ചങ്ക്രമ്യമാണാ ജീവാംശ്ച ധരണീസംശ്രിതാന്ബഹൂന്। പദ്ഭ്യാം ഘ്നന്തി നരാ വിപ്ര തത്ര കിം പ്രതിഭാതി തേ
മനുഷ്യർ നടക്കുമ്പോൾ, ഭൂമിയിൽ കഴിയുന്ന അനേകം ജീവികളെ കാൽകൊണ്ടു കൊല്ലുന്നു, ബ്രാഹ്മണാ; ഇതിൽ നിന്നു നിനക്ക് എന്താണ് തോന്നുന്നത്?
ഉപവിഷ്ടാഃ ശയാനാശ്ച ഘ്നന്തി ജീവാനനേകശഃ। അജ്ഞാനാദഥവാ ജ്ഞാനാത്തത്രകിം പ്രതിഭാതി തേ
ഉറങ്ങുമ്പോഴും ഇരിക്കുമ്പോഴും അവർ അനേകം ജീവികളെ കൊല്ലുന്നു, അറിയാതെ അല്ലെങ്കിൽ അറിയാമായിരിക്കും; ഇതിൽ നിന്നു നിനക്ക് എന്താണ് തോന്നുന്നത്?
ജീവൈര്ഗ്രസ്തമിദം സര്വമാകാശം പൃഥിവീ തഥാ। അവിജ്ഞാനാച്ച ഹിംസന്തി തത്ര കിം പ്രതിഭാതി തേ
ആകാശവും ഭൂമിയും എല്ലാം ജീവികൾകൊണ്ടും അവരുടെ ജീവൻകൊണ്ടും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവിടെയെല്ലാം അജ്ഞാനത്തിൽ നിന്നാണ് ഹിംസ ഉണ്ടാകുന്നത്. ഇതിൽ നിന്നു നിനക്ക് എന്താണ് തോന്നുന്നത്?
അഹിംസേതി യദുക്തം ഹി പുരുഷൈര്വിസ്മിതൈഃ പുരാ। കേ ന ഹിംസന്തി ജീവാന്വൈ ലോകേഽസ്മിന്ദ്വിജസത്തമ്
'ഹിംസിക്കരുത്' എന്നത് അത്ഭുതപ്പെട്ട മനുഷ്യർ പഴയകാലത്ത് പറഞ്ഞതാണ്; ഈ ലോകത്ത് ആരാണ് ജീവികളെ ഹിംസിക്കാത്തത്, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ?
ബഹു സംചിന്ത്യ ഇഹ വൈ നാസ്തി കശ്ചിദഹിംസകഃ
വളരെ ആലോചിച്ചാൽ, ഇവിടെ ഹിംസ ചെയ്യാത്ത ഒരാളും ഇല്ലെന്നു മനസ്സിലാവുന്നു.
അഹിംയാസാം തു നിരതാ യതയോ ദ്വിജസത്തമ। കുര്വന്ത്യേവ ഹി ഹിംസാം തേ യത്നാദല്പതരാ ഭവേത്
ഹിംസ ചെയ്യരുതെന്നതിൽ സ്ഥിരതയുള്ള യതികൾ പോലും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, വളരെ ചെറിയ ശ്രമംകൊണ്ടെങ്കിലും ഹിംസ ചെയ്യുന്നു.
ആലക്ഷ്യാശ്ചൈവ പുരുഷാഃ കുലേ ജാതാ മഹാഗുണാഃ। മഹാഘോരാണി കര്മാണി കൃത്വാ ലജ്ജന്തി വൈ ന ച
ഉത്തമഗുണങ്ങളുള്ളവരും, ഉന്നതകുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചവരുമായ പുരുഷന്മാർ, ഭയങ്കരമായ ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ ചെയ്തിട്ടും ലജ്ജിക്കാതെ കാണപ്പെടുന്നു.
സുഹൃദഃ സുഹൃദോഽന്യാംസ്ച ദുര്ഹൃദശ്ചാപി ദുര്ഹൃദഃ। സമ്യക്പ്രവൃത്താന്പുരുഷാനന സമ്യഗനുപശ്യതി
സുഹൃത്തുക്കൾ സുഹൃത്തുക്കളെയും, ദുഷ്ടർ ദുഷ്ടരെയും മാത്രം പരിഗണിക്കുന്നു; ശരിയായ മനസ്സില്ലാത്തവർ, നന്മയോടെ നടക്കുന്നവരെ ശരിയായി കാണാറില്ല.
സമൃദ്ധൈശ്ചന നന്ദന്തി ബാന്ധവാ ബാന്ധവൈരപി। ഗുരൂംശ്ചൈവ വിനിദന്തി മൂഢാ നിശ്ചിതമാനിനഃ
സഹോദരങ്ങൾ സമൃദ്ധിയുള്ള ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം സന്തോഷിക്കുന്നു; എന്നാൽ, ഭ്രമിച്ചവരും തങ്ങൾ ബുദ്ധിമാനെന്ന് കരുതുന്നവരും, ഉറപ്പായി മുതിർന്നവരെ അപമാനിക്കുന്നു.
ബഹു ലോകേ വിപര്യസ്തം ദൃശ്യതേ ദ്വിജസത്തമ। ധര്മയുക്തമധര്മം ച തത്ര കിം പ്രതിഭാതി തേ
ലോകത്തിൽ പലതും മറിച്ചാണ് നടക്കുന്നത് എന്ന് കാണാം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ; അദ്ധർമ്മം പോലും ധർമ്മം പോലെ തോന്നുന്നു—ഇതിനെപ്പറ്റി നിനക്ക് എന്താണ് തോന്നുന്നത്?
വക്തും ബഹുവിധം ശക്യം ധര്മാധര്മേഷു കര്മസു। സ്വകര്മനിരതോ യോ ഹി സ യശഃ പ്രാപ്നുയാന്മഹത്
ധർമ്മത്തിലും അദ്ധർമ്മത്തിലും പലതും പറയാൻ കഴിയും; എന്നാൽ, തൻ്റെ കർത്തവ്യത്തിൽ ഉറച്ചവൻ വലിയ പ്രശസ്തി നേടുന്നു.
ധര്മവ്യാധസ്തു നിപുണം പുനരേവ യുധിഷ്ഠിര। വിപ്രര്ഷഭമുവാചേദം സര്വധര്മഭൃതാംവര
അതിനുശേഷം, ധർമ്മവ്യാധൻ വീണ്ടും നിപുണതയോടെ എല്ലാ ധർമ്മങ്ങൾക്കും ആധാരമായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെയും ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനെയും അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ശ്രുതിപ്രമാണോ ധര്മോഽയമിതി വൃദ്ധാനുശാസനമ്। സൂക്ഷ്മാ ഗതിര്ഹി ധര്മസ് ബഹുശാഖാ ഹ്യനന്തികാ
വയോധികർ ഉപദേശിക്കുന്നത്, ശ്രുതി ആണ് ധർമ്മത്തിന് അടിസ്ഥാനമെന്ന്; പക്ഷേ, ധർമ്മം വളരെ സൂക്ഷ്മവും, അനേകം ശാഖകളുള്ളതും, എളുപ്പത്തിൽ ഗ്രഹിക്കാൻ കഴിയാത്തതുമാണ്.
പ്രാണാന്തികേ വിവാഹേ ച വക്തവ്യമനൃതം ഭവേത്। അനൃതേന ഭവേത്സത്യം സത്യേനൈവാനൃതം ഭവേത്
ജീവൻ രക്ഷിക്കേണ്ട സമയത്തോ വിവാഹത്തിൽപോലുമോ, അസത്യം പറയാം; ചിലപ്പോഴത് സത്യം നേടാൻ സഹായിക്കും, സത്യത്തിൽ നിന്ന് അസത്യം ഉണ്ടാകാനും കഴിയും.
യദ്ഭൂതഹിതമത്യന്തം തത്സത്യമിതി ധാരണാ। വിപര്യയകൃതോഽധര്മഃ പശ്യ ധര്മസ്യ സൂക്ഷ്മതാമ്
സകലഭൂതങ്ങൾക്കും ഏറ്റവും ഉപകാരപ്രദമായതെന്താണോ അതാണ് സത്യം എന്ന് കരുതണം; അതിന് വിപരീതമായത് അദ്ധർമ്മമാണ്—ധർമ്മത്തിന്റെ സൂക്ഷ്മത കാണുക.
യത്കരോത്യശുഭം കര്മ ശുഭം വാ യദി സത്തമ। അവശ്യം തത്സമാപ്നോതി പുരുഷോ നാത്ര സംശയഃ
ഏതൊക്കെ ദുഷ്കർമ്മങ്ങളോ നല്ല പ്രവർത്തികളോ ഒരാൾ ചെയ്യുന്നു, മഹാനേ, അതിന്റെ ഫലം അവൻ ഉറപ്പായി അനുഭവിക്കും—ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
വിഷമാം ച ദശാം പ്രാപ്തോ ദേവാന്ഗര്ഹതി വൈ ഭൃശമ്। ആത്മൃനഃ കര്മദോഷേണ ന വിജാനാത്യപണ്ഡിതഃ
കഷ്ടകാലത്ത് എത്തിയാൽ, മനുഷ്യൻ ദൈവങ്ങളെ കഠിനമായി കുറ്റം പറയുന്നു; എന്നാൽ, അജ്ഞാനികൾ അതിന് കാരണം തങ്ങളുടെ തന്നെ പ്രവർത്തികളാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കുന്നില്ല.
മൂഢോ നൈകൃതികശ്ചാപി ചപലശ്ച ദ്വിജോത്തമ। `ന ശുഭം കര്മ ബധ്നാതി പുരുഷം പാഷനിശ്ചയമ്
ഭ്രമിച്ചവരും, കപടരും, ചഞ്ചലരും ആയ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ഇവരെ ബന്ധിപ്പിക്കാറില്ല, കാരണം അവർ ദുഷ്കൃത്യങ്ങളിൽ ഉറച്ചവരാണ്.
സുഖദുഃഖവിപര്യാസോ യദാ സമുപപദ്യതേ। നൈനം പ്രജ്ഞാ സുനീതം വാ ത്രായതേ നൈവ പൌരുഷമ്
സുഖവും ദുഃഖവും മറിഞ്ഞ് വരുമ്പോൾ, ജ്ഞാനവും നല്ല പെരുമാറ്റവും പുരുഷപ്രയത്നവും ഒരാളെ രക്ഷിക്കാനാവില്ല.
യോ യമിച്ഛേദ്യഥാ കാമം തം തം കാമം സ ആപ്നുയാത്। യദി സ്യാദപരാധീനം പൌരുഷസ് ക്രിയാഫലമ്
ആർക്കെന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ, എങ്ങനെയാണോ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്, അതു ലഭിക്കും—പ്രവർത്തിയുടെ ഫലം മറ്റൊന്നിൽ ആശ്രയിച്ചില്ലെങ്കിൽ.
സംയതാശ്ചാപി ദക്ഷാശ്ച മതിമന്തശ്ച മാനവാഃ। ദൃശ്യന്തേ നിഷ്ഫലാഃ സന്തഃ പ്രഹീണാഃ സര്വകര്മഭിഃ
നിയന്ത്രിതരും, പ്രാവീണ്യവും ബുദ്ധിയും ഉള്ളവരും, പലപ്പോഴും ഫലമില്ലാതെ, എല്ലാ പ്രവർത്തികളിലും പരാജയപ്പെട്ടവരായി കാണപ്പെടുന്നു.
ഭൂതാനാമപരഃ കശ്ചിദ്ധിംസായാം സതതോത്ഥിതഃ। വഞ്ചനായാം ച ലോകസ്യ സ സുഖേനൈവ യുജ്യതേ
സദാ മറ്റുള്ളവരെ ദുഃഖിപ്പിക്കാനും ലോകത്തെ വഞ്ചിക്കാനും ശ്രമിക്കുന്നവരിൽ ചിലർ എളുപ്പത്തിൽ സുഖം അനുഭവിക്കുന്നു.
അചേഷ്ടമപി ചാസീനം ശ്രീഃ കംചിദുപതിഷ്ഠതി। കശ്ചിത്കര്മാണി കുര്വന്ഹി ന പ്രാപ്യമധിഗച്ഛതി
ചിലർക്കു ഒന്നും ചെയ്യാതിരുന്നാലും ഐശ്വര്യം സ്വയം എത്തുന്നു; മറ്റൊരാൾ പ്രവർത്തിച്ചാലും, അവനു ലഭിക്കേണ്ടതല്ലാത്തത് കിട്ടാറില്ല.
ദേവാനിഷ്ട്വാ തപസ്തപ്ത്വാ കൃപണൈഃ പുത്രഗൃധ്നുഭിഃ। ദശമാസധൃതാ ഗര്ഭാ ജായന്തേ കുലപാംസനാഃ
ദേവതകളെ ആരാധിച്ചും തപസ്സു ചെയ്തും, മക്കളെ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ദരിദ്രർ, പത്ത് മാസം ഗർഭം ധരിച്ചു, കുടുംബത്തിന് അപമാനമായ മക്കളെ പ്രസവിക്കുന്നു.
അപരേ ധനധാന്യൈശ്ച ഭോഗൈശ്ച പിതൃസംചിതൈഃ। വിപുലൈരഭിജായന്തേ ലബ്ധാസ്തൈരേവ മങ്ഗലൈഃ
മറ്റുചിലര് പിതാക്കന്മാര് സമ്പാദിച്ച ധനം, ധാന്യം, സൗഖ്യങ്ങള് എന്നിവയില് ജനിച്ച്, അവര്ക്ക് ആ ഭാഗ്യങ്ങള് ലഭിക്കുന്നു.
ന ദേഹജാ മനുഷ്യാണാം വ്യാധയോ ദ്വിജസത്തമ'। കര്മജാ ഹി മനുഷ്യാണാം രോഗാ നാസ്ത്യത്ര സംശയഃ
മനുഷ്യര്ക്ക് ഉണ്ടാകുന്ന രോഗങ്ങള് ശരീരത്തില് നിന്നല്ല, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ. മനുഷ്യരുടെ രോഗങ്ങള് കര്മ്മഫലമാണ്—ഇതില് സംശയമില്ല.
ആധിഭിശ്ചൈവ ബാധ്യന്തേ വ്യാലൈഃ ക്ഷുദ്രമൃഗാ ഇവ। വ്യാധയോ വിനിവാര്യന്തേ മൃഗാ വ്യാധൈരിവ ദ്വിജ
ചെറിയ മൃഗങ്ങള് കാട്ടുമൃഗങ്ങളില് നിന്ന് ബുദ്ധിമുട്ടുന്നത് പോലെ, മനുഷ്യരും മനസ്സിലെ ദുഃഖങ്ങളില് നിന്ന് ബുദ്ധിമുട്ടുന്നു; രോഗങ്ങള് വേട്ടക്കാരന്മാര് മൃഗങ്ങളെ പിടിക്കുന്നതുപോലെ അകറ്റപ്പെടുന്നു, ദ്വിജന്.
യേഷാമസ്തി ച ഭോക്തവ്യം ഗ്രഹണീരോഗപീഡിതാഃ। ന ശക്നുവന്തി തേ ഭോക്തും ചേഷ്ടിതം പൂര്വകര്മയാ
ഭക്ഷണം ഉണ്ടെങ്കിലും, ചിലര്ക്ക് അജീര്ണ്ണം പോലുള്ള രോഗങ്ങള് കാരണം അത് ആസ്വദിക്കാന് കഴിയില്ല—ഇതും മുന് കര്മ്മഫലമാണ്.
അപരേ ബാഹുബലിനഃ ക്ലിശ്യന്തി ബഹവോ ജനാഃ। ദുഃഖേന ചാധിഗച്ഛനതി ഭോജനം ദ്വിജസത്തമ
മറ്റുചിലര് ശക്തമായ കൈകളോടുകൂടിയവരായിട്ടും വലിയ ബുദ്ധിമുട്ട് അനുഭവിക്കുന്നു; പലര്ക്കും ഭക്ഷണം കിട്ടാന് കഠിനമായി പരിശ്രമിക്കേണ്ടിവരുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ.
ഇതി ലോകമനാക്രന്ദം ദേഹശങ്കാപരിപ്ലുതമ്। സ്രോതസാഽസകൃദാക്ഷിപ്തം ഹ്രിയമാണം ബലീയസാ
ഇങ്ങനെ, ഈ ലോകം ദുഃഖത്തിലും ശരീരഭയത്തിലും മുങ്ങി, ശക്തമായ പ്രവാഹത്തില് വീണ്ടും വീണ്ടും ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു.