സമ്യഗുക്തം ഹി കര്ണേന തച്ഛ്രുതം കൌരവ ത്വയാ। മയാ ഹൃതാം ശ്രിയം സ്ഫീതാം താം മോഹാദപഹാസി കിമ്
കൗരവാ, കർണ്ണൻ ശരിയായി പറഞ്ഞു, നീ അതു കേട്ടു. ഞാൻ നിനക്കു സമൃദ്ധി നേടിക്കൊടുത്തു. നീ അതെല്ലാം ഭ്രമത്തിൽ ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതെന്തിന്?
ത്വമബുദ്ധ്യാ നൃപവര പ്രാണാനുത്സ്രഷ്ടുമിച്ഛസി। അദ്യ വാഽപ്യവഗന്ഛാമി ന വൃദ്ധാഃ സേവിതാസ്ത്വയാ
നൃപശ്രേഷ്ഠാ, നീ വിവേകമില്ലാതെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഇന്നും ഞാൻ കാണുന്നു, നീ മുതിർന്നവരെ ആദരിച്ചിട്ടില്ല.
യഃ സമുത്പതിതം ഹര്ഷം ദൈന്യം വാ ന നിയച്ഛതി। സ നശ്യതി ശ്രിയം പ്രാപ്യ പാത്രമാമമിവാമ്ഭസി
ആനന്ദം അല്ലെങ്കിൽ ദു:ഖം നിയന്ത്രിക്കാത്തവൻ, സമ്പത്ത് ലഭിച്ചാലും, വെള്ളത്തിൽ അഴുകുന്ന പാത്രംപോലെ നശിക്കും.
അതിഭീരും മൃദും ക്ലീബം ദീര്ഘസൂത്രം പ്രമാദിനമ്। വ്യസനാദ്വിഷയാക്രാന്തം ന ഭജന്തി നൃപം ശ്രിതാഃ
അതി ഭയക്കുന്ന, വളരെ മൃദുവായ, ദുർബലനായ, ആലസ്യവാനായ, അനാസക്തനായ, ദുരിതത്തിൽ മുങ്ങിയ രാജാവിനെ ആരും ആശ്രയിക്കില്ല.
സത്കൃതസ്യ ഹി തേ ശോകോ വിപരീതേ കഥം ഭവേത്। മാ കൃതം ശോഭനം പാര്ഥൈഃ ശോകമാലമ്ബ്യ നാശയ
നിനക്ക് ആദരം ലഭിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ എങ്ങനെ ദു:ഖം വരും? പാണ്ഡവർ ചെയ്ത നല്ല കാര്യങ്ങൾ ദു:ഖത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി നശിപ്പിക്കരുത്.
യത്ര ഹര്ഷസ്ത്വയാ കാര്യഃ സത്കര്തവ്യാശ്ച പാണ്ഡവാഃ। തത്ര ശോചസി രാജേന്ദ്രവിപരീതമിദം തവ
രാജേന്ദ്രാ, നീ സന്തോഷിക്കുകയും പാണ്ഡവരെ ആദരിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടിടത്ത്, നീ ദു:ഖിക്കുന്നു. ഇത് നിനക്കു യോജിച്ചതല്ല.
പ്രസീദമാ ത്യജാത്മാനം തുഷ്ടശ്ച സുകൃതം സ്മര। കപ്രയച്ഛ രാജ്യം പാര്ഥാനാം യശോ ധര്മമവാപ്നുഹി। ക്രിയാമേതാം സമാജ്ഞായ കൃതഘ്നോ ന ഭവിഷ്യസി
ദയയോടെ ഇരിക്കൂ, ആത്മാവിനെ ഉപേക്ഷിക്കരുത്, ചെയ്ത നല്ല കാര്യങ്ങൾ ഓർമ്മിക്കൂ. പൃഥാപുത്രന്മാർക്ക് രാജ്യം കൊടുത്ത്, കീർത്തിയും ധർമ്മവും നേടൂ. ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ, നീ കൃതഘ്നനാകില്ല.
സൌഭ്രാത്രം പാണ്ഡവൈഃ കൃത്വാ സമവസ്താപ്യ ചൈവ താന്। പിത്ര്യം രാജ്യം പ്രയച്ഛൈഷാം തതഃ സുഖമവാപ്സ്യസി
പാണ്ഡവരോടൊപ്പം സൗഹൃദം പുലർത്തി, അവരെ രാജസിംഹാസനത്തിൽ സ്ഥാപിച്ച്, പിതാക്കന്മാരുടെ രാജ്യം അവർക്കു നൽകൂ. അപ്പോൾ നീ സന്തോഷം നേടും.
ശകുനേസ്തു വചഃ ശ്രുത്വാ ദുഃശാസനമവേക്ഷ്യ ച। പാദയോഃ പതിതം വീരം വികൃതം ഭ്രാതൃസൌഹൃദാത്
ശകുനിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടും, സഹോദരസ്നേഹത്തിൽ മാറിയ ദുഃശാസനൻ തന്റെ കാലുകളിൽ വീണിരിക്കുന്നതും കണ്ടു—
ബാഹുഭ്യാം സാധുജാതാഭ്യാം ദുഃശാസനമരിംദമമ്। ഉത്ഥാപ്യ സംപരിഷ്വജ്യ പ്രീത്യാഽജിഘ്രത മൂര്ധനി
ശത്രുനാശകനായ ദുര്യോധനൻ, നല്ല ഭുജങ്ങളുള്ള ദുഃശാസനനെ എഴുന്നേൽപ്പിച്ചു, സ്നേഹത്തോടെ അണച്ചു, തലയിൽ മണം വാസിച്ചു.
കര്ണസൌബലയോശ്ചാപി സംശ്രുത്യ വചനാന്യസൌ। നിര്വേദം പരമം ഗത്വാ രാജാ ദുര്യോധനസ്തദാ। വ്രീഡയാഽഭിപരീതാത്മാ നൈരാശ്യമഗമത്പരമ്
കർണ്ണനും ശകുനിയും പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ട ദുര്യോധനൻ, അതിവിശാലമായ ലജ്ജയിൽ ആകമാനം മുങ്ങി, വലിയ നിരാശയിൽ ആകുകയായിരുന്നു.
സുഹൃദാം ചൈവ തച്ഛ്രുത്വാ സമന്യുരിദമബ്രവീത്। ന ധര്മധനസൌഖ്യേന നൈശ്വര്യേണ ന ചാജ്ഞയാ
സുഹൃത്തുക്കളിൽ നിന്നു ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ദുര്യോധനൻ, കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'ധർമ്മം, ധനം, സന്തോഷം, ഐശ്വര്യം, അല്ലെങ്കിൽ ആജ്ഞ—'
നൈവ ഭോഗൈശ്ച മേ കാര്യം മാ വിഹന്യത ഗച്ഛത। നിശ്ചിതേയം മമ മതിഃ സ്ഥിതാ പ്രായോപവേശനേ
എനിക്ക് സുഖസൗകര്യങ്ങളൊന്നും വേണ്ട. നിങ്ങൾ പോകുമ്പോൾ എന്നെ തടയരുത്. ഞാൻ മരണമുവരെ ഉപവാസം ചെയ്യാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ തീരുമാനിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഗച്ഛധ്വം നഗരം സര്വേ പൂജ്യാശ്ച ഗുരവോ മമ। ത ഏവമുക്താഃ പ്രത്യൂച് രാജാനമരിമര്ദനമ്
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും നഗരത്തിലേക്ക് മടങ്ങിപ്പോകൂ. എന്റെ ഗുരുക്കന്മാരെ ആദരിക്കാനും മറക്കരുത്. രാജാവിനെ ഇങ്ങനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തപ്പോൾ അവർ മറുപടി പറഞ്ഞു.
യാ ഗതിസ്തവ രാജേന്ദ്ര സാഽസ്മാകമപി ഭാരത। കഥം വാ സംപ്രവേക്ഷ്യാമസ്ത്വദ്വിഹീനാഃ പുരം വയമ്
ഭാരതരാജാവേ, നിങ്ങൾ എടുക്കുന്ന വഴി ഞങ്ങളുടേതും അതേപോലെയാണ്. നിങ്ങൾ ഇല്ലാതെ നഗരത്തിലേക്ക് ഞങ്ങൾ എങ്ങനെ കടക്കാം?
സ സുഹൃദ്ഭിരമാത്യൈശ്ച ഭാതൃഭിഃ സ്വജനേന ച। ബഹുപ്രകാരമപ്യുക്തോ നിശ്ചയാന്ന വ്യചാല്യത
സുഹൃത്തുക്കളും മന്ത്രിമാരും സഹോദരന്മാരും സ്വന്തം ജനങ്ങളും പലവിധത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടും, അവൻ തന്റെ ഉറച്ച തീരുമാനത്തിൽ നിന്ന് പിന്മാറിയില്ല.
ദര്ഭാസ്തരണമാസ്തീര്യ നിശ്ചയാദ്ധൃതരാഷ്ട്രജഃ। സംസ്പൃശ്യാപഃ ശുചിര്ഭൂത്വാ ഭൂതലേ സമുപസ്ഥിതഃ
ദർഭ പുള്ളികൾ വിരിച്ച്, ഉറച്ച മനസ്സോടെ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ വെള്ളം തൊട്ട് ശുദ്ധനായി നിലത്തു ഇരുന്നു.
കുശചീരാമ്ബരധരഃ പരം നിയമമാസ്ഥിതഃ। വാഗ്യതോ രാജശാര്ദൂലഃ സ സ്വര്ഗഗതികാമ്യയാ
കുശ പുള്ളികളും വൃക്ഷത്തൊലിയും ധരിച്ച്, കഠിന വ്രതങ്ങൾ പാലിച്ച്, രാജാക്കന്മാരിൽ ശൂരനായവൻ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കുള്ള വഴി ആഗ്രഹിച്ച് വാക്ക് നിയന്ത്രിച്ചു.
മനസോപചിതിം കൃത്വാ നിരസ് ച ബഹിഃക്രിയാഃ। `തസ്ഥൌപ്രായോപവേശേഽഥമതിം കൃത്വാ സുനിശ്ചയാമ്
മനസ്സിൽ സമാധാനം വരുത്തി, പുറത്തുള്ള എല്ലാ പ്രവർത്തികളും ഉപേക്ഷിച്ച്, മരണമുവരെ ഉപവാസം ചെയ്യാൻ ഉറച്ച മനസ്സോടെ അവൻ നിലകൊണ്ടു.
അഥ തം നിശ്ചയം തസ്യ ബുദ്ധ്വാ ദൈതേയദാനവാഃ। പാതാലവാസിനോ രൌദ്രാഃ പൂര്വം ദേവൈര്വിനിര്ജിതാഃ
അവന്റെ ഈ ഉറച്ച തീരുമാനം അറിഞ്ഞ്, പാതാളത്തിൽ താമസിക്കുന്ന, മുമ്പ് ദേവന്മാരാൽ തോറ്റ ദൈത്യരും ദാനവരും അതറിയപ്പെട്ടു.
തേ സ്വപക്ഷക്ഷയം തം തു ജ്ഞാത്വാ ദുര്യോധനസ്യ വൈ। ആഹ്വാനായ തദാ ചക്രുഃ കര്മ വൈതാനസംഭവമ്
ദുര്യോധനന്റെ പക്ഷം നശിച്ചുവെന്ന് മനസ്സിലാക്കി, അവർ ആഹ്വാനത്തിനായി വൈതാനികരീതിയിൽ ഒരു യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു.
ബൃഹസ്പത്യുശനോക്തൈശ്ച മന്ത്രൈര്മന്ത്രവിശാരദാഃ। അഥര്വവേദപ്രോക്തൈശ്ച യാശ്ചൌപനിഷദാഃ ക്രിയാഃ। മന്ത്രജപ്യസമായുക്താസ്താസ്തദാ സമവര്തയന്
ബൃഹസ്പതിയും ഉശനസും പഠിപ്പിച്ച മന്ത്രങ്ങളിലും, അതർവ്വവേദവും ഉപനിഷത്തുകളും നിർദ്ദേശിച്ച കർമങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, മന്ത്രജപം ചേർത്ത് ആ കർമ്മങ്ങൾ ചെയ്തു.
ജുഹ്വത്യഗ്നൌ ഹവിഃ ക്ഷീരം മന്ത്രവത്സുസമാഹിതാഃ। ബ്രാഹ്മണാ വേദവേദാങ്ഗപാരഗാഃ സുദൃഢവ്രതാഃ
വേദങ്ങളും വേദാംഗങ്ങളും പൂർണ്ണമായി പഠിച്ച, ദൃഢവ്രതമായ ബ്രാഹ്മണർ, മനസ്സു ഏകാഗ്രമാക്കി, മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, പാവക്കിലേക്കു പാൽ ഹോമം ചെയ്തു.
അധ്വര്യവോ ദാനവാനാം കര്മ പ്രാവര്തയംസ്തതഃ
അതിനുശേഷം, അദ്ധ്വര്യുക്കൾ ദാനവന്മാരുടെ യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു.
കര്മസിദ്ധൌ തദാ തത്ര ജൃമ്ഭമാണാ മഹാദ്ഭുതാ। കൃത്യാ സമുത്ഥിതാ രാജന്കിം കരോമീതി ചാബ്രവീത്
ആ യജ്ഞം പൂർത്തിയായപ്പോൾ, രാജാവേ, അത്ഭുതകരമായ ഒരു ശക്തി അവിടെ ഉദിച്ചു, 'എന്ത് ചെയ്യണം?' എന്ന് ചോദിച്ചു.
ആഹുര്ദൈത്യാശ്ച താം തത്ര സുപ്രീതേനാന്തരാത്മനാ। പ്രായോപവിഷ്ടം രാജാനം ധാര്തരാഷ്ട്രമിഹാനയ
അപ്പോൾ ദൈത്യർ അതിനോട് മനസ്സിൽ വലിയ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'ഉപവാസം ചെയ്യുന്ന ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രനായ രാജാവിനെ ഇവിടെ കൊണ്ടുവാ.'
തഥേതി ച പ്രതിശ്രുത്യ സാ കൃത്യാ പ്രയയൌ തദാ। നിമേഷാദഗമച്ചാപി യത്ര രാജാ സുയോധനഃ
'അങ്ങനെയാവട്ടെ' എന്ന് സമ്മതിച്ച് ആ ശക്തി പുറപ്പെട്ടു, ഒരു നിമിഷംകൊണ്ട് രാജാവ് സുവ്യോധനൻ ഇരുന്നിടത്ത് എത്തി.
സമാദായ ച രാജാനം പ്രവിവേശ രസാതലമ്। ദാനവാനാം മുഹൂര്താച്ച പുരതസ്തം ന്യവേദയത്
അവളവനെ എടുത്തു, പാതാളത്തിലേക്ക് കടന്നു, കുറച്ച് നേരംകൊണ്ട് ദാനവന്മാരുടെ മുന്നിൽ അവനെ അവതരിപ്പിച്ചു.
തമാനീതം നൃപം ദൃഷ്ട്വാ രാത്രൌ സംഗത്യ ദാനവാഃ। പ്രഹൃഷ്ടമനസഃ സര്വേ കിംചിദുത്ഫുല്ലലോചനാഃ
രാജാവിനെ രാത്രിയിൽ അവിടെ എത്തിച്ചതു കണ്ടു, ദാനവർ എല്ലാവരും ഒന്നിച്ചു കൂടി, ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ, കണ്ണുകൾ ആനന്ദത്തിൽ വിരിഞ്ഞു.
ദൃഢമേനം പരിഷ്യജ്യ ദൃഷ്ട്വാ ച കുശലം തദാ'। സാഭിമാനമിദം വാക്യം ദുര്യോധനമഥാബ്രുവന്
അവനെ ഉറപ്പോടെ അണച്ച്, സുഖം അന്വേഷിച്ച്, അവർ അഭിമാനത്തോടെ ഈ വാക്കുകൾ ദുര്യോധനനോട് പറഞ്ഞു.