സതതം ധാവമാനശ്ച ചിന്തയാനോ വിശാംപതേ। `ഭ്രമംസ്തത്ര മഹീപാല യദാ വര്ഷഗണാന്ബഹൂന്'। ആസാദയാമി നൈവാന്തം തസ്യ രാജന്മഹാത്മനഃ
എപ്പോഴും ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കയും ആലോചിക്കയും ചെയ്തുകൊണ്ട്, രാജാവേ, ഞാന് അവിടെ അനേകം വര്ഷങ്ങള് സഞ്ചരിച്ചു. എങ്കിലും ആ മഹാത്മാവിന്റെ അറ്റം ഞാന് ഒരിക്കലും കണ്ടില്ല.
തതസ്തമേവ ശരണം ഗതോസ്മി വിധിവത്തദാ। വരേണ്യം വരദം ദേവം മനസാ കര്മണൈവ ച
അതിനുശേഷം, വിധിപ്രകാരം, മനസ്സും കര്മ്മവും കൊണ്ട് ആ വരദായകദേവനില് മാത്രം ഞാന് ആശ്രയം തേടി.
തതോഽഹം സഹസാ രാജന്വായുവേഗേന നിഃസൃതഃ। മഹാത്മനോ മുഖാത്തസ്യ വിവൃതാത്പുരുഷോത്തമ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ആ മഹാത്മാവായ പുരുഷോത്തമന്റെ തുറന്ന വായില് നിന്ന് വാതത്തിന്റെ വേഗത്തില് ഞാന് പെട്ടെന്ന് പുറത്തേക്കു വന്നു.
തതസ്തസ്യൈവ ശാഖായാം ന്യഗ്രോധസ്യ വിശാംപതേ। ആസ്തേ മനുജശാര്ദൂല കൃത്സ്നമാദായ വൈ ജഗത്
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, അതേ ആല്മരത്തിന്റെ ഒരു ശാഖയില് മനുഷ്യസിംഹനേ, അവന് ഈ ലോകം മുഴുവന് ഉള്ക്കൊണ്ടു ഇരിക്കുന്നു.
തേ നൈവ ബാലവേഷേണ ശ്രീവത്സകൃതലക്ഷണമ്। ആസീനം തം നരവ്യാഘ്ര പശ്യാമ്യമിതതേജസമ്
മനുഷ്യസിംഹനേ, ബാലവേഷത്തില് അല്ലാതെ, ശ്രീവത്സം അടയാളമായും അനന്തതേജസ്സോടെ ഇരിക്കുന്നതായും ഞാന് അവനെ കണ്ടു.
തതോ മാമബ്രവീദ്ബാലഃ സ പ്രീതഃ പ്രഹസന്നിവ। ശ്രീവത്സധാരീ ദ്യുതിമാന്പീതവാസാ മഹാദ്യുതിഃ
അതിനുശേഷം, ശ്രീവത്സം ധരിച്ചും മഞ്ഞ വസ്ത്രം അണിഞ്ഞും മഹാതേജസ്സോടെ ആ ബാലന് സന്തോഷത്തോടെ പുഞ്ചിരിയോടെ എന്നോട് പറഞ്ഞു.
അപീദാനീം ശരീരേഽസ്മിന്മാമകേ മുനിസത്തമ। ഉഷിതസ്ത്വം പരിശ്രാന്തോ മാര്കണ്ഡേയ ബ്രവീഹി മേ
"മഹാമുനിയേ, മാര്കണ്ഡേയാ, നീ ഈ എന്റെ ശരീരത്തിനുള്ളില് ഇപ്പോഴും താമസിച്ച് ക്ഷീണിച്ചുവോ? എനിക്ക് പറയൂ."
മുഹൂര്താദഥ മേ ദൃഷ്ടിഃ പ്രാദുര്ഭൂതാ പുനര്നവാ। മായാനിര്മുക്തമാത്മനമപശ്യം ലബ്ധചേതസമ്
അല്പസമയത്തിനുശേഷം എന്റെ കാഴ്ച വീണ്ടും പുതുമയോടെ തെളിഞ്ഞു; മായയില്ലാതെ മനസ്സു തെളിഞ്ഞ അവനെ ഞാന് കണ്ടു.
തസ്യ താമ്രതലൌ താത ചരണൌ സുപ്രതിഷ്ഠിതൌ। സുജാതൌ മൃദുരക്താഭിരങ്ഗുലീഭിര്വിരാജിതൌ
പ്രിയനായവനേ, അവന്റെ കാൽ ചുവപ്പും നല്ല രൂപവും ഉറപ്പുംകൊണ്ടു, മൃദുവും ചുവപ്പുനിറമുള്ള വിരലുകളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.
പ്രയത്നേന മയാ മൂര്ധ്നാ ഗൃഹീത്വാ ഹ്യഭിവനദിതൌ। ദൃഷ്ട്വാഽപരിമിതം തസ് പ്രഭാവമമിതൌജസഃ
ഞാന് ആ കാലുകള് തലയില് വെച്ച് ഭക്തിയോടെ പിടിച്ചു ചേര്ത്തു; അതിനിടയില് അതിനിയന്ത്രമായ ശക്തിയും മഹാതേജസ്സും ഞാന് കണ്ടു.
വിനയേനാഞ്ജലിം കൃത്വാപ്രയത്നേനോപഗമ്യ ഹ। ദൃഷ്ടോ മയാ സ ഭൂതാത്മാ ദേവഃ കമലലോചനഃ
വിനയത്തോടെ കൈകൂപ്പി, ശ്രദ്ധയോടെ സമീപിച്ചു; എല്ലാ ഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവായ കമലനയനനായ ദേവനെ ഞാന് കണ്ടു.
തമഹം പ്രാഞ്ജലിര്ഭൂത്വാ നമസ്കൃത്യേദമബ്രവമ്। ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി ദേവ ത്വാം മായാം ചൈതാം തവോത്തമാമ്
ഞാന് കൈകൂപ്പി ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു പറഞ്ഞു: "ദേവനേ, ഞാന് നിന്നെയും നിന്റെ ഈ പരമമായ മായയെയും അറിയാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു."
ആസ്യേനാനുപ്രവിഷ്ടോഽഹം ശരീരേ ഭഗവംസ്തവ। ദൃഷ്ടവാനഖിലാഁല്ലോകാന്സമസ്താന്ജഠരേ ഹി തേ
ഭഗവാനേ, ഞാന് നിങ്ങളുടെ വായിലൂടെ ശരീരത്തിനുള്ളിലേക്ക് കടന്നപ്പോള്, നിങ്ങളുടെ വയറിനകത്ത് എല്ലാ ലോകങ്ങളും പൂര്ണ്ണമായും കണ്ടു.
തവ ദേവ ശരീരസ്ഥാ ദേവദാനവരാക്ഷസാഃ। യക്ഷഗന്ധര്വനാഗാശ്ച ജഗത്സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
ദേവാ, നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിനകത്ത് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും, യക്ഷന്മാരും ഗന്ധര്വന്മാരും നാഗന്മാരും, ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാം ചലനവും അചലവും ഉണ്ട്.
ത്വത്പ്രസാദാച്ച മേ ദേവ സ്മൃതിര്ന പരിഹീയതേ। ദ്രുതമന്തഃശരീരേ തേ സതതം പരിവര്തിനഃ
ദേവാ, നിങ്ങളുടെ കൃപയാല് എന്റെ ഓര്മ്മ ഒരിക്കലും നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല; എപ്പോഴും ചലിക്കുന്ന നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിനകത്ത് ഞാന് എല്ലാം വേഗത്തില് കണ്ടു.
നിര്ഗതോഽഹമകാമസ്തു ഇച്ഛയാ തേ മഹാപ്രഭോ। യതിഷ്യേ പുണ്ഡരീകാക്ഷ ജ്ഞാതും ത്വാഽഹമനിന്ദിതം
മഹാപ്രഭോ, ഞാന് ഇഷ്ടമില്ലാതിരുന്നെങ്കിലും നിങ്ങളുടെ ഇച്ഛയാല് ഇവിടെ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു; കമലനയനാ, അകൃത്യങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത നിങ്ങളെ അറിയാന് ഞാന് ശ്രമിക്കും.
ഇഹ ഭൂത്വാ ശിശുഃ സാക്ഷാത്കിം ഭവാനവതിഷ്ഠതേ। പീത്വാ ജഗദിദം സര്വമേതദാഖ്യാതുമര്ഹസി
നിങ്ങള് ഇവിടെ നേരിട്ട് ഒരു കുഞ്ഞായി മാറി, ഈ മുഴുവന് ലോകം ഉള്ളില് ഉള്ക്കൊണ്ടിട്ടും, ഇങ്ങനെ ഇരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? ഇതിന്റെ കാരണം പറയേണ്ടത് നിങ്ങളുടെ കടമയാണ്.
കിമര്ഥം ച ജഗത്സര്വം ശരീരസ്ഥം തവാനഘ। കിയന്തം ച ത്വയാ കാലമിഹ സ്ഥേയമരിംദമ
പാപരഹിതാ, ഈ മുഴുവന് ലോകം നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിനകത്ത് നിലകൊള്ളുന്നത് എന്തിനാണ്? ശത്രുനാശകാ, നിങ്ങള് ഇവിടെ എത്രകാലം ഇങ്ങനെ തുടരും?
ഏതദിച്ഛാമി ദേവേശ ശ്രോതും ബ്രാഹ്മണകാമ്യയാ। ത്വത്തഃ കമലപത്രാക്ഷം വിസ്തരേണ യഥാതഥമ്। മഹദ്ധ്യേതദചിന്ത്യം ച യദഹം ദൃഷ്ടവാന്പ്രഭോ
ദേവേശാ, ബ്രാഹ്മണന് എന്ന നിലയില് അറിവ് നേടാന് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, കമലനയനാ, ഞാന് കണ്ട ഈ അതിശയകരവും മനസ്സില് പിടികൂടാനാവാത്തതുമായ കാര്യങ്ങള് വിശദമായി സത്യമായി നിങ്ങളില് നിന്ന് കേള്ക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇത്യുക്തഃ സ മയാ ശ്രീമാന്ദേവദേവോ മഹാദ്യുതിഃ। സാന്ത്വയന്മാമിദം വാക്യമുവാച വദതാംവരഃ
ഞാന് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോള്, തേജസ്സുള്ള ദേവദേവന് എന്നെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കാമം ദേവാഽപി മാം വിപ്ര ന ഹി ജാനന്തി തത്ത്വതഃ। ത്വത്പ്രീത്യാ തു പ്രവക്ഷ്യാമി യഥേദം വിമൃജാമ്യഹമ്
ബ്രാഹ്മണാ, ദേവന്മാര്ക്ക് പോലും എന്നെ സത്യത്തില് അറിയാന് കഴിയില്ല; പക്ഷേ, നിന്നോടുള്ള സ്നേഹത്താല് ഞാന് ഈ കാര്യങ്ങള് നിനക്ക് വിശദമായി പറയുന്നു.
പിതൃഭക്തോസി വിപ്രര്ഷേ മാം ചൈവ ശരണം ഗതഃ। തതോ ദൃഷ്ടോസ്മി തേ സാക്ഷാദ്ബ്രഹ്യചര്യം ച തേ മഹത്
ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, നീ പിതാക്കളോടു ഭക്തിയുള്ളവനും എന്നെ ആശ്രയിച്ചവനും ആകുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ഞാന് നേരിട്ട് നിന്റെ മുമ്പില് പ്രത്യക്ഷമായത്. നിന്റെ തപസ്സും വളരെ വലിയതാണ്.
ആപോ നാരാ ഇതി പ്രോക്താസ്താസാം നാമ കൃതം മയാ। തേന നാരായണപ്യുക്തോ മമ തത്ത്വയനം സദാ
ജലം 'നാരാ' എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്; ആ പേര് ഞാന് തന്നെയാണ് നല്കിയത്. അതുകൊണ്ടാണ് എനിക്ക് നാരായണന് എന്ന പേരും, അതാണ് എനിക്ക് യഥാര്ത്ഥ സ്വഭാവവും.
അഹംനാരായണോ നാമ പ്രഭവഃ ശാശ്വതോഽവ്യയഃ। വിധാതാ സര്വഭൂതാനാം സംഹര്താ ച ദ്വിജോത്തമ്
ഞാന് നാരായണന് എന്ന പേരില് അറിയപ്പെടുന്നവനും, ശാശ്വതനും, അക്ഷയനും, എല്ലായിടത്തെയും സൃഷ്ടിക്കുകയും സംഹരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവനുമാണ്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ.
അഹം വിഷ്ണുരഹം ബ്രഹ്മാ ശക്രശ്ചാഹം സുരാധിപഃ। അഹം വൈശ്രവണോ രാജാ യമഃ പ്രേതാധിപസ്തഥാ
ഞാന് വിഷ്ണുവും, ഞാന് ബ്രഹ്മാവും, ഞാന് ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രനും, ഞാന് വൈശ്രവണന് രാജാവും, ഞാന് യമനും, മരിച്ചവരുടെ അധിപനും ആകുന്നു.
അഹം ശിവശ്ച സോമശ്ച കശ്യപോഽഥ പ്രജാപതിഃ। അഹം ധാതാ വിധാതാ ച യജ്ഞശ്ചാഹം ദ്വിജോത്തമ
ഞാന് ശിവനും, ഞാന് സോമനും, ഞാന് കശ്യപനും, പ്രജാപതിയും, ഞാന് ധാതാവും, വിധാതാവും, ഞാന് യജ്ഞവും ആകുന്നു, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ.
അഗ്നിരാസ്യം ക്ഷിതി പാദൌ ചന്ദ്രാദിത്യൌ ച ലോചനേ। ദ്യൌര്മൂര്ധാ മേ ദിശഃ ശ്രോത്രേ തഥാഽഽപഃ സ്വേദസംഭവാഃ। സകലം ച നഭഃ കായോ വായുര്മനസി മേ സ്ഥിതഃ
എന്റെ വായാണ് അഗ്നി, കാലുകള് ഭൂമി, കണ്ണുകള് ചന്ദ്രനും സൂര്യനും, തല ആകാശം, ചെവികള് ദിക്കുകള്, വിയര്പ്പില് നിന്നുള്ള ജലവും എന്റെ ഭാഗമാണ്; ആകാശം മുഴുവന് എന്റെ ശരീരവും, വായു എന്റെ മനസ്സിലാണു നിലകൊള്ളുന്നത്.
മയാ ക്രതുശതൈരിഷ്ടം ബഹുഭിസ്ത്വാപ്തദക്ഷിണൈഃ। യജന്തേ വേദവിദുഷോ മാം ദേവസദനേ സ്ഥിതമ്
വേദം അറിയുന്നവര് ദേവലോകത്തില് വസിക്കുന്ന എന്നെ, അനേകം വലിയ യാഗങ്ങളാലും ധാരാളം ദാനങ്ങളാലും ആരാധിക്കുന്നു.
പൃഥിവ്യാം ക്ഷത്രിയേന്ദ്രാശ് പാര്തിവാഃ സ്വര്ഗകാങ്ക്ഷിണഃ। യജന്തേ മാം തഥാ വൈശ്യാഃ സ്വര്ഗലോകജിഗീഷയാ
ഭൂമിയില് സ്വര്ഗം ആഗ്രഹിക്കുന്ന ക്ഷത്രിയരാജാക്കന്മാരും, സ്വര്ഗലോകം നേടാന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന വൈശ്യരും എന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.
ചതുഃസമുദ്രപര്യന്താം മേരുമന്ദരഭൂഷണാമ്। ശേഷോ ഭൂത്വാഽഹമേവൈതാം ധാരയാമി വസുംധരാമ്
നാല് സമുദ്രങ്ങള് ചുറ്റിപ്പറ്റിയ, മേരുവും മന്ദരയും അലങ്കാരമായ ഭൂമിയെ, ഞാന് ശേഷനായി മാറി ഒരുവന് തന്നെ താങ്ങി നില്ക്കുന്നു.