രാജാനോ ഹി സ്വധര്മേണ ശ്രിയമിച്ഛന്തി ഭൂയസീമ്। സര്വേഷാമേവ വര്ണാനാം ത്രാതാ രാജാ ഭവത്യുത
രാജാക്കന്മാർ തങ്ങളുടെ കർത്തവ്യം പാലിച്ചുകൊണ്ട് കൂടുതൽ ഐശ്വര്യം ആഗ്രഹിക്കുന്നു; രാജാവ് എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളുടെയും രക്ഷകനാകുന്നു.
പരേണ ഹി ഹതാന്ബ്രഹ്മന്വരാഹമഹിഷാനഹമ്। ന സ്വയം ഹന്മി വിപ്രര്ഷേ വിക്രീണാമി സദാ ത്വഹമ്
ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ കാട്ടുപന്നി, മഹിഷി എന്നിവയെ നേരിട്ട് കൊല്ലാറില്ല; മറ്റുള്ളവരോട് കൊല്ലിച്ചുമാത്രം, വിൽക്കാറുമില്ല.
ന ഭക്ഷയാമി മാംസാനി ഋതുഗാമീ തഥാഹ്യഹമ്। സദോപവാസീ ച തഥാ നക്തഭോജീ സദാ ദ്വിജ
ഞാൻ മാംസം കഴിക്കാറില്ല; കാലാനുസൃതമായി ജീവിക്കുന്നു, എപ്പോഴും ഉപവാസം പാലിക്കുന്നു, രാത്രി മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നു, ദ്വിജനേ.
അശീലശ്ചാപി പുരുഷോ ഭൂത്വാ ഭവതി ശീലവാന്। പ്രാണിഹിംസാരതിശ്ചാപി ഭവതേ ധാര്മികഃ പുനഃ
ശീലമില്ലാത്തവൻ പോലും നല്ലവനാകാൻ കഴിയും; ജീവികളെ പീഡിപ്പിക്കാൻ ഇഷ്ടമുള്ളവനും വീണ്ടും ധാർമികനാകാൻ കഴിയും.
വ്യഭിചാരാനനരേന്ദ്രാണാം ധര്മഃ സംകീര്യതേ മഹാന്। അധര്മോ വര്തതേ ചാപി സംകീര്യന്തേ തതഃ പ്രജാഃ
രാജാക്കന്മാർ തെറ്റുകൾ ചെയ്യുമ്പോൾ ധർമ്മം വളരെ മലിനമാകുന്നു; അധർമ്മം വളരുന്നു, അതിനാൽ ജനങ്ങളും തെറ്റുപിടിക്കുന്നു.
ഭേരുണ്ഡാ വാമനാഃ കുബ്ജാഃ സ്ഥൂലശീര്ഷാസ്തഥൈവ ച। ക്ലീബാശ്ചാന്ധാശ്ച ബധിരാ ജായന്തേഽത്യുച്ചലോചനാഃ
ബേരുണ്ടന്മാർ, കുരുമാനുകൾ, കുനിഞ്ഞവൻമാർ, വലിയ തലയുള്ളവർ, ശുക്ലന്മാർ, കുരുടന്മാർ, ചെവികേട് ഉള്ളവർ, അത്യന്തം പുറത്ത് കണ്ണുള്ളവർ എന്നിവരൊക്കെയും ജനിക്കുന്നു.
പാര്ഥിവാനാമധര്മത്വാത്പ്രജാനാമഭവഃ സദാ। സ ഏഷ രാജാ ജനകഃ പ്രജാ ധര്മേണ പശ്യതി
രാജാക്കന്മാരുടെ അധർമ്മം കാരണം ജനങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ദോഷങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു; ഈ ജനകമഹാരാജാവ് തന്റെ ജനങ്ങളെ നീതിയോടെ നോക്കുന്നു.
അനുഗൃഹ്ണന്പ്രജാഃ സര്വാഃ സ്വധര്മനിരതാഃ സദാ। `പാത്യേഷ രാജാ ജനകഃ പിതൃവദ്ദ്വിജസത്തമ
തങ്ങളുടെ കർത്തവ്യത്തിൽ സ്ഥിരമായിരിക്കുന്ന എല്ലാ ജനങ്ങളെയും ഈ ജനകമഹാരാജാവ് പിതാവിനെപ്പോലെ സംരക്ഷിക്കുന്നു, മഹാദ്വിജനേ.
യേചൈവ മാം പ്രശംസന്തി യേച നിന്ദന്തി മാനവാഃ। സര്വാന്സുപരിണീതേന കര്മാണാ തോഷയാമ്യഹമ്
എന്നെ പ്രശംസിക്കുന്നവരും ദോഷം പറയുന്നവരും, എല്ലാവരെയും ഞാൻ നല്ല പ്രവൃത്തികളിലൂടെ സന്തോഷിപ്പിക്കുന്നു.
യേ ജീവന്തി സ്വധര്മേണ സംയുഞ്ജന്തി ച പാര്ഥിവാഃ। ന കിംചിദുപജീവനതി ദാന്താ ഉത്ഥാനസീലിനഃ
തങ്ങളുടെ കർത്തവ്യം അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുകയും രാജാവിനൊപ്പം ചേർന്ന് നില്ക്കുകയും ചെയ്യുന്നവർ, മറ്റൊന്നിലും ആശ്രയിക്കാറില്ല; അവർ ശാന്തരും പരിശ്രമശീലികളും ആണു.
ശക്ത്യാഽന്നദാനം സതതം തിതിക്ഷാ ധര്മനിത്യതാ। യഥാര്ഹം പ്രതിപൂജാ ച സര്വഭൂതേഷു വൈ ദയാ
സ്വാധീനത്തിനു അനുസരിച്ച് എപ്പോഴും അന്നദാനം ചെയ്യുക, ക്ഷമ, ധർമ്മത്തിൽ സ്ഥിരത, യോഗ്യമായ ആദരം, എല്ലാ ജീവികളോടും കരുണ — ഇതാണ് പ്രധാനമായത്.
ത്യാഗാന്നാന്യത്ര മര്ത്യാനാം ഗുണാസ്തിഷ്ഠാന്തി പൂരുഷേ। മൃഷാവാദം പരിഹരേത്കുര്യാത്പ്രിയമയാചിതഃ
ത്യാഗം ഒഴികെ, മനുഷ്യരിൽ ഗുണങ്ങൾ നിലനിൽക്കാറില്ല; കള്ളം പറയുന്നത് ഒഴിവാക്കണം, ആരെങ്കിലും ചോദിച്ചാൽ സ്നേഹത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കണം.
ന ച കാമാന്ന സംരമ്ഭാന്ന ദ്വേഷാദ്ധര്മമുത്സൃജേത്। പ്രിയേ നാതിഭൃശം ഹൃഷ്യേദപ്രിയേ ന ച സംജ്വരേത്
കാമം, കോപം, വൈരം എന്നിവയ്ക്കു വേണ്ടി ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കരുത്; ഇഷ്ട കാര്യങ്ങളിൽ അതിയായി ആനന്ദിക്കരുത്, അനിഷ്ടത്തിൽ ദു:ഖിക്കരുത്.
ന മുഹ്യേദര്ഥകൃച്ഛ്രേഷു ന ച ധറ്മം പരിത്യജേത്। കര്മ ചേത്കിംചിദന്യത്സ്യാദിതരന്ന തദാചരേത്
കഷ്ടസമയങ്ങളിൽ മനസ്സു കുഴക്കരുത്, ധർമ്മം ഉപേക്ഷിക്കരുത്; വേറെ എന്തെങ്കിലും തെറ്റായ പ്രവൃത്തി ഉണ്ടെങ്കിൽ, അതു ചെയ്യരുത്.
യത്കല്യാണമഭിധ്യായേത്തത്രാത്മാനം നിയോജയേത്। ന പാപം പ്രതി പാപഃ സ്യാത്സാധുരേവ സദാ ഭവേത്
നന്മയിലേക്കാണ് മനസ്സിനെ നയിക്കേണ്ടത്; പാപം ചെയ്യുന്നവർക്കും പാപം ചെയ്യരുത്, എപ്പോഴും നല്ലവനായി നില്ക്കണം.
ആത്മനൈവ ഹതഃ പാപോ യഃ പാപം കര്തുമിച്ഛതി। കര്മ ചൈതദസാധൂനാം വൃജിനാനാമസാധുകമ്
പാപം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ തന്റെ തന്നെ കൊണ്ട് നശിക്കുന്നു; ഇത്തരം പ്രവൃത്തികൾ ദുഷ്ടർക്കും അയോഗ്യമാണ്.
ന ധര്മോസ്തീതി മന്വാനാഃ ശുചീനവഹസന്തി യേ। അശ്രദ്ദധാനാ ധര്മസ് തേ നശ്യന്തി ന സംശയഃ
ധർമ്മം ഇല്ലെന്ന് വിശ്വസിച്ച്, ശുദ്ധന്മാരെ പരിഹസിക്കുന്നവരും, വിശ്വാസം ഇല്ലാത്തവരും, അപ്രമാദത്തിൽ തന്നെ നശിച്ചുപോകുന്നു. ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
മഹാദൃതിരിവാധ്മാതഃ പാപോ ഭവതി നിത്യദാ। `സാധുഃ സന്നതിമാനേവ സര്വത്രദ്വിജസത്തമ
ഏതെന്നാൽ, വലിയ പർവതം പോലെ അഹങ്കാരത്തിൽ നിറഞ്ഞവൻ പാപിയാവുന്നു. എന്നാൽ, സദാചാരികൾ എവിടെയും വിനയത്തോടെ പെരുമാറുന്നു.
മൂഢാനാമവലിപ്താനാമസാരം ഭാഷിതം ഭവേത്। ദര്ശയന്ത്യന്തരാത്മാനം ദിവാ രൂപമിവാംശുമാന്
മൂഢരും അഹങ്കാരികളും പറയുന്നതിന് അർത്ഥമില്ല; അവരുടേത് പൊള്ളയായ വാക്കുകളാണ്. അവരുടേ ഉള്ളിലെ സ്വഭാവം, പകൽ സൂര്യൻ തന്റെ രൂപം കാണിക്കുന്നതുപോലെ, പുറത്തു വെളിപ്പെടുന്നു.
ന ലോകേ രാജതേ മൂര്ഖഃ കേവലാത്മപ്രശംസയാ। അപിചേഹ മൃജാഹീനഃ കൃതവിദ്യഃ പ്രകാശതേ
സ്വയം പ്രശംസിച്ചുകൊണ്ടു മാത്രം ഒരു മൂഢൻ ലോകത്ത് പ്രശസ്തനാവില്ല; ശുദ്ധി ഇല്ലാത്ത ഒരു പണ്ഡിതനും ഇവിടെ പ്രകാശിക്കുകയില്ല.
അബ്രുവന്കസ്യചിന്നിന്ദാമാത്മപൂജാമവര്ണയന്। ന കശ്ചിദ്ഗുണസംപന്നഃ പ്രകാശോ ഭുവി ദൃശ്യതേ
മറ്റുള്ളവരെ അപമാനിച്ച് സ്വയം പ്രശംസിക്കുന്നവരിൽ ഒരാളും ഗുണസമ്പന്നനും പ്രശസ്തനും ഭൂമിയിൽ കാണപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
വികര്മണാ തപ്യമാനഃ പാപാദ്വിപരിമുച്യതേ। ന തത്കുര്യാം പുനരിതി ദ്വിതീയാത്പരിമുച്യതേ
താൻ ചെയ്ത ദുഷ്കൃത്യങ്ങൾ കൊണ്ട് വേദനിക്കുന്നവൻ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകും; 'ഇനി ഞാൻ ഇതു ചെയ്യില്ല' എന്ന് ഉറപ്പു വെച്ചാൽ, രണ്ടാമതും മോചനം ലഭിക്കും.
കര്മണാ യേന കേനാപി പാപാത്മാ ദ്വിജസത്തമ। ഏവം ശ്രുതിരിയം ബ്രഹ്മന്ധര്മേഷു പ്രതിദൃശ്യതേ
ഏതെങ്കിലും പ്രവൃത്തിയാൽ പാപം ചെയ്തവൻ, മഹാനേ, ശാസ്ത്രങ്ങളിൽ പറയുന്നതുപോലെ, ധർമ്മപാഠങ്ങളിൽ പാപത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നേടുന്നതായി കാണാം.
പാപനി ബുദ്ധ്വേഹ പുരാ കൃതാനി സ്വധര്മശീലോ വിനിഹന്തി പശ്ചാത്। ധര്മോ ബ്രഹ്മന്നുദതേ ബ്രാഹ്മണാനാം യത്കുര്വതേ പാപമിഹ പ്രമാദാത്
മുന്നേ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ തിരിച്ചറിഞ്ഞ്, തന്റെ ധർമ്മത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ പിന്നീട് അവയെ നശിപ്പിക്കുന്നു. മഹർഷേ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ അനവധാനം കൊണ്ടു പാപം ചെയ്താലും, ധർമ്മം അവരെ ഉയർത്തുന്നു.
പാപം കൃത്വാ ഹി മന്യേത നാഹമസ്മീതി പൂരുഷഃ। [തം തു ദേവാഃ പ്രപശ്യന്തി സ്വസ്യൈവാന്തരപൂരുഷഃ]
പാപം ചെയ്തശേഷം, 'അത് ഞാൻ അല്ല' എന്ന് ഒരാൾ കരുതാം; പക്ഷേ, ദേവന്മാരും അവന്റെ ഉള്ളിലെ ആത്മാവും എല്ലാം സത്യമായി കാണുന്നു.
ചികീര്ഷേദേവ കല്യായണം ശ്രദ്ദധാനോഽനസൂയകഃ
നല്ലതിനു വേണ്ടി മാത്രം, വിശ്വാസത്തോടെ, അസൂയ ഇല്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കണം.
വസനസ്യേവ ച്ഛിദ്രാണഇ സാധൂനാം വിവൃണോതി യഃ। `അപശ്യന്നാത്മനോ ദോഷാന്സ പാപഃ പ്രേത്യ നശ്യതി
ഉടുപ്പിലെ തുളകൾ അകത്തുള്ളത് കാണിക്കുന്നതുപോലെ, സ്വന്തം ദോഷങ്ങൾ കാണാതിരിക്കുന്നവൻ, അത്തരം പാപി മരണത്തിനു ശേഷം നശിച്ചുപോകുന്നു.
പാപം ചേത്പുരുഷഃ കൃത്വാ കല്യാണമഭിപദ്യതേ। മുച്യതേ സര്വപാപേഭ്യോ മഹാഭ്രേണേവ ചന്ദ്രമാഃ
ഒരു മനുഷ്യൻ പാപം ചെയ്തിട്ടും പിന്നീട് നല്ലതിലേക്കു തിരിഞ്ഞാൽ, വലിയ മേഘത്തിൽ നിന്ന് ചന്ദ്രൻ പുറത്തുവരുന്നതുപോലെ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
യഥാഽഽദിത്യഃ സമുദ്യന്വൈ തമഃ സര്വം വ്യപോഹതി। ഏവം കല്യാണമാതിഷ്ഠന്സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ
ഏതുപോലെ ഉദയസൂര്യൻ എല്ലാ ഇരുണ്ടതും അകറ്റുന്നു, അതുപോലെ നല്ലതിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാകും.
പാപാനാം വിദ്ധ്യധിഷ്ഠാനം ലോഭമോഹൌ ദ്വിജോത്തമ। `തസ്മാത്തൌ വിദുഷാ വിപ്ര വര്ജനീയൌ വിശേഷതഃ
പാപങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനം ലാഭവും മായയും ആണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം, മഹാനേ. അതുകൊണ്ട്, ജ്ഞാനികൾ ഈ രണ്ടും പ്രത്യേകമായി ഒഴിവാക്കണം.