ഏഷ രൌദ്രശ്ചസംഘാതോ മഹാന്യുക്തശ്ച തേജസാ। സോമസ്യ വഹ്നിസൂര്യാഭ്യാമദ്ഭുതോഽയം സമാഗമഃ
ഇത് ഭയങ്കരമായ, വലിയ ശക്തിയുള്ള ഒരു സംഗമമാണ്; സോമനും അഗ്നിയും സൂര്യനും ഒന്നായി ചേർന്ന അത്ഭുതകരമായ സംഗമം.
ജനയേദ്യം സുതം സോമഃ സോഽസ്യാ ദേവ്യാഃ പതിര്ഭവേത്। അഥാനേകൈര്ഗുണൈശ്ചാഗ്നിരഗ്നിഃ സര്വാശ്ച ദേവതാഃ
സോമൻ ഒരു മകനെ ജനിപ്പിച്ചാൽ, അവൻ ഈ ദേവിയുടെ ഭർത്താവാകും; അഗ്നിയും അനേകം ഗുണങ്ങളോടെ, എല്ലാ ദേവതകളും—
ഏഷ ചേഞ്ജനയേദ്ഗര്ഭം സോഽസ്യാ ദേവ്യാഃ പതിര്ഭവേത്। ഏവം സംചിന്ത്യ ഭഗവാന്ബ്രഹ്മലോകം തദാ ഗതഃ
ഇവൻ ഗർഭം ജനിപ്പിച്ചാൽ, അവൻ ഈ ദേവിയുടെ ഭർത്താവാകും; ഇങ്ങനെ ആലോചിച്ച ശേഷം ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മലോകത്തേക്ക് പോയി.
ഗൃഹീത്വാ ദേവസേനാം താം വവന്ദേ സ പിതാമഹമ്। ഉവാച ചാസ്യാ ദേവ്യാസ്ത്വം സാധു ശൂരം പതിം ദിശാ
ദേവസേനയെ കൂട്ടിക്കൊണ്ട് അവൻ പിതാമഹനെ വണങ്ങി പറഞ്ഞു: 'ഈ ദേവിക്ക് ഒരു ധൈര്യശാലിയും യോഗ്യനുമായ ഭർത്താവിനെ ദയവായി നൽകേണം.'
യഥൈതച്ചിന്തിതംകാര്യം ത്വയാ ദാനവസൂദന। തഥാ സ ഭവിതാ ഗര്ഭോ ബലവാനുരുവിക്രമഃ
ദാനവരെ സംഹരിച്ചവനേ, നീ ആലോചിച്ചതുപോലെ തന്നെ ആ ഗർഭം ശക്തിയുള്ളവനും വലിയ വീര്യശാലിയുമായിരിക്കും.
സ വിഷ്യതി സേനാനീസ്ത്വയാ സഹ ശതക്രതോ। അസ്യാ ദേവ്യാഃ പതിശ്ചൈവ സ ഭവിഷ്യതി വീര്യവാന്
ശതക്രതുവേ, അവൻ നിന്റെ കൂടെ സേനാനായകനാകും; ഈ ദേവിയുടെ ധൈര്യശാലിയായ ഭർത്താവും ആകും.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ നമസ്തസ്മൈ കൃത്വാഽസൌ മഹ കന്യയാ। തത്രാഭ്യഗച്ഛദ്ദേവേന്ദ്രോ യത്ര സപ്തര്ഷയോഽഭവന്
ഇത് കേട്ടശേഷം, വന്ദനം ചെയ്ത്, ആ മഹാകന്യയോടൊപ്പം ദേവേന്ദ്രൻ സപ്തർഷിമാർ ഉണ്ടായിരുന്നിടത്തേക്ക് പോയി.
വസിഷ്ഠപ്രമുഖാ മുഖ്യാ വിപ്രേന്ദ്രാഃ സുമഹാപ്രഭാഃ। ഭാഗാര്ഥം തപസോപാത്തം തേഷാം സോമം തഥാഽധ്വരേ
വസിഷ്ഠൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുന്ന മഹാപ്രഭയുള്ള പ്രധാന ബ്രാഹ്മണന്മാർ യാഗത്തിൽ തങ്ങളുടെ ഭാഗം കിട്ടാനായി സോമം സമ്പാദിച്ചിരുന്നു.
പിപാസവോ യയുര്ദേവാഃ ശതക്രതുപുരോഗമാഃ। ഇഷ്ടിം കൃത്വയതാന്യായം സുസമിദ്ധേ ഹുതാശനേ
ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ വെച്ച് ദേവന്മാർ ദാഹംകൂടി അവിടെ എത്തി; നന്നായി കത്തുന്ന അഗ്നിയിൽ യഥാവിധി യാഗം നടത്തി.
ജുഹുവുസ്തേ മഹാത്മാനോ ഹവ്യം സര്വദിവൌകസാമ്। സമാഹൂതോ ഹുതവഹഃസോഽദ്ഭുതഃ സൂര്യമണ്ഡലാത്
ആ മഹാത്മാക്കൾ സ്വർഗ്ഗവാസികൾക്കായുള്ള ഹോമം അർപ്പിച്ചു; അതിനുശേഷം, അത്ഭുതകരമായി വിളിക്കപ്പെട്ട അഗ്നി സൂര്യന്റെ വട്ടത്തിൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു.
വിനിഃസൃത്യ യയൌ വഹ്നിഃ പാര്ശ്വതോ വിധിവത്പ്രഭുഃ। ആഗമ്യാഹവനീയം വൈ തൈര്ദ്വിജൈര്മന്ത്രതോ ഹുതമ്
വഹ്നി യഥാവിധി വേദികയുടെ പക്കൽ നിന്ന് പുറത്ത് വന്ന്, ആഹവനീയാഗ്നിക്കരികിൽ എത്തി. അവിടെ, ആ ദ്വിജന്മാർ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച് സമർപ്പിച്ച ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ അഗ്നി സ്വീകരിച്ചു.
സതത്ര വിവിധം ഹവ്യം പ്രതിഗൃഹ്യഹുതാശനഃ। ഋഷിഭ്യോ ഭരതശ്രേഷ്ഠ പ്രായച്ഛത ദിവൌകസാമ്
അവിടെ, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ, ഹോമദ്രവ്യങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച അഗ്നി, ആ വിവിധ സമർപ്പണങ്ങൾ ഋഷിമാരുടെ പേരിൽ ദേവന്മാർക്ക് അർപ്പിച്ചു.
നിഷ്ക്രാമംശ്ചാപ്യപശ്യത്സ പത്നീസ്തേഷാം മഹാത്മനാമ്। സ്വേഷ്വാസതേഷൂപവിഷ്ടാഃ സ്നായന്തീശ്ച യഥാസുസ്വമ്
അവിടെ നിന്ന് പോകുമ്പോൾ, ആ മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാരുടെ ഭാര്യമാർ, തങ്ങളുടെ ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ ഇരുന്നു, തക്കവിധം സ്നാനം ചെയ്യുന്ന 모습을 അഗ്നി കണ്ടു.
രുക്മവേദിനിഭാസ്താസ്തു ചന്ദ്രലേഖാ ഇവാമലാഃ। ഹുതാശനാര്ചിഃപ്രതിമാഃ സര്വാസ്താരാ ഇവാദ്ഭുതാഃ
അവരൊക്കെയും പൊന്നുപോലെയുള്ള വേദികളുപോലും, ചന്ദ്രക്കിരണങ്ങൾ പോലെ കറങ്കരിയില്ലാത്തവരും, ഹോമാഗ്നിയുടെ ജ്വാലകൾപോലും, അത്ഭുതകരമായ നക്ഷത്രങ്ങൾപോലും പ്രകാശിച്ചു.
സ തത്രതേന മനസാ ബഭൂവ ക്ഷുഭിതേന്ദ്രിയഃ। പത്നീര്ദൃഷ്ട്വാ ദ്വിജേന്ദ്രാണാം വഹ്നിഃ കാമവശം യയൌ
അവിടെ, അഗ്നിയുടെ മനസ്സിൽ കലഹം ഉണർന്നു; ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെ ഭാര്യമാരെ കണ്ടപ്പോൾ ആഗ്നി മോഹത്തിൽ ആകപ്പെട്ടു.
ഭൂയഃ സംചിന്തയാമാസ ന ന്യായ്യം ക്ഷുഭിതോ ഹ്യഹമ്। സാധ്വ്യഃ പത്ന്യോ ദ്വിജേന്ദ്രാണാമകാമാ കാമയാമ്യഹമ്
അവൻ വീണ്ടും ചിന്തിച്ചു: 'ഞാൻ ഇങ്ങനെ കലഹിതനായിരിക്കുമ്പോൾ, ആ സതീകയായ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരുടെ ഭാര്യമാരെ, അവർക്ക് ആഗ്രഹമില്ലാത്തപ്പോൾ, ആഗ്രഹിക്കുന്നത് ശരിയല്ല.'
നൈതാഃ ശക്യാ മയാ ദ്രഷ്ടും സ്പ്രഷ്ടും വാഽപ്യനിമിത്തതഃ। ഗാര്ഹപത്യം സമാവിശ്യ തസ്മാത്പശ്യാമ്യഭീക്ഷ്ണശഃ
'അവരെ കാരണം ഇല്ലാതെ കാണുകയോ സ്പർശിക്കുകയോ ചെയ്യാൻ എനിക്കാവില്ല; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാൻ ഗാർഹപത്യാഗ്നിയിൽ പ്രവേശിക്കുമ്പോൾ വീണ്ടും വീണ്ടും അവരെ നോക്കുന്നത്.'
സംസ്പൃശന്നിവ സര്വാസ്താഃ ശിഖാഭിഃ കാഞ്ചനപ്രഭാഃ। പശ്യമാനശ്ച മുമുദേ ഗാര്ഹപത്യം സമാശ്രിതഃ
പൊന്നുപോലുള്ള ജ്വാലകളാൽ അവരെ എല്ലാം സ്പർശിക്കുന്നതുപോലെയും, നോക്കി സന്തോഷം അനുഭവിച്ചുമാണ് അഗ്നി ഗാർഹപത്യാഗ്നിയിൽ പാർത്തത്.
നിരുധ്യ തത്രസുചിരമേവം വഹ്നിര്വനം ഗതഃ। മനസ്താസു വിനിക്ഷിപ്യ കാമയാനോ വരാങ്ഗനാഃ
അവിടെ ദീർഘകാലം സ്വയം നിയന്ത്രിച്ച്, ആ സ്ത്രീകളിൽ മനസ്സു നിക്ഷേപിച്ച്, ആ ഉത്തമവധൂമാരെ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട് അഗ്നി കാടിലേക്ക് പോയി.
കാമസംതപ്തഹൃദയോ ദേഹത്യാഗേ വിനിശ്ചിതഃ। അലാഭേ ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീണാമഗ്നിര്വനമുപാഗമത്
കാമാഗ്നിയിൽ ഹൃദയം കത്തിപ്പോയി, ബ്രാഹ്മണസ്ത്രീകളെ പ്രാപിക്കാനാവാതെ, ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കാൻ തീരുമാനിച്ച അഗ്നി കാടിലേക്ക് കടന്നു.
സ്വാഹാ തം ദക്ഷദുഹിതാ പ്രഥമാഽകാമയത്തദാ। സാ തസ്യ ച്ഛിദ്രമന്വൈച്ഛച്ചിരാത്പ്രഭൃതിഭാമിനീ
അപ്പോൾ, ദക്ഷന്റെ മകൾ സ്വാഹയാണ് ആദ്യം അഗ്നിയെ ആഗ്രഹിച്ചത്; ആ ഭാമിനി ദീർഘകാലം അവസരം തേടി.
സാ തം ജ്ഞാത്വാ യഥാവത്തു വര്ഹിം വനമുപാഗതമ്। തത്ത്വതഃ കാമസംതപ്തം ചിന്തയാമാസ ഭാമിനീ
അഗ്നി ഇങ്ങനെ കാമാഗ്നിയിൽ കത്തിയവനായി കാടിലേക്ക് പോയതറിഞ്ഞ്, ആ ഭാമിനി ആലോചിച്ചു.
അഹം സപ്തര്ഷിപത്നീനാം കൃത്വാ രൂപാണി പാവകമ്। കാമയിഷ്യാമി കാമാര്തം താസാം രൂപേണ മോഹിതമ്। ഏവം കൃതേ പ്രീതിരസ് കാമാവാപ്തിശ്ച മേ ഭവേത്
'ഞാൻ സപ്തർഷിമാരുടെ ഭാര്യമാരുടെ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച്, അവരുടെ സൗന്ദര്യത്തിൽ ആകർഷിതനായ കാമപീഡിതനായ അഗ്നിയോട് ചേർന്ന്, ഇങ്ങനെ ചെയ്താൽ അവന്റെ സ്നേഹവും എന്റെ ആഗ്രഹസിദ്ധിയും ലഭിക്കും.'
ശിവാ ഭാര്യാ ത്വങ്ഗിരസഃ ശീലരൂപഗുണാന്വിതാ। തസ്യാഃ സാ പ്രഥമം രൂപം കൃത്വാദേവീ ജനാധിപ
അംഗിരസിന്റെ ഭാര്യയായ ശിവ, സദ്ഗുണവും സൗന്ദര്യവും ഉള്ളവളായിരുന്നു; ആദ്യം ദേവി അവളുടെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
ജഗാമ പാവകാഭ്യാശം തം ചോവാച വരാങ്ഗനാ। മാമഗ്നേ കാമസംതപ്താം ത്വം കാമയിതുമര്ഹസി
അവൾ അഗ്നിയുടെ സമീപത്ത് ചെന്നു, ആ ഉത്തമവധൂവായി പറഞ്ഞു: 'അഗ്നേ, ഞാൻ കാമാഗ്നിയിൽ കത്തുന്നു, നീ എന്നെ ആഗ്രഹിക്കണം.'
കരിഷ്യസി ന ചേദേവം മൃതാം മാമുപധാരയ। `തവാപ്യധര്മഃ സുമഹാന്ഭവിതാ വൈ ഹുതാശന
'നീ അങ്ങനെ ചെയ്യില്ലെങ്കിൽ, എന്നെ മരിച്ചവളായി കരുതണം; അപ്പോൾ നിന്നെ വലിയ അധർമ്മം ബാധിക്കും.'
അഹമങ്ഗിരസോ ഭാര്യാ ശിവാ നാമ ഹുതാശന। സഖീഭിഃ സഹിതാ പ്രാപ്താ മന്ത്രയിത്വാ വിനിശ്ചയമ്
'ഞാൻ അഗ്നിരസിന്റെ ഭാര്യ ശിവയാണ്, അഗ്നേ; സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം ആലോചിച്ച് തീരുമാനമെടുത്ത് ഞാൻ ഇവിടെ എത്തിയതാണ്.'
കഥം മാം ത്വം വിജാനീഷേ കാമാര്തമിതരാഃ കഥമ്। യാസ്ത്വയാ കീര്തിതാഃ സര്വാഃ സപ്തര്ഷീണാം പ്രിയാഃ സ്ത്രിയഃ
'കാമപീഡിതയായ എന്നെ നീ എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയുന്നു? മറ്റുള്ളവരെ എങ്ങനെ? നീ പറഞ്ഞ സപ്തർഷിമാരുടെ പ്രിയഭാര്യമാരെ?'
അസ്മാകം ത്വം പ്രിയോ നിത്യം ബിഭീമസ്തു വയം തവ। ത്വച്ചിത്തമിങ്ഗിതൈര്ജ്ഞാത്വാ പ്രേഷിതാഽസ്മി തവാന്തികമ്
നിനക്ക് ഞങ്ങൾ എപ്പോഴും പ്രിയരാണ്, ബിഭീമസ്, ഞങ്ങൾക്കും നീ പ്രിയനാണ്. നിന്റെ മനസ്സും ലക്ഷണങ്ങളും മനസ്സിലാക്കി ഞാൻ നിന്നെ കാണാൻ അയക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
മൈഥുനായേഹ സംപ്രാപ്താ കാമാച്ചൈവ ദ്രുതം ച മാമ്। `ഉപയന്തും മഹാവീര്യ പൂര്വമേവ ത്വമര്ഹസി'। [ജാമയോ മാം പ്രതീക്ഷന്തേ ഗമിഷ്യാമി ഹുതാശന]
കാമത്തിൽ നിന്നും ആവേശത്തിലും ഞാൻ ഇവിടെ ഐക്യത്തിനായി വന്നു. മഹാശക്തനായവനേ, ആദ്യം നീ എന്നെ സമീപിക്കണം. എന്റെ സഹഭാര്യമാർ എന്നെ കാത്തിരിക്കുന്നു; ഞാൻ അഗ്നിയിലേക്ക് പോകും.