നദീം താമ്രാം ച വേണാം ച പുണ്യതോയാം ശുഭാവഹാമ്। സുവേണാം കൃഷ്ണവേണാം ച ഇരാമാം ച മഹാനദീമ്
താമ്ര, വേണ എന്നീ പുണ്യജലമുള്ള നദികൾ, സുവേണ, കൃഷ്ണവേണ, മഹാനദിയായ ഇരാമ എന്നീ നദികളും ഞാൻ കണ്ടു.
വിതസ്താം ച മഹാരാജ കാവേരീം ച മഹാനദീമ്। `തുങ്ഗഭദ്രാം കൃഷ്ണവേണീം കമലാം ച മഹാനദീമ്'। ശോണം ച പുരുഷവ്യാഘ്ര വിശല്യാം കിംപുനാമപി
മഹാരാജാവേ, വിറ്റസ്ത, കാവേരി എന്ന മഹാനദി, തുങ്ങഭദ്ര, കൃഷ്ണവേണി, കമല എന്ന മഹാനദി, ശോണ, വിശല്യ, കിംപുന എന്നീ നദികളും ഞാൻ അവിടെ കണ്ടു.
ഏതാശ്ചാന്യാശ്ച നദ്യോഽഹം പൃഥിവ്യാം യാ നരോത്തമ। പരിക്രാമന്പ്രപശ്യാമി തസ്യ കുക്ഷൌ മഹാത്മനഃ
നരോത്തമനേ, ഭൂമിയിൽ ഉള്ള ഈ നദികളും മറ്റു പല നദികളും ആ മഹാത്മാവിന്റെ വയറ്റിൽ ഞാൻ ചുറ്റി നടക്കുമ്പോൾ കണ്ടു.
തതഃ സമുദ്രം പശ്മാമി യാദോഗണനിഷേവിതമ്। രത്നാകരമമിത്രഘ്ന പയസോനിധിമുത്തമമ്
അതിനുശേഷം, ജലജീവികൾ നിറഞ്ഞ, രത്നങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ഉത്തമമായ ജലസമൃദ്ധിയുള്ള സമുദ്രവും ഞാൻ അവിടെ കണ്ടു.
തതഃ പശ്യാമി ഗഗനം ചന്ദ്രസൂര്യവിരാജിതമ്। ജാജ്വല്യമാനം തേജോഭിഃ പാവകാര്കസമപ്രഭമ്
പിന്നീട്, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും അലങ്കരിച്ച, തീയും സൂര്യനും പോലെയുള്ള പ്രകാശം പകർന്ന ആകാശവും ഞാൻ കണ്ടു.
പശ്യാമി ച മഹീം രാജന്കാനനൈരുപശോഭിതാമ്। `സപര്വതവനദ്വീപാം നിമ്നഗാശതസംകുലാമ്
രാജാവേ, കാടുകളും പർവതങ്ങളും ദ്വീപുകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, നൂറുകണക്കിന് നദികൾ ഒഴുകുന്ന ഭൂമിയും ഞാൻ അവിടെ കണ്ടു.
യജന്തേ ഹി തതോ രാജന്ബ്രാഹ്മണാ ബഹുഭിര്മഖൈഃ। ക്ഷത്രിയാശ് പ്രവര്തന്തേ സര്വവര്ണാനുരഞ്ജനൈഃ
അവിടെ, രാജാവേ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ പല യാഗങ്ങളും നടത്തുകയും, ക്ഷത്രിയർ എല്ലാ വർഗങ്ങളെയും സന്തോഷിപ്പിക്കുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യുകയും ചെയ്യുന്നു.
വൈശ്യാഃ കൃഷിം യഥാന്യായം കാരയന്തി നരാധിപ। ശുശ്രൂഷായാം ച നിരതാ ദ്വിജാനാം വൃഷലാസ്തഥാ
നരാധിപനേ, വൈശ്യർ നിയമപ്രകാരം കൃഷി ചെയ്യുകയും, ശൂദ്രർ ദ്വിജന്മാരെ ഭക്തിയോടെ സേവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തതഃ പരിപതന്രാജംസ്തസ്യ കുക്ഷൌ മഹാത്മനഃ। ഹിമവന്തം ച പശ്യാമി ഹേമകൂടം ച പര്വതമ്
പിന്നീട്, ആ മഹാത്മാവിന്റെ വയറ്റിൽ ഞാൻ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, രാജാവേ, ഹിമവാനും സ്വർണ്ണശിഖരമുള്ള ഹേമകൂടപർവതവും ഞാൻ കണ്ടു.
നിഷധം ചാപി പശ്യാമി ശ്വേതം ച രജതാന്വിതമ്। പശ്യാമി ച മഹീപാല പര്വതം ഗന്ധമാദനമ്
നിഷധപർവതവും വെള്ളിയാൽ മിനുങ്ങുന്ന ശ്വേതപർവതവും, ഭൂമിയുടെ രക്ഷകനായ രാജാവേ, ഗന്ധമാദനപർവതവും ഞാൻ അവിടെ കണ്ടു.
മന്ദരം മനുജവ്യാഘ്ര നീലം ചാപി മഹാഗിരിമ്। പശ്യാമി ച മഹാരാജ മേരു കനകപര്വതമ്
മനുഷ്യസിംഹനേ, മന്ദരപർവതവും നീലപർവതവും, മഹാരാജാവേ, പൊന്നുപോലുള്ള മേരു പർവതവും ഞാൻ കണ്ടു.
മഹേന്ദ്രം ചൈവ പശ്യാമി വിന്ധ്യം ച ഗിരിമുത്തമമ്। മലയം ചാപി പശ്യാമി പാരിയാത്രം ച പര്വതമ്
മഹേന്ദ്രപർവതവും ഉത്തമമായ വിന്ധ്യപർവതവും, മലയപർവതവും പാർയാത്രപർവതവും ഞാൻ അവിടെ കണ്ടു.
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ യാവന്തഃ പൃഥിവീധരാഃ। തസ്യോദരേ മയാ ദൃഷ്ടാഃ സര്വേ രത്നവിഭൂഷിതാഃ
ഭൂമിയെ താങ്ങുന്ന ഇവയും മറ്റു അനേകം പർവതങ്ങളും, രത്നങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടവയെല്ലാം ഞാൻ അവന്റെ വയറ്റിൽ കണ്ടു.
സിംഹാന്വ്യാഘ്രാന്വരാഹാംശ്ച പശ്യാമി മനുജാധിപ। പൃഥിവ്യാം യാനി ചാന്യാനി സത്ത്വാനി ജഗതീപതേ। താനി സര്വാണ്യഹം തത്ര പശ്യന്പര്യചരം തദാ
മനുഷ്യരാജാവേ, സിംഹങ്ങൾ, കടുവകൾ, പന്നികൾ, ഭൂമിയിൽ ഉള്ള മറ്റു ജീവികൾ എല്ലാം ഞാൻ അവിടെ കണ്ടു; അവയെല്ലാം കണ്ടുകൊണ്ട് ഞാൻ അവിടെ സഞ്ചരിച്ചു.
കുക്ഷൌ തസ് നരവ്യാഘ്ര പ്രവിഷ്ടഃ സംചരന്ദിശഃ। ശക്രാദീംശ്ചാപി പശ്യാമി കൃത്സ്നാന്ദേവഗണാനഹമ്
മനുഷ്യസിംഹനേ, ഞാന് അവന്റെ വയറ്റിനുള്ളില് കടന്നുപോയി എല്ലാ ദിശകളിലും സഞ്ചരിച്ചു. ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ള ദേവതകളെയും ഞാന് അവിടെ കാണുന്നു.
സാധ്യാന്രുദ്രാംസ്തഥാഽഽദിത്യാന്ഗുഹ്യകാന്പിതരസ്തഥാ। സര്പാന്നാഗാന്സുപര്ണാംശ്ച വസൂനപ്യശ്വിനാവപി
സാധ്യന്മാരെയും രുദ്രന്മാരെയും ആദിത്യന്മാരെയും ഗുഹ്യകന്മാരെയും പിതൃദേവന്മാരെയും പാമ്പുകളെയും നാഗന്മാരെയും സൂപര്ണ്ണന്മാരെയും വസുക്കളെയും അശ്വിനീദേവന്മാരെയും ഞാന് അവിടെ കണ്ടു.
ഗന്ധര്വാപ്സരസോ യക്ഷാനൃഷീംശ്ചൈവ മഹീപതേ। ദൈത്യദാനവസങ്ഘാംശ്ച നാഗാംശ്ച മനുജാധിപ
ഗന്ധര്വന്മാരെയും അപ്സരസ്സുകളെയും യക്ഷന്മാരെയും മഹര്ഷിമാരെയും ദൈത്യന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും കൂട്ടങ്ങളെയും നാഗന്മാരെയും രാജാവേ, ഞാന് അവിടെ കണ്ടു.
സിംഹികാതനയാംശ്ചാപി യേ ചാന്യേ സുരശത്രവഃ। യച്ച കിംചിന്മയാ ലോകേ ദൃഷ്ടം സ്ഥാവരജങ്ഗമമ്
സിംഹികയുടെ പുത്രന്മാരെയും ദേവന്മാരുടെ ശത്രുക്കളായ മറ്റുള്ളവരെയും ലോകത്ത് ഞാന് കണ്ട എല്ലാ ചലനശീലികളെയും അചലന്മാരെയും ഞാന് അവിടെ കണ്ടു.
സര്വം പശ്യാമ്യഹം രാജംസ്തസ്യ കുക്ഷൌ മഹാത്മനഃ। ത്വരമാണഃ ഫലാഹാരഃ കൃത്സ്നം ജഗദിദം വിഭോ
രാജാവേ, ആ മഹാത്മാവിന്റെ വയറ്റിനുള്ളില് ഈ മുഴുവന് ലോകവും ഞാന് കണ്ടു. ഫലം തിന്നാന് ഉത്സുകനായി അവന് ഈ ലോകം മുഴുവന് ഉള്ക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു, മഹാബലശാലിയേ.
അന്തഃശരീരേ തസ്യാഹം വര്ഷാണാമധികം ശതമ്। ന ച പശ്യാമി യസ്യാഹം ദേഹസ്യാന്തം കദാചന
അവന്റെ ശരീരത്തിനുള്ളില് ഞാന് നൂറുവര്ഷത്തേക്കാള് അധികം കഴിഞ്ഞു. എങ്കിലും ആ ശരീരത്തിന്റെ അറ്റം എപ്പോഴും ഞാന് കണ്ടിട്ടില്ല.
സതതം ധാവമാനശ്ച ചിന്തയാനോ വിശാംപതേ। `ഭ്രമംസ്തത്ര മഹീപാല യദാ വര്ഷഗണാന്ബഹൂന്'। ആസാദയാമി നൈവാന്തം തസ്യ രാജന്മഹാത്മനഃ
എപ്പോഴും ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കയും ആലോചിക്കയും ചെയ്തുകൊണ്ട്, രാജാവേ, ഞാന് അവിടെ അനേകം വര്ഷങ്ങള് സഞ്ചരിച്ചു. എങ്കിലും ആ മഹാത്മാവിന്റെ അറ്റം ഞാന് ഒരിക്കലും കണ്ടില്ല.
തതസ്തമേവ ശരണം ഗതോസ്മി വിധിവത്തദാ। വരേണ്യം വരദം ദേവം മനസാ കര്മണൈവ ച
അതിനുശേഷം, വിധിപ്രകാരം, മനസ്സും കര്മ്മവും കൊണ്ട് ആ വരദായകദേവനില് മാത്രം ഞാന് ആശ്രയം തേടി.
തതോഽഹം സഹസാ രാജന്വായുവേഗേന നിഃസൃതഃ। മഹാത്മനോ മുഖാത്തസ്യ വിവൃതാത്പുരുഷോത്തമ
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, ആ മഹാത്മാവായ പുരുഷോത്തമന്റെ തുറന്ന വായില് നിന്ന് വാതത്തിന്റെ വേഗത്തില് ഞാന് പെട്ടെന്ന് പുറത്തേക്കു വന്നു.
തതസ്തസ്യൈവ ശാഖായാം ന്യഗ്രോധസ്യ വിശാംപതേ। ആസ്തേ മനുജശാര്ദൂല കൃത്സ്നമാദായ വൈ ജഗത്
അതിനുശേഷം, രാജാവേ, അതേ ആല്മരത്തിന്റെ ഒരു ശാഖയില് മനുഷ്യസിംഹനേ, അവന് ഈ ലോകം മുഴുവന് ഉള്ക്കൊണ്ടു ഇരിക്കുന്നു.
തേ നൈവ ബാലവേഷേണ ശ്രീവത്സകൃതലക്ഷണമ്। ആസീനം തം നരവ്യാഘ്ര പശ്യാമ്യമിതതേജസമ്
മനുഷ്യസിംഹനേ, ബാലവേഷത്തില് അല്ലാതെ, ശ്രീവത്സം അടയാളമായും അനന്തതേജസ്സോടെ ഇരിക്കുന്നതായും ഞാന് അവനെ കണ്ടു.
തതോ മാമബ്രവീദ്ബാലഃ സ പ്രീതഃ പ്രഹസന്നിവ। ശ്രീവത്സധാരീ ദ്യുതിമാന്പീതവാസാ മഹാദ്യുതിഃ
അതിനുശേഷം, ശ്രീവത്സം ധരിച്ചും മഞ്ഞ വസ്ത്രം അണിഞ്ഞും മഹാതേജസ്സോടെ ആ ബാലന് സന്തോഷത്തോടെ പുഞ്ചിരിയോടെ എന്നോട് പറഞ്ഞു.
അപീദാനീം ശരീരേഽസ്മിന്മാമകേ മുനിസത്തമ। ഉഷിതസ്ത്വം പരിശ്രാന്തോ മാര്കണ്ഡേയ ബ്രവീഹി മേ
"മഹാമുനിയേ, മാര്കണ്ഡേയാ, നീ ഈ എന്റെ ശരീരത്തിനുള്ളില് ഇപ്പോഴും താമസിച്ച് ക്ഷീണിച്ചുവോ? എനിക്ക് പറയൂ."
മുഹൂര്താദഥ മേ ദൃഷ്ടിഃ പ്രാദുര്ഭൂതാ പുനര്നവാ। മായാനിര്മുക്തമാത്മനമപശ്യം ലബ്ധചേതസമ്
അല്പസമയത്തിനുശേഷം എന്റെ കാഴ്ച വീണ്ടും പുതുമയോടെ തെളിഞ്ഞു; മായയില്ലാതെ മനസ്സു തെളിഞ്ഞ അവനെ ഞാന് കണ്ടു.
തസ്യ താമ്രതലൌ താത ചരണൌ സുപ്രതിഷ്ഠിതൌ। സുജാതൌ മൃദുരക്താഭിരങ്ഗുലീഭിര്വിരാജിതൌ
പ്രിയനായവനേ, അവന്റെ കാൽ ചുവപ്പും നല്ല രൂപവും ഉറപ്പുംകൊണ്ടു, മൃദുവും ചുവപ്പുനിറമുള്ള വിരലുകളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായിരുന്നു.
പ്രയത്നേന മയാ മൂര്ധ്നാ ഗൃഹീത്വാ ഹ്യഭിവനദിതൌ। ദൃഷ്ട്വാഽപരിമിതം തസ് പ്രഭാവമമിതൌജസഃ
ഞാന് ആ കാലുകള് തലയില് വെച്ച് ഭക്തിയോടെ പിടിച്ചു ചേര്ത്തു; അതിനിടയില് അതിനിയന്ത്രമായ ശക്തിയും മഹാതേജസ്സും ഞാന് കണ്ടു.