ശശാദസ്യ തു ദായാദ കകുത്സ്ഥോ നാമ വീര്യവാന്। അനേനാശ്ചാപി കാകുത്സ്ഥഃ പൃഥുശ്ചാനേനസഃ സുതഃ
ശശാദന്റെ വംശാവളിയിൽ വീരനായ കകുത്സ്ഥനാണ് അവന്റെ മകൻ. കകുത്സ്ഥനിൽ നിന്ന് അനേനയും, അനേനയിൽ നിന്ന് അനേനസിന്റെ മകനായ പൃഥുവും ജനിച്ചു.
വിഷ്വഗശ്വഃ പൃഥോഃ പുത്രസ്തസ്മാദാര്ദ്രശ്ച ജജ്ഞിവാന്। ആര്ദ്രസ്യ യുവനാശ്വസ്തു ശ്രാവസ്തസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
പൃഥുവിന്റെ മകനായി വിശ്വഗശ്വൻ ജനിച്ചു. വിശ്വഗശ്വനിൽ നിന്ന് ആർദ്രനും, ആർദ്രന്റെ മകനായി യുവനാശ്വനും, യുവനാശ്വന്റെ മകനായി ശ്രാവസ്തനും ജനിച്ചു.
ജജ്ഞേ ശ്രാവസ്തകോ രാജാ ശ്രാവസ്തീ യേന നിര്മിതാ। ശ്രാവസ്തസ്യ തു ദായാദോ ബൃഹദശ്വോ മഹാബലഃ
ശ്രാവസ്തനിൽ നിന്ന് ശ്രാവസ്തക എന്ന രാജാവു ജനിച്ചു; അവൻ ശ്രാവസ്തി നഗരം സ്ഥാപിച്ചു. ശ്രാവസ്തന്റെ വംശാവളിയിൽ മഹാബലശാലിയായ ബൃഹദശ്വൻ ജനിച്ചു.
ബൃഹദശ്വസ് ദായാദഃ കുവലാശ്വ ഇതി സ്മൃതഃ। കുവലാശ്വസ്യ പുത്രാണാം സഹസ്രാണ്യേകവിംസതിഃ
ബൃഹദശ്വന്റെ മകനായി കുവലാശ്വൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ ജനിച്ചു. കുവലാശ്വന് ഇരുപത്തൊന്നായിരം മക്കളുണ്ടായിരുന്നു.
സര്വേ വിദ്യാസു നിഷ്ണാതാ ബലവന്തോ ദുരാസദാഃ। കുവലാശ്വശ്ച പിതൃതോഗുണൈരഭ്യധികോഽഭവത്
അവർക്കെല്ലാവർക്കും വിദ്യകളിൽ പ്രാവീണ്യവും, വലിയ ശക്തിയും, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ധൈര്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു. കുവലാശ്വൻ തന്റെ പിതാക്കന്മാരെക്കാൾ ഗുണങ്ങളിൽ മുൻപന്തിയിലായിരുന്നു.
സമയേ തം തദാ രാജ്യേ ബൃഹദശ്വോഽഭ്യഷേചയത്। കുവലാശ്വം മഹാരാജ ശൂരമുത്തമധാര്മികമ്
സമയമെത്തുമ്പോൾ, മഹാരാജാവായ ബൃഹദശ്വൻ ധൈര്യശാലിയും ഉത്തമധർമ്മശീലിയും ആയ കുവലാശ്വനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
പുത്രസംക്രാമിതശ്രീസ്തു ബൃഹദശ്വോ മഹീപതിഃ। ജഗാമ തപസേ ധീമാംസ്തപോവനമമിത്രഹാ
മഹിമയും രാജസൗഭാഗ്യവും മകനിലേക്ക് കൈമാറിയ ശേഷം, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിച്ച ധീമാനായ ബൃഹദശ്വൻ വനംചെന്ന തപസ്സിന് അർപ്പിച്ചു.
അഥ ശശ്വാവ രാജര്ഷിം തമുദങ്കോ നരാധിപ। വനം സംപ്രസ്ഥിതം രാജന്ബൃഹദശ്വം ദ്വിജോത്തമഃ
അപ്പോൾ, രാജർഷിയായ ബൃഹദശ്വൻ വനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹത്തായ ബ്രാഹ്മണനായ ഉദങ്കൻ അവനെ സമീപിച്ചു.
തമുദങ്കോ മഹാതേജാഃ സര്വാസ്ത്രവിദുഷാംവരമ്। ന്യവാരയദമേയാത്മാ സമാസാദ്യ പുരോത്തമേ
സകലായുധവിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള, അതുല്യമായ ആത്മസംയമനമുള്ള മഹാതേജസ്സുള്ള ഉദങ്കൻ, നഗരത്തിന്റെ അതിരിൽ എത്തിയ ബൃഹദശ്വനെ തടഞ്ഞു.
ഭവതാ രക്ഷണം കാര്യം തത്താവത്കര്തുമര്ഹസി। നിരുദ്വിഗ്രാ വയം രാജംസ്ത്വത്പ്രദാദ്വസേമഹി
നമുക്ക് സുരക്ഷ നൽകേണ്ടത് നിങ്ങളുടെ കടമയാണ്; രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഞങ്ങൾ ഭയമില്ലാതെ ഇവിടെ താമസിക്കട്ടെ.
ത്വയാ ഹി പൃഥിവീ രാജന്രക്ഷ്യമാണാ മഹാത്മനാ। ഭവിഷ്യതി നിരുദ്വിഗ്നാ നാരണ്യം ഗന്തുമര്ഹസി
മഹാത്മാവായ രാജാവേ, നിങ്ങൾ ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ ആര്ക്കും ഭയമുണ്ടാവില്ല; അതിനാൽ നിങ്ങൾക്ക് വനത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടതില്ല.
പാലന ഹി മഹാന്ധര്മഃ പ്രജാനാമിഹ ദൃശ്യതേ। ന തഥാ ദൃശ്യതേഽരണ്യേ മാഭൂത്തേ ബുദ്ധിരീദൃശീ
ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് വലിയ ധർമ്മമാണ്; അതു ഇവിടെ മാത്രമേ കാണപ്പെടൂ, വനത്തിൽ അങ്ങനെ ഒന്നുമില്ല—അങ്ങനെയൊരു ചിന്ത നിങ്ങൾക്കുണ്ടാകരുത്.
ഈദൃശോ ന ഹി രാജേന്ദ്ര ധര്മഃ ക്വചന ദൃശ്യതേ। പ്രജാനാം പാലനേ യത്നഃ പുരാ രാജര്ഷിഭിഃ കൃതഃ
രാജാധിരാജാ, അത്തരമൊരു ധർമ്മം മറ്റൊരിടത്തും കാണാറില്ല; പുരാതനകാലത്ത് രാജർഷിമാർ ജനങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി പരിശ്രമിച്ചിരുന്നു.
രക്ഷിതവ്യാഃ പ്രജാ രാജ്ഞാ താസ്ത്വം രക്ഷിതുമര്ഹസി। നിരുദ്വിഗ്നസ്തപസ്തപ്തും ന ഹി ശക്നോമി പാര്ഥിവ
ജനങ്ങളെ രാജാവാണ് സംരക്ഷിക്കേണ്ടത്; അതിനാൽ നിങ്ങൾ അവരെ സംരക്ഷിക്കണം. ഭയമില്ലാതെ തപസ്സു ചെയ്യാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല, രാജാവേ.
മമാശ്രമസമീപേ വൈ സമേഷു മരുധന്വസു। സമുദ്രവാലുകാപൂര്ണ ഉജ്ജാലക ഇതി സ്മൃതഃ। ബഹുയോജനവിസ്തീര്ണോ ബഹുയോജനമായതഃ
എന്റെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം, മരുദന്വസിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിൽ, സമുദ്രത്തിന്റെ മണലാൽ നിറഞ്ഞ, ഉജ്ജാലക എന്ന പേരിലുള്ള, അനേകം യോജനങ്ങൾ നീളവും വീതിയും ഉള്ള ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ട്.
തത്ര രൌദ്രോ ദാനവേന്ദ്രോ മഹാവീര്യപരാക്രമഃ। മധുകൈടഭയോഃ പുത്രോ ധുന്ധുര്നാമ സുദാരുണഃ। അന്തര്ഭൂമിഗതോ രാജന്വസത്യമിതവിക്രമഃ
അവിടെ, മഹാശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ള, മധുവിന്റെയും കൈടഭന്റെയും മകനായ, ഭയങ്കരനായ ധുന്ധു എന്ന ദാനവരാജാവ്, ഭൂമിക്കടിയിൽ വസിക്കുന്നു, രാജാവേ.
തം നിഹത്യ മഹാരാജ വനം ത്വം ഗന്തുമര്ഹസി
അവനെ സംഹരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ, മഹാരാജാവേ, നീ കാടിലേക്ക് പോകണം.
ശേതേ ലോകവിനാശായ തപ ആസ്ഥായ ദാരുണമ്। ത്രിദശാനാം വിനാശായ ലോകാനാം ചാപി പാര്ഥിവ
അവൻ ഭയങ്കരമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ട്, ലോകങ്ങൾ നശിപ്പിക്കാനായി, ദേവന്മാരെയും എല്ലാം ജീവികളെയും നശിപ്പിക്കാനായി കിടക്കുന്നു, രാജാവേ.
അവധ്യോ ദൈവതാനാം ഹി ദൈത്യാനാമഥ രക്ഷസാമ്। നാഗാനാമഥ യക്ഷാണാം ഗന്ധര്വാണാം ച സര്വശഃ। അവാപ്യസ വരം രാജന്സര്വലോകപിതാമഹാത്
അവൻ ദേവന്മാർക്കും, അസുരന്മാർക്കും, രാക്ഷസന്മാർക്കും, പാമ്പുകൾക്കും, യക്ഷന്മാർക്കും, ഗന്ധർവന്മാർക്കും ഒരിക്കലും കൊല്ലാനാവില്ല; ഈ അനുഗ്രഹം അവൻ ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനിൽ നിന്നു നേടി.
തം വിനാശയ ഭദ്രം തേ മാ തേ ബുദ്ധിരതോഽന്യഥാ। പ്രാപ്സ്യസേ മഹതീം കീര്തിം ശാശ്വതീമവ്യയാം ധ്രുവാമ്
അവനെ നശിപ്പിക്കൂ, നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ; മനസ്സ് മറ്റൊന്നിലേക്കു തിരിയരുത്. നീ വലിയതും ശാശ്വതവുമായ, ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാത്ത കീർത്തി നേടും.
ക്രൂരസ്യ തസ്യ സ്വപതോ വാലുകാന്തര്ഹിതസ്യ ച। സംവത്സരസ്യ പര്യന്തേ നിഃശ്വാസഃ സംപ്രവര്തതേ
അവൻ ക്രൂരനും മണലിനകത്ത് മറഞ്ഞ് ഉറങ്ങുന്നവനുമാണ്; വർഷം അവസാനിക്കുമ്പോൾ അവന്റെ ശ്വാസം പുറത്ത് വരുന്നു.
യദാ തദാ ഭൂശ്ചലതി സശൈലവനകാനനാ। തസ്യ നിഃശ്വാസവാതേന രജ ഉദ്ധൂയതേ മഹത്
അപ്പോൾ ഭൂമി, മലകളും കാടുകളും കൂടെ, കുലുങ്ങുന്നു; അവന്റെ ശ്വാസത്തിന്റെ കാറ്റിൽ വലിയ പൊടി ഉയരുന്നു.
ആദിത്യരഥമാശ്രിത്യ സപ്താഹം ഭൂമികമ്പനമ്। സവിസ്ഫുലിങ്ഗം സജ്വാലം ധൂമമിശ്രം സുദാരുണമ്
ഏഴു ദിവസം സൂര്യന്റെ രഥത്തിൽ ആശ്രയിച്ച് ഭൂമി നടുങ്ങുന്നു; മിന്നലും ജ്വാലയും പുകയും ചേർന്ന് ഭയങ്കരമായ കാഴ്ചയാകും.
തേന രാജന്ന ശക്നോമി തസ്മിന്സ്താതും സ്വആംശ്രമേ
ഇതിനാൽ, രാജാവേ, എനിക്ക് എന്റെ ആശ്രമത്തിൽ തന്നെ കഴിയാൻ കഴിയുന്നില്ല.
തം വിനാശയ രാജേന്ദ്ര ലോകാനാം ഹിതകാമ്യയാ। ലകാഃ സ്വസ്ഥാ ഭവിഷ്യന്തി തസ്മിന്വിനിഹതേഽസുരേ
ലോകങ്ങളുടെ ഭാവുകം ആശിച്ചുകൊണ്ട്, രാജാധിരാജാവേ, നീ അവനെ സംഹരിക്കണം; ആ അസുരൻ കൊല്ലപ്പെടുമ്പോൾ ജനങ്ങൾക്കു സമാധാനം ലഭിക്കും.
ധുന്ധുനാമാനമത്യുഗ്രം ദാനവം ധോരവിഗ്രഹമ്। സമരേ ധോരതുമുലേ വിനാശയ മഹേഷുണാ
ധുന്ധു എന്ന അത്യന്തം ഭയങ്കരമായ രൂപമുള്ള ദാനവനെ, യുദ്ധത്തിന്റെ ഉന്മാദത്തിൽ, ശക്തമായ ആയുധങ്ങൾകൊണ്ട് സംഹരിക്കണം.
ത്വം ഹി തസ്യ വിനാശായ പര്യാപ്ത ഇതി മേ മതിഃ। തേജസാ തവ തേജശ്ച വിഷ്ണുരാപ്യായവിഷ്യതി
അവനെ സംഹരിക്കാൻ നീതന്നെ മതിയെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിക്കുന്നു; നിന്റെ തേജസ്സിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ തേജസ്സും വർദ്ധിക്കും.
വിഷ്ണുനാ ച വരോ ദത്തഃ പൂര്വം മമ മഹീപതേ
വിഷ്ണു മുമ്പ് എനിക്ക് ഒരു അനുഗ്രഹം നൽകിയിട്ടുണ്ട്, മഹാരാജാവേ.
യസ്തം മഹാസുരം രൌദ്രം വധിഷ്യതി മഹീപതിഃ। തേജസ്തദ്വൈഷ്ണവമിതി പ്രവേക്ഷ്യതി ദുരാസദമ്
ആ മഹാഭയങ്കരനായ അസുരനെ കൊല്ലുന്ന രാജാവിന് ആ വൈഷ്ണവതേജസ്സിൽ പ്രവേശിക്കാം.
തത്തേജസ്ത്വംസമാധായ രാജേന്ദ്ര ഭുവി ദുഃസഹമ്। തം നിഷൂദയ സംദിഷ്ടോ ദൈത്യം രൌദ്രപരാക്രമമ്
ഭൂമിയിൽ സഹിക്കാനാവാത്ത ആ തേജസ്സു കൈവശമാക്കി, രാജാധിരാജാവേ, നിർദ്ദേശം കിട്ടിയതുപോലെ ആ ഭയങ്കരശക്തിയുള്ള ദൈത്യനെ സംഹരിക്കൂ.