തേഷാം തഥാവിധാനാം തു ലോകാനാം മുനിപുങ്ഗവ। ഉപര്യുപരി ശക്രസ് ലോകാ ദിവ്യാ ഗുണാന്വിതാഃ
മുനിശ്രേഷ്ഠാ, അങ്ങനെയുള്ള ലോകങ്ങൾക്കുമുകളിൽ, ഇന്ദ്രന്റെ ദിവ്യലോകങ്ങൾ ഉണ്ട്, അവ നല്ല ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നമാണ്.
പരതോ ബ്രഹ്മണസ്തസ്യ ലോകസ്തേജോമയഃ ശുഭഃ। യത്ര യാന്ത്യൃഷയോ ബ്രഹ്മന്പൂതാഃ സ്വൈഃ കര്മഭിഃ ശുഭൈഃ
അതിനുമുകളിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പ്രകാശമുള്ള, ശുഭമായ ലോകം ഉണ്ട്; അവിടേക്ക് ശുദ്ധമായ കർമ്മങ്ങളാൽ ശുദ്ധരായ ഋഷിമാർ എത്തുന്നു, ബ്രാഹ്മണാ.
ഋഭവോ നാമ തത്രാന്യേ ദേവാനാമപി ദേവതാഃ। തേഷാം ലോകാഃ പരതരേ യാന്യജന്തീഹ ദേവതാഃ
അവിടെ, 'ഋഭു' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന, ദേവന്മാർക്കു പോലും ദേവന്മാരായ മറ്റൊരുവർ ഉണ്ട്; അവരുടെ ലോകങ്ങൾ അതിലും ഉയർന്നതാണ്, ഇവിടെയുള്ള ദേവതകൾ ആരാധിക്കുന്നതും അതാണ്.
സ്വയംപ്രഭാസ്തേ ഭാസ്വന്തോ ലോകാഃ കാമദുഘാഃ പരേ। ന തേഷാം സ്ത്രീകൃതസ്താപോ ന ഭോഗൈശ്വര്യമത്സരഃ
അവരുടെ ലോകങ്ങൾ സ്വയം പ്രകാശമുള്ളതും ഭാസ്വരവുമായതും മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം നൽകുന്നതുമാണ്; അവിടെ സ്ത്രീകളാൽ ഉണ്ടാകുന്ന ദുഃഖമോ, ആസ്വാദനത്തിലും സമ്പത്തിലും അഹങ്കാരമോ ഇല്ല.
ന വര്തയന്ത്യാഹുതിഭിസ്തേ നാപ്യമൃതഭോജനാഃ। തഥാ ദിവ്യശരീരാസ്തേ ന ച വിഗ്രഹമൂര്തയഃ
അവർ യാഗാഹുതികളാൽ ജീവിക്കുന്നതുമല്ല, അമൃതം ഭക്ഷിക്കുന്നതുമല്ല; അവരുടെ ശരീരങ്ങൾ ദിവ്യമാണ്, അവർക്ക് വാദവിവാദങ്ങളോ കലഹങ്ങളോ ഇല്ല.
നാസുഖാഃ സുഖകാമാസ്തേ ദേവദേവാഃ സനാതനാഃ। ന കല്പപരിവര്തേഷു പരിവര്തന്തി തേ തഥാ
അവ ദേവദേവന്മാർ, ശാശ്വതർ, അവർ സന്തോഷം ആഗ്രഹിക്കുന്നവരും ദുഃഖം അനുഭവിക്കുന്നതുമല്ല; കാലചക്രത്തിൽ അവർക്കു മാറ്റമൊന്നുമില്ല.
രജരാ മൃത്യുഃ കുതസ്തേഷാം ഹര്ഷഃ പ്രീതിഃ സുഖം ന ച। ന ദുഃഖം ന സുഖം ചാപി രാഗദ്വേഷൌ കുതോ മുനേ
മുനീ, അവർക്കു മോഹം, മരണം, ആനന്ദം, സ്നേഹം, സന്തോഷം ഒന്നുമില്ല; ദുഃഖമോ സുഖമോ ഇല്ല, ആസക്തിയോ ദ്വേഷമോ ഇല്ല.
ദേവാനാമപി മൌദ്ഗല്യകാങ്ക്ഷിതാ സാ ഗതിഃ പരാ। ദുഷ്പ്രാപാ പരമാ സിദ്ധിരഗമ്യാ കാമഗോചരൈഃ
മൗദ്ഗല്യ, ആ പരമാവസ്ഥ ദേവന്മാർക്കു പോലും ആഗ്രഹിക്കുന്നതാണ്; അതിൽ എത്താൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്, അതാണ് പരമസിദ്ധി, ആഗ്രഹങ്ങളിൽ കുടുങ്ങിയവർക്കു അതിൽ പ്രവേശനം ഇല്ല.
ത്രയസ്ത്രിംശദിമേ ലോകാഃ ശേഷാ ലോകാ മനീഷിഭിഃ। ഗമ്യന്തേ നിയമൈഃ ശ്രേഷ്ഠൈര്ദാനൈര്വാ വിധിപൂര്വകൈഃ
ഈ മുപ്പത്തിമൂന്ന് ലോകങ്ങളും ശേഷിക്കുന്ന ലോകങ്ങളും, ജ്ഞാനികൾക്കു ഉത്തമമായ നിയന്ത്രണങ്ങളാലോ, നിർദേശപ്രകാരം ദാനം ചെയ്താലോ ലഭ്യമാണ്.
സേയം ദാനകൃതാ വ്യുഷ്ടിരനുപ്രാപ്താ സുഖം ത്വയാ। താം രഭുങ്ക്ഷ്വ സുകൃതൈര്ലബ്ധാം തപസാ ദ്യോതിതപ്രഭഃ
നിനക്ക് ലഭിച്ച ഈ ഐശ്വര്യം ദാനഫലമായാണ് വന്നത്, അതിനാൽ നീ സന്തോഷത്തോടെ ആനന്ദിക്കണം; നല്ല പ്രവൃത്തിയാൽ ലഭിച്ച ഈ ഐശ്വര്യം, തപസ്സിന്റെ പ്രകാശം നിറഞ്ഞവനേ, അനുഭവിക്കൂ.
ഏതത്സ്വര്ഗസുഖം വിപ്ര ലോകാ നാനാവിധാസ്തഥാ। ഗുണാഃ സ്വര്ഗസ്യ പ്രോക്താസ്തേ ദോഷാനപി നിബോധ മേ
ബ്രാഹ്മണാ, ഇതാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിലെ സുഖം, അതുപോലെ പലവിധ ലോകങ്ങളും; സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഞാൻ പറഞ്ഞു, ഇപ്പോൾ അതിന്റെ ദോഷങ്ങളും കേൾക്കു.
കൃസ്യ കര്മണസ്തത്രഭുജ്യതേ യത്ഫലം ദിവി। ന ചാന്ത്ക്രിയതേ കര്മ മൂലച്ഛേദേന ഭുജ്യതേ
അവിടെ, കർമ്മഫലം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അനുഭവിക്കപ്പെടുന്നു, പക്ഷേ കർമ്മം അതിന്റെ മൂലത്തിൽ നിന്ന് അവസാനിപ്പിക്കപ്പെടുന്നില്ല, അനുഭവം മാത്രമാണ്.
സോഽത്രദോഷോ മമ മതസ്തസ്യാന്തേ പതനം ച യത്। സുഖവ്യാപ്തമനസ്കാനാം പതനം യച്ച മുദ്ഗല
അതുകൊണ്ട്, അതാണ് അതിന്റെ ദോഷം എന്ന് എന്റെ അഭിപ്രായം; അതിന്റെ അവസാനം വീഴ്ചയുണ്ട്; സുഖത്തിൽ മനസ്സു മുഴുകിയവർക്കും, മുദ്ഗല, അവിടെ വീഴ്ച സംഭവിക്കും.
അസംതോഷഃ പരീതാപോ ദൃഷ്ട്വാ ദീപ്തതരാഃ ശ്രിയഃ। യദ്ഭവത്യവരേ സ്ഥാനേ സ്ഥിതാനാം തത്സുദുഷ്കരമ്
കൂടുതൽ പ്രകാശമുള്ള ഐശ്വര്യം കണ്ടാൽ, സംതൃപ്തിയില്ലായ്മയും ദു:ഖവും ഉണ്ടാകും; താഴ്ന്ന സ്ഥാനത്ത് നിൽക്കുന്നവർക്കു അത് സഹിക്കാനാവാത്തതാണ്.
സംജ്ഞാമോഹശ്ചപതതാം രജസാ ച പ്രധര്ഷണമ്। പ്രമ്ലാനേഷു ച മാല്യേഷു തതഃ പിപതിഷോര്ഭയമ്
ബോധം മങ്ങിയതും, വീഴുന്നവരുടെ അഹങ്കാരവും, രജസ്സിന്റെ ഉന്മാദവും, പൂക്കളും ഉണങ്ങിയപ്പോൾ താഴേക്ക് വീഴാനിരിക്കുന്നവർക്കുള്ള ഭയവും—all ഇവ ഉദിക്കുന്നു.
ആബ്രഹ്മഭവനാദേതേ ദോഷാ മൌദ്ഗല്യ ദാരുണാഃ। നാകലോകേസുകൃതിനാം ഗുണാസ്ത്വയുതശോ നൃണാമ്
മൗദ്ഗല്യ, ഈ ഭയങ്കരമായ ദോഷങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകം വരെ വ്യാപിക്കുന്നു. എന്നാൽ, സ്വർഗ്ഗലോകങ്ങളിൽ ധാർമ്മികരായ മനുഷ്യരുടെ ഗുണങ്ങൾ പതിനായിരക്കണക്കിന് കാണാം.
അയം ത്വന്യോ ഗുണഃ ശ്രേഷ്ഠശ്ച്യുതാനാം സ്വര്ഗതോ മുനേ। ശുഭാനുശയയോഗേന മനുഷ്യേഷൂപജായതേ
മഹർഷേ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണവർക്കു മറ്റൊരു ഉത്തമഗുണം ഉണ്ട്; നല്ല പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലമായി, അത് മനുഷ്യരിൽ ഉദിക്കുന്നു.
തത്രാപി സ മഹാഭാഗഃ കുലേ മഹതി ജായതേ। ന ചേത്സംബുധ്യതേ തത്രഗച്ഛത്യധമതാം തതഃ
അവിടെ, മഹാഭാഗവൻ, അവൻ വലിയ കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കും; പക്ഷേ അവിടെ അവൻ ഉണരുന്നില്ലെങ്കിൽ, പിന്നെ താഴ്ന്ന നിലയിലേക്കു വീഴും.
ഇഹ യത്ക്രിയതേ കര്മ തത്പരത്രോപഭുജ്യതേ। കര്മഭൂമിരിയം ബ്രഹ്മന്ഫലഭൂമിരസൌ മതാ
ഇവിടെ ചെയ്യുന്ന കർമ്മം അവിടെയാണു ഫലമായി അനുഭവപ്പെടുന്നത്. ബ്രാഹ്മണാ, ഈ ലോകം കർമ്മത്തിനുള്ള സ്ഥലമാണ്; ആ ലോകം ഫലത്തിനുള്ള സ്ഥലമായി കരുതപ്പെടുന്നു.
മഹാന്തസ്തു അമീ ദോപാസ്ത്വയാ സ്വര്ഗസ്യ കീര്തിതാഃ। നിര്ദോഷ ഏവ യസ്ത്യന്യോ ലോകം തം പ്രവദസ്വ മേ
നീ പറഞ്ഞതുപോലെ, ഇവയാണ് സ്വർഗ്ഗത്തിന്റെ വലിയ ദോഷങ്ങൾ. പാപരഹിതമായ മറ്റൊരു ലോകം ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതിനെക്കുറിച്ച് എനിക്കു പറയൂ.
ബ്രഹ്മണഃ സദനാദൂര്ധ്വം തദ്വിഷ്ണോഃ പരമം പദമ്। ശുദ്ധം സനാതനം ജ്യോതിഃ പരം ബ്രഹ്മേതി യദ്വിദുഃ
ബ്രഹ്മാവിന്റെ ലോകത്തിനുമുകളിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം ഉണ്ട്; അതു ശുദ്ധവും ശാശ്വതവുമായ പ്രകാശം, പരബ്രഹ്മം എന്നറിയപ്പെടുന്നത്.
ന തത്രവിപ്ര ഗച്ഛന്തി പുരുഷാ വിഷയാത്മകാഃ। ദമ്ഭലോഭമഹാക്രോധമോഹദ്രോഹൈരഭിദ്രുതാഃ
ബ്രാഹ്മണാ, ഇന്ദ്രിയസുഖങ്ങളിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവരും, കപടത, ലോഭം, വലിയ കോപം, മായ, വൈരാഗ്യം എന്നിവയാൽ ആക്രമിതരായവരും അവിടെയ്ക്കു പോകുന്നില്ല.
നിര്മമാ നിരഹംകാരാ നിര്ദ്വിന്ദ്വാഃ സംയതേന്ദ്രിയാഃ। ധ്യാനയോഗപരാശ്ചൈവ തത്രഗച്ഛന്തി മാനവാഃ ।।]
സ്വാർത്ഥതയും അഹങ്കാരവും വിട്ടവരും, ദ്വന്ദങ്ങൾക്കപ്പുറമുള്ളവരും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവരും, ധ്യാനയോഗത്തിൽ ലീനരായവരും ആ സ്ഥാനത്തെത്തും.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യതം യന്മാം പൃച്ഛസി മുദ്ഗല। തവാനുകമ്പയാ സാധോ സാധു ഗച്ഛാമ മാചിരമ്
മുദ്ഗലാ, നീ എന്നോട് ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു. നിന്നോടുള്ള കരുണ കൊണ്ടാണ് സന്മനസുള്ളവാ, നമുക്ക് വൈകാതെ പോകാം.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു മൌദ്ഗല്യോ വാക്യം വിമമൃശേ ധിയാ। വിമൃശ്യ ച മുനിശ്രേഷ്ഠോ ദേവദൂതമുവാചഹ
ഇത് കേട്ട ശേഷം മൗദ്ഗല്യൻ ആലോചിച്ചു; ആലോചിച്ചു കഴിഞ്ഞ്, മഹർഷികൾക്കിടയിലെ ശ്രേഷ്ഠൻ ദൈവദൂതനോട് പറഞ്ഞു.
ദേവദൂത നമസ്തേഽമ്തു ഗച്ഛ താത യഥാസുഖമ്। മഹാദോഷേണ മേ കാര്യം ന സ്വര്ഗേണ സുഖേന ചാ
ദൈവദൂതാ, ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു; പ്രിയനേ, നീ ഇഷ്ടംപോലെ പോവുക. വലിയ ദോഷത്തോടോ സ്വർഗ്ഗസുഖത്തോടോ എനിക്ക് ബന്ധമില്ല.
പതനാന്തേ മഹാദുഃഖം പരിതാപഃ സുദാരുണഃ। സ്വര്ഗഭാജഃ പതന്തീഹ തസ്മാത്സ്വര്ഗം ന കാമയേ
വീഴ്ചയുടെ അവസാനം വലിയ ദു:ഖവും അത്യന്തം വേദനയും അനുഭവപ്പെടുന്നു; സ്വർഗ്ഗസുഖം അനുഭവിച്ചവർ ഇവിടെ വീഴുന്നു, അതുകൊണ്ട് എനിക്ക് സ്വർഗ്ഗം ആവശ്യമില്ല.
യത്രഗത്വാന ശോചന്തി ന വ്യഥന്തിചലന്തി വാ। തദഹം സ്ഥാനമത്യന്തം മാര്ഗയിഷ്യാമി കേവലമ്
എവിടെ ചെന്നാൽ ദു:ഖം ഇല്ല, വേദനയില്ല, തിരിച്ചു വരികയും ഇല്ല, ആ പരമസ്ഥാനം മാത്രം ഞാൻ അന്വേഷിക്കും.
ഇത്യുക്ത്വാ സ മുനിര്വാക്യം ദേവദൂതംവിസൃജ്യ തമ്। ശിലോഞ്ഛവൃത്തിമുത്സൃജ്യ ശമമാതിഷ്ഠദുത്തമമ്
ഇങ്ങനെ ദൈവദൂതനോട് പറഞ്ഞ്, ആ മുനി അവനെ വിടുകയും, ശിലോഞ്ചവൃത്തി ഉപേക്ഷിച്ച്, പരമശാന്തിയിൽ ലീനനായി.
തുല്യനിന്ദാസ്തുതിര്ഭൂത്വാസമലോഷ്ടാശ്മകാഞ്ചനഃ। ജ്ഞാനയോഗേന ശുദ്ധേന ധ്യാനനിത്യോ ബഭൂവ ഹ
നിന്ദയും സ്തുതിയും ഒരുപോലെ കാണുകയും, മണ്ണും കല്ലും പൊന്നും തുല്യമായി കാണുകയും, ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനയോഗത്തിലും ധ്യാനത്തിലും എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്തു.