സര്വമേതദപാര്ഥം തേ ക്ഷിപ്രം തൌ സംപ്രസാദയ। `തൌ പ്രസാദ്യ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠ യച്ഛ്രേയസ്തദവാപ്സ്യസി
ഇതെല്ലാം നിനക്കു ഫലപ്രദമല്ല; ഉടൻ അവരെ സന്തോഷിപ്പിക്കൂ. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, അവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചാൽ നീയുള്ള ഏറ്റവും ഉത്തമമായതിനെ നേടും.
ശ്രദ്ദധസ്വ മമ ബ്രഹ്മന്നാന്യഥാ കര്തുമര്ഹസി। യമ്യതാമദ്യവിപ്രര്ഷേ ശ്രേയസ്തേ കഥയാമ്യഹമ്
എന്റെ വാക്കുകൾ വിശ്വസിക്കൂ, ബ്രാഹ്മണനേ; ഇതിന് വിരുദ്ധമായി നീ ചെയ്യരുത്. മഹർഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, നിന്റെ ഉത്തമമാർഗ്ഗം ഞാൻ ഇന്ന് പറയുന്നു.
യദേതദുക്തം ഭവതാ സര്വം സത്യമസംശയമ്। പ്രീതോസ്മി തവ ഭദ്രം തേ ധര്മാചാരഗുണാന്വിത
നീ പറഞ്ഞതെല്ലാം സത്യമാണ്, സംശയമില്ല. നീയുള്ള സദാചാരഗുണങ്ങൾ കൊണ്ടു ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്; നിനക്കു നല്ലതുണ്ടാകട്ടെ.
ദൈവതപ്രതിമോ ഹി ത്വം യസ്ത്വം ധര്മമനുവ്രതഃ। പുരാണം ശാശ്വതം ദിവ്യം ദുഷ്പ്രാപമകൃതാത്മഭിഃ
നീ ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരനായി നിലകൊള്ളുന്നതുകൊണ്ട് ദൈവത്തിനെപ്പോലെയാണ്. പുരാതനവും ശാശ്വതവും ദൈവികവും, ആത്മസംയമനം ഇല്ലാത്തവർക്ക് പ്രാപിക്കാനാവാത്തതുമാണ് ഇത്.
മാതാപിത്രോഃ സകാശം ഹി ഗത്വാത്വം ദ്വിജസത്തമ। അതന്ദ്രിതഃ കുരു ക്ഷിപ്രംമാതാപിത്രോര്ഹി പൂജനമ്। അതഃ പരമഹം ധര്മം നാന്യം പശ്യാമി കംചന
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനേ, നീ അമ്മയുടെയും അച്ഛനുടെയും അടുക്കൽ പോയി, വൈകാതെ ഉത്സാഹത്തോടെ അവരെ ആദരിക്കൂ. ഇതിന് പുറമെ ഞാൻ മറ്റൊരു ധർമ്മവും കാണുന്നില്ല.
ഇഹാഹമാഗതോ ദിഷ്ട്യാ ദിഷ്ട്യാ മേ സംഗതം ത്വയാ। ഈദൃശാ ദുര്ലഭാ ലോകേ നരാ ധര്മപ്രദര്ശകാഃ
ഭാഗ്യവശാൽ ഞാൻ ഇവിടെ എത്തിയതും, നിനക്കൊപ്പം കൂടിയതും നടന്നു. ഈ ലോകത്ത് ധർമ്മപാതം കാണിക്കുന്നവരായ മനുഷ്യർ അത്യന്തം അപൂർവരാണ്.
ഏകോനരസഹസ്രേഷു ധര്മവാനവിദ്യതേ ന വാ। പ്രീതോസ്മി തവസത്യേന ഭദ്രം തേ പുരുഷര്ഷഭ
ആയിരം പേരിൽ ഒരാൾക്ക് പോലും ധർമ്മം ഉണ്ടാവാം, ഇല്ലായിരിക്കാം. നിന്റെ സത്യനിഷ്ഠയിൽ ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്; നിനക്കു നല്ലതുണ്ടാകട്ടെ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനേ.
പതമാനോഽദ്യനരകേ ഭവതാഽസ്മി സമുദ്ധൃതഃ। ഭവിതവ്യമഥൈവം ച യദ്ദൃഷ്ടോസി മയാഽനഘ
ഇന്ന് ഞാൻ നരകത്തിൽ വീഴുമ്പോൾ, നീ എന്നെ ഉയർത്തി രക്ഷിച്ചു. പാപമില്ലാത്തവനേ, നിന്നെ ഞാൻ കാണേണ്ടതായിരുന്നു വിധിയായിരുന്നു.
രാജാ യയാതിര്ദൌഹിത്രൈഃ പതിതസ്താരിതോ യഥാ। സദ്ഭിഃ പുരുഷശാര്ദൂല തഥാഽഹം ഭവതാ ത്വിഹ
രാജാവ് യയാതിയെ അവന്റെ മക്കളുടെ മക്കൾ രക്ഷിച്ചതുപോലെ, പുരുഷശ്രേഷ്ഠനേ, നീയും എന്നെ ഇവിടെ രക്ഷിച്ചു.
മാതാപിതൃഭ്യാം ശുശ്രൂഷാം കരിഷ്യേ വചനാത്തവ। നാകൃതാത്മാ വേദയതി ധര്മാധര്മവിനിശ്ചയമ്
നിന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം ഞാൻ അമ്മയെയും അച്ഛനെയും സേവിക്കും. ആത്മസംയമനം ഇല്ലാത്തവന് ധർമ്മവും അധർമ്മവും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല.
ദുര്ജ്ഞേയഃ ശാശ്വതോ ധര്മഃ ശൂദ്രയോനൌ ഹി വര്തതാ। ന ത്വാം ശൂദ്രമഹം മന്യേ ഭവിതവ്യം ഹി കാരണമ്
ശാശ്വതമായ ധർമ്മം മനസ്സിലാക്കാൻ വളരെ കഠിനമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് ശൂദ്രജന്മം പ്രാപിച്ചവർക്കു. എന്നിരുന്നാലും, നിന്നെ ഞാൻ ശൂദ്രനായി കരുതുന്നില്ല; അതെല്ലാം വിധിയുടെ കാരണമാണ്.
യേന കര്മവിശേഷേണ പ്രാപ്തേയം ശൂദ്രതാ ത്വയാ। ഏതാമിച്ഛാമി വിജ്ഞാതും തത്ത്വേന തവ ശൂദ്രതാമ്। കാമയാനസ് മേ ശംസ സര്വം ത്വം പ്രയതാത്മവാന്
ഏത് പ്രത്യേക കര്മ്മം കൊണ്ടാണ് നീ ശൂദ്രജന്മം പ്രാപിച്ചത് എന്ന് ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ആത്മസംയമനം പുലർത്തുന്നവനേ, ദയവായി സത്യസന്ധമായി എല്ലാം എനിക്ക് പറയൂ.
അനതിക്രമണീയാ വൈ ബ്രാഹ്മണാ മേ ദ്വിജോത്തമ। ശൃണു സര്വമിദം വൃത്തം പൂര്വദേഹേ മമാനഘ
ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രാഹ്മണരെ ഞാൻ ഒരിക്കലും അവഗണിക്കില്ല. പാപമില്ലാത്തവനേ, എന്റെ മുൻജന്മത്തിൽ സംഭവിച്ച എല്ലാം നീ കേൾക്കൂ.
അഹം ഹി ബ്രാഹ്മണഃ പൂര്വമാസം ദ്വിജവരാത്മജഃ। വേദാധ്യായീ സുകുശലോ വേദാങ്ഗാനാം ച പാരഗഃ। ആത്മദോഷകൃതൈര്ബ്രഹ്മന്നവസ്ഥാമാപ്തവാനിമാമ്
എന്റെ മുൻജന്മത്തിൽ ഞാൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനും, ഉത്തമദ്വിജന്റെ മകനുമായിരുന്നു. ഞാൻ വേദങ്ങൾ പഠിച്ചും അതിൽ നന്നായി പ്രാവീണ്യം നേടിയുമിരുന്നു. എന്നാൽ എന്റെ തെറ്റുകൾ കൊണ്ടാണ് ഈ നിലയിലേക്ക് ഞാൻ എത്തിയത്.
കശ്ചിദ്രാജാ മമ സഖാ ധനുര്വേദപരായണഃ। സംസര്ഗാദ്ധനുഷി ശ്രേഷ്ഠസ്തതോഽഹമഭവം ദ്വിജ
എനിക്ക് ഒരു രാജാവായിരുന്നു സുഹൃത്ത്. അവൻ ധനുര്വേദത്തിൽ അത്യന്തം പ്രാവീണ്യമുള്ളവനായിരുന്നു. അവനോടൊപ്പം ഇടപഴകിയതുകൊണ്ട് ഞാൻ ധനുര്വിദ്യയിലും പ്രാവീണ്യം നേടി.
ഏതസ്മിന്നേവ കാലേ തു മൃഗയാം നിര്ഗതോ നൃപഃ। സഹിതോ യോധമുഖ്യൈശ് മന്ത്രിഭിശ്ച സുസംവൃതഃ। തതോഽഭ്യഹന്മൃഗാംസ്തത്ര സുബഹൂനാശ്രമം പ്രതി
അപ്പോഴാണ് രാജാവ് പ്രധാന യോദ്ധാക്കളെയും മന്ത്രിമാരെയും കൂട്ടി വേട്ടയാടാൻ പുറപ്പെട്ടത്. അശ്രമത്തിനടുത്ത് എത്തിയപ്പോൾ അവൻ അവിടെ അനേകം മൃഗങ്ങളെ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു.
അഥ ക്ഷിപ്തഃ ശരോ ഘോരോ മയാപി ദ്വിജസത്തമ। താഡിതശ്ച ഋഷിസ്തന ശരേണാനതപര്വണാ
അപ്പോൾ ഞാൻ ഒരു ഭയങ്കരമായ അമ്പ് എറിയുകയും, അതു മൂലം ഒരു മഹർഷി അമ്പ് തൊട്ട് പരിക്കേറ്റ് വീഴുകയും ചെയ്തു.
ഭൂമൌ നിപതിതോ ബ്രഹ്മന്നുവാച പ്രതിനാദയന്। നാപരാധ്യാമ്യഹം കിംചിത്കേന പാപമിദം കൃതമ്
ഭൂമിയിൽ വീണ മഹർഷി ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചു: 'ഞാൻ ഒരു പാപവും ചെയ്തിട്ടില്ല; ആരാണ് ഈ പാപം ചെയ്തത്?' എന്നു ചോദിച്ചു.
മന്വാനസ്തം മൃഗം ചാഹം സംപ്രാപ്തഃ സഹസാ മുനിമ്। അപശ്യം തമൃഷിം വിദ്ധം ശരേണാനതപര്വണാ। തമുഗ്രതപസം വിപ്രം നിഷ്ടനന്തം മഹീതലേ
ആ മൃഗമാണെന്നു കരുതി ഞാൻ അശ്രമത്തിലേക്ക് ഓടിപ്പോയി. അപ്പോൾ അമ്പ് തൊട്ട് പരിക്കേറ്റ, ഭയങ്കരമായ തപസ്സുള്ള ബ്രാഹ്മണനെ നിലത്ത് വേദനിച്ചു കിടക്കുന്നത് ഞാൻ കണ്ടു.
അകാര്യകരണാച്ചാപി ഭൃശം മേ വ്യഥിതം മനഃ। അജാനതാ കൃതമിദം മയേത്യഹമഥാബ്രുവമ്
ഇങ്ങനെ തെറ്റായ പ്രവൃത്തിയുണ്ടായതുകൊണ്ട് എന്റെ മനസ്സ് വളരെ വേദനിച്ചു. 'ഇത് ഞാൻ അറിയാതെ ചെയ്തതാണു' എന്നാണു ഞാൻ പറഞ്ഞു.
ക്ഷന്തുമര്ഹസി മേ സര്വമിതി ചോക്തോ മയാ മുനിഃ
എല്ലാം ക്ഷമിക്കണമെന്ന് ഞാൻ മഹർഷിയോട് അപേക്ഷിച്ചു.
തതഃ പ്രത്യബ്രവീദ്വാക്യമൃഷിര്മാം ക്രോധമൂര്ച്ഛിതഃ। വ്യാധസ്ത്വം ഭവിതാ ക്രൂര ശൂദ്രയോനാവിതി ദ്വിജ
അപ്പോൾ കോപത്തോടെ മഹർഷി എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'നീ ക്രൂരനായ ഒരു വ്യാധനായി, ശൂദ്രകുലത്തിൽ ജനിക്കും'.
ഏവം ശപ്തോഽഹമൃഷിണാ തദാ ദ്വിജബരോത്തമ। അഹം പ്രാസാദയമൃഷിം ഗിരാ വാക്യവിശാരദമ്
അങ്ങനെ ആ മഹർഷി എന്നെ ശപിച്ചപ്പോൾ, വാക്കിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ആ മഹർഷിയെ ഞാൻ ശാന്തിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
അജാനതാ മയാഽകാര്യമിദമദ്യ കൃതം മുനേ। ക്ഷന്തുമര്ഹസി തത്സര്വം പ്രസീദ ഭഗവന്നിതി
'മഹർഷേ, ഞാൻ അറിയാതെ ഇന്നാണ് ഈ തെറ്റ് ചെയ്തതെന്ന് ദയവായി ക്ഷമിക്കണം' എന്നു ഞാൻ പറഞ്ഞു.
നാന്യഥാ ഭവിതാ ശാപ ഏവമേതദസംശയമ്। ആനൃശംസ്യാത്ത്വംഹകിംചിത്കര്താഽനുഗ്രഹമദ്യ തേ
'ഈ ശാപം മാറ്റാൻ കഴിയില്ല; അതു തീർച്ചയായും സംഭവിക്കും. എന്നിരുന്നാലും, കരുണകൊണ്ട് ഞാൻ നിനക്കൊരു അനുഗ്രഹം നൽകാം' എന്ന് മഹർഷി പറഞ്ഞു.
ശൂദ്രയോന്യാം വര്തമാനോ ധര്മജ്ഞോ ഹി ഭവിഷ്യസി। മാതാപിത്രോശ് ശുശ്രൂഷാം കരിഷ്യസി ന സംശയഃ
'നീ ശൂദ്രകുലത്തിൽ ജനിച്ചാലും, നീ ധർമ്മം അറിയുന്നവനാകും. അമ്മയെയും അച്ഛനെയും ഭക്തിയോടെ സേവിക്കും; അതിൽ സംശയമില്ല'.
തയോഃ ശുശ്രൂഷയാ സിദ്ധിം മഹതീം സമവാപ്സ്യസി। ജാതിസ്മരശ് ഭവിതാ സ്വര്ഗം ചൈവ ഗമിഷ്യസി
'അവരെ സേവിച്ചതിനാൽ നീ വലിയ സിദ്ധി നേടും; മുൻജന്മങ്ങൾ ഓർക്കാൻ കഴിയും; സ്വർഗ്ഗത്തിലും എത്തും'.
ഭൂത്വാച ധാര്മികോ വ്യാധഃ പിത്രോഃ ശുശ്രൂഷണേ രതഃ। ശാപക്ഷയേ തു നിര്വൃത്തേ ഭവിതാഽസി പുനര്ദ്വിജഃ
'നീ ധാർമ്മികനായ വ്യാധനായി, മാതാപിതാക്കളെ സേവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ശാപം തീർന്നാൽ വീണ്ടും ദ്വിജനായി ജനിക്കും'.
ഏവം ശപ്തഃ പുരാ തേന ഋഷിണാഽസ്മ്യുഗ്രതേജസാ। പ്രസാദശ്ച കൃതസ്തേന മമൈവ ദ്വിപദാംവര
അങ്ങനെ അതി ശക്തിയുള്ള ആ മഹർഷി എന്നെ ശപിക്കുകയും, പിന്നീട് അനുഗ്രഹിക്കുകയും ചെയ്തു, ദ്വിപദ്ജാതികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ.
ശരം ചോദ്ധൃതവാനസ്മി തസ്യ വൈ ദ്വിജസത്തമ। ആശ്രമം ച മയാ നീതോ ന ച പ്രാണൈര്വ്യയുജ്യത
അവനിൽ നിന്നുള്ള അമ്പ് ഞാൻ എടുത്തു, മഹർഷിയെ അശ്രമത്തിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി; എന്നാൽ അവൻ ജീവൻ വിട്ടില്ല.