ദുര്വാസസമഭിപ്രേക്ഷ്യതേ സര്വേ മുനയോഽബ്രുവന്। രാജ്ഞാ ഹികാരയിത്വാഽന്നം വയം സ്നാതും സമാഗതാഃ
ദുർവാസനെ നോക്കി എല്ലാ മുനിമാരും പറഞ്ഞു: 'രാജാവിന്റെ വിളിപ്പാടനുസരിച്ച് ഭക്ഷണത്തിനായി ഞങ്ങൾ വന്നതാണ്; ഇപ്പോൾ കുളിക്കാൻ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.'
ആകണ്ഠതൃപ്താ വിപ്രര്ഷേ കിംസ്വിദ്ഭുഞ്ജാമഹേ വയമ്। വൃഥാ പാകഃ കൃതോസ്മാഭിസ്തത്ര കിം കരവാമഹേ
പ്രശസ്തനായ ബ്രാഹ്മണാ, ഞങ്ങൾ പൂർണ്ണമായി തൃപ്തരായി; ഇനി എന്താണ് ഞങ്ങൾ ഭക്ഷിക്കേണ്ടത്? ഞങ്ങൾ വെറുതെ പാചകം ചെയ്തു; ഇനി ഇവിടെ എന്ത് ചെയ്യണം?
വൃഥാ പാകേന രാജര്ഷേരപരാധഃ കൃതോ മഹാന്। മാഽസ്മാനധാക്ഷുര്ദൃഷ്ട്വൈവ പാണ്ഡവാഃ ക്രൂരചക്ഷുഷാ
വെറുതെ പാചകം ചെയ്തതുകൊണ്ട് രാജർഷിക്കു വലിയ അപരാധം സംഭവിച്ചു; പാണ്ഡവർ ക്രൂരമായ കണ്ണോടെ ഞങ്ങളെ കണ്ടാൽ ദോഷം പറയരുതേ.
സ്മൃത്വാഽനുഭാവം രാജര്ഷേരമ്ബരീഷസ്യ ധീമതഃ। ബിഭേമി സുതരാം വിപ്രാ ഹരിപാദാശ്രയാജ്ജനാത്
ധീരനായ രാജർഷി അംബരീഷന്റെ മഹത്വം ഓർത്ത്, ഹരിയുടെ പാദസേവകർക്ക് ഞാൻ വളരെ ഭയപ്പെടുന്നു, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.
പാണ്ഡവാശ്ച മഹാത്മാനഃ സര്വേ ധര്മപരായണാഃ। ശൂരാശ്ചകൃതവിദ്യാശ്ച വ്രതിനസ്തപസി സ്ഥിതാഃ
പാണ്ഡവർ എല്ലാവരും മഹാത്മാക്കളാണ്, ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവർ, വീരന്മാർ, വിജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, വ്രതങ്ങളിലും തപസ്സിലും ഉറച്ചവർ.
സദാചാരരതാ നിത്യം വാസുദേവപരായണാഃ। ക്രുദ്ധാസ്തേ നിര്ദഹേയുര്വൈ തൂലരാശിമിവാനലഃ। തത ഏതാനപൃഷ്ട്വൈവ ശിഷ്യാഃ ശീഘ്രം പലായത
എപ്പോഴും നല്ല ആചാരത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരും വാസുദേവഭക്തരുമാണ് അവർ; കോപിതരായാൽ, തീ പഞ്ചസാരയെ പോലെ അവർ പെട്ടെന്ന് ദഹിപ്പിക്കും. അതുകൊണ്ട്, അവരെ ചോദിക്കാതെയാണ് ശിഷ്യന്മാർ വേഗത്തിൽ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ഇത്യുക്താസ്തേ ദ്വിജാഃ സര്വേ മുനിനാ ഗുരുണാ തദാ। പാണ്ഡവേഭ്യോ ഭൃശം ഭീതാ ദുദ്രുവുസ്തേ ദിശോ ദശ
ഗുരുവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ശേഷം, എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരും പാണ്ഡവർക്ക് വലിയ ഭയത്തോടെ പത്തു ദിക്കുകളിലേക്കും ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
ഭീമസേനോ ദേവനദ്യാമപശ്യന്മുനിസത്തമാന്। തീര്ഥേ ഷ്വിതസ്തതസ്തസ്യാ വിചചാര ഗവേഷയന്
ഭീമസേനൻ ദൈവിയ നദിയിൽ ആ മഹാന്മാരായ മുനിമാരെ കാണാനായില്ല; അതിനാൽ, ആ തീർത്ഥത്തിൽ ഇവരെ അന്വേഷിച്ച് അങ്ങിങ്ങെ സഞ്ചരിച്ചു.
തത്രസ്ഥേഭ്യസ്താപസേഭ്യഃ ശ്രുത്വാ താശ്ചൈവ വിദ്രുതാന്। യുധിഷ്ഠിരമഥാഭ്യേത്യ തം വൃത്താന്തം ന്യവേദയത്
അവിടെ തപസ്സുകാരിൽ നിന്നു അവർ ഓടിപ്പോയ വിവരം അറിഞ്ഞ്, ഭീമസേനൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടു ചെന്നു സംഭവിച്ചതു വിവരിച്ചു.
തതസ്തേ പാണ്ഡവാഃ സര്വേ പ്ര്യാഗമനകാങ്ക്ഷിണഃ। പ്രതീക്ഷനതഃ കിയത്കാലം ജിതാത്മാനോഽവതസ്ഥിരേ
പാണ്ഡവർ എല്ലാവരും അതിഥികൾ വരുമെന്ന പ്രതീക്ഷയോടെ, ആത്മസംയമനം പാലിച്ച് കുറച്ചു നേരം കാത്തുനിന്നു.
നിശീഥേഽഭ്യേത്യ ചാകസ്മാദസ്മാന്സ ച്ഛലയിഷ്യതി। കഥം ച നിസ്തരേമാസ്മാത്കൃച്ഛ്രാദ്ദൈവോപസാദിതാത്
അവൻ അർദ്ധരാത്രിയിൽ അപ്രത്യക്ഷമായി വന്ന് ഞങ്ങളെ വഞ്ചിക്കാൻ ശ്രമിക്കും; ദൈവം തന്ന ഈ കഷ്ടതയിൽ നിന്ന് എങ്ങനെ രക്ഷപ്പെടാം?
ഇതി ചിന്താപരാന്ദൃഷ്ട്വാ നിഃശ്വസന്തോ മുഹുര്മുഹുഃ। ഉവാച വചനം ശ്രീമാന്കൃഷ്ണഃ പ്രത്യക്ഷതാം ഗതഃ
അങ്ങനെ ആശങ്കയിൽ മുഴുകി, വീണ്ടും വീണ്ടും ആഹ്വസിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന പാണ്ഡവരെ കണ്ട കൃഷ്ണൻ, അവിടെ നേരിൽ നിന്ന്, ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
ഭവതാമാപദം ജ്ഞാത്വാ ഋഷേഃ പരമകോപനാത്। ദ്രൌപദ്യാ ചിന്തിതഃ പാര്ഥാ അഹം സത്വരമാഗതഃ
മുനിയുടെ അത്യന്തം കോപം മൂലം നിങ്ങൾക്കുണ്ടായ കഷ്ടവും ദ്രൗപദിയുടെ ചിന്തയും അറിഞ്ഞ്, പാണ്ഡവർ, ഞാൻ വേഗത്തിൽ ഇവിടെ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
ന ഭയം വിദ്യതേതസ്മാദൃഷേര്ദുര്വാസസോഽല്പകമ്। തേജസാ ഭവതാം ഭീതഃ പൂര്വമേവ പലായിതഃ
ദുർവാസമുനിയിൽ നിന്ന് നിങ്ങൾക്ക് ذرിയം പോലും ഭയം വേണ്ട; നിങ്ങളുടെ തേജസ്സിനെ ഭയന്ന് അവൻ ഇതിനകം തന്നെ ഓടി പോയിരിക്കുന്നു.
ധര്മനിത്യാസ്തു യേ കേചിന്ന തേ സീദന്തി കര്ഹിചിത്। ആപൃച്ഛേ വോ ഗമിഷ്യാമി നിയതം ഭദ്രമസ്തു വഃ
ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ളവർ ഒരിക്കലും തളരുന്നില്ല. ഞാൻ നിങ്ങളെ വിടപറയുന്നു; ഞാൻ പോകുന്നു. എപ്പോഴും നിങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ.
ശ്രുത്വേരിതം കേശവസ്യ ബഭൂവുഃ സ്വസ്ഥാമാനസാഃ। ദ്രൌപദ്യാ സഹിതാഃ പാര്ഥാസ്തമൂചുര്വിഗതജ്വരാഃ
കേശവൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം കേട്ട ശേഷം, ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം പാണ്ഡവർ മനസ്സിൽ സമാധാനത്തോടെ, ഭയം വിട്ട് അവനോട് പറഞ്ഞു.
ത്വയാ നാഥേന ഗോവിന്ദ ദുസ്തരാമാപദം വിഭോ। തീര്ണാഃ പ്ലവമിവാസാദ്യ മജ്ജമാനാ മഹാര്ണവേ
ഗോവിന്ദ, നീ ഞങ്ങളുടെ രക്ഷകനായതിനാൽ, വലിയ സമുദ്രത്തിൽ മുങ്ങുന്നവർ ഒരു തൂണുപിടിച്ച് രക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെ, ഞങ്ങൾ ഈ വലിയ ദുരിതം കടന്നുപോയി.
സ്വസ്തി സാധയ ഭദ്രം തേ ഇത്യാജ്ഞാതോ യയൌ പുരീമ്
'ക്ഷേമമായി പോവുക, നിനക്ക് ഭദ്രം ഉണ്ടാകട്ടെ' എന്നിങ്ങനെ അനുമതി ലഭിച്ച ശേഷം, അവൻ നഗരത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടു.
പാണ്ഡവാശ്ച മഹാഭാഗ ദ്രൌപദ്യാ സഹിതാഃ പ്രഭോ। ഊഷുഃ പ്രഹൃഷ്ടമനസോ വിഹരന്തോ വനാദ്വനമ്। ഇതി തേഽഭിഹിതം രാജന്യത്പൃഷ്ടോഽഹമിഹ ത്വയാ
മഹാഭാഗ്യശാലികളായ പാണ്ഡവർ ദ്രൗപദിയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ കാടുകളിൽ നിന്ന് കാടുകളിലേക്ക് സഞ്ചരിച്ചു. രാജാവേ, നീ ഇവിടെ എന്നോടു ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതീർത്തു.
ഏവംവിധാന്യലീകാനി ധാര്തരാഷ്ട്രൈര്ദുരാത്മഭിഃ। പാണ്ഡവേഷു വനസ്ഥേഷു പ്രയുക്താനി വൃഥാഽഭവന്
ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രന്മാർ ദുഷ്ടഹൃദയത്തോടെ കാട്ടിൽ താമസിച്ചിരുന്ന പാണ്ഡവന്മാരെതിരെ നടത്തിയ വഞ്ചനാപരമായ പ്രവർത്തികൾ എല്ലാം വെറുതെയായി.
തസ്മിന്ബഹുമൃഗേഽരണ്യേ അടമാനാ മഹാരഥാഃ। കാമ്യകേ ഭരതശ്രേഷ്ഠാ വിജഹ്വുസ്തേ യഥാമരാഃ
അനേകം മൃഗങ്ങളുള്ള ആ കാട്ടിൽ, ഭാരതവംശത്തിലെ മഹാരഥന്മാർ കാമ്യകവനത്തിൽ അമരന്മാരെപ്പോലെ സഞ്ചരിച്ചു.
പ്രേക്ഷമാണാ ബഹുവിധാന്വനോദ്ദേശാന്സമന്തതഃ। യഥര്തുകാലരമ്യാശ്ചവനരാജീഃ സുഷുഷ്പിതാഃ
അവർ ചുറ്റും കാടിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളും നോക്കി, കാലാനുസൃതമായി പുഷ്പിച്ചിരിയ്ക്കുന്ന മനോഹരമായ വനശേഖരങ്ങൾ കണ്ടു.
പാണ്ഡവാ മൃഗയാശീലാശ്ചരന്തസ്തന്മഹദ്വനമ്। വിജഹ്നരിന്ദ്രപ്രിമാഃ കംചിത്കാലമരിംദമാഃ
വന്യജീവികളെ വേട്ടയാടാൻ ഇഷ്ടമായ പാണ്ഡവർ, രാജാക്കന്മാരിൽ ഇന്ദ്രനെപ്പോലെ ആ മഹാവനത്തിൽ ചില ദിവസം സന്തോഷത്തോടെ സഞ്ചരിച്ചു.
തതസ്തേ യൌഗപദ്യേന യയുഃ സര്വേ ചതുര്ദിശമ്। മൃഗയാം പുരുഷവ്യാഘ്രാ ബ്രാഹ്മണാര്ഥേ പരതപാഃ
അപ്പോൾ ആ പുരുഷസിംഹന്മാർ എല്ലാവരും ഒരുമിച്ച് നാലു ദിക്കുകളിലേക്കും ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ കാര്യമെന്നോക്കി വേട്ടയാടാൻ പോയി.
ദ്രൌപദീമാശ്രമേ ന്യസ് തൃണബിന്ദോരനുജ്ഞയാ। മഹര്ഷേര്ദീപ്തതപസോ ഘൌമ്യസ്യ ച പുരോധസഃ
അവർ ദ്രൗപദിയെ ഋഷി തൃണബിന്ദുവിന്റെയും മഹാതപസ്സായ ഘൗമ്യൻ പുരോഹിതന്റെയും അനുമതിയോടെ ആശ്രമത്തിൽ വിട്ടു.
തസ്തു രാജാ സിംധൂനാം വാര്ധക്ഷത്രിര്മഹായശാഃ। വിവാഹകാമഃ സാല്വേയാന്പ്രയാതഃ സോഽഭവത്തദാ
അന്നേരം, പ്രശസ്തനായ സിന്ധുരാജാവായ വാർദ്ധക്ഷത്രി വിവാഹം കഴിക്കാൻ സാൽവേയ ദേശത്തേക്കു പുറപ്പെട്ടു.
മഹതാ പരിബര്ഹേണ രാജയോഗ്യേന സംവൃതഃ। രാജഭിര്ബഹുഭിഃ സാര്ധമുപായാത്കാമ്യകം ച സഃ
രാജാവിന് യോജിച്ച വലിയ അനുചരസമൂഹത്തോടും അനേകം രാജാക്കന്മാരോടും കൂടെ അവൻ കാമ്യകവനത്തിലേക്ക് എത്തി.
തത്രാപശ്യത്പ്രിയാം ഭാര്യാം പാണ്ഡവാനാം യശസ്വിനീമ്। തിഷ്ഠന്തീമാശ്രമദ്വാരി ദ്രൌപദീം നിര്ജനേ വനേ
അവിടെ, പാണ്ഡവരുടെ പ്രശസ്തയായ ഭാര്യ ദ്രൗപദിയെ, ആശ്രമത്തിന്റെ വാതിൽക്കൽ, ഏകാന്തമായ കാട്ടിൽ ഒറ്റക്കായി നില്ക്കുന്നത് അവൻ കണ്ടു.
വിഭ്രാജമാനാം വപുഷാ ബിഭ്രതീം രൂപമുത്തമമ്। ഭ്രാജയന്തീം വനോദ്ദേശം നീലാഭ്രമിവ വിദ്യുതമ്
അവൾ അത്യുത്തമമായ സൗന്ദര്യത്തോടെ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ടു, കാട്ടിന്റെ ഭാഗം മുഴുവൻ മിന്നലുപോലെ പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
അപ്സരാ ദേവകന്യാ വാ മായാ വാ ദേവനിര്മിതാ। ഇതികൃത്വാഞ്ജലിം സര്വേ ദദൃശൃസ്താമനിന്ദിതാമ്
'ഇവൾ ഒരു അപ്സരസോ ദേവകുമാരിയോ ദേവന്മാർ സൃഷ്ടിച്ച മായയോ?' എന്നിങ്ങനെ കരുതി, എല്ലാവരും കൈകൂപ്പി ആ നിര്ദോഷയളെ നോക്കി നിന്നു.