ദുര്യോധനശ്ച തേജസ്വീ ശകുനിശ്ചാപി സൌബലഃ। ഗന്ധര്വാന്യോധയാമാസുഃ സമരേ ഭൃശവിക്ഷതാഃ
ശക്തിയുള്ള ദുര്യോധനനും സുബലപുത്രനായ ശകുനിയും, ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റിട്ടും, യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഗന്ധർവന്മാരെ നേരിട്ട് പോരാടിച്ചു.
സര്വ ഏവ തു ഗന്ധര്വാഃ ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ। ജിഘാംസമാനാഃ സംരബ്ധാഃ കര്ണമഭ്യദ്രവത്രണേ
അതിനുശേഷം, നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ഉള്ള ഗന്ധർവന്മാർ, കോപത്തോടെ കര്ണനെ കൊല്ലാൻ ഉദ്ദേശിച്ച്, യുദ്ധഭൂമിയിൽ അവനെ ആക്രമിച്ചു.
അസിഭിഃ പട്ടസൈഃ ശൂലൈര്ഗദാഭിശ്ച മഹാബലാഃ। സൂതപുത്രം ജിഘാംസന്തഃ സമന്താത്പര്യവാരയന്
വാളുകളും പറ്റാസുകളും കുന്തങ്ങളും ഗദകളും കൈവശം വെച്ച ശക്തരായ ആ യോദ്ധാക്കൾ, സാരഥിയുടെ മകനായ കര്ണനെ ചുറ്റി നിന്നു, അവനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു.
അന്യേഽസ്യ യുഗമച്ഛിന്ദന്ധ്വജമന്യേ ന്യപാതയന്। ഈഷാമന്യേ ഹയാനന്യേ സൂതമന്യേ ന്യപാതയന്
അവരിൽ ചിലർ അവന്റെ രഥത്തിന്റെ യുകം വെട്ടി, ചിലർ പതാക വീഴ്ത്തി, ചിലർ അമ്പുകൾ തകർത്തു, മറ്റുള്ളവർ കുതിരകളെ വീഴ്ത്തി, ചിലർ സാരഥിയെ നിലത്തിട്ടു.
അന്യേ ച്ഛത്രം വരൂഥം ച ബന്ധുരം ച തഥാ പരേ। `അന്യേ സംചൂര്ണയാമാസുശ്ഛത്രേ ചാക്ഷൌ തഥാ പരേ
ചിലർ അവന്റെ കുടയും കാവചവും തകർത്തു, മറ്റുള്ളവർ അലങ്കാരങ്ങൾ നശിപ്പിച്ചു; മറ്റുചിലർ കുടയും രഥചക്രങ്ങളും പൂർണ്ണമായും തകർത്തു.
ഗന്ധര്വാ ബഹുസാഹസ്രാസ്തിലശോ വ്യധമന്രഥമ് ।। തതോ രഥാദവപ്ലുത്യ സൂതപുത്രോഽസിചര്മഭൃത്
ആയിരക്കണക്കിന് ഗന്ധർവന്മാർ അവന്റെ രഥം തിലപോലെ ചിതറിച്ചു; അതിനുശേഷം സാരഥിയുടെ മകൻ വാൾയും കവചവും എടുത്ത് രഥത്തിൽ നിന്ന് ചാടിപ്പുറപ്പെട്ടു.
അംസാവലമ്ബിതധനുര്ധാവമാനോ മഹാബലഃ'। വികര്ണരഥമാസ്ഥായ മോക്ഷായാശ്വാനചോദയത്
വില്ല് തോളിൽ ചുമന്ന് ആ ശക്തനായ യോദ്ധാവ് ഓടി, വികർണ്ണന്റെ രഥത്തിൽ കയറി, കുതിരകളെ ഓടിച്ചു രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചു.
ഗന്ധര്വൈസ്തു മഹാരാജ ഭഗ്നേ കര്ണേ മഹാരഥേ। സംപ്രാദ്രവച്ചമൂഃ സര്വാ ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ പശ്യതഃ
മഹാരാജാവേ, ഗന്ധർവന്മാർ കര്ണനെ തോൽപ്പിച്ചപ്പോൾ, ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ മുഴുവൻ സൈന്യവും അവന്റെ മുന്നിൽ നിന്ന് ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
താന്ദൃഷ്ട്വാ ദ്രവതഃ സര്വാന്ധാര്തരാഷ്ട്രാന്പരാങ്മുഖാന്। ദുര്യോധനോ മഹാരാജോ നാസീത്തത്ര പരാങ്മുഖഃ
ധൃതരാഷ്ട്രപുതന്മാർ എല്ലാവരും പുറകു തിരിഞ്ഞ് ഓടുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, മഹാരാജാവായ ദുര്യോധനൻ മാത്രം അവിടെ നിന്ന് പിൻവാങ്ങിയില്ല.
താമാപതന്തീം സംപ്രേക്ഷ്യ ഗന്ധര്വാണാം മഹാചമൂമ്। മഹതാ ശരവര്ഷേണ സോഽഭ്യവര്ഷദരിംദമഃ
ഗന്ധർവന്മാരുടെ വലിയ സൈന്യം മുന്നോട്ട് വരുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ശത്രുക്കളെ കീഴടക്കുന്ന അവൻ വലിയ അമ്പുവർഷം അവരിലേക്ക് മഴപോലെ പെയ്യിച്ചു.
അചിന്ത്യ ശരവര്ഷം തു ഗന്ധര്വാസ്തസ്യ തം രഥമ്। ദുര്യോധനം ജിഘാംസന്തഃ സമന്താത്പര്യവാരയന്
എന്നാൽ, ഗന്ധർവന്മാർ അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ അമ്പുവർഷം കൊണ്ട് ദുര്യോധനന്റെ രഥം ചുറ്റി, അവനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചു.
യുഗമീഷാം വരൂഥം ച തഥൈവ ധ്വജസാരഥീ। അശ്വാംസ്ത്രിവേണുമക്ഷം ച തിലശോ വ്യധമഞ്ഛരൈഃ
അവരുടെ അമ്പുകൾ കൊണ്ട്, അവന്റെ രഥത്തിന്റെ യുകും ഇഷയും കാവചവും പതാകയും സാരഥിയും കുതിരകളും മൂന്നു കെട്ടിയ ആക്സിലും എല്ലാം തിലപോലെ തകർത്തു.
ദുര്യോധനം ചിത്രസനോ വിരഥം പതിതം ഭുവി। അഭിദ്രുസ്യ മഹാബാഹുര്ജീവഗ്രാഹമഥാഗ്രഹീത്
ധൃതരാഷ്ട്രപുതനായ ദുര്യോധനൻ രഥം നഷ്ടപ്പെടുത്തി നിലത്ത് വീണിരിക്കുന്നതു കണ്ടപ്പോൾ, ശക്തനായ ചിത്രസേനൻ ഓടിയെത്തി അവനെ ജീവനോടെ പിടിച്ചു.
തസ്യ ബാഹൂ മഹാരാജ ബദ്ധ്വാ രജ്ജ്വാ മഹാരഥമ്। ആരോപ്യസ മഹാബാഹുശ്ചിത്രസേനോ നനാദ ഹ
അവന്റെ കൈകൾ കയറ്റികെട്ടി, ശക്തനായ ചിത്രസേനൻ മഹാരഥിയെ തന്റെ രഥത്തിൽ കയറ്റി, വലിയ ശബ്ദത്തിൽ വിളിച്ചു.
തസ്മിന്ഗൃഹീതേ രാജേന്ദ്ര സ്ഥിതം ദുഃശാസനം രഥേ। പര്യഗൃഹ്ണന്ത ഗന്ധര്വാഃ പരിവാര്യ സമന്തതഃ
അവനെ പിടിച്ചപ്പോൾ, രാജാവേ, ദുഃശാസനൻ രഥത്തിൽ നിന്നു നിൽക്കുമ്പോൾ, ഗന്ധർവന്മാർ അവനെ ചുറ്റി പിടിച്ചു.
വിധിശതിം ചിത്രസേനമാദായാന്യേ വിദുദ്രുവുഃ। വിന്ദാനുവിന്ദാവപരേ രാജദാരാംശ്ച സര്വശഃ
ചില ഗന്ധർവന്മാർ ചിത്രസേനനെ പിടിച്ച് ഓടി, മറ്റുള്ളവർ വിന്ദനും അനുവിന്ദനും രാജകുമാരിമാരെയും പിടിച്ചു.
സേനാസ്തു ധാര്തരാഷ്ട്രസ്യ ഗന്ധര്വൈഃ സമഭിദ്രുതാഃ। പൂര്വം പ്രഭഗ്നൈഃ സഹിതാഃ പാണ്ഡവാനഭ്യയുസ്തദാ
ഗന്ധർവന്മാർ ആക്രമിച്ച് നേരത്തെ തന്നെ തകർത്ത ധൃതരാഷ്ട്ര സൈന്യം, പിന്നീട് പാണ്ഡവരോട് ചേർന്നു.
ശകടാപണവേശാശ്ച യാനയുഗ്യം ച സര്വശഃ। ശരണം പാണ്ഡവാഞ്ജഗ്മുര്ഹിയമാണേ മഹീപതൌ
ക്യാമ്പിലെ ആളുകളും വ്യാപാരികളും രഥങ്ങളും കുതിരയോക്കുകളും ഉള്ളവർ, രാജാവിനെ കൊണ്ടുപോകുമ്പോൾ, പാണ്ഡവരിൽ അഭയം തേടി.
പ്രിയദര്ശീ മഹാബാഹോ ധാര്തരാഷ്ട്രോ മഹാബലഃ। ഗന്ധര്വൈര്ഹ്രിയതേ രാജാ പാര്ഥാസ്തമനുധാവത
പ്രിയദർശിയും മഹാബലശാലിയുമായ ധൃതരാഷ്ട്രപുത്രൻ ഗന്ധർവന്മാരാൽ കൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു; പ്രിതപുത്രന്മാരേ, രാജാവിനെ പിന്തുടരുവിൻ.
ദുഃശാസനോ ദുര്വിഷഹോ ദുര്മുഖോ ദുര്മുഖോ ദുര്ജയസ്തഥാ। ബദ്ധ്വാ ഹ്രിയന്തേ ഗന്ധര്വൈ രാജദാരാശ്ച സര്വശഃ
ദുഃശാസനനും ദുര്വിഷഹനും ദുര്മുഖനും ദുര്ജയനും ഗന്ധർവന്മാർ കെട്ടി രാജകുലസ്ത്രീകളോടൊപ്പം മുഴുവനായി കൊണ്ടുപോകുന്നു.
ഇതിദുര്യോധനാമാത്യാഃ ക്രോശന്തോ രാജഗൃദ്ധിനഃ। ആര്താ ദീനാസ്തതഃ സര്വേ യുധിഷ്ഠിരമുപാഗമന്
ദുര്യോധനന്റെ മന്ത്രിമാർ, സിംഹാസനത്തോടുള്ള ആഗ്രഹത്തിൽ, ദു:ഖത്തോടെ നിലവിളിച്ചു; അവരൊക്കെയും വിഷണ്ണരായി യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടു സമീപിച്ചു.
താംസ്തഥാ വ്യഥിതാന്ദീനാന്ഭിക്ഷമാണാന്യുധിഷ്ഠിരമ്। വൃദ്ധാന്ദുര്യോധനാമാത്യാന്ഭീമസേനോഽഭ്യഭാഷത
അങ്ങനെ വിഷമവും ദു:ഖവും നിറഞ്ഞ് യുദ്ധിഷ്ഠിരനോടു ഭിക്ഷയാചരിക്കുന്ന വയസ്സായ ദുര്യോധനന്റെ മന്ത്രിമാരെ ഭീമസേനൻ കണ്ടു അവരോട് പറഞ്ഞു.
മഹതാ ഹി പ്രയത്നേന സംനഹ്യ ഗജവാജിഭിഃ। അന്യഥാ വര്തമാനാനാമര്ഥോ ജാതോഽയമന്യഥാ
നിങ്ങൾ വലിയ പരിശ്രമത്തോടെ ആനകളും കുതിരകളും കൂട്ടി ഒരുങ്ങി, വേറൊരു വഴി തിരഞ്ഞു; എന്നാൽ കാര്യങ്ങൾ വേറേതായപ്പോൾ ഇതാണ് ഫലം.
അസ്മാഭിര്യദനുഷ്ഠേയം ഗന്ധര്വൈസ്തദനുഷ്ഠിതമ്
നമുക്ക് ചെയ്യേണ്ടതായിരുന്നത് ഗന്ധർവന്മാർ തന്നെ ചെയ്തു തീർത്തു.
ദുര്മന്ത്രിതമിദം താവദ്രാജ്ഞോ ദുര്ദ്യൂതദേവിനഃ। `ദീനാന്ദുര്യോധനസ്യാസ്മാന്ദ്രഷ്ടുകാമസ്യ ദുര്മതേഃ
അധമമായ പാശക്രീഡയിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തിയ ആ രാജാവിന്റെ ദുഷ്ടോപദേശമാണ് ഇതിന് കാരണം; ദുഃഖത്തിൽ ആയിരിക്കുന്ന ഞങ്ങളെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച ദുര്യോധനന്റെ ദുർബുദ്ധിയാണ് ഇതിന് പിന്നിൽ.
ദ്വേഷ്ടാരമന്യേ ക്ലീവസ്യ ഘാതയന്തീതി നഃ ശ്രുതമ്। ഇദം കൃതം നഃ പ്രത്യക്ഷം ഗന്ധര്വൈരതിമാനുഷമ്
ഈ ദുർബലന്റെ ശത്രുക്കൾ അവനെ നശിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചതായി ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്; എന്നാൽ ഗന്ധർവന്മാർ നമ്മുടെ കണ്ണുമുന്നിൽ ചെയ്തത് മനുഷ്യശക്തിക്ക് അതീതമാണ്.
ദിഷ്ട്യാ ലോകേ പുമാനസ്തി കശ്ചിദസ്മന്പ്രിയേ സ്ഥിതഃ। യേനാസ്മാകം ഹൃതോ ഭാര ആസീനാനാം സുഖാവഹഃ
ഭാഗ്യവശാൽ, ലോകത്ത് എങ്കിലും ആരോ നമ്മുടെ പക്ഷത്ത് നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങൾ ഒന്നും ചെയ്യാതെ ഇരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ നമ്മുടെ ഭാരമെടുത്ത് ഞങ്ങൾക്ക് ആശ്വാസം നൽകിയിരിക്കുന്നു.
ശീതവാതാതപസഹാംസ്തപസാ ചൈവ കര്ശിതാന്। സമസ്ഥോ വിഷമസ്ഥാന്ഹി ദ്രഷ്ടുമിച്ഛതി ദുര്മതിഃ
തപസ്സുകൊണ്ട് ക്ഷീണിച്ചും, തണുപ്പ്, കാറ്റ്, ചൂട് എന്നിവ സഹിച്ചും ദുരിതത്തിൽ കഴിയുന്ന ഞങ്ങളെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ, സ്വയം സുരക്ഷിതനായി ഇരുന്നു, ഞങ്ങളുടെ കഷ്ടം കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അധര്മചാരിണസ്തസ്യ കൌരവ്യസ്യ ദുരാത്മനഃ। യേ ശീലമനുവര്തന്തി തേ പശ്യന്തി പരാഭവമ്
അധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്ന ആ ദുഷ്ടഹൃദയനായ കൌരവന്റെ വഴിയിൽ പോകുന്നവർ ഇപ്പോൾ അവന്റെ പരാജയം കാണുന്നു.
അധര്മോ ഹി കൃതസ്തേന യേനൈതദുപലക്ഷിതമ്। അനൃശംസാസ്തു കൌന്തേയാസ്തത്പ്രത്യക്ഷം ബ്രവീമി വഃ
അവൻ ചെയ്തതിൽ നിന്നു വ്യക്തമാണ് — അവൻ അധർമ്മം ചെയ്തിരിക്കുന്നു; കുന്തിപുത്രന്മാരേ, ഞാൻ നിങ്ങളോട് നേരിട്ട് പറയുന്നു, അവനിൽ കാരുണ്യം ഇല്ല.