സംയതാശ്ചാപി ദക്ഷാശ്ച മതിമന്തശ്ച മാനവാഃ। ദൃശ്യന്തേ നിഷ്ഫലാഃ സന്തഃ പ്രഹീണാഃ സര്വകര്മഭിഃ
നിയന്ത്രിതരും, പ്രാവീണ്യവും ബുദ്ധിയും ഉള്ളവരും, പലപ്പോഴും ഫലമില്ലാതെ, എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും പരാജയപ്പെട്ടവരായി കാണപ്പെടുന്നു.
ഭൂതാനാമപരഃ കശ്ചിദ്ധിംസായാം സതതോത്ഥിതഃ। വഞ്ചനായാം ച ലോകസ്യ സ സുഖേനൈവ യുജ്യതേ
സദാ മറ്റുള്ളവരെ ദുഃഖിപ്പിക്കാനും ലോകത്തെ വഞ്ചിക്കാനും ശ്രമിക്കുന്നവരിൽ ചിലർ എളുപ്പത്തിൽ സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു.
അചേഷ്ടമപി ചാസീനം ശ്രീഃ കംചിദുപതിഷ്ഠതി। കശ്ചിത്കര്മാണി കുര്വന്ഹി ന പ്രാപ്യമധിഗച്ഛതി
ചിലർക്കു ഒന്നും ചെയ്യാതിരുന്നാലും ഐശ്വര്യം സ്വയം എത്തുന്നു; മറ്റൊരാൾ പ്രവർത്തിച്ചാലും, അവനു ലഭിക്കേണ്ടതല്ലാത്തത് കിട്ടാറില്ല.
ദേവാനിഷ്ട്വാ തപസ്തപ്ത്വാ കൃപണൈഃ പുത്രഗൃധ്നുഭിഃ। ദശമാസധൃതാ ഗര്ഭാ ജായന്തേ കുലപാംസനാഃ
ദേവതകളെ ആരാധിച്ചും തപസ്സു ചെയ്തും, മക്കളെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദരിദ്രർ, പത്ത് മാസം ഗർഭം ധരിച്ചു, കുടുംബത്തിന് അപമാനമായ മക്കളെ പ്രസവിക്കുന്നു.
അപരേ ധനധാന്യൈശ്ച ഭോഗൈശ്ച പിതൃസംചിതൈഃ। വിപുലൈരഭിജായന്തേ ലബ്ധാസ്തൈരേവ മങ്ഗലൈഃ
മറ്റുചിലര് പിതാക്കന്മാര് സമ്പാദിച്ച ധനം, ധാന്യം, സൗഖ്യങ്ങള് എന്നിവയില് ജനിച്ച്, അവര്ക്ക് ആ ഭാഗ്യങ്ങള് ലഭിക്കുന്നു.
ന ദേഹജാ മനുഷ്യാണാം വ്യാധയോ ദ്വിജസത്തമ'। കര്മജാ ഹി മനുഷ്യാണാം രോഗാ നാസ്ത്യത്ര സംശയഃ
മനുഷ്യര്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങള് ശരീരത്തില് നിന്നല്ല, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ. മനുഷ്യരുടെ രോഗങ്ങള് കര്മ്മഫലമാണ്—ഇതില് സംശയമില്ല.
ആധിഭിശ്ചൈവ ബാധ്യന്തേ വ്യാലൈഃ ക്ഷുദ്രമൃഗാ ഇവ। വ്യാധയോ വിനിവാര്യന്തേ മൃഗാ വ്യാധൈരിവ ദ്വിജ
ചെറിയ മൃഗങ്ങള് കാട്ടുമൃഗങ്ങളില് നിന്ന് ബുദ്ധിമുട്ടുന്നത് പോലെ, മനുഷ്യരും മനസ്സിലെ ദുഃഖങ്ങളില് നിന്ന് ബുദ്ധിമുട്ടുന്നു; രോഗങ്ങള് വേട്ടക്കാരന്മാര് മൃഗങ്ങളെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ അകറ്റപ്പെടുന്നു, ദ്വിജന്.
യേഷാമസ്തി ച ഭോക്തവ്യം ഗ്രഹണീരോഗപീഡിതാഃ। ന ശക്നുവന്തി തേ ഭോക്തും ചേഷ്ടിതം പൂര്വകര്മയാ
ഭക്ഷണം ഉണ്ടെങ്കിലും, ചിലര്ക്ക് അജീര്ണ്ണം പോലുള്ള രോഗങ്ങള് കാരണം അത് ആസ്വദിക്കാന് കഴിയില്ല—ഇതും മുന് കര്മ്മഫലമാണ്.
അപരേ ബാഹുബലിനഃ ക്ലിശ്യന്തി ബഹവോ ജനാഃ। ദുഃഖേന ചാധിഗച്ഛനതി ഭോജനം ദ്വിജസത്തമ
മറ്റുചിലര് ശക്തമായ കൈകളോടുകൂടിയവരായിട്ടും വലിയ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവിക്കുന്നു; പലര്ക്കും ഭക്ഷണം കിട്ടാന് കഠിനമായി പരിശ്രമിക്കേണ്ടിവരുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ.
ഇതി ലോകമനാക്രന്ദം ദേഹശങ്കാപരിപ്ലുതമ്। സ്രോതസാഽസകൃദാക്ഷിപ്തം ഹ്രിയമാണം ബലീയസാ
ഇങ്ങനെ, ഈ ലോകം ദുഃഖത്തിലും ശരീരഭയത്തിലും മുങ്ങി, ശക്തമായ പ്രവാഹത്തില് വീണ്ടും വീണ്ടും ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ന മ്രിയേയുര്ന ജീര്യൈയുഃ സര്വേ സ്യുഃ സര്വകാമികാഃ। നാപ്രിയം പ്രതിപശ്യേയുര്വിധിശ്ച യദി നോ ഭവേത്
വിധി ഇല്ലായിരുന്നുവെങ്കില്, ആരും മരിക്കുകയോ വൃദ്ധരാകുകയോ ഇല്ലായിരുന്നു; എല്ലാവര്ക്കും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും ലഭിക്കുകയും, ഒരിക്കലും അപ്രീതികരമായത് അനുഭവിക്കേണ്ടതില്ലായിരുന്നു.
ഉപര്യുപരി ലോകസ്യ സര്വോ ഗന്തും സമീഹതേ। യതതേ ച യഥാഥക്തി ന ച തദ്വര്തതേ തഥാ
ലോകത്തിലെ എല്ലാവരും ഉയര്ന്നതിലേക്ക് എത്താന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ കഴിവിന് അനുസരിച്ച് ശ്രമിക്കുന്നു, പക്ഷേ ആഗ്രഹിച്ചപോലെ ഫലം ലഭിക്കുന്നില്ല.
ബഹവഃ സംപ്രദൃശ്യന്തേ തുല്യനക്ഷത്രമങ്ഗലാഃ। മഹത്തു ഫലവൈഷമ്യം ദൃശ്യതേ കര്മസിദ്ധിഷു
പലരും ഒരേ നക്ഷത്രവും ഭാഗ്യവും പങ്കിടുന്നവരായിട്ടും, അവരുടെ കര്മ്മഫലങ്ങളില് വലിയ വ്യത്യാസം കാണാം.
ന കേചിദീശതേ ബ്രഹ്മന്സ്വയംഗ്രാഹ്യസ്യ സത്തമ। കര്മണാം പ്രാകൃതാനാം വൈ ഇഹ സിദ്ധിഃ പ്രദൃശ്യതേ
ബ്രാഹ്മണാ, ആരും സ്വന്തമായി നേടേണ്ടതിന്റെ അധിപനല്ല; സാധാരണ കര്മ്മങ്ങളില് വിജയമുണ്ടാകുമോ എന്നത് ഉറപ്പില്ല.
തഥാ ശ്രുതിരിയംബ്രഹ്മഞ്ജീവഃ കില സനാതനഃ। ശരീരമധ്രുവം ലോകേ സര്വേഷാം പ്രാണിനാമിഹ
ബ്രാഹ്മണാ, ഇതുപോലെ തന്നെ, ആത്മാവ് ശാശ്വതമാണെന്ന് കേട്ടിട്ടുണ്ട്; എന്നാല് ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവജാലങ്ങള്ക്കും ശരീരം നശ്വരമാണ്.
വധ്യമാനേ ശരീരേ തു ദേഹനാശോ ഭവത്യുത। ജീവഃ സംക്രമതേഽന്യത്രകര്മബനധനിബന്ധനഃ
ശരീരം നശിക്കുമ്പോള് ശരീരമാത്രം നശിക്കുന്നു; കര്മ്മബന്ധത്തില് കുടുങ്ങിയ ആത്മാവ് മറ്റിടത്തേക്ക് പോകുന്നു.
കഥം ധര്മവിദാംശ്രേഷ്ഠ ജീവോ ഭവതി ശാശ്വതഃ। ഏതദിച്ഛാമ്യഹം ജ്ഞാതും തത്ത്വേന വദതാംവര
ധര്മജ്ഞന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനേ, ആത്മാവ് എങ്ങനെ ശാശ്വതനാകുന്നു? ഇതിന്റെ യഥാര്ത്ഥം അറിയാന് ഞാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു, വാഗ്മികളില് ശ്രേഷ്ഠനേ.
ന ജീവനാശോസ്തി ഹി ദേഹഭേദേ മിഥ്യൈതദാഹുര്മ്രിയതീതി മൂഢാഃ। ജീവസ്തു ദേഹാന്തരിതഃ പ്രയാതി ദശാര്ധതൈവാസ് ശരീരഭേദഃ
ശരീരം നശിക്കുമ്പോള് ആത്മാവിന് നാശമില്ല; 'അവന് മരിച്ചു' എന്ന് പറയുന്നത് മിഥ്യയാണ്. ആത്മാവ് ശരീരത്തില് നിന്ന് വേറായാല് പോകുന്നു; നശിക്കുന്നത് ശരീരമാണ്.
അന്യോ ഹി നാശ്നാതി കൃതം ഹി കര്മ മനുഷ്യലോകേ മനുജസ് കശ്ചിത്। യത്തേന കിംചിദ്ധി കൃതംഹി കര്മ തദശ്നുതേ നാസ്തി കൃതസ്യ നാശഃ
മനുഷ്യന് ചെയ്ത കര്മ്മഫലം മറ്റൊരാള് അനുഭവിക്കുന്നില്ല; അവന് ചെയ്തതെല്ലാം അവന് തന്നെയാണ് അനുഭവിക്കുന്നത്—ചെയ്തതിന്റെ നാശം ഉണ്ടാവില്ല.
സുപുണ്യശീലാ ഹി ഭവന്തി പുണ്യാ നരാധമാഃ പാപകൃതോ ഭവന്തി। നരോഽനുയാതസ്ത്വിഹ കര്മഭിഃ സ്വൈ- സ്തതഃ സമുത്പദ്യതി ഭാവിതസ്തൈഃ
നല്ല പ്രവൃത്തിയുള്ളവര് ഭാഗ്യശാലികളാകുന്നു; പാപം ചെയ്യുന്നവര് താഴ്ന്നവരാകുന്നു. മനുഷ്യന് തന്റെ കര്മ്മങ്ങള് അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുന്നു, അവയാല് തന്നെ അവന് ജനിക്കുന്നു.
കഥം സംഭവതേ യോനൌ കഥം വാ പുണ്യപാപയോഃ। ജാതീഃ പുണ്യാ ഹ്യപുണ്യാശ് കഥം ഗച്ഛതി സത്തമ
ജനനം എങ്ങനെ ഗര്ഭത്തില് സംഭവിക്കുന്നു? പുണ്യവും പാപവും എങ്ങനെ പ്രവര്ത്തിക്കുന്നു? നല്ലതും മോശവും ജന്മങ്ങള് എങ്ങനെ സംഭവിക്കുന്നു, മഹാനേ?
ഗര്ഭാധാനസമായുക്തം കര്മേദം സംപ്രദൃശ്യതേ। സമാസേന തു തേ ക്ഷിപ്രം പ്രവക്ഷ്യാമി ദ്വിജോത്തമ
ജനനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട കര്മ്മം ഇതാണ്. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഇതിന്റെ സംക്ഷിപ്തമായ വിശദീകരണം ഞാന് ഉടന് പറയുന്നു.
യഥാ സംഭൃതസംഭാരഃ പുനരേവ പ്രജായതേ। ശുഭകൃച്ഛുഭയോനീഷു പാപകൃത്പാപയോനിഷു
എന്തുപോലെ ഒരുവൻ ആവശ്യമായ സാധനങ്ങൾ ഒരുക്കിയാൽ വീണ്ടും ജനിക്കുമോ, അതുപോലെ നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുന്നവർ നല്ല ഗർഭങ്ങളിൽ ജനിക്കും, പാപം ചെയ്യുന്നവർ പാപമുള്ള ഗർഭങ്ങളിൽ ജനിക്കും.
ശുഭൈഃ പ്രയോഗൈര്ദേവത്വംവ്യാമിശ്രൈര്മാനുഷോ ഭവേത്। മോഹനീയൈര്വിയോനീഷു ത്വധോഗാമീ ച കില്ബിഷൈഃ
നല്ല പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ടു ദൈവത്വം ലഭിക്കും; കലർന്ന പ്രവൃത്തികളാൽ മനുഷ്യജന്മം; ഭ്രമിപ്പിക്കുന്നതും പാപകരവുമായ പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ടു താഴ്ന്ന ജന്മങ്ങൾ ലഭിക്കും.
ജാതിമൃത്യുജരാദുഃഖൈഃ സതതം സമഭിദ്രുതഃ। സംസാരേ പച്യമാനശ്ച ദോഷൈരാത്മകൃതൈര്നരഃ
ജനനം, മരണം, വയസ്സായതിന്റെ ദു:ഖം എന്നിവയാൽ എല്ലായ്പ്പോഴും പീഡിക്കപ്പെടുന്ന മനുഷ്യൻ, താനേ ചെയ്ത പിഴവുകൾകൊണ്ടു ഈ ലോകത്ത് കഷ്ടപ്പെടുന്നു.
തിര്യഗ്യോനിസഹസ്രാണി ഗത്വാ നരകമേവ ച। ജീവാഃ സംപരിവര്തന്തേ കര്മബന്ധനിബന്ധനാഃ
ആയിരക്കണക്കിന് മൃഗജന്മങ്ങൾക്കും നരകത്തിനും വഴിയേ കടന്നുപോകുന്ന ജീവികൾ, കർമ്മത്തിന്റെ ബന്ധനത്തിൽ പെട്ട് വീണ്ടും വീണ്ടും ജനിക്കുന്നു.
ജന്തുസ്തു കര്മഭിസ്തൈസ്തൈഃ സ്വകൃതൈഃ പ്രേത്യ ദുഃഖിതഃ। തദ്ദുഃഖപ്രതിഘാതാര്ഥമപുണ്യാം യോനിമാപ്നുതേ
താനേ ചെയ്ത പ്രവൃത്തികളുടെ ഫലമായി, മരിച്ചശേഷം ദു:ഖം അനുഭവിക്കുന്ന ജീവി, ആ ദു:ഖത്തിന്റെ ഫലമായി പീഡാജനകമായ ജന്മം പ്രാപിക്കും.
തതഃ കര്മ സമാദത്തേ പുനരന്യന്നവം ബഹു। പച്യതേ തു പുനസ്തേന ഭുക്ത്വാഽപഥ്യമിവാതുരഃ
പിന്നീട്, പുതിയ പല പ്രവൃത്തികളും വീണ്ടും ചെയ്യുമ്പോൾ, അവയുടെ ഫലത്തിൽ വീണ്ടും കഷ്ടപ്പെടുന്നു; രോഗിയായവൻ അനാരോഗ്യകരമായത് കഴിച്ചാൽ എങ്ങനെയോ അങ്ങനെ.
അജസ്രമേവ ദുഃഖാര്തോഽദുഃഖിതഃ സുഖിസംജ്ഞിതഃ। തതോ നിവൃത്തബന്ധത്വാത്കര്മണാമുദയാദപി
എപ്പോഴും ദു:ഖത്തിൽ പെടുന്നവൻ, ദു:ഖമില്ലാത്തപ്പോൾ തന്നെ സന്തോഷമാണെന്ന് കരുതുന്നു; എന്നാൽ കർമ്മത്തിന്റെ ബന്ധത്തിൽ പെട്ടിരിക്കുന്നു, അതു തീർന്നാൽ മോചിതനാവും.
പരിക്രാമതി സംസാരേ ചക്രവദ്ബഹുവേദനഃ। സ ചേന്നിവൃത്തബന്ധസ്തു വിശുദ്ധശ്ചാപി കര്മഭിഃ
സംസാരചക്രത്തിൽ ചുറ്റി ചുറ്റി അനേകം വേദനകൾ അനുഭവിക്കുന്നു; എന്നാൽ കർമ്മബന്ധത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി, പ്രവൃത്തികൾകൊണ്ടു ശുദ്ധനാകുമ്പോൾ—