സ്വർഗത്തിൽ ചേർന്നപ്പോൾ, രാമനും ലക്ഷ്മണനും കാട്ടിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ, നീ ഇപ്പോൾ എല്ലാ തടസ്സങ്ങളും നീങ്ങിയ ഈ വിശാലമായ സുരക്ഷിതമായ രാജ്യം ഏറ്റെടുക്കൂ.
താമുവാച സ ധര്മാത്മാ നൃശംസം ബത തേ കൃതമ്। പതിം ഹത്വാകുലം ചേദമുത്സാദ്യ ധനലുബ്ധയാ
അവളോടു ധർമ്മനിഷ്ഠനായ അവൻ പറഞ്ഞു: 'അയ്യോ, നീ ചെയ്തതെന്തൊരു ക്രൂരതയാണ്! ഭർത്താവിനെ കൊല്ലുകയും, സ്വർണ്ണലോഭത്തിൽ ഈ കുടുംബം നശിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.'
അയശഃ പാതയിത്വാ മേ മൂര്ധ്നി ത്വം കുലപാംസനേ। സകാമാ ഭവ മേ മാതരിത്യുക്ത്വാ പ്രരുരോദ ഹ
'എന്റെ തലയിൽ അപകീർത്തി വീഴ്ത്തിയതിനു ശേഷം, കുടുംബത്തെ അപമാനിച്ചവളേ, അമ്മേ, ഇപ്പോൾ സന്തോഷിക്കൂ,' എന്ന് പറഞ്ഞ് അവൻ കരയാൻ തുടങ്ങി.
സ ചാരിത്രം വിശോധ്യാഥ സര്വപ്രകൃതിസന്നിധൌ। അന്വയാദ്ധാതരം രാമം വിനിവര്തനലാലസഃ
അവൻ തന്റെ നല്ല സ്വഭാവം എല്ലാവർക്കും മുന്നിൽ തെളിയിച്ച ശേഷം, രാമനെ തിരികെ കൊണ്ടുവരാൻ ആഗ്രഹിച്ച്, മൂത്ത സഹോദരനെ പിന്തുടർന്നു.