സര്വേ വര്ണാഃ സ്വധര്മസ്ഥാഃ സദാ ചേദിഷു മാനദ। ന തേഽസ്ത്യവിദിതം കിംചിത്ത്രിഷു ലോകേഷു യദ്ഭവേത്
ചേദികളില് എല്ലാ വർണങ്ങളും എപ്പോഴും തങ്ങളുടെ ധര്മത്തില് നിലകൊള്ളുന്നു, മഹാരാജാവേ. മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും എന്തെങ്കിലും അവര്ക്ക് അറിയാത്തതൊന്നുമില്ല.
ദൈവോപഭോഗ്യം ദിവ്യം ത്വാമാകാശേ സ്ഫാടികം മഹത്। ആകാശഗം ത്വാം മദ്ദത്തം വിമാനമുപപത്സ്യതേ
ദേവന്മാര്ക്ക് അനുയോജ്യമായ, ആകാശത്തില് വജ്രംപോലെയുള്ള വലിയ ദിവ്യവിമാനം, എന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ, നിനക്ക് ലഭിക്കും.
ത്വമേകഃ സര്വമര്ത്യേഷു വിമാനവരമാസ്ഥിതഃ। ചരിഷ്യസ്യുപരിസ്ഥോ ഹി ദേവോ വിഗ്രഹവാനിവ
നീ മാത്രമാണ് എല്ലാ മനുഷ്യരിലും ദൈവികമായ ആകാശരഥത്തിൽ ഇരുന്നു, ദേഹധാരി ദേവനുപോലെ മുകളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കാൻ പോകുന്നത്.
ദദാമി തേ വൈജയന്തീം മാലാമമ്ലാനപങ്കജാമ്। ധാരയിഷ്യതി സങ്ഗ്രാമേ യാ ത്വാം ശസ്ത്രൈരവിക്ഷതമ്
നശിക്കാത്ത താമരപ്പൂക്കളാൽ നിർമ്മിച്ച വൈജയന്തി മാല ഞാൻ നിനക്കു നൽകുന്നു; നീ യുദ്ധത്തിൽ അതു ധരിക്കുമ്പോൾ ആയുധങ്ങൾ നിന്നെ തൊടാൻ കഴിയില്ല.
ലക്ഷണം ചൈതദേവേഹ ഭവിതാ തേ നരാധിപ। ഇന്ദ്രമാലേതി വിഖ്യാതം ധന്യമപ്രതിമം മഹത്
നരാധിപാ, ഇതും നിന്റെ ഒരു ലക്ഷണമായിരിക്കും: 'മനുഷ്യരിൽ ഇന്ദ്രൻ' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനും ഭാഗ്യവാനുമായ അതുല്യനും മഹത്തായവനുമാകാൻ നീർ.
യഷ്ടിം ച വൈണവീം തസ്മൈ ദദൌ വൃത്രനിഷൂദനഃ। ഇഷ്ടപ്രദാനമുദ്ദിശ്യ ശിഷ്ടാനാം പ്രതിപാലിനീമ്
വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവൻ അവനു വേർകൊണ്ട യഷ്ടിയും, ഇഷ്ടം നൽകുന്നവയും നല്ലവരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതുമായതും നൽകി.
ഏവം സംസാന്ത്വ്യ നൃപതിം തപസഃ സംന്യവര്തയത്। പ്രയയൌ ദൈവതൈഃ സാര്ധം കൃത്വാ കാര്യം ദിവൌകസാമ്
ഇങ്ങനെ രാജാവിനെ ആശ്വസിപ്പിച്ച്, അവനെ കഠിനതപസ്സിൽ നിന്ന് മാറ്റി, ദേവന്മാരുടെ കാര്യം പൂർത്തിയാക്കി ദേവന്മാരോടൊപ്പം തിരിച്ചു പോയി.
തതസ്തു രാജാ ചേദീനാമിന്ദ്രാഭരണഭൂഷിതഃ। ഇന്ദ്രദത്തം വിമാനം തദാസ്ഥായ പ്രയയൌ പുരീമ്
അപ്പോൾ, ഇന്ദ്രന്റെ അലങ്കാരങ്ങൾ ധരിച്ചിരുന്ന ചേദിരാജാവ്, ഇന്ദ്രൻ നൽകിയ ആകാശരഥത്തിൽ കയറി തന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോയി.
തസ്യാഃ ശക്രസ്യ പൂജാര്ഥം ഭൂമൌ ഭൂമിപതിസ്തദാ। പ്രവേശം കാരയാമാസ സര്വോത്സവവരം തദാ
അന്നേരം ഭൂമിയുടെ രാജാവ്, ആ ഇന്ദ്രനെ ആരാധിക്കാൻ, ഭൂമിയിൽ തന്നെ എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിൽ ഏറ്റവും വലിയ പ്രവേശനോത്സവം സംഘടിപ്പിച്ചു.
മാര്ഗശീര്ഷേ മഹാരാജ പൂര്വപക്ഷേ മഹാമഖമ്। തതഃപ്രഭൃതി ചാദ്യാപി യഷ്ടേഃ ക്ഷിതിപസത്തമൈഃ
മാർഗശീർഷ മാസത്തിലെ പൂർവ്വപക്ഷത്തിൽ വലിയ യാഗം നടത്തി; അന്നുമുതൽ ഇന്നുവരെ ഏറ്റവും നല്ല രാജാക്കന്മാർ ആ യഷ്ടി ഉത്സവം തുടരുന്നു.
പ്രവേശഃ ക്രിയതേ രാജന്യഥാ തേന പ്രവര്തിതഃ। അപരേദ്യുസ്തതസ്തസ്യാഃ ക്രിയതേഽത്യുച്ഛ്രയോ നൃപൈഃ
അവൻ ആരംഭിച്ച പ്രകാരം രാജാക്കന്മാർ പ്രവേശനോത്സവം നടത്തുന്നു; അതിന്റെ അടുത്ത ദിവസം, രാജാക്കന്മാർ ആ യഷ്ടിയെ ഉയർത്തുന്ന ചടങ്ങും നടത്തുന്നു.
അലങ്കൃതായാ പിടകൈര്ഗന്ധമാല്യൈശ്ച ഭൂഷണൈഃ। `മാല്യദാമപരിക്ഷിപ്താം ദ്വാത്രിംശത്കിഷ്കുസംമിതാമ്
പീഠങ്ങൾ, സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പമാലകൾ, അലങ്കാരങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ടും, മാലകളും കയരുകളും ചുറ്റി, മുപ്പത്തിരണ്ടു മുഴം ഉയരമുള്ളതുമായ യഷ്ടി അലങ്കരിക്കുന്നു.
ഉദ്ധൃത്യ പിടകേ ചാപി ദ്വാദശാരത്നികോച്ഛ്രയേ। മഹാരജനവാസാംസി പരിക്ഷിപ്യ ധ്വജോത്തമമ്
പന്ത്രണ്ടു മുഴം ഉയരമുള്ള പീഠത്തിൽ അതുയർത്തി, വിവിധ വർണങ്ങളിലുള്ള മനോഹരമായ വസ്ത്രങ്ങൾ ചുറ്റി, അത്യുത്തമമായ പതാകയെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
വാസോഭിരന്നപാനൈശ്ച പൂജിതൈര്ബ്രാഹ്മണര്ഷഭൈഃ। പുണ്യാഹം വാചയിത്വാഥ ധ്വജ ഉച്ഛ്രിയതേ തദാ
ഉത്തമ ബ്രാഹ്മണന്മാർ വസ്ത്രം, അന്നം, പാനം എന്നിവ നൽകി ആദരിച്ച്, പുണ്യഹം ഉച്ചരിച്ചതിന് ശേഷം, ആ പതാക ഉയർത്തുന്നു.
ശങ്ഖഭേരീമൃദങ്ഗൈശ്ച സംനാദഃ ക്രിയതേ തദാ'। ഭഗവാന്പൂജ്യതേ ചാത്ര യഷ്ടിരൂപേണ വാസവഃ
അപ്പോൾ ശംഖം, ഭേരി, മൃദംഗം എന്നിവയുടെ ഗംഭീരശബ്ദം മുഴങ്ങുന്നു; അവിടെ യഷ്ടിരൂപത്തിൽ വാസവനെ ഭക്ത്യാദരത്തോടെ ആരാധിക്കുന്നു.
സ്വയമേവ ഗൃഹീതേന വസോഃ പ്രീത്യാ മഹാത്മനഃ। `മാണിഭദ്രാദയോ യക്ഷാഃ പൂജ്യന്തേ ദൈവതൈഃ സഹ
വാസവൻ സ്വയം സ്വീകരിച്ച ആ യഷ്ടിയെ സ്നേഹത്തോടെ, മഹാത്മാവായ വാസവനു വേണ്ടി, മണിഭദ്രൻമുതൽ യക്ഷന്മാരെയും ദേവന്മാരോടൊപ്പം ആരാധിക്കുന്നു.
നാനാവിധാനി ദാനാനി ദത്ത്വാര്ഥിഭ്യഃ സുഹൃജ്ജനൈഃ। അലങ്കൃത്വാ മാല്യദാമൈര്വസ്ത്രൈര്നാനാവിധൈസ്തഥാ
ആവശ്യപ്പെടുന്നവർക്കും സുഹൃത്തുക്കൾക്കും വിവിധ തരത്തിലുള്ള ദാനങ്ങൾ നൽകി, യഷ്ടിയെ പുഷ്പമാല, കയർ, വസ്ത്രം എന്നിവകൊണ്ടും ഭംഗിയായി അലങ്കരിക്കുന്നു.
ദൃതിഭിഃ സജലൈഃ സര്വൈഃ ക്രീഡിത്വാ നൃപശാസനാത്। സഭാജയിത്വാ രാജാനം കൃത്വാ നര്മാശ്രയാഃ കഥാഃ
എല്ലാവരും വെള്ളം നിറച്ച കലശങ്ങൾകൊണ്ട് രാജാവിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം കളിച്ചു, രാജാവിനെ ആദരിച്ച്, രസകരമായ സംഭാഷണങ്ങളിൽ ഏർപ്പെടുന്നു.
രമന്തേ നാഗരാഃ സര്വേ തഥാ ജാനപദൈഃ സഹ। സൂതാശ്ച മാഗധാശ്ചൈവ രമന്തേ നടനര്തകാഃ
നഗരവാസികളും ഗ്രാമവാസികളും ഒരുമിച്ച് ആനന്ദിക്കുന്നു; സൂതന്മാർ, മാഗധന്മാർ, നർത്തകർ, നടന്മാർ എന്നിവരും ആഹ്ലാദിക്കുന്നു.
പ്രീത്യാ തു നൃപശാര്ദൂല സര്വേ ചക്രുര്മഹോത്സവമ്। സാന്തഃപുരഃ സഹാമാത്യഃ സര്വാഭരണഭൂഷിതഃ
രാജാക്കന്മാരിൽ ശൂരനായവാ, സന്തോഷത്തോടെ എല്ലാവരും കുടുംബത്തോടും മന്ത്രിമാരോടും കൂടെ, എല്ലാ ആഭരണങ്ങളും ധരിച്ചു, മഹോത്സവം ആഘോഷിച്ചു.
മഹാരജനവാസാംസി വസിത്വാ ചേദിരാട് തദാ। ജാതിഹിങ്ഗുലകേനാക്തഃ സദാരോ മുമുദേ തദാ
മഹാരാജാക്കന്മാരുടെ ഭവനങ്ങളിൽ താമസിച്ച ശേഷം, സേദിരാജാവും അവന്റെ ഭാര്യയും ചുവപ്പൻ ചായം പുരട്ടിയവരായി ആ സമയത്ത് സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചു.
ഏവം ജാനപദാഃ സര്വേ ചക്രുരിന്ദ്രമഹം വസുഃ।।' യഥാ ചേദിപതിഃ പ്രീതശ്ചകാരേന്ദ്രമഹം വസുഃ
അങ്ങനെ ദേശവാസികൾ എല്ലാവരും വസുവിനായി ഇന്ദ്രോത്സവം നടത്തി, സേദിരാജാവിന് സന്തോഷത്തോടെ വസുവിനായി ഇന്ദ്രോത്സവം നടത്തിയതുപോലെ തന്നെ.
ഏതാം പൂജാം മഹേന്ദ്രസ്തു ദൃഷ്ട്വാ വസുകൃതാം ശുഭാമ്। `ഹരിഭിര്വാജിഭിര്യുക്തമന്തരിക്ഷഗതം രഥമ്
വസു നടത്തിയ ഈ ശുഭമായ പൂജ കാണുമ്പോൾ മഹേന്ദ്രൻ മഞ്ഞ കുതിരകൾ കെട്ടിയ ആകാശത്തിലെ രഥത്തിൽ കയറി.
ആസ്ഥായ സഹ ശച്യാ ച വൃതോ ഹ്യപ്സരസാം ഗണൈഃ।' വസുനാ രാജമുഖ്യേന സമാഗമ്യാബ്രവീദ്വചഃ
ശചിയും അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടവും കൂടെ ചേർന്ന് മഹേന്ദ്രൻ വസുവിനരികിൽ എത്തി, രാജാക്കന്മാരിൽ പ്രധാനനായ വസുവിനോട് വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.
യേ പൂജയിഷ്യന്തി ച മുദാ യഥാ ചേദിപതിര്നൃപഃ। കാരയിഷ്യന്തി ച മുദാ യഥാ ചേദിപതിര്നൃപഃ
സേദിരാജാവുപോലെ സന്തോഷത്തോടെ ആരെങ്കിലും പൂജയും ഉത്സവവും നടത്തുകയാണെങ്കിൽ,
തേഷാം ശ്രീര്വിജയശ്ചൈവ സരാഷ്ട്രാണാം ഭവിഷ്യതി। തഥാ സ്ഫീതോ ജനപദോ മുദിതശ്ച ഭവിഷ്യതി
അവർക്കു സമ്പത്തും വിജയവും അവരുടെ രാജ്യങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകും; അതുപോലെ അവരുടെ ദേശം സമൃദ്ധിയും സന്തോഷവും നിറഞ്ഞതായിരിക്കും.
നിരീതികാനി സസ്യാനി ഭവന്തി ബഹുധാ നൃപ। രാക്ഷസാശ്ച പിശാചാശ്ച ന ലുമ്പന്തേ കഥംചന
രാജാവേ, അവരുടെ നിലങ്ങൾ പലവിധം ധാന്യസമൃദ്ധിയോടെ നിറയും; രാക്ഷസന്മാരോ പിശാചുകളോ അവരെ ഒരിക്കലും ബാധിക്കില്ല.
ഏവം മഹാത്മനാ തേന മഹേന്ദ്രേണ നരാധിപ। വസുഃ പ്രീത്യാ മഘവതാ മഹാരാജോഽഭിസത്കൃതഃ। ഏവം കൃത്വാ മഹേന്ദ്രസ്തു ജഗാമ സ്വം നിവേശനമ്
അങ്ങനെ മഹാത്മാവായ മഹേന്ദ്രൻ വസുവിനെ സ്നേഹത്തോടെ ആദരിച്ചു; അതിനുശേഷം മഹേന്ദ്രൻ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
ഉത്സവം കാരയിഷ്യന്തി സദാ ശക്രസ്യ യേ നരാഃ। ഭൂമിരത്നാദിഭിര്ദാനൈസ്തഥാ പൂജ്യാ ഭവന്തി തേ। വരദാനമഹായജ്ഞൈസ്തഥാ ശക്രോത്സവേന ച
ശക്രന്റെ ഉത്സവം എപ്പോഴും ആചരിക്കുന്നവരും ഭൂമി, രത്നം മുതലായവ ദാനം ചെയ്ത് ശക്രനെ ആദരിക്കുന്നവരും, വരങ്ങൾക്കും മഹായജ്ഞങ്ങൾക്കും ശക്രോത്സവത്തിനും പങ്കാളികളാകുന്നവരും,
സംപൂജിതോ മഘവതാ വസുശ്ചേദീശ്വരോ നൃപഃ। പാലയാമാസ ധര്മേണ ചേദിസ്ഥഃ പൃഥിവീമിമാമ്
മഘവാന്റെ ആദരവു ലഭിച്ച സേദിരാജാവായ വസു, സേദിദേശത്ത് ധർമ്മപ്രകാരം ഭൂമിയെ ഭരിച്ചു.