സ തൈഃ പരിവൃതോ രാജാതത്രൈവോപവിവേശ ഹ। പ്രവിവേശാശ്രമം കൃഷ്ണാ യമാഭ്യാം സഹ ഭാമിനീ
അവരുടെ ഇടയിൽ രാജാവു ഇരുന്നു. അതേസമയം, ഭാസുരയായ കൃഷ്ണയും, ധർമ്മപുത്രന്മാരായ ഇരുവരും ആശ്രമത്തിലേക്ക് കടന്നു.
ഭീമസേനാര്ജുനൌ ചാപി ശ്രുത്വാ ക്രോശഗതം രിപുമ്। സ്വയമശ്വാംസ്തുദന്തൌ തൌ ജവേനൈവാഭ്യധാവതാമ്
ഭീമസേനനും അർജുനനും, ശത്രു വിളിച്ചാൽ കേൾക്കാവുന്ന ദൂരത്തുണ്ടെന്ന് അറിഞ്ഞപ്പോൾ, തങ്ങൾ തന്നേ കുതിരകളെ ഉണർത്തി വേഗത്തിൽ പിന്തുടർന്നു.
ഇദമത്യദ്ഭുതം ചാത്ര ചകാരാതിരഥോഽര്ജുനഃ। ക്രോശമാത്രഗതാനശ്വാന്സൈന്ധവസ്യ ജഘാന യത്
ഇവിടെ അർജുനൻ അത്ഭുതകരമായ ഒരു കാര്യം ചെയ്തു; ഒരു വിളി ദൂരത്ത് നിന്നിരുന്ന സൈന്ധവന്റെ കുതിരകളെ അവൻ അമ്പുകൊണ്ട് വീഴ്ത്തി.
സ ഹി ദിവ്യാസ്ത്രസംപന്നഃ കൃച്ഛ്രകാലേഽപ്യസംഭ്രമഃ। അകരോദ്ദുഷ്കരം കര്മ ശരൈരസ്ത്രാനുമന്ത്രിതൈഃ
ദിവ്യായുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവനും, കഠിനമായ സമയത്തും മനസ്സു കുലുങ്ങാതിരുന്നവനും, മന്ത്രശക്തിയുള്ള അമ്പുകൾ ഉപയോഗിച്ച് വളരെ പ്രയാസമുള്ള ഒരു പ്രവർത്തി നിർവഹിച്ചു.
തതോഽഭ്യധാവതാം വീരാവുഭൌ ഭീമധനംജയൌ। ഹതാശ്വം സൈന്ധവം ഭീതമേകം വ്യാകുലചേതസമ്
അപ്പോൾ ഭീമനും ധനഞ്ജയനും, വീരന്മാരായ ഇരുവരും, കുതിരകൾ കൊല്ലപ്പെട്ട് ഭയത്താൽ വിറയക്കുന്ന മനസ്സോടെ ഒറ്റക്കായി നിൽക്കുന്ന സൈന്ധവരാജാവിനോട് ഓടിച്ചെന്നു.
സൈന്ധവസ്തു ഹതാന്ദൃഷ്ട്വാ തഥാഽശ്വാന്സ്വാന്സുദുഃഖിതഃ। `രഥാത്പ്രസ്കന്ദ്യ പദ്ഭ്യാം വൈ പലായനപരോഽഭവത്
തന്റെ കുതിരകൾ അങ്ങനെ കൊല്ലപ്പെട്ടത് കണ്ട സൈന്ധവൻ അത്യന്തം ദുഃഖിതനായി, രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടി കാലിൽ നടന്നു രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചു.
ദൃഷ്ട്വാ രവിക്രമകര്മാണി കുര്വാണം ച ധനംജയമ്। പലായനകൃതോത്സാഹഃ പ്രാദ്രവദ്യേന വൈ വനമ്
ധനഞ്ജയൻ സൂര്യനെപ്പോലെ വീരത്വം കാണിക്കുന്നതും കണ്ടപ്പോൾ, രക്ഷപ്പെടാൻ ഉത്സാഹത്തോടെ അവൻ കാടിലേക്ക് ഓടി.
സൈന്ധവം ത്വമിസംപ്രേക്ഷ്യപരാക്രാന്തം പലായനേ। അനുയായ മഹാബാഹുഃ ഫല്ഗുനോ വാക്യമബ്രവീത്
സൈന്ധവ രാജാവിനെ പൂർണ്ണശക്തിയോടെ ഓടിപ്പോകുന്നത് കണ്ട ഫല്ഗുനൻ, തന്റെ ശക്തിയാൽ അവനെ പിന്തുടർന്ന് പറഞ്ഞു:
അനന വീര്യേണ കഥം സ്ത്രിയം പ്രാര്ഥയസേ ബലാത്। രാജപുത്ര നിവര്തസ്വ ന തേ യുക്തം പലായനമ്
നിനക്കു ശക്തിയില്ലെങ്കിൽ എങ്ങനെ ഒരു സ്ത്രീയെ ബലാൽക്കാരം ചെയ്യാൻ ശ്രമിക്കുന്നു? രാജകുമാരാ, തിരിച്ചു നിൽക്കു; ഓടിപ്പോകുന്നത് നിനക്കു യോജിച്ചതല്ല.
കഥം ഹ്യനുചരാന്ഹിത്വാ ശത്രുമധ്യേ പലായസേ। ഇത്യുച്യമാനഃ പാര്ഥേന സൈന്ധവോ ന ന്യവര്തത
നിന്റെ അനുചരരെ വിട്ട് ശത്രുക്കളുടെ നടുവിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ നീ ഓടുന്നു? പാർത്ഥൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞിട്ടും സൈന്ധവൻ തിരിച്ചു നിന്നില്ല.
തിഷ്ഠതിഷ്ഠേതി തം ഭീമഃ സഹസാഽഭ്യദ്രവദ്ബലീ। മാ വധീരിതി പാര്ഥസ്തം ദയാവാന്പ്രത്യഭാഷത
ഭീമൻ 'നിൽക്കു, നിൽക്കു' എന്നു വിളിച്ചു വല്ലാതെ അവനെ ആക്രമിച്ചു; എന്നാൽ ദയയോടെ പാർത്ഥൻ, 'അവനെ കൊല്ലരുത്' എന്നു പറഞ്ഞു.
ജയദ്രഥസ്തു സംപ്രേക്ഷ്യഭ്രാതരാവുദ്യതായുധൌ। പ്രാദാവത്തൂര്ണമവ്യഗ്രോ ജീവിതേപ്സുഃ സുദുഃഖിതഃ
ജയദ്രഥന് ആയുധങ്ങള് ഉയര്ത്തിയെടുത്ത് മുന്നോട്ട് വരുന്ന ഇരുവര് സഹോദരന്മാരെ കണ്ടപ്പോള്, അതീവ വിഷമത്തോടെ ജീവന് രക്ഷിക്കാനായി ഭയമില്ലാതെ വേഗത്തില് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ലതാഭിഃ സംവൃതേ കക്ഷേ കിരീടം രത്നഭാസ്വരമ്। അപവിധ്യപ്രധാവന്തം നിലീയന്തം വനാന്തരേ
വനം കുരുമുളകുകളും തണ്ടുകളും കൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ടിരിക്കെ, രത്നങ്ങളാല് തിളങ്ങുന്ന കിരീടം അവന് ഉപേക്ഷിച്ച്, വനത്തിന്റെ ആഴത്തില് ഒളിച്ചോടി മറഞ്ഞു.
ഭീമസേനസ്തു തം കക്ഷേ ലീയമാനം ഭയാകുലമ്। മാര്ഗമാണോഽവതീര്യാശു രഥാദ്രത്നവിഭൂപിതാത്'। അഭിദ്രുത്യ നിജഗ്രാഹകേശപക്ഷേ ഹ്യമര്ഷണഃ
ഭയത്താല് വിറയുന്ന ജയദ്രഥന് കാട്ടില് ഒളിച്ചിരിക്കുന്നതായി ഭീമസേനന് കണ്ടു. രത്നങ്ങളാല് അലങ്കരിച്ച രഥത്തില് നിന്ന് വേഗത്തില് ഇറങ്ങി, ക്രോധത്തോടെ ഓടിച്ചെന്നു ചെന്നു അവനെ മുടിയിലുപിടിച്ചു പിടിച്ചു.
സമുദ്യമ്യ ച തം ഭീമോ നിഷ്പിപേപ മഹീതലേ। ഗലേ ഗൃഹീത്വാരാജാനം പാതയാമാസ ചൈവ ഹ
അവനെ ഉയര്ത്തിപ്പിടിച്ച് ഭീമന് നിലത്തേക്ക് തള്ളിക്കളഞ്ഞു; രാജാവിനെ കഴുത്തുപിടിച്ച് നിലത്ത് വീഴ്ത്തി.
പുനഃ സ ജീവമാനസ്യ തസ്യോത്പതിതുമിച്ഛതഃ। പദാ മൂര്ധ്നി മഹാബാഹുഃ പ്രാഹരദ്വിലപിഷ്യതഃ
വീണ്ടും എഴുന്നേൽക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ, ഭീമൻ തന്റെ ശക്തമായ കാലുകൊണ്ട് അവന്റെ തലയിൽ അടിച്ചു, അവൻ കരയുമ്പോൾ.
തസ്യ ജാനൂ ദദൌ ഭമോ ജഘ്നേ ചൈനമരത്നിനാ। സ മോഹമഗമദ്രാജാ പ്രഹാരവരപീഡിതഃ
ഭീമൻ അവന്റെ മുട്ടുകളിൽ അടിച്ചു, കയ്യൊടികൊണ്ട് വീണ്ടും അടിച്ചു; ഭയങ്കരമായ ആ പ്രഹാരങ്ങൾ സഹിക്കാൻ കഴിയാതെ രാജാവ് ബോധംകെട്ടുവീണു.
സരോഷം ഭീമസേനം തു വാരയാമാസ ഫല്ഗുനഃ। ദുഃശലായാഃ കൃതേരാജാ യത്ത്വാമാഹേതി കൌരവ
കോപത്തോടെ നിന്ന ഭീമസേനനെ അർജ്ജുനൻ തടഞ്ഞു; 'കൗരവാ, ദുഃശലയുടെ കാരണത്താലാണ് രാജാവ് നിന്നോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞത്,' എന്നു പറഞ്ഞു.
നായം പാപസമാചാരോ മത്തോ ജീവിതുമര്ഹതി। കൃഷ്ണായാസ്തദനര്ഹായാഃ പരിക്ലേഷ്ടാ നരാധമഃ
ഈ ദുഷ്ടനായ മനുഷ്യന് ജീവിക്കാനുള്ള അർഹതയില്ല; കൃഷ്ണയോട് അർഹിക്കാത്ത ദുഃഖം ഉണ്ടാക്കിയ ഈ മനുഷ്യനാശം മനുഷ്യരിൽ ഏറ്റവും താഴ്ന്നവനാണ്.
കിംനു ശക്യം മയാ കര്തും യദ്രാജാ സതതം ഘൃണീ। ത്വം ച ബാലിശയാ ബുദ്ധ്യാ സദൈവാസ്മാന്പ്രബാധസേ
രാജാവ് എപ്പോഴും കരുണയുള്ളവനാണ്, നീയും ബാലിശമായ മനസ്സോടെ എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ തടയുന്നു; അപ്പോൾ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യാൻ കഴിയും?
ഏവമുക്ത്വാ സടാസ്തസ്യ പഞ്ചചക്രേ വൃകോദരഃ। അര്ധചന്ദ്രേണ വാണേന കിംചിദബ്രുവതസ്തദാ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് വൃക്കോദരൻ അന്നവന്റെ വാക്കുകൾക്കിടയിൽ അർദ്ധചന്ദ്രാകൃതിയിലുള്ള അമ്പുകൾ കൊണ്ട് അഞ്ചു പ്രാവശ്യം അവനെ വെട്ടി.
വികല്പയിത്വാ രാജാനം തതഃ പ്രാഹ വൃകോദരഃ। ജീവിതും ചേച്ഛസേ മൂഢ ഹേതും മേ ഗദതഃ ശൃണു
രാജാവിനെ കുറിച്ച് ചിന്തിച്ച ശേഷം വൃക്കോദരൻ പറഞ്ഞു: നീ ജീവിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അജ്ഞാനിയേ, ഞാൻ പറയുന്ന ഒരു നിബന്ധന കേൾക്കു.
ദാസോസ്മീതി ത്വയാ വാച്യം സംസത്സു ച സഭാസു ച। ഏവം ചേജ്ജീവിതം ദദ്യാമേഷ യുദ്ധജിതോ വിധിഃ
സമൂഹങ്ങളിലും സഭകളിലും നീ 'ഞാൻ ദാസനാണ്' എന്ന് പറയണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ ഞാൻ നിന്നെ ജീവിക്കാൻ അനുവദിക്കും. യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റവർക്കുള്ള നിയമം ഇതാണ്.
ഏവമസ്ത്വിതി തം രാജാ കൃച്ഛ്രമാണോ ജയദ്രഥഃ। പ്രോവാച പുരുഷവ്യാഘ്രം ഭീമമാഹവശോഭിനമ്
അപ്പോൾ ജയദ്രഥൻ ബുദ്ധിമുട്ടോടെ യുദ്ധത്തിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന ഭീമനെ നോക്കി 'അങ്ങനെയാകട്ടെ' എന്ന് സമ്മതിച്ചു.
തത ഏനം വിചേഷ്ടന്തം വദ്ധ്വാ പാര്ഥോ വൃകോദരഃ। രഥമാരോപയാമാസ വിസംജ്ഞം പാംസുകുണ്ഠിതമ്
അതിനുശേഷം വൃക്കോദരൻ അവനെ കെട്ടി, ബോധംകെട്ട് പൊടിയിൽ മൂടപ്പെട്ട അവനെ രഥത്തിൽ കയറ്റി.
തതസ്തം രഥമാസ്ഥായ ഭീമഃ പാര്താനുഗസ്തദാ। അഗ്ര്യമാശ്രമമധ്യസ്ഥാമഭ്യഗച്ഛദ്യുധിഷ്ഠിരമ്
അതിനുശേഷം ഭീമനും പാർഥനും രഥത്തിൽ കയറി, അഗ്രശ്രാമത്തിൽ ഇരുന്ന യുദ്ധിഷ്ഠിരനിലേക്കു പോയി.
ദര്ശയാമാസ ഭീമസ്തു തദവസ്ഥം ജയദ്രഥമ്। തം രാജാ പ്രാഹസദ്ദൃഷ്ട്വാ മുച്യതാമിതി ചാബ്രവീത്
ഭീമൻ ജയദ്രഥനെ ആ അവസ്ഥയിൽ രാജാവിനോട് കാണിച്ചു; രാജാവ് അതു കണ്ടു ചിരിച്ചു, 'അവനെ വിട്ടയക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു.
രാജാനം ചാബ്രവീദ്ഭീമോ ദ്രൌപദ്യൈ കഥയേതി വൈ। ദാസഭാവം ഗതോ ഹ്യേഷ പാണ്ഡൂനാം പാപചേതനഃ
ഭീമൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'ഈ പാപചിന്തയുള്ളവൻ പാണ്ഡവരുടെ ദാസനായി മാറിയെന്ന് ദ്രൗപദിക്ക് അറിയിക്കണം.'
തമുവാച ച തതോ ജ്യേഷ്ഠോ ഭ്രാതാ സപ്രണയം വചഃ। മുഞ്ചേമമധമാചാരം പ്രമാണാ യദി തേ വയമ്
അപ്പോൾ മൂത്ത സഹോദരൻ സ്നേഹത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നീ ഞങ്ങളെ വിശ്വസിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ഈ ദുഷ്ടനെ വിട്ടയക്കാം.'
ദ്രൌപദീ ചാബ്രവീദ്ഭീമമഭിപ്രേക്ഷ്യ യുധിഷ്ഠിരമ്। ദാസോഽയംമുച്യതാം രാത്രസ്ത്വയാപഞ്ചശിഖഃ കൃതഃ
ദ്രൗപദി ഭീമനെയും യുദ്ധിഷ്ഠിരനെയും നോക്കി പറഞ്ഞു: 'ഇവൻ ദാസനാണ്, വിട്ടയക്കൂ. നീ അവനെ അഞ്ചു ചുളുക്കുകളോടെ അടയാളപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്.'