തസ്മിന്ദേയം ദ്വിജേ ദാനം സര്വാഗമവിജാനതാ। പ്രദാതാരം തഥാഽഽത്മാനം താരയേദ്യഃ സ ശക്തിമാന്
അതിനാൽ, എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളും അറിയാത്ത ഒരു ദ്വിജനു ഈ ദാനം നൽകുമ്പോൾ, അതിന് ശേഷമുള്ളവനും ദാനദായകനും രക്ഷപ്പെടുന്നു, അതിന് കഴിവുള്ളവൻ അങ്ങനെ ചെയ്യണം.
ന തഥാ ഹവിഷോ ഹോമൈര്ന പുഷ്പൈര്നാനുലേപനൈഃ। അഗ്നയഃ പാര്ഥ തുഷ്യന്തി യഥാ ഹ്യതിഥിഭോജനേ
പാർഥാ, ഹോമത്തിനുള്ള ഹവിസ്സുകളും പൂക്കളും ചാന്തു എന്നിവകൊണ്ടു അഗ്നികൾ അത്ര സന്തോഷിക്കാറില്ല, അതുപോലെ ഒരു അതിഥിയെ അത്തം വിളമ്പുമ്പോൾ അവർ കൂടുതൽ സന്തോഷിക്കുന്നു.
തസ്മാത്ത്വംസര്വയത്നേന യതസ്വാതിഥിഭോജനേ
അതിനാൽ, നീ എല്ലാ ശ്രമവും കൊണ്ട് അതിഥികളെ അത്തം വിളമ്പാൻ പരിശ്രമിക്കണം.
പാദോദകംപാദഘൃതംദീപമന്നം പ്രതിശ്രയമ്। പ്രയച്ഛന്തി തു യേ രാജന്നോപസര്പന്തി തേ യമമ്
രാജാവേ, ആരെങ്കിലും അതിഥിക്ക് കാൽ കഴുകാൻ വെള്ളം, കാൽ പുരട്ടാൻ നെയ്യ്, വിളക്ക്, അത്തം, താമസസ്ഥലം എന്നിവ നൽകുന്നവർ യമനെ സമീപിക്കാറില്ല.
ദേവമാല്യാപനയനം ദ്വിജോച്ഛിഷ്ടാവമാര്ജനമ്। ആകല്പപരിചര്യാ ച ഗാത്രസംവാഹനാനി ച। അത്രൈകൈകം നൃപശ്രേഷ്ഠ ഗോദാനാദ്വ്യതിരിച്യതേ
ദേവതാമാല്യങ്ങൾ മാറ്റുക, ദ്വിജന്റെ ശേഷിച്ച ഭക്ഷണം വൃത്തിയാക്കുക, മനസ്സോടെ സേവനം ചെയ്യുക, ശരീരം മസാജ് ചെയ്യുക—ഇവയിൽ ഓരോന്നും രാജാവേ, പശു ദാനത്തേക്കാൾ ഉത്തമമാണ്.
കപിലായാഃ പ്രദാനാത്തു മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ। തസ്മാദലംകൃതാം ദദ്യാത്കപിലാം തു ദ്വിജാതയേ
കപില വർണ്ണമുള്ള പശു ദാനം ചെയ്താൽ മോക്ഷം ലഭിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല. അതിനാൽ, അലങ്കരിച്ച കപില പശുവിനെ ദ്വിജനു നൽകണം.
ശ്രോത്രിയായ ദരിദ്രായ ഗൃഹസ്ഥായാഗ്നിഹോത്രിണേ। പുത്രദാരാഭിഭൂതായ തഥാ ഹ്യനുപകാരിണേ
ശ്രോത്രിയനായ, ദരിദ്രനായ, ഗൃഹസ്ഥനായ, അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യുന്നവനും, മക്കളാലും ഭാര്യയാലും ബുദ്ധിമുട്ടുന്നവനും, ഒന്നും പ്രതിഫലം പ്രതീക്ഷിക്കാത്തവനും—
ഏവംവിധേഷു ദാതവ്യാ ന സമൃദ്ധേഷു ഭാരത। കോ ഗുണോ ഭരതശ്രേഷ്ഠ സമൃദ്ധേഷ്വഭിവര്ജിതമ്
ഇങ്ങനെ ഉള്ളവർക്കാണ് ദാനം നൽകേണ്ടത്, സമ്പന്നർക്കല്ല ഭാരതാ. സമ്പന്നർക്കു നൽകുന്നതിൽ എന്ത് ഗുണമുണ്ട്, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ? അതു ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ്.
ഏകസ്യൈകാ പ്രദാതവ്യാ ന ബഹൂനാം കദാചന। സാ ഗൌര്വിക്രയമാപന്നാ ഹന്യാത്രിപുരുഷം കുലമ്। ന താരയതി ദാതാരം ബ്രാഹ്മണം നൈവ നൈവ തു
ഒരു പശു ഒരാൾക്കു മാത്രം നൽകണം, ഒരിക്കലും പലർക്കും ചേർന്ന് നൽകരുത്. വിൽപ്പനയിലായ പശു മൂന്നു തലമുറയുടെ കുടുംബത്തെ നശിപ്പിക്കും; അത്തരം പശു ദാനത്താൽ ദാനദായകനോ ബ്രാഹ്മണനോ ആരും രക്ഷപ്പെടില്ല.
ബ്രാഹ്മണസ്യ വിശുദ്ധസ്യ സുവര്ണം യഃ പ്രയച്ഛതി। സുവര്ണാനാം ശതം തേന ദത്തം ഭവതി ശാശ്വതമ്
ശുദ്ധമായ പൊന്നു ബ്രാഹ്മണനു നൽകുന്നവന്, അത് നൂറു പൊന്നു നൽകിയതുപോലെയാണ്; അതിന്റെ ഫലം ശാശ്വതമാണ്.
അനഡ്വാഹം തു യോ ദദ്യാദ്ബലവന്തം ധുരംധരമ്। സ നിസ്തരതി ദുര്ഗാണി സ്വര്ഗലോകം ച ഗച്ഛതി
ശക്തിയുള്ള, ഭാരമേറ്റുനടക്കുന്ന കാളയെ ആരെങ്കിലും ദാനം ചെയ്താൽ, അവൻ എല്ലാ കഷ്ടതകളും കടന്ന് സ്വർഗ്ഗലോകം പ്രാപിക്കും.
വസുംധരാം തു യോ ദദ്യാദ്ദ്വിജായ വിദുഷാത്മനേ। ദാതാരം ഹ്യനുഗച്ഛന്തി സര്വേ കാമാഭിവാഞ്ഛിതാഃ
വിദ്വാൻ മനസ്സുള്ള ദ്വിജനു ഭൂമി ദാനം ചെയ്യുന്നവന്, അവൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന എല്ലാ വസ്തുക്കളും അവനെ പിന്തുടരും.
പൃച്ഛന്തി ചാന്നദാതാരം വദന്തി പുരുഷാ ഭുവി। അധ്വനി ക്ഷീണഗാത്രാശ്ച പാംസുനാ ചാവകുണ്ഠിതാഃ
ഭൂമിയിൽ യാത്രയിൽ ക്ഷീണിച്ചും പൊടിയിൽ മൂടപ്പെട്ടും ഉള്ളവർ ഭക്ഷണം നൽകുന്നവനെ അന്വേഷിക്കുകയും, അവന്റെ കാര്യം പറയുകയും ചെയ്യുന്നു.
തേഷാമേവ ശ്രമാര്താനാം യോ ഹ്യന്നം കഥയേദ്ബുധഃ। അന്നദാതൃസമഃ സോപി കീര്ത്യതേ നാത്ര സംശയഃ
അങ്ങനെ ക്ഷീണിച്ചവരെ കണ്ടു, ആരെങ്കിലും അവർക്കു എവിടെ അത്തം കിട്ടുമെന്നു പറഞ്ഞാൽ, അവനും അത്തം നൽകുന്നവനു തുല്യനായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
തസ്മാത്ത്വം സര്വദാനാനി ഹിത്വാഽന്നം സംപ്രയച്ഛ ഹ। ന ഹീദൃശം പുണ്യഫലം വിചിത്രാമിഹ വിദ്യതേ
അതിനാൽ, നീ എല്ലാ ദാനങ്ങളും വിട്ട് അത്തം നൽകണം; ഇതുപോലെയുള്ള പുണ്യഫലം മറ്റൊന്നും ഞാൻ കണ്ടിട്ടില്ല.
യഥാശക്തി ച യോ ദദ്യാദന്നം വിപ്രേഷു സംസ്കൃതമ്। സ തേന കര്മണാഽഽപ്നോതി പ്രജാപതിസലോകതാമ്
ആരെങ്കിലും തന്റെ ശേഷിയനുസരിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പാകം ചെയ്ത അത്തം നൽകുകയാണെങ്കിൽ, ആ പ്രവൃത്തിയാൽ അവൻ പ്രജാപതിക്കൊപ്പം താമസിക്കുന്നതുപോലെ ആകുന്നു.
അന്നമേവ വിശിഷ്ടം ഹി തസ്മാത്പരതരം ന ച। അന്നം പ്രജാപതിശ്ചോക്തഃ സ ച സംവത്സരോ മതഃ
അത്തമാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമം; അതിനേക്കാൾ മേലുള്ളത് ഒന്നുമില്ല. അത്തം തന്നെയാണ് പ്രജാപതി എന്നും, അവൻ വർഷം തന്നെയാണ് എന്നും പറയുന്നു.
സംവത്സരസ്തു യജ്ഞോഽസൌ സര്വം യജ്ഞേ പ്രതിഷ്ഠിതമ്। തസ്മാത്സര്വാണി ഭൂതാനി സ്ഥാവരാണി ചരാണി ച
വർഷം തന്നെയാണ് യജ്ഞം; എല്ലാം യജ്ഞത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. അതിനാൽ, എല്ലാ സജീവജഡങ്ങളെയും—
തസ്മാദന്നം വിശിഷ്ടം ഹി സര്വേഭ്യഇതി വിശ്രുതമ്
അതിനാല് ഭക്ഷണം എല്ലാറ്റിലും ഉത്തമമാണെന്ന് എല്ലാവരും അംഗീകരിക്കുന്നു.
യേഷാം തടാകാനി മഹോദകാനി വാപ്യശ്ചകൂപാശ്ചപ്രതിശ്രയാശ്ച। അന്നസ്യ ദാനം മധുരാ ച വാണീ യമസ്യ തേ നിര്വചനാ ഭവന്തി
ആര്ക്ക് വലിയ കുളങ്ങളും തടാകങ്ങളും കിണറുകളും വിശ്രമസ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ട്, ഭക്ഷണം ദാനം ചെയ്യുകയും മധുരമായി സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു, അവരുടേത് യമന്റെ കണക്കുകള് തീരുന്നു.
ധാന്യം ശ്രമേണാര്ജിതവിത്തസംചിതം വിപ്രേ സുശീലേ പ്രതിയച്ഛതേ യഃ। വസുംധരാ തസ്യ ഭവേത്സുതുഷ്ടാ ധാരാം വസൂനാം പ്രതിമുഞ്ചതീവ
ശ്രമത്തോടെ സമ്പാദിച്ച ധാന്യം നല്ല ഗുണമുള്ള ബ്രാഹ്മണന് നല്കുന്നവനോട് ഭൂമി വളരെ സന്തോഷത്തോടെ ധനപ്രവാഹം പോലെ സമ്പത്ത് നല്കുന്നു.
അന്നദാഃ പ്രഥമം യാന്തി സത്യവാക്യദനന്തരമ്। അയാചിതപ്രദാതാ ച സമം യാന്തി ത്രയോ ജനാഃ
ഭക്ഷണം നല്കുന്നവര് ആദ്യം പോകുന്നു, സത്യവാക്യം പറയുന്നവര് അവരുടെ പിന്നാലെ. ആരും ചോദിക്കാതെ നല്കുന്നവര് ഇവരോടൊപ്പം പോകുന്നു.
കൌതൂഹലസമുത്പന്നഃ പര്യപൃച്ഛദ്യുധിഷ്ഠിരഃ। മാര്കണ്ഡേയം മഹാത്മാനം പുനരേവ സഹാനുജഃ
കൗതുകം നിറഞ്ഞ യുദിഷ്ഠിരന് സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം മഹാത്മാവായ മാര്ക്കണ്ഡേയനോടു വീണ്ടും ചോദിച്ചു.
യമലോകസ്യ ചാധ്വാനമന്തരം മാനുഷസ്യ ച। കീദൃശം കിംപ്രമാണം വാ കഥം വാ തന്മഹാമുനേ। തരന്തി പുരുഷാശ്ചൈവ കേനോപായേന ശംസ മേ
മഹാമുനിയേ, യമലോകത്തേക്കും മനുഷ്യലോകത്തേക്കുമുള്ള വഴി എങ്ങനെയാണ്? അതിന്റെ സ്വഭാവം എങ്ങനെയാണ്, അളവ് എത്ര, എങ്ങനെ അതു കടക്കാം? ആളുകള് എങ്ങനെ അതു കടക്കുന്നു എന്ന് ദയവായി പറഞ്ഞുതരൂ.
സര്വഗുഹ്യതനം പ്രശ്നം പവിത്രമൃഷിസംസ്തുതമ്। കഥയിഷ്യാമി തേ രാജന്ധര്മം ധര്മഭൃതാംവര
രാജാവേ, ഏറ്റവും രഹസ്യവും ശുദ്ധവും ഋഷിമാരാല് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ചോദ്യം, നീതിയുടെ കാര്യത്തില് ഉത്തമനായവനേ, ഞാൻ നിന്നോട് പറയുന്നു.
ഷഡശീതിസഹസ്രാണി യോജനാനാം നരാധിപ। യമലോകസ്യ ചാധ്വാനമന്തരം മാനുഷസ്യ ച
മനുഷ്യലോകത്തും യമലോകത്തും ഇടയിലുള്ള ദൂരം എണ്പത്താറായിരം യോജനമാണു, രാജാവേ.
ആകാശം തദപാനീയം ഘോരം കാന്താരദര്ശനമ്। ന തത്ര വൃക്ഷച്ഛായാ വാ പാനീനം കേതനാനി ച
ആ വഴി ആകാശംപോലെയും വെള്ളമില്ലാത്തതും ഭയാനകവുമായ മരുഭൂമി പോലെയാണ്; അവിടെ മരങ്ങളുടെ തണലോ വെള്ളം വഹിക്കുന്നവരുടെ വിശ്രമസ്ഥലങ്ങളോ ഇല്ല.
വിശ്രമേദ്യത്ര വൈ ശ്രാന്തഃ പുരുഷോഽധ്വനി കര്ശിതഃ। നീയതേ യമദൂതൈസ്തു യമസ്വാജ്ഞാകരൈര്ബലാത്
അവിടെ യാത്രയില് ക്ഷീണിച്ച മനുഷ്യന് വിശ്രമിക്കാനുള്ള ഇടമില്ല; യമന്റെ ദൂതന്മാര് യമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം അവനെ ബലമായി കൊണ്ടുപോകുന്നു.
നരാഃ സ്ത്രിയസ്തഥൈവാന്യേ പൃഥിവ്യാം ജീവസംജ്ഞിതാഃ। ബ്രഹ്മണേഭ്യഃ പ്രദാനാനി നാനാരൂപാണി പാര്ഥിവ
പുരുഷന്മാര്, സ്ത്രീകള്, ഭൂമിയില് ജീവികള് എന്നറിയപ്പെടുന്ന മറ്റുള്ളവര്, രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണന്മാര്ക്ക് വിവിധ തരത്തിലുള്ള ദാനങ്ങള് കൊണ്ടുപോകുന്നു.
ഹയാദീനാം പ്രകൃഷ്ടാനി തേഽധ്വാനം യാന്തി വൈ നരാഃ। സന്നിവാര്യാതപം യാനതി ച്ഛത്രേണൈവ ഹി ച്ഛത്രദാഃ
കുതിര മുതലായവ നല്കിയവര് ആ വഴി എളുപ്പത്തില് കടക്കുന്നു; കുട നല്കിയവര് കുട കൊണ്ടു സൂര്യന്റെ ചൂടില് നിന്ന് സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നു.