ആജ്ഞാപയധ്വമിഷ്ടാനി പ്രീതം മാം ദര്ശനേന വഃ। പ്രാപ്യ സര്വാനഭിപ്രായാംസ്തതോ വ്രജത മാ ചിരമ്
നിങ്ങൾക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് പറയൂ, ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ് നിങ്ങളെ കണ്ടതിൽ. നിങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ പൂർത്തിയായാൽ വൈകാതെ പോകൂ.
അനുജ്ഞാതാസ്തു ഗന്ധര്വാഃ പാണ്ഡുപുത്രേണ ധീമതാ। സഹാപ്സരോഭിഃ സംഹൃഷ്ടാശ്ചിത്രസേനമുഖാ യയുഃ
പാണ്ഡുപുത്രനായ ധീരൻ അനുമതി നൽകിയതോടെ, ആനന്ദത്തോടെ ഗന്ധർവർ അപ്സരസുകളോടൊപ്പം ചിത്രസേനനെ മുന്നിൽ വെച്ച് പുറപ്പെട്ടു.
ദേവലോകം തതോ ഗത്വാ ഗന്ധര്വൈഃ സഹിതസ്തദാ। ന്യവേദയച്ച തത്സര്വം ചിത്രസേനഃ ശതക്രതോഃ
അപ്പോൾ ഗന്ധർവന്മാരോടൊപ്പം ദേവലോകത്തേക്ക് പോയി, ചിത്രസേനൻ സംഭവിച്ച എല്ലാം ശതക്രതുവിനോട് അറിയിച്ചു.
ദേവരാഡപി ഗന്ധര്വാന്മൃതാംസ്താന്സമജീവയത്। ദിവ്യേനാമൃതവര്ഷേണ യേ ഹതാഃ കൌരവൈര്യുധി
ദേവരാജാവ് യുദ്ധത്തിൽ കൗരവന്മാർകൊണ്ട് കൊല്ലപ്പെട്ട ഗന്ധർവന്മാരെ ദിവ്യാമൃതം ചൊരിഞ്ഞ് ജീവിപ്പിച്ചു.
ജ്ഞാതീംസ്താനവമുച്യാഥ രാജദാരാംശ്ച സര്വശഃ। കൃത്വാ ച രദുഷ്കരം കര്മ പ്രീതിയുക്താശ്ച പാണ്ഡവാഃ
അപ്പുറം, പാണ്ഡവന്മാർ അവരുടെ ബന്ധുക്കളെയും രാജകുലത്തിലെ സ്ത്രീകളെയും മുഴുവനും മോചിപ്പിച്ചു. അവർ സ്നേഹപൂർവ്വം വളരെ ദുഷ്കരമായ ഒരു പ്രവൃത്തി നിർവഹിച്ചു.
സസ്ത്രീകുമാരൈഃ കുരുഭിഃ പൂജ്യമാനാ മഹാരഥാഃ। ബഭ്രാജിരേ മഹാത്മാനഃ ക്രതുമധ്യേ യഥാഽഗ്നയഃ
സ്ത്രീകളും കുട്ടികളും കൂടെ വന്ന കുരുവംശീയർ മഹാരഥന്മാരെ ആദരിക്കുകയും, ആ മഹാത്മാക്കൾ യാഗമധ്യേ അഗ്നികളെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുകയും ചെയ്തു.
തതോ ദുര്യോധനം മുക്തം ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതസ്തദാ। യുധിഷ്ഠിരസ്തു പ്രണയാദിദം വചനമബ്രവീത്
അപ്പോൾ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം മോചിതനായ ദുര്യോധനനോട് യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ സ്നേഹപൂർവ്വം ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
രമാ സ്മ താത പുനഃ കാര്ഷീരീദൃശം സാഹസം ക്വചിത്। ന ഹി സാഹസകര്താരഃ സുഖമേഘന്തി ഭാരത
മകനേ, ഇനിയും ഒരിക്കലും ഇത്തരത്തിൽ ഭയങ്കരമായ പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യരുത്. കാരണം, ഭയങ്കരമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർക്ക് സന്തോഷം ലഭിക്കാറില്ല, ഭാരത.
സ്വസ്തിമാന്സഹിതഃ സര്വൈര്ബ്രാതൃഭിഃ കുരുനന്ദന। ഗൃഹാന്വ്രജ യഥാകാമം വൈമനസ്യം ച മാ കൃഥാഃ
കുരുനന്ദനാ, സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം സുരക്ഷിതമായി വീട്ടിലേക്ക് പോകൂ. മനസ്സിൽ വിഷമം വയ്ക്കരുത്.
പാണ്ഡവേനാഭ്യനുജ്ഞാനോ രാജാ ദുര്യോധനസ്തദാ। അഭിവാദ്യ ധര്മപുത്രം ഗതേന്ദ്രിയ ഇവാതുരഃ। വിദീര്യമാണോ വ്രീഡാവാഞ്ജഗാമ നഗരം പ്രതി
പാണ്ഡവന്റെ അനുമതിയോടെ രാജാവ് ദുര്യോധനൻ ധർമ്മപുത്രനോട് വന്ദനം ചെയ്തു. ലജ്ജയിൽ വിങ്ങി, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ക്ഷീണിച്ച രോഗിയെപ്പോലെ നഗരത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു പോയി.
തസ്മിന്ഗതേ കൌരവേയേ കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ। ഭ്രാതൃഭിഃ സഹിതോ വീരഃ പൂജ്യമാനോ ദ്വിജാതിഭിഃ
കൗരവൻ പോയതിനു ശേഷം, കുന്തിപുത്രനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം അവിടെ തന്നെ ഇരുന്നു. ദ്വിജന്മാർ അവനെ ആദരിച്ചു.
തപോധനൈശ്ച തൈഃ സര്വൈര്വൃതഃ ശക്ര ഇവാമരൈഃ। തഥാ ദ്വൈതവനേ തസ്മിന്വിജഹാര മുദാ യുതഃ
അവിടെ, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ സന്യാസിമാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, ഇന്ദ്രൻ അമരന്മാരുടെ ഇടയിൽ ഇരിക്കുന്നതുപോലെ, ദ്വൈതവനത്തിൽ സന്തോഷത്തോടെ കഴിഞ്ഞു.
ശത്രുഭിര്ജിതബദ്ധസ് പാണ്ഡവൈശ്ച മഹാത്മഭിഃ। മോക്ഷിതസ്യ യുധാ പശ്ചാന്മാനിനഃ സുദുരാത്മനഃ
ശത്രുക്കൾക്ക് കീഴടങ്ങി, പാണ്ഡവന്മാർ യുദ്ധത്തിൽ മോചിപ്പിച്ച ശേഷം, അത്യന്തം അഹങ്കാരിയും ദുഷ്ടനും ആയ ആ മനുഷ്യൻ—
കത്ഥനസ്യാവലിപ്തസ്യ ഗര്വിതസ് ച നിത്യശഃ। സദാ ച പൌരുഷൌദാര്യൈഃ പാണ്ഡവാനവമന്യതഃ
എപ്പോഴും പൊങ്ങിച്ചിരിക്കുകയും, അഹങ്കാരത്തോടെ പെരുമാറുകയും, പാണ്ഡവരുടെ വീരത്വത്തെയും ഉദാരതയെയും നിരന്തരം അവഗണിക്കുകയും ചെയ്തവൻ—
ദുര്യോധനസ് പാപസ്യ നിത്യാഹംകാരവാദിനഃ। പ്രവേശോ ഹാസ്തിനപുരേ ദുഷ്കരഃ പ്രതിഭാതി മേ
ദുര്യോധനൻ, പാപിയായ, എപ്പോഴും അഹങ്കാരത്തോടെ സംസാരിക്കുന്നവൻ—ഇനി ഹസ്തിനാപുരത്തിൽ പ്രവേശിക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നു.
തസ്യ ലജ്ജാനവിതസ്യൈവ ശോകവ്യാകുലചേതസഃ। പ്രവേശം വിസ്തരേണ രത്വം വൈശംപായന കീര്തയ
ലജ്ജയിൽ കുഴഞ്ഞു, ദുഃഖത്തിൽ ആകുലമായ മനസ്സോടെ അവൻ നഗരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചത് വിശദമായി വിവരിക്കൂ, വൈശംപായനാ.
ധര്മരാജനിസൃഷ്സ്തു ധാര്തരാഷ്ട്രഃ സുയോധനഃ। ലജ്ജയാഽധോമുഖഃ സീദന്നുപാസര്പത്സുദുഃഖിതഃ
ധർമ്മരാജാവിന്റെ അനുമതിയിൽ മോചിതനായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ സുവ്യോധനൻ, ലജ്ജയിൽ തലകുനിഞ്ഞ്, അതീവ ദുഃഖത്തോടെ സമീപിച്ചു.
സ്വപുരം പ്രയയൌ രാജാ ചതുരങ്ഗബലാനുഗഃ। ശോകോദഹതയാ ബുദ്ധ്യാ ചിന്തയാനഃ പരാഭവമ്
രാജാവ് തന്റെ നാലുവിധ സൈന്യത്തോടൊപ്പം സ്വന്തം നഗരത്തിലേക്ക് പോയി. തോൽവിയുടെ ദുഃഖത്തിൽ മനസ്സു കത്തിക്കരിഞ്ഞു.
വിമുച്യ പഥി യാനാനി ദേശേ സുയവസോദകേ। സന്നിവിഷ്ടഃ ശുഭേ രമ്യേ ഭൂമിഭാഗേ യഥേപ്സിതമ്। ഹസ്ത്യശ്വരഥപാദാതം യഥാസ്ഥാനം ന്യവേശയത്
വഴിയിൽ നല്ല പുല്ലും ശുദ്ധജലവും ഉള്ള മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത് അവൻ സൈന്യത്തെ നിർത്തി. ആനകൾ, കുതിരകൾ, രഥങ്ങൾ, pěടാളികൾ എന്നിവയെ ഓരോരുത്തരുടെയും സ്ഥാനം അനുസരിച്ച് ക്രമീകരിച്ചു.
അഥോപവിഷ്ടം രാജാനം പര്യങ്കേ ജ്വലനപ്രഭേ। ഉപപ്ലുതം യഥാ സോമം രാഹുണാ രാത്രിസംക്ഷയേ। ഉപാഗമ്യാബ്രവീത്കര്ണോ ദുര്യോധനമിദം തദാ
അപ്പോൾ, അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന കിടക്കയിൽ ഇരുന്ന രാജാവിനെ, രാത്രി അവസാനം രാഹുവിന്റെ പിടിയിൽ പെട്ട ചന്ദ്രനെപ്പോലെ വിഷാദത്തിൽ മുങ്ങിയിരുന്നപ്പോൾ, കർണ്ണൻ സമീപിച്ചു durabilityനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ദിഷ്ട്യാ ജീവസി ഗാന്ധാരേ ദിഷ്ഠ്യാ നഃ സംഗമഃ പുനഃ। ദിഷ്ട്യാ ത്വയാ ജിതാശ്ചൈവ ഗന്ധര്വാഃ കാമരൂപിണഃ
ഗാന്ധാരിയുടെ മകനേ, നീ ജീവിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നത് ഭാഗ്യമാണ്! നമുക്ക് വീണ്ടും കൂടിക്കാഴ്ച ലഭിച്ചതും ഭാഗ്യമാണ്! കാമരൂപികൾ ആയ ഗന്ധർവന്മാരെ നീ ജയിച്ചതും ഭാഗ്യമാണ്!
ദിഷ്ട്യാ സമഗ്രാന്പശ്യാമി ഭ്രാതൄസ്തേ കുരുനന്ദന। വിജിഗീഷൂന്രണേ യുക്താന്നിര്ജിതാരീന്മഹാരഥാന്
കുരുനന്ദനാ, യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കി, മഹാരഥന്മാരായ നിന്റെ സഹോദരന്മാരെ മുഴുവനും ഞാൻ കാണുന്നു എന്നതും ഭാഗ്യമാണ്!
അഹം ത്വഭിദ്രുതഃ സര്വൈര്ഗന്ധര്വൈഃ പശ്യതസ്വ। നാശക്നുവം സ്ഥാപയിതും ദീര്യമാണാം ച വാഹിനീമ്। ശരക്ഷതാങ്ഗശ്ച ഭൃശം വ്യപയാതോഽഭിപീഡിതഃ
എന്നെ എല്ലാ ഗന്ധർവന്മാരും നേരെ ആക്രമിച്ചു, നിങ്ങൾ കാണുന്ന നേരിൽ തന്നെ. എന്റെ സൈന്യം തകർന്നുപോകുമ്പോൾ അതിനെ നിലനിർത്താൻ എനിക്ക് കഴിയില്ലായിരുന്നു. അമ്പുകൾകൊണ്ട് ശരീരം മുഴുവൻ പരിക്കേറ്റ ഞാൻ, അതികഠിനമായി വേദനിച്ച് പിന്മാറി.
ഇദം ത്വത്യദ്ഭുതം മന്യേ യദ്യുഷ്മാനിഹ ഭാരത। അരിഷ്ടാനക്ഷസാംശ്ചാപി സദാരബലവാഹനാന്। വിമുക്താന്സംപ്രപശ്യാമി യുദ്ധാത്തസ്മാദമാനുഷാത്
എന്നാൽ, ഭാരത, നിങ്ങൾ എല്ലാവരും ഭാര്യകളോടും ശക്തമായ സൈന്യങ്ങളോടും കൂടെ ഈ അതിമാനുഷ യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് പരിക്ക് ഒന്നുമില്ലാതെ മോചിതരായി ഇവിടെ കാണുന്നത് എനിക്ക് അത്ഭുതകരമാണ്.
നൈതസ്യ കര്താ ലോകേഽസ്മിന്പുമാന്വിദ്യതി ഭാരത। യത്കൃതം തേ മഹാരാജ സഹ ഭ്രാതൃഭിരാഹവേ
ഭാരത, ഈ ലോകത്ത് ആരും ചെയ്യാൻ കഴിയാത്തത്, മഹാരാജാവായ നീ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം യുദ്ധത്തിൽ നടത്തി.
ഏവമുക്തസ്തു കര്ണേന രാജാ ദുര്യോധനസ്തദാ। ഉവാചാവാക്ശിരാ രാജന്ബാഷ്പഗദ്ഗദയാ ഗിരാ ।। രാജാനം മോചയാമാസുര്ബദ്ധം നിഗഡബന്ധനൈഃ
കർണൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, രാജാവ് ദുര്യോധനൻ തലകുനിഞ്ഞ് കണ്ണീരോടെ വാക്ക് തളർന്ന സ്വരത്തിൽ മറുപടി പറഞ്ഞു. പിന്നെ ഇരുമ്പുകെട്ടുകളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട രാജാവിനെ അവൻമാർ മോചിപ്പിച്ചു.
അജാനതസ്തേ രാധേയ നാഭ്യസൂയാമ്യഹം വചഃ। ജാനാസി ത്വം ജിതാഞ്ശത്രൂന്ഗന്ധര്വാം സ്തേജസാ മയാ
രാധേയ, ഞാൻ അറിയാതെ നിന്നു നിന്നോട് കുറ്റം പറയുന്നില്ല. ഗന്ധർവന്മാർ ജയിച്ചിട്ടും എന്റെ വീര്യത്താൽ അവർ കീഴടക്കപ്പെട്ടതാണെന്ന് നീ അറിയുന്നു.
ആയോധിതാസ്തു ഗന്ധര്വാഃ സുചിരം സോദരൈര്മമ। മയാ സഹ മഹാബാഹോ കൃതശ്ചോഭയതഃ ക്ഷയഃ
ഗന്ധർവന്മാർ എന്റെ സഹോദരന്മാരോടും എന്നോടും വളരെ നേരം യുദ്ധം ചെയ്തു, മഹാബാഹുവേ, ഇരുവശത്തും വലിയ നാശം സംഭവിച്ചു.
മായാധികാസ്ത്വയുധ്യന്ത യദാ ശൂരാ വിയദ്ഗതാഃ। തദാ നോ ന സമം യുദ്ധമഭവത്ഖേചരൈഃ സഹ
ആ വീരന്മാർ ആകാശത്തിൽ മായാജാലം ഉപയോഗിച്ച് യുദ്ധം ചെയ്തപ്പോൾ, ആ ദേവന്മാരോടൊപ്പം ഞങ്ങളുടെ യുദ്ധം സമം ആയിരുന്നില്ല.
പരാജയം ച പ്രാപ്താഃ സ്മോ രണേ ബന്ധനമേവ ച। സഭൃത്യാമാത്യപുത്രാശ്ച സദാരബലവാഹനാഃ। ഉച്ചൈരാകാശമാര്ഗേണ ഹ്രിയമാണാഃ സുദുഃഖിതാഃ
അങ്ങനെ ഞങ്ങൾ യുദ്ധത്തിൽ തോറ്റു പിടിക്കപ്പെട്ടു. ഭൃത്യന്മാരും മന്ത്രിമാരും മക്കളും ഭാര്യകളും സൈന്യങ്ങളുമൊക്കെ വലിയ ദുഃഖത്തോടെ ആകാശമാർഗ്ഗം കൊണ്ടുപോയി.