യോഗീ യോഗേന സൃഷ്ടം സ സമയിത്വാ ച വാരിണാ। ബ്രഹ്മാസ്ത്രേണ തതോ രാജാ ദൈത്യംക്രൂരപരാക്രമമ്। ദദാഹ ഭരതശ്രേഷ്ഠ സര്വലോകഭവായ വൈ
യോഗശക്തിയാൽ വെള്ളം സൃഷ്ടിച്ച്, അതുകൊണ്ട് അവനെ കീഴടക്കി, രാജാവായ കുവലാശ്വൻ ബ്രഹ്മാസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് ആ ക്രൂരനായ അസുരനെ എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെ ഭാവിക്കായി ദഹിപ്പിച്ചു.
സോഽസ്ത്രേണ ദഗ്ധ്വാ രാജര്ഷിഃ കുവലാശ്വോ മഹാസുരമ്। സുരശത്രുമമിത്രഘ്നസ്ത്രൈലോക്യേശ ഇവാപരഃ
അസ്ത്രം ഉപയോഗിച്ച് മഹാസുരനെ ദഹിപ്പിച്ച കുവലാശ്വൻ, ദൈവശത്രുക്കളെയും ശത്രുക്കളെയും സംഹരിക്കുന്നവനായി, മൂന്നുലോകത്തിന്റെയും ഇശ്വരനെപ്പോലെയായി.
ധുന്ധോര്വധാത്തദാ രാജാ കുവലാശ്വോ മഹാമനാഃ। ധുന്ധുമാര ഇതിഖ്യാതോ നാമ്നാ സമഭവത്തതഃ
ധുന്ധുവിനെ സംഹരിച്ചതിനുശേഷം, മഹാമനസ്സുള്ള രാജാവ് കുവലാശ്വൻ 'ധുന്ധുമാരൻ' എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനായി.
പ്രീതൈശ്ച ത്രേദശൈഃ സര്വൈര്മഹര്ഷിമസിതൈസ്തദാ। പരം വൃണീഷ്വത്യുക്തഃ സ പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രണതസ്തദാ। അതീവ മുദിതോ രാജന്നിദംവചനമബ്രവീത്
അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ ദേവന്മാരും കറുത്ത വസ്ത്രം ധരിച്ച മഹർഷിമാരും ചേർന്ന്, 'നീ ഒരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ' എന്നു പറഞ്ഞു. കുവലാശ്വൻ കൈകൂപ്പി, തലവാങ്ങി, അതീവ സന്തോഷത്തോടെ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
ദദ്യാം വിത്തം ദ്വിജാഗ്ര്യേഭ്യഃ ശത്രൂണാം ചാപി ദുര്ജയഃ। സഖ്യം ച വിഷ്ണുനാ മേ സ്യാദ്ഭൂതേഷ്വദ്രോഹ ഏവ ച। ധര്മേ രതിശ് സതതം സ്വര്ഗേ വാസസ്തഥാഽക്ഷയഃ
ഞാൻ ദ്വിജന്മാർക്ക് ധനം നൽകാൻ കഴിയണം, ശത്രുക്കൾക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തവനാകണം, വിഷ്ണുവുമായി സൗഹൃദം ഉണ്ടാകണം, സകലഭൂതങ്ങളോടും വൈരം ഇല്ലാതിരിക്കണം, എപ്പോഴും ധർമ്മത്തിൽ ആസ്വാദനം ഉണ്ടാകണം, സ്വർഗത്തിൽ ശാശ്വതമായി വാസം ചെയ്യാൻ കഴിയണം.
തഥാഽസ്ത്വിതി തതോ ദേവൈഃ പ്രീതൈരുക്തഃ സ പാര്ഥിവഃ। ഋഷിഭിശ്ച സഗന്ധര്വൈരുദങ്കേന ച ധീമതാ
അങ്ങനെ ദേവന്മാരും, മഹർഷിമാരും, ഗന്ധർവന്മാരും, ധീരനായ ഉദങ്കനും സന്തോഷത്തോടെ 'അങ്ങനെ തന്നെ' എന്നു രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു.
സംഭാഷ്യ ചൈനം വിവിധൈരാശീര്വാദൈസ്തതോ നൃഷമ്। ദേവാ മഹര്ഷയശ്ചാപി സ്വാനി സ്താനാനി ഭേജിരേ
അവനെ വിവിധ അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകി ആശംസിച്ച ശേഷം, ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും തങ്ങളുടെ താമസസ്ഥലങ്ങളിലേയ്ക്ക് മടങ്ങി.
തസ്യ പുത്രാസ്ത്രയഃ ശിഷ്ടാ യുധിഷ്ഠിര തദാഽഭവന്। ദൃഢാശ്വഃ കപിലാശ്വശ്ച ഭദ്രാശ്വശ്ചൈവ ഭാരത
ആ സമയത്ത്, യുദിഷ്ഠിരാ, അവന്റെ മൂന്നു മക്കൾ മാത്രം ശേഷിച്ചു: ദൃഢാശ്വൻ, കപിലാശ്വൻ, ഭദ്രാശ്വൻ.
തേഭ്യഃ പരമ്പരാ രാജന്നിക്ഷ്വാകൂണാം മഹാത്മനാമ്। [വംശസ്യ സുമഹാഭാഗ രാജ്ഞാമമിതതേജസാമ്]
അവരിൽ നിന്ന് മഹാത്മാക്കളായ ഇക്ഷ്വാകു വംശത്തിന്റെ മഹത്വമുള്ള രാജാക്കന്മാരുടെ വംശം തുടർന്നു.
ഏവംസം നിഹതസ്തേന കുവലാശ്വേന സത്തമ। ധുന്ധുര്നാമ മഹാദൈത്യോ മധുകൈടഭയോഃ സുതഃ
ഇങ്ങനെ, സത്പുരുഷനേ, മധുവിനും കൈടഭനും ജനിച്ച മഹാദൈത്യനായ ധുന്ധു കുവലാശ്വനാൽ സംഹരിക്കപ്പെട്ടു.
കുവലാശ്വശ്ച നൃപതിര്ധുന്ധുമാര ഇതി സ്മൃതഃ। നാമ്നാ ച ഗുണയുക്തേന തദാപ്രഭൃതി സോഽഭവത്
കുവലാശ്വൻ എന്ന രാജാവ് ധുന്ധുമാരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടാൻ തുടങ്ങി; അതിനുശേഷം, ഗുണങ്ങൾ നിറഞ്ഞവനായി അവൻ ഈ പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടു.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം യന്മാം ത്വം പരിപൃച്ഛസി। ധൌന്ധുമാരമുപാഖ്യാനം പ്രഥിതം യസ്യ കര്മണാ
നീ എന്നോടു ചോദിച്ചതെല്ലാം ഞാൻ പറഞ്ഞുതന്നു; ധുന്ധുമാരന്റെ പ്രശസ്തമായ കഥയും, അവന്റെ പ്രശസ്തമായ പ്രവൃത്തികളും.
ഇദം തു പുണ്യമാഖ്യാനം വിഷ്ണോഃ സമനുകീര്തനമ്। ശൃണുയാദ്യഃ സ ധര്മാത്മാ പുത്രവാംശ്ച ഭവേന്നരഃ
വിഷ്ണുവിനെ സ്തുതിക്കുന്ന ഈ പുണ്യകഥ ആരെങ്കിലും കേൾക്കുകയാണെങ്കിൽ, ആ ധാർമ്മികൻ്റെ ജീവിതത്തിൽ പുത്രസമ്പത്തും ലഭിക്കും.
ആയുഷ്മാന്ഭൂതിമാംശ്ചൈവ ശ്രുത്വാ ഭവതി പര്വസു। ന ച വ്യാധിഭംയകിംചിത്പ്രാപ്നോതി വിഗതജ്വരഃ
ശ്രദ്ധയോടെ ഈ കഥ ഉത്സവസമയങ്ങളിൽ കേൾക്കുന്നവന് ദീർഘായുസും ഐശ്വര്യവും ലഭിക്കും; അവന് രോഗങ്ങളോ പനി പോലുള്ള കഷ്ടങ്ങളോ ഉണ്ടാകില്ല.
തതോ യുധിഷ്ഠിരോ രാജാ മാര്കണ്ഡേയം മഹാദ്യുതിമ്। പ്രപച്ഛ ഭരതശ്രേഷ്ഠ ധര്മപ്രശ്നം സ ദുര്വചമ്
അതിനുശേഷം, ഭാരതവംശത്തിൽ പ്രകാശം പകരുന്ന രാജാവ് യുദിഷ്ഠിരൻ മഹാതേജസ്സുള്ള മാർകണ്ടേയനോടു ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ദുർഗ്രഹ്യമായ ഒരു ചോദ്യം ചോദിച്ചു.
ശ്രോതുമിച്ഛാമി ഭഗവന്സ്ത്രീണാം മാഹാതമ്യമുത്തമമ്। കഥ്യമാനം ത്വയാ വിപ്ര സൂക്ഷ്മം ധര്മ്യം ച തത്ത്വതഃ
ഭഗവൻ, സ്ത്രീകളുടെ പരമമായ മഹത്വം, അതിന്റെ സൂക്ഷ്മതയും ധാർമ്മികതയും, സത്യമായി നീ എന്നോട് പറഞ്ഞുതരണമെന്ന് ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
പ്രത്യക്ഷമിഹ വിപ്രര്ഷേ ദേവാ ദൃശ്യന്തി സത്തമ। സൂര്യാചന്ദ്രമസൌ വായുഃ പൃഥിവീ വഹ്നിരേവ ച
മഹർഷേ, ഇവിടെ തന്നെ ദേവന്മാർ നേരിട്ട് കാണപ്പെടുന്നു; സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, വായു, ഭൂമി, അഗ്നി ഇവരും.
പിതാ മാതാ ച ഭഗവാന്ഗാവ ഏവ ച സത്തമ। യച്ചാന്യദേവ വിഹിതം തച്ചാപി ഭൃഗുനന്ദന
പിതാവും മാതാവും, മഹാനായവനേ, പശുക്കളും, ഭൃഗുവംശജനായവനേ, വിധിക്കപ്പെട്ട മറ്റെല്ലാം കാര്യങ്ങളും.
മന്യേഽഹം ഗുരുവത്സര്വമേകപത്ന്യസ്തഥാ സ്ത്രിയഃ। പതിവ്രതാനാം ശുശ്രൂഷാ ദുഷ്കരാ പ്രതിഭാതി മേ। പതിവ്രതാനാം മഹാത്മ്യം വക്തുമര്ഹസി നഃ പ്രഭോ
എനിക്ക് എല്ലാവരും ഗുരുവിനെപോലെ ആദരണീയരാണ് എന്ന് തോന്നുന്നു; ഒരു ഭർത്താവിനോട് മാത്രം വിശ്വസ്തരായ സ്ത്രീകളും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്. ഭർത്താവിനെ സേവിക്കുന്നതിൽ വിശ്വാസമുള്ള സ്ത്രീകൾക്ക് അത് വളരെ പ്രയാസകരമായ കാര്യമാണ് എന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നു. ഭർത്തീവ്രതകളുടെ മഹത്വം നീ ഞങ്ങൾക്ക് പറഞ്ഞുതരണം.
നിരുധ്യ ചേന്ദ്രിയഗ്രാമം മനഃ സംരുധ്യ ചാനഘ। പതിം ദൈവതവച്ചാപി ചിന്തയന്ത്യ സ്ഥിതാ ഹി യാ
ഇന്ദ്രിയങ്ങളും മനസ്സും നിയന്ത്രിച്ച് ഭർത്താവിനെ ദൈവമായി കരുതുന്ന സ്ത്രീ, പാപരഹിതനായവനേ, അവളാണ് സത്യത്തിൽ ഉന്നതസ്ഥിതിയിൽ നിലകൊള്ളുന്നത്.
ഭഗവന്ദുഷ്കരം ത്വേതത്പ്രതിഭാതി മമ പ്രഭോ। മാതാപിത്രോശ്ച ശുശ്രൂഷാ സ്ത്രീണാം ഭര്തരി ച ദ്വിജ
ഭഗവൻ, സ്ത്രീകൾ മാതാപിതാക്കളെയും ഭർത്താവിനെയും സേവിക്കുന്നത് എനിക്ക് വളരെ പ്രയാസകരമായ കാര്യമായി തോന്നുന്നു, ദ്വിജനേ.
സ്ത്രീണാം ധര്മാത്സുഘോരാദ്ധി നാന്യം പശ്യാമി ദുഷ്കരമ്। സാധ്വാചാരാഃ സ്ത്രിയോ ബ്ര്ഹമന്കുര്വന്തീഹ സദാദൃതാഃ
സ്ത്രീകളുടെ ധർമ്മം അത്യന്തം കഠിനമാണെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നു; നല്ല പെരുമാറ്റമുള്ള സ്ത്രീകൾ, ബ്രാഹ്മണനേ, ഈ ധർമ്മം എപ്പോഴും ആദരവോടെ അനുഷ്ഠിക്കുന്നു.
ദുഷ്കരം ഖലു കുര്വന്തി പിതരോ മാതരശ്ച വൈ। ഏകപത്ന്യശ്ച യാ നാര്യോ യാശ് സത്യം വദന്ത്യുത
പിതാക്കളും മാതാക്കളും വളരെ പ്രയാസകരമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യുന്നു; ഒരേ ഭർത്താവിനോടു മാത്രം വിശ്വസ്തരായ സ്ത്രീകളും സത്യം പറയുന്നവരും അങ്ങനെ തന്നെയാണ്.
കുക്ഷിണാ ദശമാസാംശ്ച ഗര്ഭം സംധാരയന്തി യാഃ। നാര്യഃ കാലേന സംബൂയ കിമദ്ഭുതതരം തതഃ
സ്ത്രീകൾ പത്ത് മാസം ഗർഭം ധരിക്കുന്നു; സമയത്ത് പ്രസവിക്കുമ്പോൾ അതിൽ വലിയ അത്ഭുതം വേറെയുണ്ടോ?
സംശയം പരമം പ്രാപ്യ വേദനാമതുലാമപി। പ്രജായന്തേ സുതാന്നാര്യോ ദുഃഖേന മഹതാ വിഭോ
പരമമായ സംശയവും അതുല്യമായ വേദനയും അനുഭവിച്ചിട്ടും, സ്ത്രീകൾ വലിയ ദു:ഖത്തോടെ പുത്രന്മാരെ പ്രസവിക്കുന്നു, മഹാനേ.
പുഷ്ണന്തി ചാപി മഹതാ സ്നേഹേന ദ്വിജപുങ്ഗവ। `ചിന്തയന്തി തതശ്ചാപി കിംശീലോഽയംഭവിഷ്യതി
പിന്നീട്, വലിയ സ്നേഹത്തോടെ അവർ കുട്ടികളെ വളർത്തുന്നു, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ; 'ഇവൻ എങ്ങനെയുള്ളവനാകും?' എന്ന് അവർ ചിന്തിക്കുന്നു.
യാശ്ച ക്രൂരേഷു സര്വേഷു വര്തമാനാ ജുഗുപ്സിതാഃ। സ്വകര്മ കുര്വന്തി സദാ ദുഷ്കരം തച്ച മേ മതമ്
കഠിനതയും അവഹേളനവും നിറഞ്ഞിടങ്ങളിലും ജീവിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന സ്ത്രീകൾ എപ്പോഴും സ്വന്തം കർത്തവ്യം നിർവഹിക്കുന്നു; അതും എനിക്ക് വളരെ പ്രയാസകരമായ കാര്യമാണ്.
ക്ഷത്രധര്മസമാചാരതത്ത്വം വ്യാഖ്യാഹി മേ ദ്വിജ। ധര്മഃ സുദുര്ലഭോ വിപ്ര നൃശംസേന മഹാത്മനാ
ക്ഷത്രിയരുടെ ധർമ്മവും ആചാരവും യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണെന്ന് നീ എനിക്ക് വിശദീകരിക്കണം, ദ്വിജനേ; ക്രൂരതയുള്ളവനാൽ പോലും, മഹാത്മാവായാലും, ധർമ്മം നേടാൻ വളരെ ദുഷ്കരമാണ്, വിപ്രനേ.
ഏതദിച്ഛാമി ഭഗവന്പ്രശ്നം പ്രശ്നവിദാംവര। ശ്രോതും ഭൃഗുകുലശ്രേഷ്ഠ ശുശ്രൂഷേ തവ സുവ്രത
പ്രശ്നങ്ങളിൽ ഏറ്റവും പ്രഗത്ഭനായ ഭഗവൻ, ഭൃഗുകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ ഈ ചോദ്യം നിന്നിൽ നിന്ന് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഞാൻ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കാൻ തയ്യാറാണ്, മഹാനേ.
ഹന്ത തേഽഹം സമാഖ്യാസ്യേ പ്രശ്നമേതം സുദുര്വചമ്। തത്ത്വേന ഭരതശ്രേഷ്ഠ ഗദതസ്തന്നിബോധ മേ
ശരിയാണ്, ഭാരതകുലത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഉത്തരം പറയാൻ വളരെ പ്രയാസമുള്ള ഈ ചോദ്യം ഞാൻ നിനക്ക് വിശദീകരിക്കാം. ഞാൻ പറയുന്നത് നീ ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കുക.