ശ്വവദ്ധി ലോലുപോ യസ്തു പരാന്നം ഭോക്തുമിച്ഛതി। ധിഗസ്തു തസ്യ തദ്ഭുക്തം കൃപണസ് ദുരാത്മനഃ
മറ്റുള്ളവരുടെ ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിച്ച് അതിനെക്കുറിച്ച് ആസക്തിയോടെ ചിന്തിക്കുന്നവൻ നായപോലെയാണ്. അത്തരക്കാരൻ കഴിക്കുന്നതിൽ ലജ്ജിക്കേണ്ടതാണ്.
യോ ദത്ത്വാഽതിഥിഭൃത്യേഭ്യഃ പിതൃഭ്യശ്ച ദ്വിജോത്തമഃ। ശിഷ്ടാന്യന്നാനി യോ ഭുങ്ക്തേ കിം വൈ സുഖതരം തതഃ
അതിഥികൾക്കും ഭൃത്യന്മാർക്കും പിതാക്കന്മാർക്കും ദ്വിജന്മാർക്കും ഭക്ഷണം നൽകി ശേഷമുള്ളത് കഴിക്കുന്നവന് അതിനേക്കാൾ വലിയ സന്തോഷം എന്താണ്?
അതോ മൃഷ്ടതരം നാന്യത്പൂതം കിംചിതച്ഛതക്രതോ। ദത്ത്വാ യസ്ത്വതിഥിഭ്യോഽന്നം ഭുങ്ക്തേ തേനൈവ നിത്യശഃ
ശതക്രതുവേ, അതിഥികൾക്ക് അന്നം നൽകി പിന്നെ അതു തന്നെ കഴിക്കുന്നവനേക്കാൾ വിശുദ്ധവും ഉത്തമവുമായത് ഒന്നുമില്ല.
താവതാം ഗോസഹസ്രാണാം ഫലം പ്രാപ്നോതി ദായകഃ। യദേനോ യൌവനകൃതംതത്സര്വം നശ്യതേ ധ്രുവമ്
അന്നദാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആയിരക്കണക്കിന് പശുക്കളുടെ ഫലം നേടുന്നു; യൗവനത്തിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ എല്ലാം തീർച്ചയായും നശിക്കുന്നു.
രസദക്ഷിണസ് ഭുക്തസ് ദ്വിജസ്യ തു കരേ ഗതമ്। യദ്വാരി വാരിണാ സിഞ്ചേത്തദ്ധ്യേനസ്തരതേ ക്ഷണാത്
ദ്വിജനു നൽകിയ അന്നം, അല്ലെങ്കിൽ അവന്റെ കൈയിൽ വെള്ളം ഒഴിച്ചതും, പാപം ഉടൻ തന്നെ നീക്കം ചെയ്യുന്നു, വെള്ളം മലിനത നീക്കുന്നതുപോലെ.
ഏതാശ്ചാന്യാശ്ച വൈ ബഹ്വീഃ കഥയിത്വാ കഥാഃ ശുഭാഃ। ബകേന സഹ ദേവേന്ദ്ര ആപൃച്ഛ്യ ത്രിദിവം ഗതഃ
ഇവയും മറ്റു അനേകം ശുഭമായ കഥകളും പറഞ്ഞശേഷം, ഇന്ദ്രൻ ബകനോട് വിടപറഞ്ഞ് സ്വർഗത്തിലേക്ക് തിരിച്ചു.
ബ്രവീതു ഭഗവാന്സമയമിതി
"നിങ്ങൾ പറയുന്ന സന്ധി എന്താണെന്ന് വ്യക്തമാക്കൂ," എന്ന് രാജാവ് പറഞ്ഞു.
വിദ്വേഷണം പരമം ജീവലോകേ കുര്യാന്നരഃ പാര്ഥിവ യാച്യമാനഃ। തം ത്വാം പൃച്ഛാമി കഥം തു രാജ- ന്ദദ്യാദ്വാന്ദയിതം ച മേഽദ്യ
"ജീവജാലങ്ങളിൽ പരമമായ ദോഷം വൈരമാണ്; രാജാവായാൽ ആരെങ്കിലും ചോദിച്ചാൽ അങ്ങനെ ദ്വേഷം ഉണ്ടാക്കരുത്. അതിനാൽ, രാജാവേ, എങ്ങനെ ദാനം ചെയ്യണം, എങ്ങനെ ഞാൻ ഇന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്നതു സ്വീകരിക്കണം എന്ന് ഞാൻ ചോദിക്കുന്നു."
നചാനുകീര്തയേ ദദ്യ ദത്ത്വാ അയാച്യമര്ഥം ന ച സംശൃണോമി। പ്രാപ്യമര്ഥം ച സംശ്രുത്യ തം ചാപി ദത്ത്വാ സുസുഖീ ഭവാമി
"ദാനം ചെയ്തതിനു ഞാൻ പ്രശംസിക്കാറില്ല, ചോദിക്കാത്തതും ഞാൻ തരാറില്ല, അത്തരം അപേക്ഷകൾ ഞാൻ കേൾക്കാറുമില്ല. നേടാൻ കഴിയുന്നതാണെങ്കിൽ മാത്രം വാഗ്ദാനം ചെയ്യും; അതു നൽകി കഴിഞ്ഞാൽ ഞാൻ മനസ്സിൽ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു."
ദദാമി തേ രോഹിണീനാം സഹസ്രം പ്രിയോ ഹി മേ ബ്രാഹ്മണോ യാചമാനഃ। ന മേ മനഃ കുപ്യതി യാചമാനേ ദത്തം ന ശോചാമി കദാചിദര്ഥമ്
"നിനക്ക് ഞാൻ ആയിരം രോഹിണി പശുക്കൾ തരാം, കാരണം ചോദിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണൻ എനിക്ക് പ്രിയനാണ്. ആരെങ്കിലും ചോദിച്ചാൽ എന്റെ മനസ്സിൽ കോപം വരാറില്ല, ഞാൻ നൽകിയതിനെക്കുറിച്ച് ഒരിക്കലും ഖേദം തോന്നാറില്ല."
ഇത്യുക്ത്വാ ബ്രാഹ്മണാ രാജാ ഗോസഹസ്രം ദദൌ। പ്രാപ്തവാംശ്ച ഗവാം സഹസ്രം ബ്രാഹ്മണ ഇതി
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് രാജാവ് ബ്രാഹ്മണന് ആയിരം പശുക്കൾ നൽകി. ബ്രാഹ്മണൻ ആ ആയിരം പശുക്കളും ഏറ്റുവാങ്ങി.
ദേവാനാം കഥാ സംജാതാ മഹീതലം ഗത്വാ മഹീപതിം ശിബിമൌശീനരം സാധ്വേനം ശിബിം ജിജ്ഞാസ്യാമ ഇതി ।। ഏവം ഭോ ഇത്യുക്ത്വാ അഗ്നീന്ദ്രാവുപതിഷ്ഠേതാമ്
ദേവന്മാരുടെ ഒരു കഥ ഉദിച്ചു: ഭൂമിയിൽ എത്തി, അവർ പറഞ്ഞു, "ഉഷീനര വംശത്തിൽ പെട്ട ധർമ്മശീലനായ ശിബി രാജാവിനെ പരീക്ഷിക്കാം." അങ്ങനെ പറഞ്ഞ് അഗ്നിയും ഇന്ദ്രനും അവനെ സമീപിച്ചു.
അഗ്നിഃ കപോതരൂപേണ തമഭ്യധാവദാമിഷാര്ഥമിന്ദ്രഃ ശ്യേനരൂപേണ
അഗ്നി പാറയുടെ രൂപത്തിൽ ഇറങ്ങി, മാംസത്തിനായി അവിടേക്ക് ഓടി; ഇന്ദ്രൻ കിഴങ്ങൻ രൂപം ധരിച്ചു.
അഥ കപോതോ രാജ്ഞോ ദിവ്യാസനാസീനസ്യോത്സങ്ഗം ന്യപതത്
അപ്പോൾ ആ പാറ രാജാവിന്റെ ദിവ്യസിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നിരുന്ന രാജാവിന്റെ മടിയിൽ വീണു.
അഥ പുരോഹിതോ രാജാനമബ്രവീത് ।। പ്രാണരക്ഷാര്ഥം ശ്യേനാദ്ഭീതോ ഭവന്തം പ്രാണാര്ഥീ പ്രപദ്യതേ
അപ്പോൾ രാജാവിന്റെ പുരോഹിതൻ പറഞ്ഞു: "പ്രാണരക്ഷയ്ക്കായി കിഴങ്ങനെ ഭയന്ന് ഈ പാറ ഭവന്തെയുടെ സംരക്ഷണം തേടി വരുന്നു."
വസു ദദാതു അന്തവാന്പാര്ഥിവോഽസ്യ നിഷ്കൃതിം കുര്യാത് ഘോരം കപോതസ്യ നിപാതമാഹുഃ
"രാജാവ് ധനം നൽകട്ടെ; പാറയുടെ മരണത്തിന് പ്രത്യുപകാരം ചെയ്യണം. പാറയുടെ വീഴ്ച ഭയാനകമാണെന്ന് പറയുന്നു."
അഥ കപോതോ രാജാനമബ്രവീത് ।। പ്രാണരക്ഷണാര്ഥം ശ്യേനാദ്ഭീതോ ഭവന്തം പ്രാണാര്ഥീ പ്രപദ്യേ അങ്ഗൈരങ്ഗാനി പ്രാപ്യാര്ഥീ മുനിര്ഭൂത്വാ പ്രാണാംസ്ത്വാം പ്രപദ്യേ
അപ്പോൾ പാറ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: "പ്രാണരക്ഷയ്ക്കായി കിഴങ്ങനെ ഭയന്ന് ഞാൻ ഭവന്തെയുടെ സംരക്ഷണം തേടുന്നു. എന്റെ അവയവങ്ങൾ കൊണ്ട് രക്ഷ തേടി ഞാൻ ഒരു മുനിയായി, എന്റെ ജീവൻ ഭവന്തെയ്ക്ക് സമർപ്പിക്കുന്നു."
സ്വാധ്യായേന കര്ശിതം ബ്രഹ്മചാരിണം മാം വിദ്ധി ।। തപസാ ദമേന യുക്തമാചാര്യസ്യാപ്രതികൂലഭാഷിണമ് ।। ഏവംയുക്തമപാപം മാം വിദ്ധി
"സ്വാധ്യായത്തിൽ ക്ഷീണിച്ച ബ്രഹ്മചാരിയായ എന്നെ അറിയണം; തപസും, സംയമനവും ഉള്ളവൻ, ഗുരുവിനോട് ഒരിക്കലും വിരോധം പറയാത്തവൻ. ഇങ്ങനെ പാപമില്ലാത്തവനായി എന്നെ അറിയണം."
ഗദാമി വേദാനവിചിനോമി ഛന്ദഃ സര്വേവേദാ അക്ഷരശോ മേ അധീതാഃ। ന സാധു ദാനം ശ്രോത്രിയസ്യ പ്രദാനം മാ പ്രാദാഃ ശ്യേനായ ന കപോതോഽസ്മി
"ഞാൻ വേദങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കുന്നു, വേദങ്ങളുടെയും ഛന്ദസ്സുകളുടെയും അർത്ഥം അന്വേഷിക്കുന്നു; എല്ലാ വേദങ്ങളും അക്ഷരശഃ പഠിച്ചിട്ടുണ്ട്. ശ്രോത്രിയനായ ബ്രാഹ്മണന് ദാനം ചെയ്യുന്നത് നല്ലതല്ല; എന്നെ കിഴങ്ങനു നൽകരുത്, ഞാൻ ഒരു സാധാരണ പാറയല്ല."
അഥ ശ്യേനോ രാജാനമബ്രവീത്
അപ്പോൾ കിഴങ്ങൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു:
പര്യായേണ വസതിര്വാ ഭവേഷു സര്ഗേ ജാതഃ പൂര്വമസ്മാത്കപോതാത്। ത്വമാദദാനോഽഥ കപോതമേനം മാ ത്വം രാജന്വിഘ്നകര്താ ഭവേഥാഃ
"ജീവജാലങ്ങളിൽ ഓരോരുത്തർക്കും തക്കതായ കാലത്ത് വാസം ഉണ്ടാകും; ഞാൻ ഈ പാറയെക്കാൾ മുമ്പ് ജനിച്ചു. രാജാവേ, ഈ പാറയെ എന്നിൽ നിന്ന് നീക്കരുത്, തടസ്സം സൃഷ്ടിക്കരുത്."
കേനേദൃശീ ജാതു പരാ ഹി ദൃഷ്ടാ വാഗുച്യമാനാ ശകനേന സംസ്കൃതാ। യാം വൈ കപോതോ വദതേ യാം ച ശ്യേന ഉഭൌ വിദിത്വാ കഥമസ്തു സാധു
"ഇവിടെ പാറയും കിഴങ്ങനും പറഞ്ഞതുപോലെയുള്ള refine ചെയ്ത വാക്കുകൾ ആരെങ്കിലും കേട്ടിട്ടുണ്ടോ? ഇരുവരുടെയും വാക്കുകളും അറിഞ്ഞിട്ടും എങ്ങനെ അത് ധർമ്മം എന്നു പറയാം?"
നാസ്യ വര്ഷം വര്ഷതി വര്ഷകാലേ നാസ്യ ബീജം രോഹതി കാല ഉപ്തമ്। ഭീതം പ്രപന്നം യോ ഹി ദദാതി ശത്രവേ ന ത്രാണം ലഭേത്രാണമിച്ഛന്സ കാലേ
"വർഷകാലത്ത് മഴ പെയ്യില്ല, സമയത്ത് വിത്ത് മുളയ്ക്കാറില്ല. ഭയന്ന് അഭയം തേടിയവനെ ശത്രുവിന് ഏൽപ്പിക്കുന്നവന്, അവൻ അഭയം തേടുമ്പോൾ സംരക്ഷണം ലഭിക്കില്ല."
ജാതാ ഹ്രസ്വാ പ്രജാ പ്രമീയതേ സദാ ന വാസം പിതരോഽസ്യ കുര്വതേ। ഭീതം പ്രപന്നം യോ ഹി ദദാതി ശത്രവേ നാസ്യ ദേവാഃ പ്രതിഗൃഹ്ണന്തി ഹവ്യമ്
ദുര്ബലമായ സന്തതികള് ജനിച്ച്, അവന്റെ വംശം ക്ഷയിച്ചുപോകുമ്പോള്, പിതാക്കന്മാര് ഒരിക്കലും അവനോടൊപ്പം താമസിക്കാറില്ല. ഭയപ്പെട്ട് അഭയം തേടിയവനെ ശത്രുവിന് കൈമാറുന്നവന്റെ ഹോമം ദേവന്മാര് സ്വീകരിക്കാറില്ല.
മോഘമന്നം വിന്ദതി ചാപ്രചേതാഃ സ്വര്ഗാല്ലോകാദ്ധശ്യതി ശീഘ്രമേവ। ഭീതം പ്രപന്നം യോ ഹി ദദാതി ശത്രവേ സേന്ദ്രാ ദേവാഃ പ്രഹരന്ത്യസ്യ വജ്രമ്
അവിവേകിയന് വിഫലമായാണ് അന്നം ലഭിക്കുന്നത്; അവന് സ്വര്ഗ്ഗത്തില് നിന്നും ലോകങ്ങളില് നിന്നും വേഗത്തില് വീഴുകയും ചെയ്യും. ഭയപ്പെട്ട് അഭയം തേടിയവനെ ശത്രുവിന് കൈമാറുന്നവനെ ദേവന്മാരും ഇന്ദ്രനും വജ്രംകൊണ്ട് ശിക്ഷിക്കും.
ഉക്ഷാണം പക്ത്വാ സഹ ഓദനേന അസ്മാത്കപോതാത്പ്രതി തേ നയന്തു। യസ്മിന്ദേശേ രമസേഽതീവ ശ്യേന തത്രമാംസം ശിവയസ്തേ വഹന്തു
ഈ കപ്പോതത്തിന് പകരം, അരിയും കൂട്ടി വേവിച്ചുള്ള ഒരു കാളയെ നിനക്കായി കൊണ്ടുപോകട്ടെ. ഏത് സ്ഥലത്താണോ നീ, ശ്യേനാ, പ്രത്യേകമായി ആഹ്ലാദിക്കുന്നതോ, അവിടെ നിനക്കു ശുഭം കൊണ്ടുവരുന്ന മാംസം അവര് എത്തിക്കട്ടെ.
നോക്ഷാണോ രാജന്പ്രാര്ഥയേയം ന ചാന്യ ദസ്മാന്മാംസമധികം വാ കപോതാത്। ദേവൈര്ദത്തഃ സോഽദ്യ മമൈഷ ഭക്ഷ- സ്തന്മേ ദദസ്വ ശകുനാനാമഭാവാത്
രാജാവേ, ഞാന് ഒരു കാളയെയും മറ്റേതെങ്കിലും മാംസം കൂടുതലായും ചോദിക്കില്ല; ഈ കപ്പോതം ദേവന്മാര് ഇന്നാണ് എനിക്കു ഭക്ഷണമായി നല്കിയിരിക്കുന്നത്. പക്ഷികള് ഇല്ലാത്തതിനാല് നീ ഈ കപ്പോതത്തെ എനിക്കു നല്കണം.
ഉക്ഷാണം വേഹതമനൂനം നയന്തു തേ പശ്യന്തു പുരുഷാ മമൈവ। ഭയാഹിതസ് ദായം മമാന്തികാത്ത്വാം പ്രത്യാമ്നായം തു ത്വം ഹ്യേനം മാ ഹിംസീഃ
കപ്പോതത്തിന്റെ ഭാരത്തിന് തുല്യമായ കാളയെ കൊണ്ടുവരിക, എല്ലാവരും അതു എന്റേതാണെന്ന് കാണട്ടെ. പക്ഷേ, നീ ഭയത്താല് എന്റെ അടുക്കല് വന്നതുകൊണ്ട്, നിന്നെ തിരികെ നല്കുന്നു; നീ അവനെ ഹാനിപ്പെടുത്തരുത്.
ത്യജേ പ്രാണാനനൈവ ദദ്യാം കപോതം സൌമ്യോ ഹ്യയം കിം ന ജാനാസി ശ്യേന। യഥാ ക്ലേശം മാ കുരുഷ്വേഹ സൌമ്യ നാഹം കപോതമര്പയിഷ്യേ കഥംചിത്
ഞാന് എന്റെ ജീവന് പോലും ഉപേക്ഷിക്കാനാണ് തയ്യാറാവുക, ഈ കപ്പോതത്തെ നല്കാന് അല്ല. ശ്യേനാ, നീ ഇതു മനസ്സിലാക്കുന്നില്ലേ? ദയവായി, ഇവിടെ എന്നെ ദുഃഖിപ്പിക്കരുത്; എങ്ങനെയും ഞാന് ഈ കപ്പോതത്തെ വിട്ടുകൊടുക്കില്ല.
ഇദമന്യച്ഛ്രൂതാം യയാതിര്നാഹുഷോ രാജാ രാജ്യസ്ഥഃ പൌരജനാവൃത ആസാംചക്രേ ।। ഗുര്വര്ഥീ ബ്രാഹ്മണ ഉപേത്യാബ്രവീത് ഭോ രാജന്ഗുര്വര്ഥം ഭിക്ഷേയം സമയാദിതി രാജോവാച
ഇനി മറ്റൊരു കഥയും കേൾക്കൂ. നഹുഷന്റെ മകൻ യയാതി രാജാവായി ഭരിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുമ്പോൾ, ജനങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നപ്പോൾ, ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഗുരുവിനായി എന്തോ ആവശ്യമായിട്ട് രാജാവിനോടു വന്നു പറഞ്ഞു: "രാജാവേ, ഗുരുവിന്റെ കാര്യത്തിന് ഞാൻ ഭിക്ഷയെടുക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ഞാനാവശ്യപ്പെടുന്നതു നിങ്ങൾ സമ്മതിച്ച പ്രകാരം ദയവായി തരണമെന്നു." രാജാവ് ഉത്തരം പറഞ്ഞു: