ദുര്ജ്ഞേയഃ ശാശ്വതോ ധര്മഃ ശൂദ്രയോനൌ ഹി വര്തതാ। ന ത്വാം ശൂദ്രമഹം മന്യേ ഭവിതവ്യം ഹി കാരണമ്
ശാശ്വതമായ ധർമ്മം മനസ്സിലാക്കാൻ വളരെ കഠിനമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ശൂദ്രജന്മം പ്രാപിച്ചവർക്കു. എന്നിരുന്നാലും, നിന്നെ ഞാൻ ശൂദ്രനായി കരുതുന്നില്ല; അതെല്ലാം വിധിയുടെ കാരണമാണ്.
യേന കര്മവിശേഷേണ പ്രാപ്തേയം ശൂദ്രതാ ത്വയാ। ഏതാമിച്ഛാമി വിജ്ഞാതും തത്ത്വേന തവ ശൂദ്രതാമ്। കാമയാനസ് മേ ശംസ സര്വം ത്വം പ്രയതാത്മവാന്
ഏത് പ്രത്യേക കര്മ്മം കൊണ്ടാണ് നീ ശൂദ്രജന്മം പ്രാപിച്ചത് എന്ന് ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്നവനേ, ദയവായി സത്യസന്ധമായി എല്ലാം എനിക്ക് പറയൂ.
അനതിക്രമണീയാ വൈ ബ്രാഹ്മണാ മേ ദ്വിജോത്തമ। ശൃണു സര്വമിദം വൃത്തം പൂര്വദേഹേ മമാനഘ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണരെ ഞാൻ ഒരിക്കലും അവഗണിക്കില്ല. പാപമില്ലാത്തവനേ, എന്റെ മുൻജന്മത്തിൽ സംഭവിച്ച എല്ലാം നീ കേൾക്കൂ.
അഹം ഹി ബ്രാഹ്മണഃ പൂര്വമാസം ദ്വിജവരാത്മജഃ। വേദാധ്യായീ സുകുശലോ വേദാങ്ഗാനാം ച പാരഗഃ। ആത്മദോഷകൃതൈര്ബ്രഹ്മന്നവസ്ഥാമാപ്തവാനിമാമ്
എന്റെ മുൻജന്മത്തിൽ ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനും, ഉത്തമദ്വിജന്റെ മകനുമായിരുന്നു. ഞാൻ വേദങ്ങൾ പഠിച്ചും അതിൽ നന്നായി പ്രാവീണ്യം നേടിയുമിരുന്നു. എന്നാൽ എന്റെ തെറ്റുകൾ കൊണ്ടാണ് ഈ നിലയിലേക്ക് ഞാൻ എത്തിയത്.
കശ്ചിദ്രാജാ മമ സഖാ ധനുര്വേദപരായണഃ। സംസര്ഗാദ്ധനുഷി ശ്രേഷ്ഠസ്തതോഽഹമഭവം ദ്വിജ
എനിക്ക് ഒരു രാജാവായിരുന്നു സുഹൃത്ത്. അവൻ ധനുര്വേദത്തിൽ അത്യന്തം പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായിരുന്നു. അവനോടൊപ്പം ഇടപഴകിയതുകൊണ്ട് ഞാൻ ധനുര്വിദ്യയിലും പ്രാവീണ്യം നേടി.
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു മൃഗയാം നിര്ഗതോ നൃപഃ। സഹിതോ യോധമുഖ്യൈശ് മന്ത്രിഭിശ്ച സുസംവൃതഃ। തതോഽഭ്യഹന്മൃഗാംസ്തത്ര സുബഹൂനാശ്രമം പ്രതി
അപ്പോഴാണ് രാജാവ് പ്രധാന യോദ്ധാക്കളെയും മന്ത്രിമാരെയും കൂട്ടി വേട്ടയാടാൻ പുറപ്പെട്ടത്. അശ്രമത്തിനടുത്ത് എത്തിയപ്പോൾ അവൻ അവിടെ അനേകം മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
അഥ ക്ഷിപ്തഃ ശരോ ഘോരോ മയാപി ദ്വിജസത്തമ। താഡിതശ്ച ഋഷിസ്തന ശരേണാനതപര്വണാ
അപ്പോൾ ഞാൻ ഒരു ഭയങ്കരമായ അമ്പ് എറിയുകയും, അതു മൂലം ഒരു മഹർഷി അമ്പ് തൊട്ട് പരിക്കേറ്റ് വീഴുകയും ചെയ്തു.
ഭൂമൌ നിപതിതോ ബ്രഹ്മന്നുവാച പ്രതിനാദയന്। നാപരാധ്യാമ്യഹം കിംചിത്കേന പാപമിദം കൃതമ്
ഭൂമിയിൽ വീണ മഹർഷി ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു: 'ഞാൻ ഒരു പാപവും ചെയ്തിട്ടില്ല; ആരാണ് ഈ പാപം ചെയ്തത്?' എന്നു ചോദിച്ചു.
മന്വാനസ്തം മൃഗം ചാഹം സംപ്രാപ്തഃ സഹസാ മുനിമ്। അപശ്യം തമൃഷിം വിദ്ധം ശരേണാനതപര്വണാ। തമുഗ്രതപസം വിപ്രം നിഷ്ടനന്തം മഹീതലേ
ആ മൃഗമാണെന്നു കരുതി ഞാൻ അശ്രമത്തിലേക്ക് ഓടിപ്പോയി. അപ്പോൾ അമ്പ് തൊട്ട് പരിക്കേറ്റ, ഭയങ്കരമായ തപസ്സുള്ള ബ്രാഹ്മണനെ നിലത്ത് വേദനിച്ചു കിടക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു.
അകാര്യകരണാച്ചാപി ഭൃശം മേ വ്യഥിതം മനഃ। അജാനതാ കൃതമിദം മയേത്യഹമഥാബ്രുവമ്
ഇങ്ങനെ തെറ്റായ പ്രവൃത്തിയുണ്ടായതുകൊണ്ട് എന്റെ മനസ്സ് വളരെ വേദനിച്ചു. 'ഇത് ഞാൻ അറിയാതെ ചെയ്തതാണു' എന്നാണു ഞാൻ പറഞ്ഞു.
ക്ഷന്തുമര്ഹസി മേ സര്വമിതി ചോക്തോ മയാ മുനിഃ
എല്ലാം ക്ഷമിക്കണമെന്ന് ഞാൻ മഹർഷിയോട് അപേക്ഷിച്ചു.
തതഃ പ്രത്യബ്രവീദ്വാക്യമൃഷിര്മാം ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ। വ്യാധസ്ത്വം ഭവിതാ ക്രൂര ശൂദ്രയോനാവിതി ദ്വിജ
അപ്പോൾ കോപത്തോടെ മഹർഷി എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ക്രൂരനായ ഒരു വ്യാധനായി, ശൂദ്രകുലത്തിൽ ജനിക്കും'.
ഏവം ശപ്തോഽഹമൃഷിണാ തദാ ദ്വിജബരോത്തമ। അഹം പ്രാസാദയമൃഷിം ഗിരാ വാക്യവിശാരദമ്
അങ്ങനെ ആ മഹർഷി എന്നെ ശപിച്ചപ്പോൾ, വാക്കിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ആ മഹർഷിയെ ഞാൻ ശാന്തിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
അജാനതാ മയാഽകാര്യമിദമദ്യ കൃതം മുനേ। ക്ഷന്തുമര്ഹസി തത്സര്വം പ്രസീദ ഭഗവന്നിതി
'മഹർഷേ, ഞാൻ അറിയാതെ ഇന്നാണ് ഈ തെറ്റ് ചെയ്തതെന്ന് ദയവായി ക്ഷമിക്കണം' എന്നു ഞാൻ പറഞ്ഞു.
നാന്യഥാ ഭവിതാ ശാപ ഏവമേതദസംശയമ്। ആനൃശംസ്യാത്ത്വംഹകിംചിത്കര്താഽനുഗ്രഹമദ്യ തേ
'ഈ ശാപം മാറ്റാൻ കഴിയില്ല; അതു തീർച്ചയായും സംഭവിക്കും. എന്നിരുന്നാലും, കരുണകൊണ്ട് ഞാൻ നിനക്കൊരു അനുഗ്രഹം നൽകാം' എന്ന് മഹർഷി പറഞ്ഞു.
ശൂദ്രയോന്യാം വര്തമാനോ ധര്മജ്ഞോ ഹി ഭവിഷ്യസി। മാതാപിത്രോശ് ശുശ്രൂഷാം കരിഷ്യസി ന സംശയഃ
'നീ ശൂദ്രകുലത്തിൽ ജനിച്ചാലും, നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവനാകും. അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ഭക്തിയോടെ സേവിക്കും; അതിൽ സംശയമില്ല'.
തയോഃ ശുശ്രൂഷയാ സിദ്ധിം മഹതീം സമവാപ്സ്യസി। ജാതിസ്മരശ് ഭവിതാ സ്വര്ഗം ചൈവ ഗമിഷ്യസി
'അവരെ സേവിച്ചതിനാൽ നീ വലിയ സിദ്ധി നേടും; മുൻജന്മങ്ങൾ ഓർക്കാൻ കഴിയും; സ്വർഗ്ഗത്തിലും എത്തും'.
ഭൂത്വാച ധാര്മികോ വ്യാധഃ പിത്രോഃ ശുശ്രൂഷണേ രതഃ। ശാപക്ഷയേ തു നിര്വൃത്തേ ഭവിതാഽസി പുനര്ദ്വിജഃ
'നീ ധാർമ്മികനായ വ്യാധനായി, മാതാപിതാക്കളെ സേവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ശാപം തീർന്നാൽ വീണ്ടും ദ്വിജനായി ജനിക്കും'.
ഏവം ശപ്തഃ പുരാ തേന ഋഷിണാഽസ്മ്യുഗ്രതേജസാ। പ്രസാദശ്ച കൃതസ്തേന മമൈവ ദ്വിപദാംവര
അങ്ങനെ അതി ശക്തിയുള്ള ആ മഹർഷി എന്നെ ശപിക്കുകയും, പിന്നീട് അനുഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു, ദ്വിപദ്ജാതികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ശരം ചോദ്ധൃതവാനസ്മി തസ്യ വൈ ദ്വിജസത്തമ। ആശ്രമം ച മയാ നീതോ ന ച പ്രാണൈര്വ്യയുജ്യത
അവനിൽ നിന്നുള്ള അമ്പ് ഞാൻ എടുത്തു, മഹർഷിയെ അശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; എന്നാൽ അവൻ ജീവൻ വിട്ടില്ല.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം യഥാ മമ പുരാഽഭവത്। അഭിതശ്ചാപി ഗന്തവ്യോ മയാ സ്വര്ഗോ ദ്വിജോത്തമ
എനിക്ക് നേരിട്ടുണ്ടായതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇനി, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഞാൻ സ്വർഗത്തിലേക്കു പോകേണ്ടിയിരിക്കുന്നു.
ഏവമേതാനി പുരുഷാ ദുഃഖാനി ച സുഖാനി ച। ആപ്നുവന്തി മഹാബുദ്ധേ നോത്കണ്ഠാം കര്തുമര്ഹസി
ഇങ്ങനെ, മഹാമനസ്സുള്ളവനേ, മനുഷ്യർക്ക് ദു:ഖവും സന്തോഷവും അനുഭവപ്പെടാറുണ്ട്. നീ വിഷാദത്തിൽ ആകേണ്ടതില്ല.
ദുഷ്കരം ഹി കൃതംകര്മ ജാനതാ ജാതിമാത്മനഃ। [ലോകവൃത്താന്തതത്ത്വജ്ഞ നിത്യം ധര്മപരായണ ।।]
നിന്റെ ജന്മം അറിയുകയും, ലോകത്തിലെ സംഭവങ്ങളുടെ സത്യം മനസ്സിലാക്കുകയും, എല്ലായ്പ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്തവനായി നീ വളരെ ദുഷ്കരമായ ഒരു കാര്യം ചെയ്തിരിക്കുന്നു.
കര്മദോഷാച്ച വൈ വിദ്വന്നാത്മജാതികൃതേന വൈ। കംചിത്കാലം മൃഷ്യതാം വൈ തതോസി ഭവിതാ ദ്വിജഃ
പണ്ഡിതനേ, നിന്റെ പ്രവൃത്തികളിൽ ഉണ്ടായ തെറ്റുകൾ കൊണ്ടാണ്, ജന്മം കൊണ്ടല്ല, കുറേ കാലം നീ സഹിക്കേണ്ടി വരുന്നത്. അതിന് ശേഷം നീ ബ്രാഹ്മണനാകും.
സാംപ്രതം ച മതോ മേഽസി ബ്രാഹ്മണോ നാത്ര സംശയഃ
ഇപ്പോൾ നീ ബ്രാഹ്മണനാണെന്ന് ഞാൻ ഉറപ്പായി വിശ്വസിക്കുന്നു. ഇതിൽ യാതൊരു സംശയവും ഇല്ല.
ബ്രാഹ്മണഃ പതനീയേഷു വര്തമാനോ വികര്മസു। ദാമ്ഭിക്വോ ദുഷ്കൃതപ്രായഃ ശൂദ്രേണ സദൃശോ ഭവേത്
ബ്രാഹ്മണൻ പാപകരമായ പ്രവൃത്തികളിൽ ഏർപ്പെടുകയും, കപടതയും ദുഷ്കൃത്യങ്ങളും ചെയ്യുകയും ചെയ്താൽ, അവൻ ശൂദ്രനുപോലെയാകും.
യസ്തു ശൂദ്രോ ദമേ സത്യേ ധര്മേ ച സതതോത്ഥിതഃ। തം ബ്രാഹ്മണമഹം മന്യേ വൃത്തേന ഹി ഭവേദ്ദ്വിജഃ
പക്ഷേ, ശൂദ്രൻ എപ്പോഴും ആത്മനിയന്ത്രണത്തിലും സത്യത്തിലും ധർമ്മത്തിലും നിലകൊള്ളുന്നവനാണെങ്കിൽ, അവനെ ഞാൻ ബ്രാഹ്മണനായി കരുതുന്നു. കാരണം, നടപ്പാണ് മനുഷ്യനെ ദ്വിജനാക്കുന്നത്.
കര്മദോഷേണ വിഷമാം ഗതിമാപ്തോസി ദാരുണാമ്। ക്ഷീണദോഷമഹം മന്യേ ചാഭിതസ്ത്വാം നരോത്തമ
നിന്റെ പ്രവൃത്തികളിലെ തെറ്റുകൾ കൊണ്ടാണ് നീ കഠിനമായ ദു:ഖാവസ്ഥയിൽ എത്തിയത്. എന്നാൽ, മഹാനുഭവനേ, ഇപ്പോൾ നീ ആ പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചിതനാണെന്ന് ഞാൻ കരുതുന്നു.
കര്തുമര്ഹസി നോത്കണ്ഠാം ത്വദ്വിധാ ഹ്യവിഷാദിനഃ। ലോകവൃത്താന്തതത്വജ്ഞാ നിത്യം ധര്മപരായണാഃ
നിനക്കു വിഷാദം വേണ്ട. ലോകത്തിലെ സത്യം മനസ്സിലാക്കുകയും, എല്ലായ്പ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുകയും ചെയ്യുന്നവരെപ്പോലെയുള്ളവർക്ക് വിഷാദം വരില്ല.
പ്രജ്ഞയാ മാനസം ദുഃഖം ഹന്യാച്ഛാരീരമൌഷധൈഃ। ഏതദ്വിജ്ഞാനസാമര്ഥ്യം ന ബാലൈ സമതാമിയാത്
ബുദ്ധിയാൽ മനസ്സിലെ ദു:ഖം മാറ്റണം, ഔഷധംകൊണ്ട് ശരീരവേദന മാറ്റണം. ഇങ്ങനെയാണ് ജ്ഞാനത്തിന്റെ ശക്തി; അതിനെ അജ്ഞാനികൾക്ക് തുല്യമാകാൻ കഴിയില്ല.