യുധിഷ്ഠിരോപി ധര്മാത്മാ ഭ്രാത്രാ ഭീമേന സംഗതഃ। ധൌമ്യേന സഹിതഃ ശ്രീമാനാശ്രമം പുനരാഗമത്
ധർമ്മാത്മാവായ യുദിഷ്ഠിരൻ, സഹോദരനായ ഭീമനെയും ധൗമ്യനെയും കൂട്ടി, വീണ്ടും ആശ്രമത്തിലേക്ക് മടങ്ങി.
തതോ ദ്വിജേഭ്യഃ സര്വേഭ്യഃ സമേതേഭ്യോ യഥാതഥമ്। കഥയാമാസ തത്സര്വം ധര്മരാജോ യുധിഷ്ഠിരഃ
അതിനുശേഷം, യുദിഷ്ഠിരൻ, ധർമ്മരാജാവ്, അങ്ങോട്ട് കൂടിയിരുന്ന എല്ലാ ബ്രാഹ്മണന്മാരോടും സംഭവിച്ചതു പോലെ എല്ലാം പറഞ്ഞു.
തച്ഛ്രുത്വാ തേ ദ്വിജാഃ സര്വേ ഭ്രാതരശ്ചാസ്യ തേ ത്രയഃ। ആസന്സുവ്രീഡിതാ രാജന്ദ്രൌപദീ ച യശസ്വിനീ
അത് കേട്ടപ്പോൾ, ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരും, യുദിഷ്ഠിരന്റെ മൂന്നു സഹോദരന്മാരും, മഹത്വമുള്ള ദ്രൗപദിയും ലജ്ജയോടെ നിൽക്കുകയായിരുന്നു, രാജാവേ.
തേ തു സര്വേദ്വിജശ്രേഷ്ഠാഃ പാണ്ഡവാനാം ഹിതേപ്സയാ। മൈവമിത്യബ്രുവന്ഭീമം ഗര്ഹയന്തോഽസ് സാഹസമ്
പാണ്ഡവന്മാരുടെ ക്ഷേമം ആഗ്രഹിച്ചിരുന്ന ആ ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠന്മാർ ഭീമനെ ഉപാലപിച്ചു: 'ഇങ്ങനെ ഉന്മാദത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കരുത്' എന്നു പറഞ്ഞു.
പാണ്ഡവാസ്തു ഭയാന്പുക്തം പ്രേക്ഷ്യ ഭീമം മഹാബലമ്। ഹര്ഷമാഹാരയാംചക്രുര്വിജഹ്രുശ്ച മുദാ യുതാഃ
പക്ഷേ, ഭീമൻ അപകടത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെട്ടതും സുരക്ഷിതനായി കാണുന്നതും കണ്ടു, പാണ്ഡവർ സന്തോഷത്തോടെ അവനെ അണകിച്ചു.
നിദാഘാന്തകരഃ കാലഃ സര്വഭൂതസുഖാവഹഃ। തത്രൈവ വസതാം തേഷാം പ്രാവൃട് സമഭിപദ്യത
വെയിലിന്റെ കടുത്ത കാലം അവസാനിപ്പിക്കുന്ന, എല്ലാ ജീവികൾക്കും സന്തോഷം നൽകുന്ന മഴക്കാലം അവിടെ താമസിച്ചിരുന്നവർക്കു എത്തി.
ഛാദയന്തോ മഹാഘോഷാഃ സ്വം ദിശശ്ച ബലാഹകാഃ। പ്രവവര്ഷുര്ദിവാരാത്രമസിതാഃ സതതം തദാ
വലിയ മേഘങ്ങൾ ഉച്ചത്തിൽ മുഴങ്ങിക്കൊണ്ട്, ആകാശത്തിന്റെ എല്ലാ ദിക്കുകളും മൂടി, കറുത്ത മഴ പകലും രാത്രിയും തുടർച്ചയായി പെയ്തു.
തപാത്യയനികേതാശ്ച ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ। അപേതാര്കപ്രഭാജാലാഃ സവിദ്യുന്മണ്ഡപ്രഭാഃ
നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും മിന്നുന്ന മേഘങ്ങൾ, സൂര്യന്റെ പ്രകാശം ഇല്ലാതെ, മിന്നലിന്റെ വെളിച്ചത്തിൽ തിളങ്ങി.
വിരൂഢശഷ്പാ ധരണീ മത്തദംശസരീസൃപാ। ബഭൂവ പയസാ സിക്താ ശാന്തധൂമരജോഗണാ
പുല്ല് വളർന്ന്, മദംകൊണ്ട കീറ്റങ്ങളും പാമ്പുകളും നിറഞ്ഞ ഭൂമി, വെള്ളത്തിൽ കുതിർന്നു, പൊടി-പുക ശമിച്ച നിലയിലായി.
ന സ്മ പ്രജ്ഞായതേ കിംചിദമ്ഭസാ സമവസ്തൃതേ। സമം വാ വിഷമം വാഽപി നദ്യോ വാ സ്താവരാണി വാ
വെള്ളം എല്ലായിടത്തും പടർന്നപ്പോൾ, സമതലമാണോ കുഴിയാണോ, നദികളോ മരങ്ങളോ എന്നൊന്നും തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയാതെ പോയി.
ക്ഷുബ്ധതോയാ മഹാവേഗാഃ ശ്വസമാനാ ഇവാശുഗാഃ। സിന്ധവഃ ശോഭയാംചക്രുഃ കാനനാനി തപാത്യയേ
വെള്ളം കുലുങ്ങി വേഗത്തിൽ ഒഴുകുന്ന നദികൾ, മഴക്കാലം കഴിഞ്ഞ വനങ്ങൾ അലങ്കരിച്ചു.
നദതാം കാനനാന്തേഷു ശ്രൂയന്തേ വിവിധാഃ സ്വനാഃ। വൃഷ്ടിഭിസ്താഡ്യമാനാനാം വരാഹമൃഗപക്ഷിണാമ്
വനത്തിന്റെ അതിരുകളിൽ, മഴയിൽ അടിയുന്ന പന്നികളും മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും പലവിധ ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി.
സ്തോകകാഃ ശിഖിനശ്ചൈവ പുംസ്കോകിലഗണൈഃ സഹ। മത്താഃ പരിപതന്തി സ്മ ദര്ദുരശ്ചൈവ ദര്പിതാഃ
ചെറിയ കൂട്ടങ്ങളായി മയിലുകളും, കുയിലുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളും, മദംകൊണ്ടു പറന്നു, ആമകളും അഭിമാനത്തോടെ ക്വാക്ക് ചെയ്തു.
തദാ ബഹുവിധാകാരാ പ്രാവൃണ്മേഘാനുനാദിതാ। അഭ്യതീതാ ശിവാ തേഷാം ചരതാം മരുധന്വസു
അനേകം രൂപത്തിലുള്ള മേഘങ്ങളുടെ ഗംഭീരശബ്ദത്തിൽ മഴക്കാലം മുഴുവനും മുഴങ്ങി, കാട്ടിൽ സഞ്ചരിച്ചവർക്കു ആ ശുഭകാലം കടന്നു പോയി.
ക്രൌഞ്ചഹംസസമാകീര്ണാ ശരത്പ്രമുദീതാഽഭവത്। രൂഢകക്ഷവനപ്രസ്ഥാ പ്രസന്നജലനിമ്നഗാ
കൗഞ്ചും ഹംസകളും നിറഞ്ഞ തടാകങ്ങളും നദികളും, കരകൾ പുല്ലുകൊണ്ട് നിറഞ്ഞ്, വെള്ളം സുതാര്യമായി ഒഴുകി, ശരത്കാലം സന്തോഷത്തോടെ എത്തി.
വിമലാകാശനക്ഷത്രാ ശരത്തേഷാം ശിവാഽഭഷത്। മൃഗദ്വിജസമാകീര്ണാ പാണ്ഡവാനാം മഹാത്മനാമ്
നക്ഷത്രങ്ങൾ നിറഞ്ഞ വൃത്തമായ ആകാശം, മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞു, പാണ്ഡവന്മാർക്ക് ശുഭമായ ശരത്കാലം തെളിഞ്ഞു.
ദൃശ്യന്തേ ശാന്തരജസഃ ക്ഷപാജലദശീതലാഃ। ഗ്രഹനക്ഷത്രസങ്ഘൈശ്ച സോമേന ച വിരാജിതാഃ
പൊടി ശമിച്ച രാത്രികൾ, ശരത്കാല മേഘങ്ങളാൽ തണുപ്പോടെ, ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും ചന്ദ്രനും അലങ്കരിച്ച് തെളിഞ്ഞു.
കുമുദൈഃ പുണ്ഡരീകൈശ്ച ശീതവാരിധരാഃ ശിവാഃ। നദീഃ പുഷ്കരിണീശ്ചൈവ ദദൃശുഃ സമലംകൃതാഃ
കുമുദവും താമരയും നിറഞ്ഞു, തണുത്ത വെള്ളം നിറഞ്ഞ നദികളും താമരക്കുളങ്ങളും അവർ അലങ്കരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടു.
തേ വൈ മുമുദിരേ വീരാഃ പ്രസന്നസലിലാം ശിവാമ്। പശ്യന്തോ ദൃഢധന്വാനഃ പരിപൂര്ണാം സരസ്വതീമ്
ശക്തമായ വില്ലുകൾ കൈവശം വച്ചിരുന്ന ആ വീരന്മാർ, നിറഞ്ഞു ഒഴുകുന്ന ശുഭമായ സരസ്വതീ നദിയെ കണ്ടു സന്തോഷിച്ചു.
തേഷാം പുണ്യതമാ രാത്രിഃ പര്വസന്ധൌ സ്മ ശാരദീ। തത്രൈവ വസതാമാസീത്കാര്തികീ ജനമേജയ
അവിടെ താമസിച്ചിരുന്നവർക്കു, ശരത്കാലത്തിലെ ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായ പൗർണമി രാത്രി, പക്ഷസന്ധിയിൽ വന്നു.
പുണ്യകൃദ്ഭിര്മഹാസത്വൈസ്താപസൈഃ സഹ പാണ്ഡവാഃ। തത്സര്വം ഭരതശ്രേഷ്ഠ സമൂഹുര്യോഗമുത്തമമ്
മഹാത്മാക്കളായ തപസ്സുകാരോടും ധർമ്മനിഷ്ഠരായ സന്യാസികളോടും കൂടെ, ഭാരതശ്രേഷ്ഠരായ പാണ്ഡവന്മാർ ഉത്തമമായ യോഗം ആചരിച്ചു.
തമിസ്രാഭ്യുദയേ തസ്മിന്ധൌമ്യേന സഹ പാണ്ഡവാഃ। സൂതൈഃ പൌരോഗവൈഃ സാകം കാമ്യകം പ്രയയുര്വനമ്
അന്ധകാരം ഉയർന്നപ്പോൾ, ധൗമ്യനോടൊപ്പം പാണ്ഡവന്മാരും, അവരുടെ രഥികന്മാരും പുരോഹിതന്മാരും ചേർന്ന് കാമ്യകവനം ലക്ഷ്യമാക്കി പുറപ്പെട്ടു.
കാമ്യകം പ്രാപ്യ കൌരവ്യ യുധിഷ്ഠിരപുരോഗമാഃ। കൃതാതിഥ്യാ മുനിഗണൈര്നിഷേദുഃ സഹ കൃഷ്ണയാ
കാമ്യകവനം എത്തിയ ശേഷം, യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ മുന്നിൽ നിൽക്കേ, മുനിസംഘങ്ങൾ അതിഥിസത്കാരം നടത്തി, കൃഷ്ണയോടൊപ്പം ഇരുന്നു.
തതസ്താന്പരിവിശ്വസ്താന്വസതഃ പാണ്ഡുനന്ദനാന്। ബ്രാഹ്മണാ ബഹവസ്തത്ര സമന്താത്പര്യവാരയന്
അപ്പോൾ, പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാർ അവിടെ ആശ്വാസത്തോടെ താമസിക്കുമ്പോൾ, പല ബ്രാഹ്മണന്മാർ ചുറ്റും കൂടി.
അഥാബ്രവീദ്ദ്വിജഃ കശ്ചിദര്ജുനസ്യ പ്രിയഃ സഖാ। സ ഏഷ്യതി മഹാബാഹുര്വശീ ശൌരിരുദാരധീഃ
അപ്പോള് അര്ജുനന്റെ പ്രിയസുഹൃത്ത് ആയ ഒരു ബ്രാഹ്മണന് പറഞ്ഞു: 'വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ള, ഉത്തമഗുണങ്ങളുള്ള, മഹാനായ വസുദേവന് ഉടന് ഇവിടെ എത്തും.'
വിദിതാ ഹി ഹരേര്യൂയമിഹായാതാഃ കുരൂദ്വഹാഃ। സദാ ഹി ദര്ശനാകാങ്ക്ഷീ ശ്രേയോന്വേഷീ ച വോ ഹരിഃ
നിങ്ങളെ ഹരിയ്ക്ക് അറിയാം, കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠരേ, നിങ്ങള് ഇവിടെയെത്തിയിരിക്കുന്നു. ഹരി എപ്പോഴും നിങ്ങളെ കാണാന് ആഗ്രഹിക്കുകയും, നിങ്ങളുടെ ക്ഷേമം തേടുകയും ചെയ്യുന്നു.
ബഹുവത്സരജീവീ ച മാര്കണ്ഡേയോ മഹാതപാഃ। സ്വാധ്യായതപസാ യുക്തഃ ക്ഷിപ്രം യുഷ്മാന്സമേഷ്യതി
അനേകം വര്ഷങ്ങളായി ജീവിക്കുന്ന, വലിയ തപസ്സുകാരനായ മാര്ക്കണ്ടേയന്, സ്വാധ്യായത്തിലും തപസ്സിലും ഏര്പ്പെട്ടവന്, ഉടന് നിങ്ങളെ കാണാന് വരും.
തഥൈവ ബ്രുവതസ്തസ്യ പ്രത്യദൃശ്യത കേശവഃ। ശൈബ്യസുഗ്രീവയുക്തേന രഥേന രഥിനാരഃ
അവന് ഇങ്ങനെ സംസാരിക്കുമ്പോള് തന്നെയാണ്, രഥത്തില് ശൈബ്യനും സുഗ്രീവനും കൂടെ ഇരുന്ന് രഥസാരഥിയായ കേശവന് അവിടെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
മഘവാനിവ പൌലോമ്യാ സഹിതഃ സത്യഭാമയാ। ഉപായാദ്ദേവകീപുത്രോ ദിദൃക്ഷുഃ കുരുസത്തമാന്
പൗലോമിയോടൊപ്പം ഇന്ദ്രന് വരുന്നതുപോലെ, സത്യഭാമയോടൊപ്പം ദേവകിയുടെ മകനായ കൃഷ്ണന് കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠരെ കാണാന് ആഗ്രഹിച്ച് അവരോടു ചേർന്ന് എത്തി.
അവതീര്യ രഥാത്കൃഷ്ണോ ധര്മരാജം യഥാവിധി। വവന്ദേ മുദിതോ ധീമാന്ഭീമം ച ബലിനാം വരമ്
രഥത്തില് നിന്ന് ഇറങ്ങി, സന്തോഷത്തോടും ജ്ഞാനത്തോടും കൂടിയ കൃഷ്ണന്, യഥാവിധി ധര്മരാജാവായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനെയും, ശക്തരില് ശ്രേഷ്ഠനായ ഭീമനെയും ആദരപൂര്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്തു.