ഗാണ്ഡീവധന്വാ ച വൃകോദരശ്ച സംരമ്ഭിണാവന്തകകാലകല്പൌ। ന ശേഷയേതാം യുധി ശത്രുസേനാം ശരാന്കിരന്താവനിപ്രകാശാന്
ഗാണ്ഡീവധാരിയായ അർജുനനും ഭീമനും, ഇരുവരും മരണദേവനെപ്പോലെ ഭയങ്കരർ, യുദ്ധത്തിൽ ശത്രുസൈന്യത്തെ അഗ്നിപോലെ കത്തുന്ന അമ്പുകൾ കൊണ്ട് തകർക്കും, ഒരാളെയും ശേഷിപ്പിക്കില്ല.
ദുര്യോധനഃ ശകുനിഃ സൂതപുത്രോ ദുഃശാസനശ്ചാപി സുമന്ദചേതാഃ। മധു പ്രപശ്യന്തി ന തു പ്രപാതം വൃകോദരം ചൈവ ധനംജയം ച
ദുര്യോധനൻ, ശകുനി, കർണൻ, ദുഃശാസനൻ എന്നിവരുടെ മനസ്സ് മൂടലായിരിക്കുന്നു; അവർക്ക് മുന്നിൽ തേൻ മാത്രമാണ് കാണുന്നത്, അഗാധമായ കുഴി കാണുന്നില്ല, ഭീമനെയും അർജുനനെയും കാണുന്നില്ല.
ശുഭാശുഭം കര്മ നരോഹി കൃത്വാ പ്രതീക്ഷതേചേത്സ ഫലംവിപാകേ। സതേന യുജ്യത്യവശഃ ഫലേന മോക്ഷഃ കഥം സ്യാത്പുരുഷസ്യ തസ്മാത്
ഒരു മനുഷ്യൻ നല്ലതോ ചീത്തയോ ചെയ്താൽ, അതിന്റെ ഫലം കാത്തിരിക്കുമ്പോൾ, അവൻ അതിന്റെ അടിമയാകും; അങ്ങനെ മോക്ഷം എങ്ങനെ സാധിക്കും?
ക്ഷേത്രേ സുകൃഷ്ടേ ഹ്യുപിതേ ച ബീജേ ദേവേച വര്ഷത്യൃതുകാലയുക്തമ്। ന സ്യാത്ഫലംതസ്യ കുതഃ പ്രസിദ്ധി- രന്യത്രദൈവാദിതി നാസ്തി ഹേതുഃ
നന്നായി ഉഴുത നിലത്തും നല്ല വിത്ത് വിതറിയിട്ടും, ദേവന്മാർ സമയത്ത് മഴവിട്ടിട്ടും, ഫലം ലഭിക്കാതിരിക്കുന്നു എങ്കിൽ അതിന് കാരണമെന്ത്, വിധിയല്ലാതെ മറ്റൊന്നുമില്ല.
കൃതം മതാക്ഷേണ യഥാ ന സാധു സാധുപ്രവൃത്തേന ച പാണ്ഡവേന। മയാ ച ദുഷ്പുത്രവശാനുഗേന കൃതഃ കുരൂണാമയമന്തകാലഃ
ഞാൻ പാശക്രീഡയിൽ ചെയ്തത് ശരിയല്ലായിരുന്നു, പാണ്ഡവൻ ചെയ്തതും ശരിയല്ല; ദുഷ്ടമക്കളുടെ ഇഷ്ടപ്രകാരം ഞാൻ കുരുക്കളുടെ നാശം വരുത്തി.
ധ്രുവം പ്രശാമ്യത്യസമീരിതോഽഗ്നി- ര്ധ്രുവം പ്രജാസ്യത്യുത ഗര്ഭിണീ യാ। ധ്രുവം ദിനാദൌ രജനീപ്രണാശ- സ്തഥാ ക്ഷപാദൌ ച ദിനപ്രണാശഃ
നിശ്ചയം, കാറ്റ് ഇല്ലെങ്കിൽ അഗ്നി അണയും; ഗർഭിണിയായ സ്ത്രീ പ്രസവിക്കും; പകലിന്റെ ആരംഭത്തിൽ രാത്രി അവസാനിക്കും, അങ്ങനെ രാത്രിയുടെ ആരംഭത്തിൽ പകലും അവസാനിക്കും.
കൃതേച കസ്മാന്ന പരേച കുര്യു- ര്ദത്തേ ച ദദ്യുഃ പുരുഷാഃ കഥംസ്വിത്। പ്രാപ്യാര്ഥകാലം ച ഭവേദനര്ഥഃ കഥംചന സ്യാദിതിതത്കുതഃ സ്യാത്
ഇങ്ങനെ ചെയ്തിട്ടും, മറ്റുള്ളവർ അങ്ങനെ ചെയ്യാതിരിക്കാൻ എന്ത് കാരണം ഉണ്ടാകും? ഒരാൾ നൽകിയാൽ, മറ്റുള്ളവരും നൽകാതിരിക്കുമോ? ലഭിക്കേണ്ട സമയത്ത് ലഭിച്ചാൽ, എങ്ങനെയെങ്കിലും ദോഷം ഉണ്ടാകുമോ? അങ്ങനെ എന്തെങ്കിലും സംഭവിക്കാൻ എവിടുനിന്നാണ് കാരണമുണ്ടാകുക?
കഥം ന ഭിദ്യേത ന ച സ്രവേത ന ച പ്രസിച്യേദിതിരക്ഷിതവ്യമ്। അരക്ഷ്യമാണം ശതധാ പ്രകീര്യേ- ദ്ഭ്രുവം ന നാശോഽസ്തി കൃതസ്യ ലോകേ
അത് എങ്ങനെ പിരിയാതെ, ചോർന്നുപോകാതെ, ചിതറാതെ നിലനിൽക്കും? അതിനാൽ അതിനെ സൂക്ഷിക്കണം. സൂക്ഷിക്കാതെ വിട്ടാൽ, അതു നൂറ് വഴികളിലൂടെ ചിതറിപ്പോകും; എങ്കിലും, ഈ ലോകത്ത് നന്മയായി ചെയ്തതിന് നാശം ഉണ്ടാവില്ല.
ഗതോ ഹ്യരണ്യാദപിശക്രലോകം ധനംജയഃ പശയ്ത വീര്യമസ്യ। അസ്ത്രാണി ദിവ്യാനി ചതുര്വിധാനി ജ്ഞാത്വാ പുനര്ലോകമിമം പ്രപന്നഃ
അരണ്യത്തിൽ നിന്ന് ഇന്ദ്രന്റെ ലോകത്തേക്കു പോയി, ധനഞ്ജയൻ തന്റെ വീര്യം തെളിയിച്ചു. ദൈവികമായ നാലു വിധ ആയുധങ്ങൾ പഠിച്ച ശേഷം, അവൻ വീണ്ടും ഈ ലോകത്തേക്ക് തിരിച്ചു വന്നു.
സ്വര്ഗം ഹി ഗത്വാ സശരീര ഏവ കോ മാനുഷഃ പുനരാഗന്തുമിച്ഛേത്। അന്യത്രകാലോപഹതാനനേകാ- ന്സമീക്ഷമാണസ്തുകുരൂന്മുമൂര്ഷൂന്
ശരീരത്തോടെ സ്വർഗത്തിൽ ചെന്നവൻ, മനുഷ്യലോകത്തേക്ക് വീണ്ടും വരാൻ ആഗ്രഹിക്കുമോ? എന്നാൽ, അനേകം കുരുക്കന്മാരെ കാലം തകർത്തതും, അവരുടെ മരണത്തെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവനും മാത്രമേ തിരിച്ചുവരിക.
ധനുര്ഗ്രാഹശ്ചാര്ജുനഃ സവ്യസാചീ ധനുശ്ച തദ്ഗാണ്ഡിവം ഭീമവേഗമ്। അസ്ത്രാണി ദിവ്യാനി ച താനി തസ്യ ത്രയസ്യ തേജഃ പ്രസഹേത കോഽത്ര
വലതും ഇടതും കൈകൊണ്ട് വില്ലുധരിയായ അർജുനൻ, ഭീമന്റെ വേഗംപോലുള്ള ഗാന്ഡീവം കൈവശം വഹിക്കുന്നു. ദൈവിക ആയുധങ്ങൾ അവനുണ്ട്. ഇവരിലെ മൂവരുടെ ശക്തിയെ ഇവിടെ എവൻ നേരിടാൻ കഴിയും?
നിശമ്യ തദ്വചനം പാര്ഥിവസ്യ ദുര്യോധനം രഹിതേ സൌബലോഽഥ। അബോധയത്കര്ണമുപേത്യ സര്വം സ ചാപ്യഹൃഷ്ടോഽഭവദല്പചേതാഃ
രാജാവിന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, സൗബലൻ രഹസ്യമായി ദുര്യോധനനെ സമീപിച്ചു, പിന്നെ കർണ്ണനോട് എല്ലാം പറഞ്ഞു. എന്നാൽ, കർണ്ണൻ മനസ്സിൽ സന്തോഷമില്ലാതെ, വിഷമത്തോടെ നിന്നു.
ധൃതരാഷ്ട്രസ്യ തദ്വാക്യം നിശമ്യ ശകുനിസ്തദാ। ദുര്യോധനമിദം കാലേ കര്ണേന സഹിതോഽബ്രവീത്
ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ ആ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം, ശകുനി കർണ്ണനോടൊപ്പം യോജിച്ച്, ശരിയായ സമയത്ത് ദുര്യോധനനോട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
പ്രവ്രാജ്യ പാണ്ഡവാന്വീരാന്സ്വേന വീര്യേണ ഭാരത। ഭുങ്ക്ഷ്വേമാം പൃഥിവീമേകോ ദിവി ശമ്ബരഹായഥാ
നിന്റെ ശക്തിയാൽ വീരരായ പാണ്ഡവന്മാരെ നാടുവിട്ടു അയച്ചതുകൊണ്ട്, ഭാരത, നീ സ്വർഗത്തിൽ ശംബരനെ തോല്പിച്ചവൻപോലെ, ഈ ഭൂമി ഒറ്റയ്ക്ക് ആസ്വദിക്കൂ.
തവാദ്യപൃഥിവീ രാജന്നഖിലാ സാഗരാമ്ബരാ। സപര്വതവനാകാരാ സഹസ്ഥാവരജങ്ഗമാ
രാജാവേ, ഇന്ന് സമുദ്രം ചുറ്റിയ മുഴുവൻ ഭൂമി, പർവതങ്ങളും കാടുകളും സഹിതം, നീയും സഹോദരന്മാരും സ്വന്തമാക്കി.
പ്രാച്യാശ്ച ദാക്ഷിണാത്യാശ്ച പതീച്യോദീച്യവാസിനഃ। കൃതാഃ കരപ്രദാഃ സര്വേ രാജാനസ്തേ നാരാധിപ
കിഴക്കും തെക്കും പടിഞ്ഞാറും വടക്കും വസിക്കുന്ന രാജാക്കന്മാർ എല്ലാവരും നിനക്കു കപ്പം കൊടുക്കുന്നവരായി മാറിയിരിക്കുന്നു, മനുഷ്യരാശിയുടെ നാഥാ.
യാ ഹി സാ ദീപ്യമാനേവ പാണ്ഡവാന്ഭജതേ പുരാ। സാഽദ്യലക്ഷ്മീസ്ത്വയാ രാജന്നവാപ്താ ഭ്രാതൃഭിഃ സഹ
ഒരിക്കൽ പാണ്ഡവന്മാരെ പ്രകാശം പോലെ അനുഗ്രഹിച്ച ഐശ്വര്യം, രാജാവേ, ഇപ്പോൾ നീയും സഹോദരന്മാരും സ്വന്തമാക്കി.
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥഗതേ യാം താം ദീപ്യമാനാം യുധിഷ്ഠിരേ। അപശ്യാമ ശ്രിയം രാജന്സുചിരം ശോകകര്ശിതാഃ
യുധിഷ്ഠിരൻ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥത്തിൽ ആയിരുന്നപ്പോൾ, ആ പ്രകാശമുള്ള ഐശ്വര്യം നാം ദീർഘകാലം കണ്ടു, രാജാവേ, എന്നാൽ അതിനിടെ ഞങ്ങൾ ദുഃഖത്തിൽ കിടന്നിരുന്നു.
സാ തു ബുദ്ധിബലേനേയം രാജ്ഞസ്തസ്മാത്തഥാവിധാത്। ത്വയാക്ഷിപ്താ മഹാബാഹോ ദീപ്യമാനേവ ദൃശ്യതേ
പക്ഷേ, മഹാബാഹുവായ രാജാവേ, നിന്റെ ബുദ്ധിയുടെ ശക്തിയാൽ, അതേ പ്രകാശമുള്ള ഐശ്വര്യം ഇപ്പോൾ നീ പിടിച്ചെടുത്തതുപോലെ കാണപ്പെടുന്നു.
തഥൈവ തവ രാജേന്ദ്രരാജാനഃ പരവീരഹന്। ശാസനേഽധിഷ്ഠിതാഃ സര്വേകിം കുര്മ ഇതി വാദിനഃ
അതുപോലെ തന്നെ, രാജാധിരാജാ, ശത്രുവിനെ തോല്പിക്കുന്ന മറ്റു രാജാക്കന്മാരും എല്ലാവരും നിന്റെ ആജ്ഞയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു; 'എന്ത് ചെയ്യണം?' എന്നു ചോദിച്ചുകൊണ്ട്.
തേ വയം പൃഥിവീ രാജന്നിഖിലാ സാഗരാമ്ബരാ। സപര്വതവനാ ദേവീ സഗ്രാമനഗരാകരാ
അങ്ങനെ, രാജാവേ, നമുക്ക് സമുദ്രം ചുറ്റിയ മുഴുവൻ ഭൂമി, പർവതങ്ങളും കാടുകളും പട്ടണങ്ങളും ഗ്രാമങ്ങളും, സൈന്യങ്ങളോടുകൂടി സ്വന്തമായി ലഭിച്ചു.
നാനാവനോദ്ദേശവതീ പത്തനൈരുപശോഭിതാ। `നാനാജനപദാകീര്ണാ സ്ഫീതരാഷ്ട്രാ മഹാഹലാ
നാനാ കാടുകളും കോട്ടകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, വിവിധ ജനപദങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, സമൃദ്ധമായ രാജ്യങ്ങളും ധാന്യസമ്പത്തും ഉള്ള ഭൂമി നമുക്കുണ്ട്.
നന്ദ്യമാനോ ദ്വിജൈ രാജന്ഭാസി നക്ഷത്രരാഡിവ। പൌരുഷാദ്ദിവി ദേവേഷു ഭ്രാജസേ രശ്മിവാനിവ
ദ്വിജന്മാരാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്ന രാജാവേ, നീ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രാജാവിനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നു; ദേവന്മാരിൽ, നിന്റെ വീര്യത്താൽ നീ സൂര്യനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നു.
രുദ്രൈരിവ യമോ രാജാ മരുദ്ഭിരിവ വാസവഃ। കുരുഭിസ്ത്വം വൃതോ രാജന്ഭാസി നക്ഷത്രരാഡിവ
രുദ്രന്മാരിൽ യമൻപോലെയും, മരുതുകളിൽ ഇന്ദ്രൻപോലെയും, കുരുക്കന്മാരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന രാജാവേ, നീ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ രാജാവിനെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്നു.
യൈഃ സ്മ തേ നാദ്രിയേതാജ്ഞാ ന ച യേ ശാസനേ സ്ഥിതാഃ। പശ്യാമസ്താഞ്ശ്രിയാ ഹീനാന്പാണ്ഡവാന്വനവാസിനഃ
നിങ്ങളുടെ ആജ്ഞകള് അവഗണിച്ചവരും, നിങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണത്തില് കഴിയാതിരുന്നവരും, ഇന്ന് ദാരിദ്ര്യത്തിലായ പാണ്ഡവന്മാരെ കാട്ടില് താമസിക്കുന്നവരായി കാണുക.
ശ്രൂയതേ ഹി മഹാരാജസരോ ദ്വൈതവനം പ്രതി। വസന്തഃ പാണ്ഡവാഃ സാര്ധം ബ്രാഹ്മണൈര്വനവാസിഭിഃ
മഹാരാജാവേ, പാണ്ഡവന്മാര് ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും മറ്റ് കാട്ടുകാരോടും കൂടി ദ്വൈതവനത്തില് താമസിക്കുന്നുവെന്ന് കേള്ക്കുന്നു.
സപ്രയാഹി മഹാരാജ ശ്രിയാ പരമയാ യുതഃ। താപയന്പാണ്ഡുപുത്രാംസ്ത്വം രശ്മിവാനിവ തേജസാ
മഹാരാജാവേ, ഉജ്ജ്വലമായ ഐശ്വര്യത്തോടെ നീ പുറപ്പെടുക; സൂര്യന് തന്റെ കിരണങ്ങളാല് ചുടുന്നതുപോലെ, നീ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളെ നിന്റെ തേജസ്സാല് വേദനിപ്പിക്ക.
സ്തിതോരാജ്യേഽച്യുതാന്രാജ്യാച്ഛിയാഹീനാഞ്ഛ്രിയാവൃതഃ അസമൃദ്ധാന്സമൃദ്ധാര്ഥഃ പശ്യ പാണ്ഡുസുതാന്നൃപ
രാജ്യത്തില് ഉറപ്പോടെ ഇരിക്കുന്നതും ഐശ്വര്യത്തില് ചുറ്റപ്പെട്ടതുമായ നീ, ഐശ്വര്യരഹിതരായ പാണ്ഡുവിന്റെ മക്കളെ കാണുക; സമൃദ്ധിയുള്ളവനായി അസമൃദ്ധരോടൊപ്പം.
മഹാഭിജനസംപന്നം ഭദ്രേ മഹതി സംസ്ഥിതമ്। പാണ്ഡവാസ്ത്വാഽഭിവീക്ഷന്തു യയാതിമിവ നാഹുഷാം
ഉയര്ന്ന വംശവും വലിയ സ്ഥാനവും ഉണ്ടായിരുന്ന പാണ്ഡവന്മാര് ഇപ്പോള് നിന്നെ നോക്കട്ടെ, ഭദ്രേ, നഹുഷന്റെ സന്തതികള് യയാതിയെ നോക്കിയതുപോലെ.
യാം ശ്രിയം സുഹൃദശ്ചൈവ ദുര്ഹൃദശ്ച വിശാംപതേ। പശ്യന്തി പൌരുഷൈര്ദീപ്താം സാ സമര്ഥാ ഭവത്യുത
ജനങ്ങളുടെ രാജാവേ, സുഹൃത്തുക്കളും ശത്രുക്കളും പുരുഷാര്ത്ഥത്തില് പ്രകാശിക്കുന്ന ആ ഐശ്വര്യത്തെ കാണുമ്പോള് അതാണ് സത്യത്തില് ഫലപ്രദമാകുന്നത്.