ധനുര്ഗ്രാഹശ്ചാര്ജുനഃ സവ്യസാചീ ധനുശ്ച തദ്ഗാണ്ഡിവം ഭീമവേഗമ്। അസ്ത്രാണി ദിവ്യാനി ച താനി തസ്യ ത്രയസ്യ തേജഃ പ്രസഹേത കോഽത്ര
വലതും ഇടതും കൈകൊണ്ട് വില്ലുധരിയായ അർജുനൻ, ഭീമന്റെ വേഗംപോലുള്ള ഗാന്ഡീവം കൈവശം വഹിക്കുന്നു. ദൈവിക ആയുധങ്ങൾ അവനുണ്ട്. ഇവരിലെ മൂവരുടെ ശക്തിയെ ഇവിടെ എവൻ നേരിടാൻ കഴിയും?
നിശമ്യ തദ്വചനം പാര്ഥിവസ്യ ദുര്യോധനം രഹിതേ സൌബലോഽഥ। അബോധയത്കര്ണമുപേത്യ സര്വം സ ചാപ്യഹൃഷ്ടോഽഭവദല്പചേതാഃ
രാജാവിന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, സൗബലൻ രഹസ്യമായി ദുര്യോധനനെ സമീപിച്ചു, പിന്നെ കർണ്ണനോട് എല്ലാം പറഞ്ഞു. എന്നാൽ, കർണ്ണൻ മനസ്സിൽ സന്തോഷമില്ലാതെ, വിഷമത്തോടെ നിന്നു.
ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ തദ്വാക്യം നിശമ്യ ശകുനിസ്തദാ। ദുര്യോധനമിദം കാലേ കര്ണേന സഹിതോഽബ്രവീത്
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ശകുനി കർണ്ണനോടൊപ്പം യോജിച്ച്, ശരിയായ സമയത്ത് ദുര്യോധനനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പ്രവ്രാജ്യ പാണ്ഡവാന്വീരാന്സ്വേന വീര്യേണ ഭാരത। ഭുങ്ക്ഷ്വേമാം പൃഥിവീമേകോ ദിവി ശമ്ബരഹായഥാ
നിന്റെ ശക്തിയാൽ വീരരായ പാണ്ഡവന്മാരെ നാടുവിട്ടു അയച്ചതുകൊണ്ട്, ഭാരത, നീ സ്വർഗത്തിൽ ശംബരനെ തോല്പിച്ചവൻപോലെ, ഈ ഭൂമി ഒറ്റയ്ക്ക് ആസ്വദിക്കൂ.
തവാദ്യപൃഥിവീ രാജന്നഖിലാ സാഗരാമ്ബരാ। സപര്വതവനാകാരാ സഹസ്ഥാവരജങ്ഗമാ
രാജാവേ, ഇന്ന് സമുദ്രം ചുറ്റിയ മുഴുവൻ ഭൂമി, പർവതങ്ങളും കാടുകളും സഹിതം, നീയും സഹോദരന്മാരും സ്വന്തമാക്കി.
പ്രാച്യാശ്ച ദാക്ഷിണാത്യാശ്ച പതീച്യോദീച്യവാസിനഃ। കൃതാഃ കരപ്രദാഃ സര്വേ രാജാനസ്തേ നാരാധിപ
കിഴക്കും തെക്കും പടിഞ്ഞാറും വടക്കും വസിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാർ എല്ലാവരും നിനക്കു കപ്പം കൊടുക്കുന്നവരായി മാറിയിരിക്കുന്നു, മനുഷ്യരാശിയുടെ നാഥാ.
യാ ഹി സാ ദീപ്യമാനേവ പാണ്ഡവാന്ഭജതേ പുരാ। സാഽദ്യലക്ഷ്മീസ്ത്വയാ രാജന്നവാപ്താ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ
ഒരിക്കൽ പാണ്ഡവന്മാരെ പ്രകാശം പോലെ അനുഗ്രഹിച്ച ഐശ്വര്യം, രാജാവേ, ഇപ്പോൾ നീയും സഹോദരന്മാരും സ്വന്തമാക്കി.
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥഗതേ യാം താം ദീപ്യമാനാം യുധിഷ്ഠിരേ। അപശ്യാമ ശ്രിയം രാജന്സുചിരം ശോകകര്ശിതാഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ ആയിരുന്നപ്പോൾ, ആ പ്രകാശമുള്ള ഐശ്വര്യം നാം ദീർഘകാലം കണ്ടു, രാജാവേ, എന്നാൽ അതിനിടെ ഞങ്ങൾ ദുഃഖത്തിൽ കിടന്നിരുന്നു.
സാ തു ബുദ്ധിബലേനേയം രാജ്ഞസ്തസ്മാത്തഥാവിധാത്। ത്വയാക്ഷിപ്താ മഹാബാഹോ ദീപ്യമാനേവ ദൃശ്യതേ
പക്ഷേ, മഹാബാഹുവായ രാജാവേ, നിന്റെ ബുദ്ധിയുടെ ശക്തിയാൽ, അതേ പ്രകാശമുള്ള ഐശ്വര്യം ഇപ്പോൾ നീ പിടിച്ചെടുത്തതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
തഥൈവ തവ രാജേന്ദ്രരാജാനഃ പരവീരഹന്। ശാസനേഽധിഷ്ഠിതാഃ സര്വേകിം കുര്മ ഇതി വാദിനഃ
അതുപോലെ തന്നെ, രാജാധിരാജാ, ശത്രുവിനെ തോല്പിക്കുന്ന മറ്റു രാജാക്കന്മാരും എല്ലാവരും നിന്റെ ആജ്ഞയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; 'എന്ത് ചെയ്യണം?' എന്നു ചോദിച്ചുകൊണ്ട്.
തേ വയം പൃഥിവീ രാജന്നിഖിലാ സാഗരാമ്ബരാ। സപര്വതവനാ ദേവീ സഗ്രാമനഗരാകരാ
അങ്ങനെ, രാജാവേ, നമുക്ക് സമുദ്രം ചുറ്റിയ മുഴുവൻ ഭൂമി, പർവതങ്ങളും കാടുകളും പട്ടണങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും, സൈന്യങ്ങളോടുകൂടി സ്വന്തമായി ലഭിച്ചു.
നാനാവനോദ്ദേശവതീ പത്തനൈരുപശോഭിതാ। `നാനാജനപദാകീര്ണാ സ്ഫീതരാഷ്ട്രാ മഹാഹലാ
നാനാ കാടുകളും കോട്ടകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, വിവിധ ജനപദങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, സമൃദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളും ധാന്യസമ്പത്തും ഉള്ള ഭൂമി നമുക്കുണ്ട്.
നന്ദ്യമാനോ ദ്വിജൈ രാജന്ഭാസി നക്ഷത്രരാഡിവ। പൌരുഷാദ്ദിവി ദേവേഷു ഭ്രാജസേ രശ്മിവാനിവ
ദ്വിജന്മാരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന രാജാവേ, നീ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രാജാവിനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു; ദേവന്മാരിൽ, നിന്റെ വീര്യത്താൽ നീ സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നു.
രുദ്രൈരിവ യമോ രാജാ മരുദ്ഭിരിവ വാസവഃ। കുരുഭിസ്ത്വം വൃതോ രാജന്ഭാസി നക്ഷത്രരാഡിവ
രുദ്രന്മാരിൽ യമൻപോലെയും, മരുതുകളിൽ ഇന്ദ്രൻപോലെയും, കുരുക്കന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജാവേ, നീ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രാജാവിനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നു.
യൈഃ സ്മ തേ നാദ്രിയേതാജ്ഞാ ന ച യേ ശാസനേ സ്ഥിതാഃ। പശ്യാമസ്താഞ്ശ്രിയാ ഹീനാന്പാണ്ഡവാന്വനവാസിനഃ
നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞകള് അവഗണിച്ചവരും, നിങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തില് കഴിയാതിരുന്നവരും, ഇന്ന് ദാരിദ്ര്യത്തിലായ പാണ്ഡവന്മാരെ കാട്ടില് താമസിക്കുന്നവരായി കാണുക.
ശ്രൂയതേ ഹി മഹാരാജസരോ ദ്വൈതവനം പ്രതി। വസന്തഃ പാണ്ഡവാഃ സാര്ധം ബ്രാഹ്മണൈര്വനവാസിഭിഃ
മഹാരാജാവേ, പാണ്ഡവന്മാര് ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും മറ്റ് കാട്ടുകാരോടും കൂടി ദ്വൈതവനത്തില് താമസിക്കുന്നുവെന്ന് കേള്ക്കുന്നു.
സപ്രയാഹി മഹാരാജ ശ്രിയാ പരമയാ യുതഃ। താപയന്പാണ്ഡുപുത്രാംസ്ത്വം രശ്മിവാനിവ തേജസാ
മഹാരാജാവേ, ഉജ്ജ്വലമായ ഐശ്വര്യത്തോടെ നീ പുറപ്പെടുക; സൂര്യന് തന്റെ കിരണങ്ങളാല് ചുടുന്നതുപോലെ, നീ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളെ നിന്റെ തേജസ്സാല് വേദനിപ്പിക്ക.
സ്തിതോരാജ്യേഽച്യുതാന്രാജ്യാച്ഛിയാഹീനാഞ്ഛ്രിയാവൃതഃ അസമൃദ്ധാന്സമൃദ്ധാര്ഥഃ പശ്യ പാണ്ഡുസുതാന്നൃപ
രാജ്യത്തില് ഉറപ്പോടെ ഇരിക്കുന്നതും ഐശ്വര്യത്തില് ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായ നീ, ഐശ്വര്യരഹിതരായ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളെ കാണുക; സമൃദ്ധിയുള്ളവനായി അസമൃദ്ധരോടൊപ്പം.
മഹാഭിജനസംപന്നം ഭദ്രേ മഹതി സംസ്ഥിതമ്। പാണ്ഡവാസ്ത്വാഽഭിവീക്ഷന്തു യയാതിമിവ നാഹുഷാം
ഉയര്ന്ന വംശവും വലിയ സ്ഥാനവും ഉണ്ടായിരുന്ന പാണ്ഡവന്മാര് ഇപ്പോള് നിന്നെ നോക്കട്ടെ, ഭദ്രേ, നഹുഷന്റെ സന്തതികള് യയാതിയെ നോക്കിയതുപോലെ.
യാം ശ്രിയം സുഹൃദശ്ചൈവ ദുര്ഹൃദശ്ച വിശാംപതേ। പശ്യന്തി പൌരുഷൈര്ദീപ്താം സാ സമര്ഥാ ഭവത്യുത
ജനങ്ങളുടെ രാജാവേ, സുഹൃത്തുക്കളും ശത്രുക്കളും പുരുഷാര്ത്ഥത്തില് പ്രകാശിക്കുന്ന ആ ഐശ്വര്യത്തെ കാണുമ്പോള് അതാണ് സത്യത്തില് ഫലപ്രദമാകുന്നത്.
സമസ്ഥോ വിഷമസ്ഥാന്ഹി ദുര്ഹൃദോ യോഽഭിവീക്ഷതേ। ജഗതീസ്ഥനിവാദ്രിസ്ഥഃ കിമതഃ പരമം സുഖമ്
ദുഷ്മന്മാര് ദുരിതത്തില് കഴിയുമ്പോള് അവരെ ഉറപ്പോടെ നോക്കാന് കഴിയുന്നവന്, ലോകം ഒരു പര്വതശിഖരത്തില് നിന്ന് കാണുന്നവനെപ്പോലെ, അതിലധികം സന്തോഷം എന്താണ്?
ന പുത്രധനലാഭേന ന രാജ്യേനാപി വിന്ദതി। പ്രീതിം നൃപതിശാര്ദൂല യാമമിത്രാധദര്ശനാത്
രാജാക്കന്മാരില് സിംഹമേ, ശത്രുക്കളെ ദുരിതത്തില് കാണുമ്പോള് ലഭിക്കുന്ന സന്തോഷം, മക്കളെയോ ധനമോ രാജ്യത്തെയോ നേടുന്നതില് നിന്ന് കിട്ടുന്നതിനെപ്പോലുമല്ല.
കിംനു തസ്യ സുഖം ന സ്യാദാശ്രമേ യോ ധനംജയമ്। അഭിവീക്ഷേത സിദ്ധാര്ഥോ വല്കലാജിനവാസസമ്
ആശ്രമത്തില് താമസിക്കുന്ന ഒരാള്ക്ക്, വല്കലവും മയില്പ്പുറവും ധരിച്ചിട്ടും ധനഞ്ജയനെ കാണാന് കഴിയുമ്പോള് ഏത് സന്തോഷം ലഭിക്കില്ല?
സുവാസസോ ഹി തേ ഭാര്യാ വല്കലാജിനസംവൃതാമ്। പശ്യന്തു ദുഃഖിതാം കൃഷ്ണാം സാ ച നിര്വിദ്യതാം പുനഃ
നിന്റെ ഭര്ത്താക്കന്മാര് മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നപ്പോള്, വല്കലയും മയില്പ്പുറവും ധരിച്ച് ദുഃഖിതയായ കൃഷ്ണയെ അവര് കാണട്ടെ; അവളും വീണ്ടും നിരാശയാകട്ടെ.
വിനിന്ദതാം തഥാഽത്മാനം ജീവിതം ച ധനച്യുതമ്। `ദാരാണാം തേ ശ്രിയം ദൃഷ്ട്വാ ദീപ്താമദ്യ ജനാധിപാ
ജനങ്ങളുടെ അധിപനേ, നിന്റെ ഭാര്യമാരുടെ ദീപ്തമായ ഐശ്വര്യം കണ്ടു, പാണ്ഡവരുടെ ഭാര്യമാര് സ്വയം തങ്ങളെ അപമാനിക്കുകയും, ധനം നഷ്ടപ്പെട്ട ജീവിതം തള്ളിക്കളയുകയും ചെയ്യട്ടെ.
ന തഥാ ഹി സഭാമധ്യേ തസ്യാ ഭവിതുമര്ഹതി। വൈമനസ്യം യഥാ ദൃഷ്ട്വാ തവ ഭാര്യാഃ സ്വലംകൃതാഃ
സഭാമദ്ധ്യേ അവള്ക്കു ഉണ്ടാകുന്ന ദുഃഖം, നിന്റെ ഭാര്യമാര് അലങ്കാരങ്ങളോടെ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നതിനെ കാണുമ്പോള് ഉണ്ടാകുന്നതിനെപ്പോലെയല്ല.
ഏവമുക്ത്വാ തു രാജാനം കര്ണഃ ശകുനിനാ സഹ। തൂഷ്ണീം ബഭൂവതുരുഭൌ വാക്യാന്തേ ജനമേജയ
ഇങ്ങനെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞ ശേഷം, കര്ണനും ശകുനിയും വാക്കുകള് അവസാനിച്ചപ്പോള് ഇരുവരും മൗനത്തിലായി.
കര്ണസ്യ വചനം ശ്രുത്വാ രാജാ ദുര്യോധനസ്തതഃ। ഹൃഷ്ടോ ഭൂത്വാപുനര്ദീനോ രാധേയമിദമബ്രവീത്
കര്ണന്റെ വാക്കുകള് കേട്ട രാജാവ് ദുര്യോധനന് ആദ്യം സന്തോഷവാനായി, പിന്നെ വീണ്ടും വിഷാദത്തിലായി, രാധേയനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ബ്രവീഷി യദിദം കര്ണ സര്വം മനസി മേ സ്ഥിതമ്। ന ത്വഭ്യനുജ്ഞാം ലപ്സ്യാമി ഗമനേ യത്രപാണ്ഡവാഃ
കര്ണാ, നീ പറയുന്ന എല്ലാം എന്റെ മനസ്സില് ഉറപ്പായിരിക്കുന്നു; പക്ഷേ, പാണ്ഡവര് ഉള്ളിടത്തേക്ക് പോകാന് എനിക്ക് അനുമതി ലഭിക്കില്ല.
പരിദേവതി താന്വീരാന്ധൃതരാഷ്ട്രോ മഹീപതിഃ। മന്യതേഽഭ്യധികാംശ്ചാപി തപോയോഗേന പാണ്ഡവാന്
ധൃതരാഷ്ട്രന് മഹാരാജാവ് ആ വീരന്മാരെ ഓര്ത്തു ദുഃഖിക്കുന്നു; പാണ്ഡവന്മാര് തപസ്സിലൂടെ നമ്മയെ മറികടന്നുവെന്ന് പോലും അദ്ദേഹം കരുതുന്നു.