ശൃണു ദാനരഹസ്യാനി ശ്രുതിസ്മൃത്യുദിതാനി ച। ഛായായാം കരിണഃ ശ്രാദ്ധം തത്കര്മ പരിവീജിതമ്। ദശകല്പായുതാനീഹ ന ക്ഷീയേത യുധിഷ്ഠിര
ദാനത്തിന്റെ രഹസ്യങ്ങള് ശ്രുതി, സ്മൃതി എന്നിവയില് പറഞ്ഞതുപോലെ കേള്ക്കു; ആനയുടെ നിഴലില് ശുദ്ധമായി ചെയ്ത ശ്രാദ്ധം പതിനായിരം കാലം വരെ ക്ഷയിക്കില്ല, യുദിഷ്ഠിരാ.
ജീവനായ സമാക്ലിന്നം വസു ദത്ത്വാ മഹീപതേ। വിപ്രം തു വാസയേദ്യസ്തു സര്വയജ്ഞൈഃ സ ഇഷ്ടവാന്
ജീവനത്തിനായി നനഞ്ഞ ധനം നല്കി, ബ്രാഹ്മണന് വാസസ്ഥലം ഒരുക്കുന്നവന് എല്ലാ യജ്ഞങ്ങളും ചെയ്തതുപോലെയാണ്.
പ്രതിസ്രോതശ്ചിത്രവാഹാഃ പര്ജന്യോഽന്നാനുസംചരന്। മഹാധുരി യഥാ നാവാ മഹാപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ। വിഷുവേ വിപ്രദത്താനി ദധിമധ്വക്ഷയാണി ച
വലിയ നദി പ്രതിസ്രോതസ്സായി ഒഴുകുന്നതുപോലെയും, മേഘങ്ങള് അന്നം വിതരണമാക്കുന്നതുപോലെയും, വലിയ കപ്പല് പോലെ മഹാപാപങ്ങളില് നിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും; വിഷുവിനിടെ ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് തൈര്, തേന് എന്നിവ നല്കിയാല് അതിന് ക്ഷയം വരില്ല.
പര്വസു ദ്വിഗുണം ദാനമൃതൌ ദശഗുണം ഭവേത്। `അബ്ദേ ദശഗുണം പ്രോക്തമനന്തം വിഷുവേ ഭവേത്
പര്വ്വദിനങ്ങളില് ദാനം ഇരട്ടിയാകും; മരണസമയത്ത് പത്ത് ഇരട്ടി; ഒരു വര്ഷത്തില് പത്ത് ഇരട്ടി; വിഷുവിനിടെ അതിന് അളവില്ല.
അയനേ വിഷുവേ ചൈവഷഡശീതിമുഖേഷു ച। ചന്ദ്രസൂര്യോപരാഗേ ച ദത്തമക്ഷയമുച്യതേ
അയനാന്ത്യങ്ങളിലും വിഷുവിലും, അറുപത്തിയാറ് മുഖങ്ങളിലും, ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണങ്ങളിലും നല്കിയ ദാനം ക്ഷയിക്കില്ലെന്ന് പറയുന്നു.
ഋതുഷു ദശഗുണം വദന്തി ദത്തം ശതഗുണമൃത്വയനാദിഷു ധ്രുവമ്। ഭവതി സഹസ്രഗുണം ദിനസ്യ രാഹോ- ര്വിഷുവതി ചാക്ഷയമശ്നുതേ ഫലമ്
കാലാവസ്ഥകളില് നല്കുന്ന ദാനം പത്ത് ഇരട്ടിയാകും; കാലാവസ്ഥയുടെ ആരംഭത്തില് നൂറ് ഇരട്ടി; രാഹുവിന്റെ ദിവസത്തിന്റെ ആയിരം ഭാഗത്തും വിഷുവിലും നല്കിയാല് അക്ഷയഫലം ലഭിക്കും.
നാഭൂമിദോ ഭൂമിമശ്നാതി രാജ- ന്നായാനദോ യാനമാരുഹ്യ യാതി। യാന്യാന്കാമാന്ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ ദദാതി താംസ്താന്കാമാഞ്ജായമാനഃ സ ഭുങ്ക്തേ
രാജാവേ, ഭൂമി നല്കാത്തവന് ഭൂമി അനുഭവിക്കില്ല; വാഹനം നല്കാത്തവന് വാഹനം കയറി യാത്ര ചെയ്യില്ല; ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് നല്കുന്ന ആഗ്രഹങ്ങള് അവന് ജന്മം കിട്ടുമ്പോള് അനുഭവപ്പെടും.
അഗ്നേരപത്യം പ്രഥമം സുവര്ണം ഭൂര്വൈഷ്ണവീ സൂര്യസുതാശ്ച ഗാവഃ। ലോകാശ്ത്രയസ്തേന ഭവന്തി ദത്താ യഃ കാഞ്ചനം ഗാശ്ച മഹീം ച ദദ്യാത്
സ്വര്ണ്ണം അഗ്നിയുടെ ആദ്യ സന്താനമാണ്; ഭൂമി മഹാവിഷ്ണുവിന്റേതാണ്; പശുക്കള് സൂര്യന്റെ പുത്രിമാരാണ്; സ്വര്ണ്ണം, പശു, ഭൂമി എന്നിവ നല്കിയാല് മൂന്നു ലോകങ്ങളും ലഭിക്കും.
പരംഹി ദാനാന്ന ബഭൂവ ശാശ്വതം ഭവ്യം ത്രിലോകേ ഭവതേ കുതഃ പുനഃ। തസ്മാത്പ്രധാനം പരമം ഹി ദാനം വദന്തി ലോകേഷു വിശിഷ്ടബുദ്ധയഃ
ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയതും, സ്ഥിരതയുള്ളതുമായ ദാനം തന്നെയാണ്. മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും അതിനേക്കാൾ ശുഭകരമായത് മറ്റൊന്നുമില്ല. അതുകൊണ്ടു തന്നെ, ലോകത്തിലെ ജ്ഞാനികൾ ദാനത്തെ ഏറ്റവും പ്രധാനവും ഉത്തമവുമായതും എന്ന് പറയുന്നു.
ഇക്ഷ്വാകൌ സംസ്തിതേ രാജഞ്ശശാദഃ പൃഥിവീമിമാമ്। പ്രാപ്തഃ പരമധര്മാത്മാ സോഽയോധ്യായാം നൃപോഽഭവത്
ഇക്ഷ്വാകു രാജാവ് അന്തരിച്ചപ്പോൾ, ധർമ്മത്തിൽ ഉന്നതനായ ശശാദൻ ഈ ഭൂമി സ്വന്തമാക്കി, അയോധ്യയിൽ രാജാവായി.
ശശാദസ്യ തു ദായാദ കകുത്സ്ഥോ നാമ വീര്യവാന്। അനേനാശ്ചാപി കാകുത്സ്ഥഃ പൃഥുശ്ചാനേനസഃ സുതഃ
ശശാദന്റെ വംശാവളിയിൽ വീരനായ കകുത്സ്ഥനാണ് അവന്റെ മകൻ. കകുത്സ്ഥനിൽ നിന്ന് അനേനയും, അനേനയിൽ നിന്ന് അനേനസിന്റെ മകനായ പൃഥുവും ജനിച്ചു.
വിഷ്വഗശ്വഃ പൃഥോഃ പുത്രസ്തസ്മാദാര്ദ്രശ്ച ജജ്ഞിവാന്। ആര്ദ്രസ്യ യുവനാശ്വസ്തു ശ്രാവസ്തസ്തസ്യ ചാത്മജഃ
പൃഥുവിന്റെ മകനായി വിശ്വഗശ്വൻ ജനിച്ചു. വിശ്വഗശ്വനിൽ നിന്ന് ആർദ്രനും, ആർദ്രന്റെ മകനായി യുവനാശ്വനും, യുവനാശ്വന്റെ മകനായി ശ്രാവസ്തനും ജനിച്ചു.
ജജ്ഞേ ശ്രാവസ്തകോ രാജാ ശ്രാവസ്തീ യേന നിര്മിതാ। ശ്രാവസ്തസ്യ തു ദായാദോ ബൃഹദശ്വോ മഹാബലഃ
ശ്രാവസ്തനിൽ നിന്ന് ശ്രാവസ്തക എന്ന രാജാവു ജനിച്ചു; അവൻ ശ്രാവസ്തി നഗരം സ്ഥാപിച്ചു. ശ്രാവസ്തന്റെ വംശാവളിയിൽ മഹാബലശാലിയായ ബൃഹദശ്വൻ ജനിച്ചു.
ബൃഹദശ്വസ് ദായാദഃ കുവലാശ്വ ഇതി സ്മൃതഃ। കുവലാശ്വസ്യ പുത്രാണാം സഹസ്രാണ്യേകവിംസതിഃ
ബൃഹദശ്വന്റെ മകനായി കുവലാശ്വൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ ജനിച്ചു. കുവലാശ്വന് ഇരുപത്തൊന്നായിരം മക്കളുണ്ടായിരുന്നു.
സര്വേ വിദ്യാസു നിഷ്ണാതാ ബലവന്തോ ദുരാസദാഃ। കുവലാശ്വശ്ച പിതൃതോഗുണൈരഭ്യധികോഽഭവത്
അവർക്കെല്ലാവർക്കും വിദ്യകളിൽ പ്രാവീണ്യവും, വലിയ ശക്തിയും, ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ധൈര്യവും ഉണ്ടായിരുന്നു. കുവലാശ്വൻ തന്റെ പിതാക്കന്മാരെക്കാൾ ഗുണങ്ങളിൽ മുൻപന്തിയിലായിരുന്നു.
സമയേ തം തദാ രാജ്യേ ബൃഹദശ്വോഽഭ്യഷേചയത്। കുവലാശ്വം മഹാരാജ ശൂരമുത്തമധാര്മികമ്
സമയമെത്തുമ്പോൾ, മഹാരാജാവായ ബൃഹദശ്വൻ ധൈര്യശാലിയും ഉത്തമധർമ്മശീലിയും ആയ കുവലാശ്വനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു.
പുത്രസംക്രാമിതശ്രീസ്തു ബൃഹദശ്വോ മഹീപതിഃ। ജഗാമ തപസേ ധീമാംസ്തപോവനമമിത്രഹാ
മഹിമയും രാജസൗഭാഗ്യവും മകനിലേക്ക് കൈമാറിയ ശേഷം, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിച്ച ധീമാനായ ബൃഹദശ്വൻ വനംചെന്ന തപസ്സിന് അർപ്പിച്ചു.
അഥ ശശ്വാവ രാജര്ഷിം തമുദങ്കോ നരാധിപ। വനം സംപ്രസ്ഥിതം രാജന്ബൃഹദശ്വം ദ്വിജോത്തമഃ
അപ്പോൾ, രാജർഷിയായ ബൃഹദശ്വൻ വനത്തിലേക്ക് പുറപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹത്തായ ബ്രാഹ്മണനായ ഉദങ്കൻ അവനെ സമീപിച്ചു.
തമുദങ്കോ മഹാതേജാഃ സര്വാസ്ത്രവിദുഷാംവരമ്। ന്യവാരയദമേയാത്മാ സമാസാദ്യ പുരോത്തമേ
സകലായുധവിദ്യകളിലും പ്രാവീണ്യമുള്ള, അതുല്യമായ ആത്മസംയമനമുള്ള മഹാതേജസ്സുള്ള ഉദങ്കൻ, നഗരത്തിന്റെ അതിരിൽ എത്തിയ ബൃഹദശ്വനെ തടഞ്ഞു.
ഭവതാ രക്ഷണം കാര്യം തത്താവത്കര്തുമര്ഹസി। നിരുദ്വിഗ്രാ വയം രാജംസ്ത്വത്പ്രദാദ്വസേമഹി
നമുക്ക് സുരക്ഷ നൽകേണ്ടത് നിങ്ങളുടെ കടമയാണ്; രാജാവേ, നിങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിൽ ഞങ്ങൾ ഭയമില്ലാതെ ഇവിടെ താമസിക്കട്ടെ.
ത്വയാ ഹി പൃഥിവീ രാജന്രക്ഷ്യമാണാ മഹാത്മനാ। ഭവിഷ്യതി നിരുദ്വിഗ്നാ നാരണ്യം ഗന്തുമര്ഹസി
മഹാത്മാവായ രാജാവേ, നിങ്ങൾ ഭൂമിയെ സംരക്ഷിക്കുമ്പോൾ ആര്ക്കും ഭയമുണ്ടാവില്ല; അതിനാൽ നിങ്ങൾക്ക് വനത്തിലേക്ക് പോകേണ്ടതില്ല.
പാലന ഹി മഹാന്ധര്മഃ പ്രജാനാമിഹ ദൃശ്യതേ। ന തഥാ ദൃശ്യതേഽരണ്യേ മാഭൂത്തേ ബുദ്ധിരീദൃശീ
ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്നത് വലിയ ധർമ്മമാണ്; അതു ഇവിടെ മാത്രമേ കാണപ്പെടൂ, വനത്തിൽ അങ്ങനെ ഒന്നുമില്ല—അങ്ങനെയൊരു ചിന്ത നിങ്ങൾക്കുണ്ടാകരുത്.
ഈദൃശോ ന ഹി രാജേന്ദ്ര ധര്മഃ ക്വചന ദൃശ്യതേ। പ്രജാനാം പാലനേ യത്നഃ പുരാ രാജര്ഷിഭിഃ കൃതഃ
രാജാധിരാജാ, അത്തരമൊരു ധർമ്മം മറ്റൊരിടത്തും കാണാറില്ല; പുരാതനകാലത്ത് രാജർഷിമാർ ജനങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി പരിശ്രമിച്ചിരുന്നു.
രക്ഷിതവ്യാഃ പ്രജാ രാജ്ഞാ താസ്ത്വം രക്ഷിതുമര്ഹസി। നിരുദ്വിഗ്നസ്തപസ്തപ്തും ന ഹി ശക്നോമി പാര്ഥിവ
ജനങ്ങളെ രാജാവാണ് സംരക്ഷിക്കേണ്ടത്; അതിനാൽ നിങ്ങൾ അവരെ സംരക്ഷിക്കണം. ഭയമില്ലാതെ തപസ്സു ചെയ്യാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല, രാജാവേ.
മമാശ്രമസമീപേ വൈ സമേഷു മരുധന്വസു। സമുദ്രവാലുകാപൂര്ണ ഉജ്ജാലക ഇതി സ്മൃതഃ। ബഹുയോജനവിസ്തീര്ണോ ബഹുയോജനമായതഃ
എന്റെ ആശ്രമത്തിന് സമീപം, മരുദന്വസിലെ സമതലപ്രദേശങ്ങളിൽ, സമുദ്രത്തിന്റെ മണലാൽ നിറഞ്ഞ, ഉജ്ജാലക എന്ന പേരിലുള്ള, അനേകം യോജനങ്ങൾ നീളവും വീതിയും ഉള്ള ഒരു സ്ഥലം ഉണ്ട്.
തത്ര രൌദ്രോ ദാനവേന്ദ്രോ മഹാവീര്യപരാക്രമഃ। മധുകൈടഭയോഃ പുത്രോ ധുന്ധുര്നാമ സുദാരുണഃ। അന്തര്ഭൂമിഗതോ രാജന്വസത്യമിതവിക്രമഃ
അവിടെ, മഹാശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ള, മധുവിന്റെയും കൈടഭന്റെയും മകനായ, ഭയങ്കരനായ ധുന്ധു എന്ന ദാനവരാജാവ്, ഭൂമിക്കടിയിൽ വസിക്കുന്നു, രാജാവേ.
തം നിഹത്യ മഹാരാജ വനം ത്വം ഗന്തുമര്ഹസി
അവനെ സംഹരിച്ചു കഴിഞ്ഞാൽ, മഹാരാജാവേ, നീ കാടിലേക്ക് പോകണം.
ശേതേ ലോകവിനാശായ തപ ആസ്ഥായ ദാരുണമ്। ത്രിദശാനാം വിനാശായ ലോകാനാം ചാപി പാര്ഥിവ
അവൻ ഭയങ്കരമായ തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ട്, ലോകങ്ങൾ നശിപ്പിക്കാനായി, ദേവന്മാരെയും എല്ലാം ജീവികളെയും നശിപ്പിക്കാനായി കിടക്കുന്നു, രാജാവേ.
അവധ്യോ ദൈവതാനാം ഹി ദൈത്യാനാമഥ രക്ഷസാമ്। നാഗാനാമഥ യക്ഷാണാം ഗന്ധര്വാണാം ച സര്വശഃ। അവാപ്യസ വരം രാജന്സര്വലോകപിതാമഹാത്
അവൻ ദേവന്മാർക്കും, അസുരന്മാർക്കും, രാക്ഷസന്മാർക്കും, പാമ്പുകൾക്കും, യക്ഷന്മാർക്കും, ഗന്ധർവന്മാർക്കും ഒരിക്കലും കൊല്ലാനാവില്ല; ഈ അനുഗ്രഹം അവൻ ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹനിൽ നിന്നു നേടി.
തം വിനാശയ ഭദ്രം തേ മാ തേ ബുദ്ധിരതോഽന്യഥാ। പ്രാപ്സ്യസേ മഹതീം കീര്തിം ശാശ്വതീമവ്യയാം ധ്രുവാമ്
അവനെ നശിപ്പിക്കൂ, നിനക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ; മനസ്സ് മറ്റൊന്നിലേക്കു തിരിയരുത്. നീ വലിയതും ശാശ്വതവുമായ, ഒരിക്കലും ക്ഷയിക്കാത്ത കീർത്തി നേടും.