മന്ദരം മനുജവ്യാഘ്ര നീലം ചാപി മഹാഗിരിമ്। പശ്യാമി ച മഹാരാജ മേരു കനകപര്വതമ്
മനുഷ്യസിംഹനേ, മന്ദരപർവതവും നീലപർവതവും, മഹാരാജാവേ, പൊന്നുപോലുള്ള മേരു പർവതവും ഞാൻ കണ്ടു.
മഹേന്ദ്രം ചൈവ പശ്യാമി വിന്ധ്യം ച ഗിരിമുത്തമമ്। മലയം ചാപി പശ്യാമി പാരിയാത്രം ച പര്വതമ്
മഹേന്ദ്രപർവതവും ഉത്തമമായ വിന്ധ്യപർവതവും, മലയപർവതവും പാർയാത്രപർവതവും ഞാൻ അവിടെ കണ്ടു.
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ യാവന്തഃ പൃഥിവീധരാഃ। തസ്യോദരേ മയാ ദൃഷ്ടാഃ സര്വേ രത്നവിഭൂഷിതാഃ
ഭൂമിയെ താങ്ങുന്ന ഇവയും മറ്റു അനേകം പർവതങ്ങളും, രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവയെല്ലാം ഞാൻ അവന്റെ വയറ്റിൽ കണ്ടു.
സിംഹാന്വ്യാഘ്രാന്വരാഹാംശ്ച പശ്യാമി മനുജാധിപ। പൃഥിവ്യാം യാനി ചാന്യാനി സത്ത്വാനി ജഗതീപതേ। താനി സര്വാണ്യഹം തത്ര പശ്യന്പര്യചരം തദാ
മനുഷ്യരാജാവേ, സിംഹങ്ങൾ, കടുവകൾ, പന്നികൾ, ഭൂമിയിൽ ഉള്ള മറ്റു ജീവികൾ എല്ലാം ഞാൻ അവിടെ കണ്ടു; അവയെല്ലാം കണ്ടുകൊണ്ട് ഞാൻ അവിടെ സഞ്ചരിച്ചു.
കുക്ഷൌ തസ് നരവ്യാഘ്ര പ്രവിഷ്ടഃ സംചരന്ദിശഃ। ശക്രാദീംശ്ചാപി പശ്യാമി കൃത്സ്നാന്ദേവഗണാനഹമ്
മനുഷ്യസിംഹനേ, ഞാന് അവന്റെ വയറ്റിനുള്ളില് കടന്നുപോയി എല്ലാ ദിശകളിലും സഞ്ചരിച്ചു. ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ള ദേവതകളെയും ഞാന് അവിടെ കാണുന്നു.
സാധ്യാന്രുദ്രാംസ്തഥാഽഽദിത്യാന്ഗുഹ്യകാന്പിതരസ്തഥാ। സര്പാന്നാഗാന്സുപര്ണാംശ്ച വസൂനപ്യശ്വിനാവപി
സാധ്യന്മാരെയും രുദ്രന്മാരെയും ആദിത്യന്മാരെയും ഗുഹ്യകന്മാരെയും പിതൃദേവന്മാരെയും പാമ്പുകളെയും നാഗന്മാരെയും സൂപര്ണ്ണന്മാരെയും വസുക്കളെയും അശ്വിനീദേവന്മാരെയും ഞാന് അവിടെ കണ്ടു.
ഗന്ധര്വാപ്സരസോ യക്ഷാനൃഷീംശ്ചൈവ മഹീപതേ। ദൈത്യദാനവസങ്ഘാംശ്ച നാഗാംശ്ച മനുജാധിപ
ഗന്ധര്വന്മാരെയും അപ്സരസ്സുകളെയും യക്ഷന്മാരെയും മഹര്ഷിമാരെയും ദൈത്യന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും കൂട്ടങ്ങളെയും നാഗന്മാരെയും രാജാവേ, ഞാന് അവിടെ കണ്ടു.
സിംഹികാതനയാംശ്ചാപി യേ ചാന്യേ സുരശത്രവഃ। യച്ച കിംചിന്മയാ ലോകേ ദൃഷ്ടം സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
സിംഹികയുടെ പുത്രന്മാരെയും ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളായ മറ്റുള്ളവരെയും ലോകത്ത് ഞാന് കണ്ട എല്ലാ ചലനശീലികളെയും അചലന്മാരെയും ഞാന് അവിടെ കണ്ടു.
സര്വം പശ്യാമ്യഹം രാജംസ്തസ്യ കുക്ഷൌ മഹാത്മനഃ। ത്വരമാണഃ ഫലാഹാരഃ കൃത്സ്നം ജഗദിദം വിഭോ
രാജാവേ, ആ മഹാത്മാവിന്റെ വയറ്റിനുള്ളില് ഈ മുഴുവന് ലോകവും ഞാന് കണ്ടു. ഫലം തിന്നാന് ഉത്സുകനായി അവന് ഈ ലോകം മുഴുവന് ഉള്ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു, മഹാബലശാലിയേ.
അന്തഃശരീരേ തസ്യാഹം വര്ഷാണാമധികം ശതമ്। ന ച പശ്യാമി യസ്യാഹം ദേഹസ്യാന്തം കദാചന
അവന്റെ ശരീരത്തിനുള്ളില് ഞാന് നൂറുവര്ഷത്തേക്കാള് അധികം കഴിഞ്ഞു. എങ്കിലും ആ ശരീരത്തിന്റെ അറ്റം എപ്പോഴും ഞാന് കണ്ടിട്ടില്ല.
സതതം ധാവമാനശ്ച ചിന്തയാനോ വിശാംപതേ। `ഭ്രമംസ്തത്ര മഹീപാല യദാ വര്ഷഗണാന്ബഹൂന്'। ആസാദയാമി നൈവാന്തം തസ്യ രാജന്മഹാത്മനഃ
എപ്പോഴും ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കയും ആലോചിക്കയും ചെയ്തുകൊണ്ട്, രാജാവേ, ഞാന് അവിടെ അനേകം വര്ഷങ്ങള് സഞ്ചരിച്ചു. എങ്കിലും ആ മഹാത്മാവിന്റെ അറ്റം ഞാന് ഒരിക്കലും കണ്ടില്ല.
തതസ്തമേവ ശരണം ഗതോസ്മി വിധിവത്തദാ। വരേണ്യം വരദം ദേവം മനസാ കര്മണൈവ ച
അതിനുശേഷം, വിധിപ്രകാരം, മനസ്സും കര്മ്മവും കൊണ്ട് ആ വരദായകദേവനില് മാത്രം ഞാന് ആശ്രയം തേടി.
തതോഽഹം സഹസാ രാജന്വായുവേഗേന നിഃസൃതഃ। മഹാത്മനോ മുഖാത്തസ്യ വിവൃതാത്പുരുഷോത്തമ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ആ മഹാത്മാവായ പുരുഷോത്തമന്റെ തുറന്ന വായില് നിന്ന് വാതത്തിന്റെ വേഗത്തില് ഞാന് പെട്ടെന്ന് പുറത്തേക്കു വന്നു.
തതസ്തസ്യൈവ ശാഖായാം ന്യഗ്രോധസ്യ വിശാംപതേ। ആസ്തേ മനുജശാര്ദൂല കൃത്സ്നമാദായ വൈ ജഗത്
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, അതേ ആല്മരത്തിന്റെ ഒരു ശാഖയില് മനുഷ്യസിംഹനേ, അവന് ഈ ലോകം മുഴുവന് ഉള്ക്കൊണ്ടു ഇരിക്കുന്നു.
തേ നൈവ ബാലവേഷേണ ശ്രീവത്സകൃതലക്ഷണമ്। ആസീനം തം നരവ്യാഘ്ര പശ്യാമ്യമിതതേജസമ്
മനുഷ്യസിംഹനേ, ബാലവേഷത്തില് അല്ലാതെ, ശ്രീവത്സം അടയാളമായും അനന്തതേജസ്സോടെ ഇരിക്കുന്നതായും ഞാന് അവനെ കണ്ടു.
തതോ മാമബ്രവീദ്ബാലഃ സ പ്രീതഃ പ്രഹസന്നിവ। ശ്രീവത്സധാരീ ദ്യുതിമാന്പീതവാസാ മഹാദ്യുതിഃ
അതിനുശേഷം, ശ്രീവത്സം ധരിച്ചും മഞ്ഞ വസ്ത്രം അണിഞ്ഞും മഹാതേജസ്സോടെ ആ ബാലന് സന്തോഷത്തോടെ പുഞ്ചിരിയോടെ എന്നോട് പറഞ്ഞു.
അപീദാനീം ശരീരേഽസ്മിന്മാമകേ മുനിസത്തമ। ഉഷിതസ്ത്വം പരിശ്രാന്തോ മാര്കണ്ഡേയ ബ്രവീഹി മേ
"മഹാമുനിയേ, മാര്കണ്ഡേയാ, നീ ഈ എന്റെ ശരീരത്തിനുള്ളില് ഇപ്പോഴും താമസിച്ച് ക്ഷീണിച്ചുവോ? എനിക്ക് പറയൂ."
മുഹൂര്താദഥ മേ ദൃഷ്ടിഃ പ്രാദുര്ഭൂതാ പുനര്നവാ। മായാനിര്മുക്തമാത്മനമപശ്യം ലബ്ധചേതസമ്
അല്പസമയത്തിനുശേഷം എന്റെ കാഴ്ച വീണ്ടും പുതുമയോടെ തെളിഞ്ഞു; മായയില്ലാതെ മനസ്സു തെളിഞ്ഞ അവനെ ഞാന് കണ്ടു.
തസ്യ താമ്രതലൌ താത ചരണൌ സുപ്രതിഷ്ഠിതൌ। സുജാതൌ മൃദുരക്താഭിരങ്ഗുലീഭിര്വിരാജിതൌ
പ്രിയനായവനേ, അവന്റെ കാൽ ചുവപ്പും നല്ല രൂപവും ഉറപ്പുംകൊണ്ടു, മൃദുവും ചുവപ്പുനിറമുള്ള വിരലുകളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.
പ്രയത്നേന മയാ മൂര്ധ്നാ ഗൃഹീത്വാ ഹ്യഭിവനദിതൌ। ദൃഷ്ട്വാഽപരിമിതം തസ് പ്രഭാവമമിതൌജസഃ
ഞാന് ആ കാലുകള് തലയില് വെച്ച് ഭക്തിയോടെ പിടിച്ചു ചേര്ത്തു; അതിനിടയില് അതിനിയന്ത്രമായ ശക്തിയും മഹാതേജസ്സും ഞാന് കണ്ടു.
വിനയേനാഞ്ജലിം കൃത്വാപ്രയത്നേനോപഗമ്യ ഹ। ദൃഷ്ടോ മയാ സ ഭൂതാത്മാ ദേവഃ കമലലോചനഃ
വിനയത്തോടെ കൈകൂപ്പി, ശ്രദ്ധയോടെ സമീപിച്ചു; എല്ലാ ഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവായ കമലനയനനായ ദേവനെ ഞാന് കണ്ടു.
തമഹം പ്രാഞ്ജലിര്ഭൂത്വാ നമസ്കൃത്യേദമബ്രവമ്। ജ്ഞാതുമിച്ഛാമി ദേവ ത്വാം മായാം ചൈതാം തവോത്തമാമ്
ഞാന് കൈകൂപ്പി ഭക്തിയോടെ നമസ്കരിച്ചു പറഞ്ഞു: "ദേവനേ, ഞാന് നിന്നെയും നിന്റെ ഈ പരമമായ മായയെയും അറിയാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു."
ആസ്യേനാനുപ്രവിഷ്ടോഽഹം ശരീരേ ഭഗവംസ്തവ। ദൃഷ്ടവാനഖിലാഁല്ലോകാന്സമസ്താന്ജഠരേ ഹി തേ
ഭഗവാനേ, ഞാന് നിങ്ങളുടെ വായിലൂടെ ശരീരത്തിനുള്ളിലേക്ക് കടന്നപ്പോള്, നിങ്ങളുടെ വയറിനകത്ത് എല്ലാ ലോകങ്ങളും പൂര്ണ്ണമായും കണ്ടു.
തവ ദേവ ശരീരസ്ഥാ ദേവദാനവരാക്ഷസാഃ। യക്ഷഗന്ധര്വനാഗാശ്ച ജഗത്സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
ദേവാ, നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിനകത്ത് ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും, യക്ഷന്മാരും ഗന്ധര്വന്മാരും നാഗന്മാരും, ഈ ലോകത്തിലെ എല്ലാം ചലനവും അചലവും ഉണ്ട്.
ത്വത്പ്രസാദാച്ച മേ ദേവ സ്മൃതിര്ന പരിഹീയതേ। ദ്രുതമന്തഃശരീരേ തേ സതതം പരിവര്തിനഃ
ദേവാ, നിങ്ങളുടെ കൃപയാല് എന്റെ ഓര്മ്മ ഒരിക്കലും നഷ്ടപ്പെടുന്നില്ല; എപ്പോഴും ചലിക്കുന്ന നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിനകത്ത് ഞാന് എല്ലാം വേഗത്തില് കണ്ടു.
നിര്ഗതോഽഹമകാമസ്തു ഇച്ഛയാ തേ മഹാപ്രഭോ। യതിഷ്യേ പുണ്ഡരീകാക്ഷ ജ്ഞാതും ത്വാഽഹമനിന്ദിതം
മഹാപ്രഭോ, ഞാന് ഇഷ്ടമില്ലാതിരുന്നെങ്കിലും നിങ്ങളുടെ ഇച്ഛയാല് ഇവിടെ നിന്ന് പുറത്തുവന്നു; കമലനയനാ, അകൃത്യങ്ങളൊന്നുമില്ലാത്ത നിങ്ങളെ അറിയാന് ഞാന് ശ്രമിക്കും.
ഇഹ ഭൂത്വാ ശിശുഃ സാക്ഷാത്കിം ഭവാനവതിഷ്ഠതേ। പീത്വാ ജഗദിദം സര്വമേതദാഖ്യാതുമര്ഹസി
നിങ്ങള് ഇവിടെ നേരിട്ട് ഒരു കുഞ്ഞായി മാറി, ഈ മുഴുവന് ലോകം ഉള്ളില് ഉള്ക്കൊണ്ടിട്ടും, ഇങ്ങനെ ഇരിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? ഇതിന്റെ കാരണം പറയേണ്ടത് നിങ്ങളുടെ കടമയാണ്.
കിമര്ഥം ച ജഗത്സര്വം ശരീരസ്ഥം തവാനഘ। കിയന്തം ച ത്വയാ കാലമിഹ സ്ഥേയമരിംദമ
പാപരഹിതാ, ഈ മുഴുവന് ലോകം നിങ്ങളുടെ ശരീരത്തിനകത്ത് നിലകൊള്ളുന്നത് എന്തിനാണ്? ശത്രുനാശകാ, നിങ്ങള് ഇവിടെ എത്രകാലം ഇങ്ങനെ തുടരും?
ഏതദിച്ഛാമി ദേവേശ ശ്രോതും ബ്രാഹ്മണകാമ്യയാ। ത്വത്തഃ കമലപത്രാക്ഷം വിസ്തരേണ യഥാതഥമ്। മഹദ്ധ്യേതദചിന്ത്യം ച യദഹം ദൃഷ്ടവാന്പ്രഭോ
ദേവേശാ, ബ്രാഹ്മണന് എന്ന നിലയില് അറിവ് നേടാന് ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, കമലനയനാ, ഞാന് കണ്ട ഈ അതിശയകരവും മനസ്സില് പിടികൂടാനാവാത്തതുമായ കാര്യങ്ങള് വിശദമായി സത്യമായി നിങ്ങളില് നിന്ന് കേള്ക്കാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
ഇത്യുക്തഃ സ മയാ ശ്രീമാന്ദേവദേവോ മഹാദ്യുതിഃ। സാന്ത്വയന്മാമിദം വാക്യമുവാച വദതാംവരഃ
ഞാന് ഇങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോള്, തേജസ്സുള്ള ദേവദേവന് എന്നെ ആശ്വസിപ്പിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.