ധനാനി യേഷാം വിപുലാനി സന്തി നിത്യംരമന്തേ സുവിഭൂഷിതാങ്ഗാഃ। തേഷാമയം ശത്രുവരഘ്നലോകോ നാസൌ സദാ ഗ്രാമ്യസുഖേ രതാനാമ്
വളരെ ധനസമ്പത്തുള്ളവർ, എപ്പോഴും ആനന്ദിക്കുന്നവർ, മനോഹരമായി അലങ്കരിച്ചവർ—ഇവർക്കാണ് ഈ ലോകം, ശത്രുക്കളെ ജയിക്കുന്ന ലോകം; എന്നാൽ, എപ്പോഴും ഇഹലൗകികസുഖത്തിൽ ആസ്വാദിക്കുന്നവർക്കു അത് ഇല്ല.
യേ യോഗയുക്താസ്തപസി പ്രസക്താഃ സ്വാധ്യായശീലാ ജരയന്തി ദേഹാന്। ജിതേന്ദ്രിയാ ഭൂതഹിതേ നിവിഷ്ടാ സ്തേഷാമസൌ നായമരിഘ്നലോകഃ
യോഗത്തിൽ ലീനരായ, തപസ്സിൽ ആസ്വാദിക്കുന്ന, സ്വാധ്യായത്തിൽ ഏർപ്പെട്ട് ശരീരം ക്ഷയിപ്പിക്കുന്ന, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ജയിച്ച, സകലഭൂതങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നവർക്ക്, ആ ലോകം മാത്രമാണ്; ഈ ലോകം അല്ല.
യേ ധര്മമേവ പ്രഥമം ചരന്തി ധര്മേണ ലബ്ധ്വാ ച ധനാനി കാലേ। ദാരാനവാപ്യ ക്രതുഭിര്യജന്തേ തേഷാമയം ചൈവ പരശ്ച ലോകഃ
ആദ്യം ധർമ്മം ആചരിക്കുന്നവർ, സമയത്തിൽ ധർമ്മത്തിലൂടെ ധനം സമ്പാദിക്കുന്നവർ, ഭാര്യയെ പ്രാപിച്ച് യാഗങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവർ—ഇവർക്കാണ് ഈ ലോകവും പരലോകവും.
യേ നൈവ വിദ്യാം ന തപോ ന ദാനം ന ചാപി മൂഢാഃ പ്രജനേ യതന്തേ। ന ചാപിഗച്ഛന്തി ശുഭാന്യഭാഗ്യാ- സ്തേഷാമയം ചൈവ പരശ്ച നാസ്തി
വിദ്യയിലോ തപസ്സിലോ ദാനത്തിലോ ഏർപ്പെടാത്തവർ, ജനങ്ങളിൽ ശ്രമിക്കാത്തവരും, ദുർഭാഗ്യത്താൽ നല്ലതൊന്നും നേടാത്തവർക്കും ഈ ലോകവും പരലോകവും ഇല്ല.
സര്വേ ഭവന്തസ്ത്വതിവീര്യസത്വാ ദിവ്യൌജസഃ സംഹനനോപപന്നാഃ। ലോകാദമുഷ്മാദവനിം പ്രപന്നാഃ സ്വധീതവിദ്യാഃ സുരകാര്യഹേതോഃ
നിങ്ങളൊക്കെയും അത്യന്തം ശക്തിയും ധൈര്യവും ഉള്ളവർ, ദൈവിക ശക്തിയാൽ സമ്പന്നരായി, ദൃഢമായ ശരീരങ്ങളോടുകൂടി, ഈ ഭൂമിയിൽക്ക് മറ്റുലോകങ്ങളിൽ നിന്ന് വന്നു, ദൈവങ്ങളുടെ കാര്യത്തിനായി ശാസ്ത്രജ്ഞാനത്തിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയവരാണ്.
കൃത്വൈവ കര്മാണഇ മഹാന്തി ശൂരാ- സ്തപോദമാചാരവിഹാരശീലാഃ। ദേവാനൃഷീന്പ്രേതഗതാംസച് സര്വാ- ന്സംതര്പയിത്വാ വിധിനാ പരേണ
നിങ്ങൾ വീരന്മാർ മഹത്തായ പ്രവർത്തികൾ ചെയ്തു, തപസ്സിലും ദാനത്തിലും സദാചാരത്തിലും സ്ഥിരത പുലർത്തി, ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും പിതൃപുരുഷന്മാരെയും ഉത്തമമായ രീതിയിൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.
സ്വര്ഗം പരം പുണ്യകൃതാം നിവാസം ക്രമേണ സംപ്രാപ്സ്യഥ കര്മഭിഃ സ്വൈഃ। മാഭൂദ്വിശങ്കാ തവ കൌരവേന്ദ്ര ദൃഷ്ട്വാഽഽത്മനഃ ക്ലേശമിമം സുഖാര്ഥമ്
നിങ്ങളുടെ തന്നെ സത്കർമ്മങ്ങൾ കൊണ്ട്, നിങ്ങൾക്ക് ക്രമമായി പുണ്യവാന്മാരുടെ പരമസ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കും; കുരുവംശാധിപതിയായ രാജാവേ, ഈ കഷ്ടപ്പാട് സഹിച്ചുകൊണ്ട് സന്തോഷത്തിനായി ശ്രമിക്കുന്നതിനെ കണ്ടു സംശയം വേണ്ട.
മാര്കണ്ഡേയം മഹാത്മാനമൂചുഃ പാണ്ഡുസുതാസ്തദാ। മാഹാത്മ്യം ദ്വിജമുഖ്യാനാം ശ്രോതുമിച്ഛാമ കഥ്യതാമ്
അന്നപ്പോൾ പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാർ മഹാത്മാവായ മാർകണ്ടേയനോടു പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണന്മാരിൽ പ്രധാനരായവരുടെ മഹത്വം ഞങ്ങൾ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു; ദയവായി അതു പറയൂ.'
ഏവമുക്തഃ സ ഭഗവാന്മാര്കണ്ഡേയോ മഹാതപാഃ। ഉവാച സുമഹാതേജാഃ സര്വശാസ്ത്രവിശാരദഃ
അങ്ങനെ ചോദിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, മഹത്തായ തപസ്സുള്ള, അതിവിശാലമായ തേജസ്സും എല്ലാ ശാസ്ത്രങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യവും ഉള്ള മാർകണ്ടേയൻ മഹർഷി സംസാരിച്ചു.
ഹേഹയാനാം കുലകരോ രാജാ പരപുരംജയഃ। കുമാരോ രൂപസംപനനോ മൃഗയാം വ്യചരദ്ബലീ
ഹേഹയ വംശത്തിന്റെ സ്ഥാപകനായ രാജാവും, ശത്രുനഗരങ്ങൾ ജയിച്ചവനും, സൗന്ദര്യവും ബലവും ഉള്ള രാജകുമാരനും, ഒരിക്കൽ കാട്ടിൽ വേട്ടയാടാൻ പോയി.
ചരമാണസ്തു സോഽരണ്യേ തൃണവീരുത്സമാവൃതേ। കൃഷ്ണാജിനോത്തരാസങ്ഗം ദദര്ശ മുനിമന്തികേ
അവൻ പുല്ലും ചെറുപലകകളും നിറഞ്ഞ കാട്ടിൽ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, കൃഷ്ണമൃഗത്വച്ച ധരിച്ചിരുന്ന ഒരു മുനിയെ സമീപത്ത് കണ്ടു.
സ തേന ഹിംസിതോഽരണ്യേ മന്യമാനേന വൈ മൃഗമ്। വ്യഥിതഃ കര്മ തത്കൃത്വാ ശോകോപഹതചേതനഃ
അവിടെ, അവൻ ആ മുനിയെ ഒരു മൃഗം എന്ന് കരുതി, കാട്ടിൽ അവനെ ദുഃഖിപ്പിച്ചു; ആ പ്രവൃത്തി ചെയ്തതിനു ശേഷം, വലിയ ദുഃഖത്തിൽ ആകുലനായി മനസ്സിൽ വിഷാദം നിറഞ്ഞു.
ജഗാമ ഹേഹയാനാം വൈ സകാശം പ്രഥിതാത്മനാമ്। രാജ്ഞാം രാജീവനേത്രോസൌ കുമാരഃ പൃഥിവീപതേ
കുമാരൻ, താമരപ്പൂവുപോലെയുള്ള കണ്ണുകളോടെ, മഹത്വം നേടിയ ഹേഹയ രാജാക്കന്മാരുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു, ഭൂമിയുടെ അധിപനേ.
തേഷാം ച തദ്യഥാവൃത്തം കഥയാമാസ വൈ തദാ। `സ കുമാരോ മഹീപാലോ ഹേഹയാനാം മഹീഭൃതാമ്
അപ്പോൾ ആ രാജകുമാരൻ, ഹേഹയ വംശത്തിലെ ഭൂപതി, സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം അവരോട് യഥാർത്ഥത്തിൽ പറഞ്ഞു.
തം ചാപി ഹിംസിതം താത മുനിം മൂലഫലാശിനമ്। ശ്രുത്വാ ദൃഷ്ട്വാ ച തേ തത്ര ബഭൂവുര്ദീനമാനസാഃ
മൂലഫലങ്ങൾ മാത്രം ഭക്ഷിക്കുന്ന ആ മുനിയെ ദുഃഖം സംഭവിച്ചുവെന്ന് കേട്ടും കണ്ടും, അവർക്കെല്ലാവർക്കും മനസ്സിൽ ദു:ഖം നിറഞ്ഞു.
കസ്യായമിതി തേ സര്വേ മാര്ഗമാണാസ്തതസ്തതഃ। ജഗ്മുശ്ചാരിഷ്ടനാമ്നോഽഥ താര്ക്ഷ്യസ്യാശ്രമമഞ്ജസാ
ഇത് ആരുടെ കാര്യമാണെന്ന് അന്വേഷിച്ച് അവരൊക്കെയും ഇവിടെ അവിടെ തിരഞ്ഞു; പിന്നെ അവർ നേരെ അരിഷ്ട എന്ന പേരിലുള്ള താർക്ഷ്യന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് പോയി.
തേഽഭിവാദ്യ മഹാത്മാനം തം മുനിം സംശിതവ്രതമ്। തസ്ഥുഃ സര്വേ സ തു മുനിസ്തേഷാം പൂജാമഥാഹരത്
അവർ ആ മഹാത്മാവായ, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചിരുന്ന മുനിയെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു, അവിടെ നിൽക്കുമ്പോൾ, ആ മുനി അവരെ സ്നേഹപൂർവ്വം സ്വീകരിച്ചു.
തേ തമൂചുര്മഹാത്മാനം ന വയം സക്രിയാം മുനേ। ത്വത്തോഽര്ഹാഃ കര്മദോഷേണ ബ്രാഹ്മണോ ഹിംസിതോ ഹി നഃ
അവർ ആ മഹാത്മാവായ മുനിയോട് പറഞ്ഞു: 'മുനിവരേ, ഞങ്ങൾ നിങ്ങളുടെ സ്വീകരണത്തിന് യോഗ്യർ അല്ല, കാരണം ഞങ്ങളുടെ പ്രവൃത്തിയിൽ ഒരു തെറ്റ് മൂലം ഒരു ബ്രാഹ്മണൻ ഞങ്ങളാൽ ദു:ഖം അനുഭവിച്ചു.'
താനബ്രവീത്സ വിപ്രര്ഷിഃ കഥം വോ ബ്രാഹ്മണോ ഹതഃ। ക്വ ചാസൌ ബ്രൂത സഹിതാഃ പശ്യധ്വം മേ രതപോബലമ്
അപ്പോൾ ആ മഹർഷി അവരോട് പറഞ്ഞു: 'നിങ്ങൾ എങ്ങനെ ഒരു ബ്രാഹ്മണനെ കൊല്ലപ്പെട്ടു? അവൻ എവിടെയാണ്? എല്ലാവരും ചേർന്ന് പറയൂ, എന്റെ തപസ്സിന്റെ ശക്തി കാണൂ.'
തേ തു തത്സര്വമഖിലമാഖ്യായാസ്മൈ യഥാതഥമ്। നാപശ്യംസ്തമൃഷിം തത്ര ഗതാസും തേ സമാഗതാഃ
അവർ സംഭവിച്ച കാര്യങ്ങൾ എല്ലാം സത്യസന്ധമായി അവനോട് പറഞ്ഞു; എന്നാൽ അവിടെ ചെന്നപ്പോൾ, ആ മുനിയെ ജീവൻ വിട്ട നിലയിൽ അവർ കണ്ടില്ല.
അന്വേഷമാണാഃ സവ്രീഡാഃ സുപ്തവദ്ഗതമാനസാഃ। താനബ്രവീത്തത്രമുനിസ്താര്ക്ഷ്യഃ പരപുരംജയഃ
അവർ ലജ്ജയോടെ, ഉറക്കത്തിൽ ആണെന്നപോലെ മനസ്സിൽ ഭ്രമം നിറഞ്ഞു, അങ്ങനെ അന്വേഷിച്ചപ്പോൾ, ശത്രുനഗരങ്ങൾ ജയിച്ച താർക്ഷ്യമുനി അവരോട് പറഞ്ഞു.
സ്യാദയം ബ്രാഹ്മണഃ സോഽഥയുഷ്മാഭിര്യോ വിനാശിതഃ। പുത്രോ ഹ്യയം മമ നൃപാസ്തപോബലസമന്വിതഃ
'നിങ്ങൾ നശിപ്പിച്ച ആ ബ്രാഹ്മണൻ എന്റെ മകനാകാം, രാജാക്കന്മാരേ, തപസ്സിന്റെ ശക്തിയുള്ളവനാണ് അവൻ.'
തേ ച ദൃഷ്ട്വൈവ തമൃഷിം വിസ്മയം പരമം ഗതാഃ। മഹദാശ്ചര്യമിതി വൈ തേ ബ്രുവാണാ മഹീപതേ
അവരെല്ലാവരും ആ ഋഷിയെ കണ്ടതുമാത്രത്തിൽ അത്ഭുതത്തിൽ ആകി, 'ഇത് വലിയൊരു അത്ഭുതമാണ് രാജാവേ' എന്നു പറഞ്ഞു.
മൃതോ ഹ്യയമിതോ ദൃഷ്ടഃ കഥം ജീവിതമാപ്തവാന്। കിമേതത്തപസോ വീര്യം യേനായം ജീവിതഃ പുനഃ। ശ്രോതുമിച്ഛാമഹേ വിപ്ര യദി ശ്രോതവ്യമിത്യുത
ഇവൻ ഇവിടെ മരിച്ചവനായിരുന്നു, എങ്ങനെ വീണ്ടും ജീവൻ ലഭിച്ചു? ഇതെന്താണ് തപസ്സിന്റെ ശക്തി കൊണ്ടാണോ ഇദ്ദേഹം വീണ്ടും ജീവിച്ചിരിക്കുന്നത്? ബ്രാഹ്മണനേ, പറയാൻ കഴിയുമെങ്കിൽ ഞങ്ങൾക്കിത് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹമുണ്ട്.
സ താനുവാച നാസ്മാകം മൃത്യുഃ പ്രഭവതേ നൃപാഃ। കാരണം ച പ്രവക്ഷ്യാമി ഹേതുയോഗം സമാസതഃ। `മൃത്യുഃ പ്രഭവതേ യേന നാസ്മാകം നൃപസത്തമാഃ
അവൻ അവരോടു പറഞ്ഞു: രാജാക്കന്മാരേ, മരണത്തിന് ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് അധികാരം ഇല്ല. അതിന്റെ കാരണം ഞാൻ സംക്ഷിപ്തമായി വിശദീകരിക്കും; മരണത്തിന് ഞങ്ങളിലേയ്ക്ക് അധികാരം ഇല്ലാത്തതിന്റെ കാരണം ഞാൻ പറയും, മഹാരാജന്മാരേ.
ശുദ്ധാചാരാദനലസാഃ സാധ്യോപാസനതത്പരാഃ। ശുദ്ധാന്നാഃ ശുദ്ധസദനാ ബ്രഹ്മചര്യവ്രതാന്വിതാഃ
നമ്മുടെ ശുദ്ധമായ ആചാരവും, ആലസ്യമില്ലായ്മയും, സാദ്ധ്യന്മാരുടെ ആരാധനയിലേക്കുള്ള ഭക്തിയും, ശുദ്ധമായ അന്നവും, ശുദ്ധമായ വാസസ്ഥലവും, ബ്രഹ്മചര്യ വ്രതം പാലിക്കുന്നതുമാണ് ഇതിന് കാരണം.
സത്യമേവാഭിജാനീമോ നാനൃതേ കുര്മഹേ മനഃ। സ്വധര്മമനുതിഷ്ഠാമസ്തസ്മാന്മൃത്യുഭയം ന നഃ
നാം സത്യം മാത്രമേ അംഗീകരിക്കൂ; അസത്യം മനസ്സിൽ ഇടവരുത്താറില്ല. നാം നമ്മുടെ ധർമ്മം അനുഷ്ഠിക്കുന്നു, അതുകൊണ്ടാണ് മരണഭയം നമ്മിൽ ഇല്ലാത്തത്.
യദ്ബ്രാഹ്മണാനാം കുശലം തദേഷാം കഥയാമഹേ। തേഷാം ഹി ചരിതം ബ്രൂമസ്തസ്മാന്മൃത്യുഭയം ന നഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് ഉപകാരപ്പെടുന്നതെന്താണോ അതാണ് ഞങ്ങൾ അവർക്കായി പറയുന്നത്. അവരുടെ നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ഞങ്ങൾ പറയാറുണ്ട്, അതുകൊണ്ടാണ് മരണഭയം നമ്മിൽ ഇല്ലാത്തത്.
അതിഥീനന്നപാനേന ഭൃത്യാനത്യശനേന ച। സംഭോജ്യ ശേഷമശ്നീമസ്തസ്മാന്മൃത്യുഭയം ന നഃ
അതിഥികളെ അന്നവും വെള്ളവും നൽകി, ഭൃത്യന്മാരെ മതിയായ അഹാരം നൽകി, ശേഷിച്ചതാണു ഞങ്ങൾ കഴിക്കുന്നത്; അതുകൊണ്ടാണ് മരണഭയം നമ്മിൽ ഇല്ലാത്തത്.
ക്ഷാന്താ ദാന്താഃ ക്ഷമാശീലാസ്തീര്ഥദാനപരായണാഃ। പുണ്യദേശനിവാസാച്ച തസ്മാന്മൃത്യുഭയം ന നഃ। തേജസ്വിദേശവാസാച്ച തസ്മാന്മൃത്യുഭയം ന നഃ
നാം ക്ഷമയും, സ്വയം നിയന്ത്രണവും, സഹനശീലവും, തീർത്ഥങ്ങളിൽ ദാനം ചെയ്യുന്നതിലും, പുണ്യഭൂമികളിൽ വസിക്കുന്നതിലും നിരന്തരം ആണു; അതുകൊണ്ടാണ് മരണഭയം നമ്മിൽ ഇല്ലാത്തത്. ശക്തിയുള്ള ദേശങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നതുകൊണ്ടും മരണഭയം നമ്മിൽ ഇല്ല.