ദേവസേനാം ദാനവൈര്ഹി ഭഗ്നാം ദൃഷ്ട്വാ മഹാബലഃ। പാലയേദ്വീര്യമാശ്രിത്യ സ ജ്ഞേയഃ പുരുഷോ മയാ
ദേവസേനയെ ദാനവന്മാർ തകർത്തത് കണ്ട മഹാശക്തനായവൻ, തന്റെ വീര്യത്തിൽ ആശ്രയിച്ച്, 'അങ്ങനെയൊരു പുരുഷനെ ഞാൻ അറിയണം' എന്ന് വിചാരിച്ചു.
സ ശൈലം മാനസം ഗത്വാ ധ്യായന്നര്ഥമിമം ഭൃശമ്। ശുശ്രാവാര്തസ്വരം ഘോരമഥ മുക്തം സ്ത്രിയാ തദാ
അവൻ മാനസപർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി, ഈ കാര്യത്തിൽ ആഴമായി ധ്യാനിച്ചു. അപ്പോൾ ഒരു സ്ത്രീയാൽ ഉച്ചരിച്ച ഭയങ്കരമായ ഒരു ദു:ഖഭരിത ശബ്ദം അവൻ കേട്ടു.
അഭിധാവതു മാം കശ്ചിത്പുരുഷസ്ത്രാതു ചൈവ ഹ। പതിം ച മേ പ്രദിശതു സ്വയം വാ പതിരസ്തു മേ
'ആർക്കെങ്കിലും എന്നെ രക്ഷിക്കണം, ആരെങ്കിലും എന്നെ രക്ഷിക്കട്ടെ! ആരെങ്കിലും എന്റെ ഭർത്താവിനെ കാണിച്ചുതരട്ടെ, അല്ലെങ്കിൽ എനിക്കു ഭർത്താവായി വരട്ടെ!'
പുരംദരസ്തു താമാഹ മാ ഭൈര്നാസ്തി ഭയം തവ। ഏവമുക്ത്വാ തതോഽപശ്യത്കേശിനം സ്ഥിതമഗ്രതഃ
പക്ഷേ, പുരന്ദരൻ അവളോട് പറഞ്ഞു: 'ഭയപ്പെടേണ്ട, നിനക്കു ഭയം ഒന്നുമില്ല.' അങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം അവൻ മുന്നിൽ കേശിനിനെ നില്ക്കുന്നത് കണ്ടു.
കിരീടിനം ഗദാപാണിം ധാതുമന്തമിവാചലമ്। ഹസ്തേ ഗൃഹീത്വാ കന്യാം താമഥൈനം വാസവോഽബ്രവീത്
കിരീടം ധരിച്ചും ഗദ കൈയിൽ പിടിച്ചും, ഉരുക്കുപോലെയുള്ള അചഞ്ചലനായവനെ, വാസവൻ ആ കന്യയെ കൈയിൽ പിടിച്ചു പറഞ്ഞു:
അനാര്യകര്മന്കസ്മാത്ത്വമിമാം കന്യാം ജിഹീര്ഷസി। വജ്രിണം മാംവിജാനീഹി വിരമാസ്യാഃ പ്രബാധനാത്
നീതിയില്ലാത്തവനേ, നീ ഈ കന്യയെ പിടിക്കാൻ എന്തിനാണ് ശ്രമിക്കുന്നത്? ഞാൻ വജ്രം കൈവശമുള്ളവനാണെന്ന് അറിയുക; അവളെ പീഡിപ്പിക്കുന്നത് നിർത്തുക.
വിസൃജസ്വ ത്വമേവൈനാം ശക്രൈഷാ പ്രാര്ഥിതാ മയാ। ക്ഷമം തേജീവതോ ഗനതും സ്വപുരം പാകശാസന
നീ ഉടൻ അവളെ വിട്ടുകൊടുക്കണം; ശക്രനായി ഞാൻ അവളെ അഭിലഷിക്കുന്നു. ശക്തിയോടെ തിളങ്ങുന്നവനേ, നീ തിരിച്ച് നിന്റെ നഗരത്തിലേക്ക് പോകുന്നത് ഉചിതമാണ്, വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവനേ.
ഏവമുക്ത്വാ ഗദാം കേശീ ചിക്ഷേപേന്ദ്രവധായ വൈ। താമാപതന്തീം ചിച്ഛേദ മധ്യേ വജ്രേണ വാസവഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, കേശി ഗദ ഉയർത്തി ഇന്ദ്രനെ കൊല്ലാൻ എറിഞ്ഞു; പക്ഷേ വാസവൻ വജ്രം കൊണ്ട് അതു മദ്ധ്യേ തന്നെ തകർത്തു.
അഥാസ്യ ശൈലശിഖരം കേശീ ക്രുദ്ധോ വ്യവാസൃജത്। `മഹാമേഘപ്രതീകാശം ചലത്പാവകസംകുലമ്
അതിനുശേഷം, കോപത്തോടെ കേശി ഒരു വലിയ മേഘംപോലും ജ്വലിക്കുന്ന തീ നിറഞ്ഞതുമായ ഒരു പർവ്വതശിഖരം എറിഞ്ഞു.
തദാപന്തതം സംപ്രേക്ഷ്യ ശൈലശൃങ്ഗം ശതക്രതുഃ। ബിഭേദ രാജന്വജ്രേണ ഭുവി തന്നിപപാത ഹ
അത് വേഗത്തിൽ വരുന്നത് കണ്ട ശതക്രതു വജ്രം കൊണ്ട് ആ പർവ്വതശൃംഗം തകർത്തു; അത് ഭൂമിയിൽ വീണു.
പതതാ തു തദാ കേശീ തേന ശൃങ്ഗേണ താഡിതഃ। ഹിത്വാ കന്യാം മഹാഭാഗാം പ്രാദ്രവദ്ഭൃശപീഡിതഃ
അത് വീഴുമ്പോൾ ആ ശൃംഗം കേശിയെ അടിച്ചു; അതിനാൽ വളരെ വേദനയോടെ അവൻ ആ മഹാഭാഗ്യവതിയായ കന്യയെ വിട്ട് വേഗത്തിൽ ഓടി രക്ഷപ്പെട്ടു.
അപയാതേഽസുരേ തസ്മിംസ്താം കന്യാം വാസവോഽബ്രവീത്। കാസി കസ്യസി കിംചേഹ കുരുഷേ ത്വം ശുഭാനനേ
അസുരൻ അവിടെ നിന്ന് പോയപ്പോൾ, വാസവൻ ആ കന്യയോട് പറഞ്ഞു: നീ ആരാണ്? ആരുടെ മകളാണ്? ഇവിടെ എന്താണ് ചെയ്യുന്നത്, മനോഹരമുഖിയായവളേ?
അഹം പ്രജാപതേഃ കന്യാ ദേവസേനേതി വുശ്രുതാ। ഭഗിനീ മേ ദൈത്യസേനാ സാ പൂര്വം കോശിനാ ഹൃതാ
ഞാൻ പ്രജാപതിയുടെ മകളായ ദേവസേനയാണെന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു; എന്റെ സഹോദരി ദൈത്യസേനയെ മുമ്പ് കേശി അപഹരിച്ചു.
സഹൈവാവാം ഭഗിന്യൌ തു സഖീഭിഃ സഹ മാനസമ്। ആഗച്ഛാവോ വിഹാരാര്ഥമനുജ്ഞാപ്യ പ്രജാപതിമ്
ഞങ്ങൾ ഇരുവരും സഹോദരിമാർ, സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം വിനോദത്തിനായി ഈ సరസ്സിലേക്ക് വന്നതാണ്, പ്രജാപതിയോടു അനുമതി വാങ്ങിയശേഷം.
നിത്യം ചാവാം പ്രാര്ഥയതേ ഹര്തും കേശീ മഹാസുരഃ। ഇച്ഛത്യേനം ദൈത്യസേനാ ന ചാഹം പാകശാസന
മഹാസുരനായ കേശി എപ്പോഴും ഞങ്ങളെ അപഹരിക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു; ദൈത്യസേന അവനെ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, പക്ഷേ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല, വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവനേ.
സാ ഹൃതാഽനേന ഭഗവാന്മുക്താഽഹം ത്വദ്ബലേന തു। ത്വയാ ദേവേന്ദ്ര നിര്ദിഷ്ടം പതിമിച്ഛാമി ദുര്ജയമ്
അവൾ അവന്റെ കൈവശം പോയി, ഭഗവാനേ, എന്നാൽ ഞാൻ നിന്റെ ശക്തിയാൽ മോചിതയായി. ദേവേന്ദ്രാ, നീ പറഞ്ഞതുപോലെ ജയിക്കാൻ കഴിയുന്നവനെയാണ് ഞാൻ ഭർത്താവായി ആഗ്രഹിക്കുന്നത്.
മമ മാതൃഷ്വസേയീ ത്വം മാതാ ദാക്ഷായണീ മമ। ആഖ്യാതും ത്വഹമിച്ഛാമി സ്വയമാത്മബലം ത്വയാ
നീ എന്റെ അമ്മാവൻ ആണ്; എന്റെ അമ്മ ദക്ഷന്റെ മകളാണ്. എന്റെ ശക്തി ഞാൻ തന്നെ നിന്നോട് പറയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
അബലാഽഹം മഹാബാഹോ പതിസ്തു ബലവാന്മമ। വരദാനാത്പിതുര്ഭാവീ സുരാസുരനമസ്കൃതഃ
മഹാബാഹുവേ, ഞാൻ ദുർബലമാണ്; പക്ഷേ എന്റെ അച്ഛന്റെ വരപ്രസാദത്തിൽ എന്റെ ഭർത്താവ് ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ആദരമർഹിക്കുന്ന ശക്തശാലിയായിരിക്കും.
കീദൃശം തു ബലംദേവി പത്യുസ്തവ ഭവിഷ്യതി। ഏതദിച്ഛാമ്യഹം ശ്രോതും തവ വാക്യമനിന്ദിതേ
ദേവതേ, നിന്റെ ഭർത്താവിന് എങ്ങനെയുള്ള ശക്തിയുണ്ടാകും? അപ്രത്യക്ഷയേ, അതിനെക്കുറിച്ച് ഞാൻ നിന്റെ വാക്കുകളിൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ദേവദാനവയക്ഷാണാം കിന്നരോരഗരക്ഷസാമ്। ജേതാ യോ ദുഷ്ടദൈത്യാനാം മഹാവീര്യോ മഹാബലഃ
ദേവന്മാരെയും ദാനവന്മാരെയും യക്ഷന്മാരെയും കിന്നരന്മാരെയും നാഗന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും ജയിക്കുകയും, ദുഷ്ടദൈത്യന്മാരെ തോൽപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, മഹാശക്തനും വീര്യശാലിയും ആയവൻ—
യസ്തു സര്വാണി ഭൂതാനി ത്വയാ സഹ വിജേഷ്യതി। സ ഹി മേ ഭവിതാ ഭര്താ ബ്രഹ്മണ്യഃ കീര്തിവര്ധനഃ
നിനക്കൊപ്പം എല്ലാഭൂതങ്ങളെയും ജയിക്കുന്നവൻ, ബ്രഹ്മണ്യനും കീർത്തിവർദ്ധകനുമായവൻ, അവൻ തന്നെയാണ് എന്റെ ഭർത്താവാവുക.
ഇന്ദ്രസ്തസ്യാ വചഃ ശ്രുത്വാ ദുഃഖിതോഽചിന്തയദ്ഭൃശമ്। അസ്യാ ദേവ്യാഃ പതിര്നാസ്തി യാദൃശം സംപ്രഭാഷതേ
അവളുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഇന്ദ്രൻ വളരെ ദുഃഖിതനായി ചിന്തിച്ചു: അവൾ പറയുന്നപോലെയുള്ള ഭർത്താവ് ഈ ദേവതയ്ക്ക് ഇല്ല.
അഥാപശ്യത്സ ഉദയേ ഭാസ്കരം ഭാസ്കരദ്യുതിഃ। സോമം ചൈവ മഹാഭാഗം പ്രവിശന്തം ദിവാകരമ്
പിറവെക്കാലത്ത് പ്രകാശമുള്ള സൂര്യനെയും, മഹത്വമുള്ള സോമനെയും ദിവാകരന്റെ വട്ടത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതും അവൻ കണ്ടു.
അമാവാസ്യാം പ്രവൃത്തായാം മുഹൂര്തേ രൌദ്ര ഏവ തു। ദേവാസുരം ച സംഗ്രാമം സോഽപശ്യദുദയേ ഗിരൌ
അമാവാസ്യ ആരംഭിച്ചപ്പോൾ, കഠിനമായ ഒരു സമയത്ത്, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും പർവ്വതത്തിൽ പുലരിയിൽ യുദ്ധം ചെയ്യുന്നതും അവൻ കണ്ടു.
ലോഹിതൈശ്ച ഘനൈര്യുക്താം പൂര്വാം സംധ്യാം ശതക്രതുഃ। അപശ്യല്ലോഹിതോദം ച മഘവാന്വരുണാലയമ്
ഇന്ദ്രൻ കിഴക്കേ സന്ധ്യ ചുവപ്പു മേഘങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും, ചുവപ്പു വെള്ളമുള്ള സമുദ്രം, അതായത് വരുണന്റെ വാസസ്ഥലവും കണ്ടു.
ഭൃഗുഭിശ്ചാങ്ഗിരോഭ്യശ്ച ഹുതം മന്ത്രൈഃ പൃഥഗ്വിധൈഃ। ഹവ്യം ഗൃഹീത്വാ വഹ്നിം ച പ്രവിശന്തം ദിവാകരമ്
ഭൃഗുക്കളും അങ്കിരസ്സുമാരും വിവിധ മന്ത്രങ്ങളാൽ ഹോമം നടത്തുകയും, ആ ഹോമം സ്വീകരിച്ച അഗ്നി സൂര്യനിൽ പ്രവേശിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതും അവൻ കണ്ടു.
പര്വ ചൈവ ചതുര്വിംശം തദാ സൂര്യമുപസ്ഥിതമ്। തഥാ സൂര്യം വഹ്നിഗതം സോമം സൂര്യഗതം ച തമ്
അന്ന് ഇരുപത്തിനാലാം തിഥിയിൽ സൂര്യൻ പ്രത്യക്ഷമായി; അങ്ങനെ അഗ്നിയും സോമനും സൂര്യനിൽ പ്രവേശിച്ചു.
സമാലോക്യൈകതാമേവ ശശിനോ ഭാസ്കരസ്യ ച। സമവായം തു തം രൌദ്രം ദൃഷ്ട്വാ ശക്രോഽന്വചിന്തയത്
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഒന്നായി ചേർന്നതും, ആ ഭയങ്കരമായ സംഗമം കണ്ടതും ഇന്ദ്രൻ ആലോചിച്ചു.
സൂര്യാചന്ദ്രമസോര്ഘോരം ദൃശ്യതേ പരിവേഷണമ്। ഏതസ്മിന്നേവ രാത്ര്യന്തേ മഹദ്യുദ്ധം തു ശംസതി
സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ചുറ്റും ഭയങ്കരമായ ഒരു വലയം കാണപ്പെടുന്നു; ഈ രാത്രിയുടെ അവസാനം വലിയൊരു യുദ്ധം സംഭവിക്കുമെന്ന് ഇത് സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
സരിത്സിന്ധുരപീയം തു പ്രത്യസൃഗ്വാഹിനീ ഭൃശമ്। ശൃഗാലിനയഗ്നിവക്രാ ച പ്രത്യാദിത്യം വിരാവിണീ
സിന്ധു നദി ശക്തിയായി തിരിച്ചു ഒഴുകി; അഗ്നിപോലെയുള്ള വായുള്ള നരി സൂര്യനെ നോക്കി ഉച്ചത്തിൽ കുരച്ചു.