കര്ണോപി ഭ്രാതൃസഹിതമിത്യുവാച നൃപം മുദാ। ദുഷ്ട്യാ കാമഃ സുസംവൃത്തോദിഷ്ട്യാ കൌരവ വര്ധസേ। ദിഷ്ട്യാ തേ ശത്രവോ മഗ്നാ ദുസ്തരേ വ്യസനാര്ണവേ
കര്ണ്ണനും സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ആഗ്രഹം നല്ല വിധിയില് പൂര്ത്തിയായി; നിന്റെ ശത്രുക്കള് വലിയ ദുരിതസമുദ്രത്തില് മുങ്ങിയിരിക്കുന്നു.'
ദുര്വാസഃക്രോധജേ വഹ്നൌ പതിതാഃ പാണ്ഡുനന്ദനാഃ। സ്വൈരേവ തേ മഹാപാപൈര്ഗതാ വൈ ദുസ്തരം തമഃ
ദുർവാസയുടെ കോപാഗ്നിയില് പാണ്ഡുവംശജന്മാര് വീണിരിക്കുന്നു; അവരുടെ സ്വന്തം വലിയ പാപങ്ങളാല് അവര് കടുത്ത ഇരുണ്ടതിലേക്കാണ് പോയത്.
ഇത്ഥം തേ നികൃതിപ്രജ്ഞാ രാജന്ദുര്യോധനാദയഃ। ഹസന്തഃ പ്രീതമനസോ ജഗ്മുഃ സ്വംസ്വം നികേതനമ്
ഇങ്ങനെ, ദുർയോധനനും കൂട്ടരും, വഞ്ചനയില് നിപുണരായവര്, ചിരിച്ചും സന്തോഷത്തോടെ ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ വീടുകളിലേക്ക് പോയി.
തതഃ കദാചിദ്ദുര്വാസാഃ സുഖാസീനാംസ്തു പാണ്ഡവാന്। ഭുക്ത്വാ ചാവസ്ഥിതാം കൃഷ്ണാം ജ്ഞാത്വാ തസ്മിന്വനേ മുനിഃ। അഭ്യാഗച്ഛത്പരിവൃതഃ ശിഷ്യൈരയുതസംമിതൈഃ
അതിനുശേഷം, ഒരു ദിവസം, ദുർവാസാ മഹര്ഷി പാണ്ഡവന്മാര് സുഖമായി ഇരിക്കുന്നതും കൃഷ്ണയും അവിടെ കാട്ടില് ഉണ്ടെന്നുമറിഞ്ഞ്, പത്ത് ആയിരം ശിഷ്യന്മാരുമായി അവിടെ എത്തി.
ദൃഷ്ട്വാ യാന്തം തമതിഥിം സ ച രാജാ യുധിഷ്ഠിരഃ। ജഗാമാഭിമുഖഃ ശ്രീമാന്സഹ ഭ്രാതൃഭിരച്യുതഃ
ആ അതിഥിയെ വരവേല്ക്കുന്നതു കണ്ട യുദിഷ്ഠിരന് രാജാവും സഹോദരന്മാരും അച്യുതനുമൊത്ത് നേരെ ചെന്നു.
തസ്മൈ ബദ്ധ്വാഞ്ജലിം സമ്യഗുപവേശ്യ വരാസനേ। വിധിവത്പൂജയിത്വാ തമാതിഥ്യന ന്യമന്ത്രയത്। ആഹ്നികം ഭഗവന്കൃത്വാ ശീഘ്രമേഹീതി ചാബ്രവീത്
അവനോട് കയ്യൊപ്പിച്ച്, നല്ല ഇരിപ്പിടത്തില് ഇരുത്തി, ആചാരപ്രകാരം ആദരിച്ച്, അതിഥിയായി ക്ഷണിച്ചു: 'ഭഗവാനേ, നിങ്ങളുടെ ദൈനംദിന കര്മ്മം കഴിഞ്ഞ് വേഗം വരിക' എന്നു പറഞ്ഞു.
ജഗാമ ച മുനിഃ സോപി സ്നാതും ശിഷ്യൈഃ സഹാനഘഃ। ഭോജയേത്സഹശിഷ്യം മാം കഥമിത്യവിചിന്തയന്
മഹര്ഷിയും ശിഷ്യന്മാരുമൊത്ത് കുളിക്കാന് പോയി, 'എങ്ങനെ ഇവരെല്ലാവരെയും ഭക്ഷണം നല്കാം' എന്ന് ചിന്തിച്ചു.
ന്യമജ്ജത്സലിലേ ചാപി മുനിസങ്ഘഃ സമാഹിതഃ
മുനിസംഘം മനസ്സില് ഏകാഗ്രതയോടെ വെള്ളത്തില് മുങ്ങി.
ഏതസ്മിന്നന്തരേ രാജന്ദ്രൌപദീ യോപിതാം വരാ। ചിന്താമവാപ പരമാമന്നഹേതോഃ പതിവ്രതാ
അപ്പോള് രാജാവേ, ഭര്ത്താവിനോടു പൂര്ണ്ണമായ ഭക്തിയുള്ള ദ്രൗപദി, അന്നം ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ടു വലിയ വിഷമത്തിലായി.
സാ ചിന്തയന്തീ ച യദാ നാന്നഹേതുമവിന്ദത। മനസാ ചിന്തയാമാസ കൃഷ്ണം കംസനിഷൂദനമ്
അവള് അന്നം കിട്ടാത്തതിന്റെ കാരണമെന്താണെന്നു ചിന്തിച്ചെങ്കിലും ഒന്നും മനസ്സിലായില്ല. അപ്പോള് അവള് മനസ്സില് കംസനെ സംഹരിച്ച കൃഷ്ണനെ ധ്യാനിച്ചു.
കൃഷ്ണകൃഷ്ണ മഹാബാഹോ ദേവകീനന്ദനാവ്യയ। വാസുദേവ ജഗന്നാഥ പ്രണതാര്തിവിനാശന
കൃഷ്ണാ, കൃഷ്ണാ, മഹാബാഹുവായ ദേവകിയുടെ മകനേ, വാസുദേവാ, ലോകനാഥാ, ശരണം പ്രാപിച്ചവരുടെ ദുഃഖം നീക്കുന്നവനേ.
വിശ്വാത്മന്വിശ്വജനക വിശ്വഹര്തഃ പ്രഭോഽവ്യയ। പ്രപന്നപാല ഗോപാല പ്രജാപാല പരാത്പര। ആകൂതീനാം ച ചിത്തീനാം പ്രവര്തക നതാഽസ്മി തേ
ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവും സ്രഷ്ടാവും സംഹാരകനും ആയവനേ, ശരണം പ്രാപിച്ചവരെ രക്ഷിക്കുന്നവനേ, പശുക്കളുടെ കാവലാളും ജനങ്ങളുടെ രക്ഷകനും, പരമോന്നതനേ, എല്ലാം അറിയുന്നവനേ, ഞാന് നിന്നെ വണങ്ങുന്നു.
വരേണ്യ വരദാനന്ത അഗതീനാം ഗതിപ്രദ। പുരാണപുരുഷ പ്രാണമനോവൃത്ത്യാദ്യഗോചര
ഏറ്റവും ഉത്തമനേ, വരങ്ങള് നല്കുന്നവനേ, അനന്തനേ, അഭയം ഇല്ലാത്തവര്ക്ക് ആശ്രയം നല്കുന്നവനേ, പ്രാചീനപുരുഷനേ, മനസ്സിനും പ്രാണനും അതീതനേ.
സര്വാധ്യക്ഷ പരാധ്യക്ഷ ത്വാമഹം ശരണം ഗതാ। പാഹി മാം കൃപയാ ദേവ ശരണാഗതവത്സല
എല്ലാവിധ കാര്യങ്ങളിലും മേല്നോട്ടം വഹിക്കുന്നവനേ, പരമാധ്യക്ഷനേ, ഞാന് നിന്നെ ആശ്രയിച്ചു. ദയാവാനായ ദേവാ, ശരണം പ്രാപിച്ചവരെ സ്നേഹിക്കുന്നവനേ, എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ.
നീലോത്പലദലശ്യാമ പദ്മഗര്ഭാരുണേക്ഷണ। പീതാമ്ബരപരീധാന ലസത്കൌസ്തുഭഭൂഷണ
നീലത്താമരയുടെ ഇലപോലെയുള്ള കറുത്ത വണ്ണം, താമരയുടെ ഉള്ളിലുപോലെയുള്ള ചുവപ്പുനിറം കണ്ണുകളില്, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ചവന്, പ്രകാശമുള്ള കൗസ്തുഭമണിയാല് അലങ്കരിച്ചവന്.
ത്വമാദിരന്തോ ഭൂതാനാം ത്വമേവ ച പരായണമ്। പരാത്പരതരം ജ്യോതിര്വിശ്വാത്മാ സര്വതോമുഖഃ
സകലഭൂതങ്ങളുടെ ആദിയും അന്തവും, അവരെല്ലാവരുടെയും അവസാന ആശ്രയവും നീയാണു്. പരമോന്നതമായ പ്രകാശം, ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവും എല്ലാടും കാണുന്നവനും നീ.
ത്വാമേവാഹുഃ പരം ബീജം നിധാനം സര്വസംപദാമ്। ത്വയാ നാഥേന ദേവേശ സര്വാപദ്മ്യോ ഭയം ന ഹി
സകല സമ്പത്തുകളുടെ മൂലമായ പരമബീജം നീയാണെന്നു എല്ലാവരും പറയുന്നു. ദേവതകളുടെ ദൈവമായ നീയെന്നെ കാവലാളായിരിക്കുമ്പോള് എനിക്ക് യാതൊരു ഭയവും ഇല്ല.
ദുഃശാസനാദഹം പൂര്വം സഭായാം മോചിതാ യഥാ। തഥൈവ സംകടാദസ്മാന്മാമുദ്ധര്തുമിഹാര്ഹസി
സഭയില് ദുഃശാസനന്റെ കൈയില് നിന്ന് നീ എന്നെ മോചിപ്പിച്ചപോലെ, ഇതു പോലെ തന്നെ ഈ കഷ്ടതയില് നിന്നും എന്നെ രക്ഷിക്കേണ്ടത് നിന്റെ കടമയാണ്.
ഏവം സ്തുതസ്തദാ ദേവഃ കൃഷ്ണയാ ഭക്തവത്സലഃ। ദ്രൌപദ്യാഃ സംകടം ജ്ഞാത്വാ ദേവദേവോ ജഗത്പതിഃ
ഇങ്ങനെ കൃഷ്ണയാല് സ്തുതിക്കപ്പെട്ട ഭക്തവത്സലനായ ദേവന്, ദ്രൗപദിയുടെ കഷ്ടത മനസ്സിലാക്കി, ദേവദേവനും ലോകനാഥനും ആയവന്,
പാര്സ്വസ്ഥാം ശയനേ ത്യക്ത്വാ രുക്മിണീം കേശവഃ പ്രഭുഃ। തത്രാജഗാമ ത്വരിതോ ഹ്യചിന്ത്യഗതിരീശ്വരഃ
പക്കല് കിടന്നിരുന്ന രുക്മിണിയെ വിട്ട്, അദ്ഭുതമായ വേഗത്തില് കേശവന് അവിടെ എത്തി.
തതസ്തം ദ്രൌപദീ ദൃഷ്ട്വാപ്രണമ്യ പരയാ മുദാ। അബ്രവീദ്വാസുദേവായ മുനേരാഗമനാദികമ്
അപ്പോള് ദ്രൗപദി അവനെ കണ്ടു വലിയ സന്തോഷത്തോടെ വണങ്ങി, വാസുദേവനോടു മുനിയുടെ വരവും മറ്റു കാര്യങ്ങളും പറഞ്ഞു.
തതസ്താമബ്രവീത്കൃഷ്ണഃ ക്ഷുധിതോസ്മി ഭൃശാതുരഃ। ശീഘ്രം ഭോജയ മാം കൃഷ്ണേ പശ്ചാത്സര്വം കരിഷ്യസി
അതിനുശേഷം കൃഷ്ണന് അവളോടു പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് വിശപ്പും വലിയ ക്ഷീണവും ഉണ്ട്. ഉടന് എനിക്ക് ഭക്ഷണം കൊടുക്കണം, പിന്നെ ബാക്കി കാര്യങ്ങള് ചെയ്യാം.'
നിശമ്യ തദ്വചഃ കൃഷ്ണാ ലജ്ജിതാ വാക്യമബ്രവീത്। സ്ഥാല്യാം ഭാസ്കരദത്തായാമന്നം മദ്ഭോജനാവധി
അവന്റെ വാക്കുകള് കേട്ടു ലജ്ജിച്ച കൃഷ്ണാ പറഞ്ഞു: 'സൂര്യന് നല്കിയ പാത്രത്തില് എന്റെ ഭക്ഷണത്തിന് വേണ്ടിയുള്ള അന്നം കഴിഞ്ഞു.'
ഭുക്തവത്യസ്മ്യഹം ദേവ തസ്മാദന്നം ന വിദ്യതേ। തതഃ പ്രോവാച ഭഗവാന്കൃഷ്ണാം കമലലോചനഃ
'ദേവാ, ഞാന് ഇതിനകം ഭക്ഷണം കഴിച്ചു, അതുകൊണ്ടു ഇനി അന്നം ഇല്ല.' അപ്പോള് കമലനയനനായ ഭഗവാന് കൃഷ്ണയോട് പറഞ്ഞു.
കൃഷ്ണേ ന നര്മകാലോഽയം ക്ഷുച്ഛ്രമേണാതുരേ മയി। ശീഘ്രം ഗച്ഛ മമ സ്ഥാലീമാനയിത്വാ പ്രദര്ശയ
'കൃഷ്ണേ, ഇത് തമാശ ചെയ്യാനുള്ള സമയം അല്ല. എനിക്ക് വിശപ്പും ക്ഷീണവും ഉണ്ട്. ഉടന് എന്റെ പാത്രം കൊണ്ടുവന്ന് എനിക്ക് കാണിക്കൂ.'
ഇതി നിര്ബന്ധതഃ സ്ഥാലീമാനായ്യ സ യദൂദ്വഹഃ। സ്ഥാല്യാഃ കണ്ഠേഽഥ സംലഗ്നം ശാകാന്നം വീക്ഷ്യകേശവഃ
ഇങ്ങനെ ആവശ്യം പറഞ്ഞതോടെ യദുകുലത്തില് ജനിച്ചവന് ആ പാത്രം കൊണ്ടുവന്നു. അപ്പോള് കേശവന് അതിന്റെ വക്കില് ഒട്ടിയിരുന്ന ഒരു പച്ചക്കറി അന്നം കണ്ടു.
ഉപയുജ്യാബ്രവീദേനാമനേന ഹരിരീശ്വരഃ। വിശ്വാത്മാ പ്രീയതാം ദേവസ്തുഷ്ടശ്ചാസ്ത്വിതി യജ്ഞഭൂക്
അർപ്പണം സ്വീകരിച്ച ശേഷം, ലോകത്തിന്റെ ആത്മാവായ ഹരി, ഈശ്വരൻ, പറഞ്ഞു: 'ദേവൻ സന്തോഷിക്കട്ടെ, തൃപ്തനാകട്ടെ.' യജ്ഞഫലത്തിന്റെ അനുഭവം അവനാണ്.
ആകാരയ മുനീഞ്ശീഘ്രം ഭോജനായേതി ചാബ്രവീത്। ഭീമസേനം മഹാബാഹുഃ കൃഷ്ണഃ ക്ലേശവിനാശനഃ
കഷ്ടങ്ങൾ അകറ്റുന്ന മഹാബലശാലിയായ കൃഷ്ണൻ ഭീമസേനനോട് പറഞ്ഞു: 'വേഗത്തിൽ ഋഷിമാരെ വിളിച്ച് ഭക്ഷണത്തിന് ഒരുക്കൂ.'
തതോ ജഗാമ ത്വരിതോ ഭീമസേനോ മഹായശാഃ। ആകാരിതും തു താന്സര്വാന്ഭോജനാര്ഥം നൃപോത്തമ। സ്നാതും ഗതാന്ദേവനദ്യാം ദുര്വാസഃപ്രഭൃതീന്മുനീന്
അപ്പോൾ പ്രശസ്തനും വേഗനായ ഭീമസേനൻ, രാജാവേ, ദുർവാസാദി എല്ലാ മുനിമാരെയും ഭക്ഷണത്തിന് വിളിക്കാനായി ദൈവിയ നദിയിൽ കുളിക്കാൻ പോയവരെ തേടി പുറപ്പെട്ടു.
തേ ചാവതീര്ണാഃ സലിലേ കൃതവന്തോഽഘമര്ഷണമ്। ദൃഷ്ട്വോദ്ഗാരാന്സാന്നരസാംസ്തൃപ്ത്യാ പരമയാ യുതാഃ। ഉത്തീര്യ സലിലാത്തസ്മാദ്ദൃഷ്ടവന്തഃ പരസ്പരമ്
അവർ വെള്ളത്തിൽ ഇറങ്ങി പാപശുദ്ധി ചെയ്ത ശേഷം, അവശേഷിച്ച അന്നം കണ്ടു, പരമസന്തോഷത്തോടെ തൃപ്തരായി. വെള്ളത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്ന അവർ പരസ്പരം നോക്കി.