സ ഹി പ്രയത്നമകരോത്തീവ്രമാത്മവിമോക്ഷണേ। ന ചൈനമശകദ്വീരഃ കഥംചിത്പ്രതിബാധിതുമ്
സ്വന്തം ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഭീമൻ വലിയ ശ്രമം നടത്തി; എങ്കിലും ആ വീരന് പാമ്പിനെ എങ്ങനെയും തടയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
സ ഭീമസേനസ്തേജസ്വീ തദാ സര്പവശം ഗതഃ। ചിന്തയാമാസ സര്പസ്യ വീര്യമത്യദ്ഭുതം മഹത്
അപ്പോൾ ഭീമസേനൻ, അത്ര ശക്തിയുള്ളവൻ, ആ പാമ്പിന്റെ പിടിയിൽ പെട്ട്, അതിന്റെ അത്ഭുതകരമായ വലിയ ശക്തിയെ കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു.
ഉവാച ച മഹാസര്പം കാമയാബ്രൂഹി പന്നഗ। കസ്ത്വം ഭോ ഭുജഗശ്രേഷ്ഠ കിം മയാ ച കരിഷ്യസി
അവള് ആ മഹാസര്പ്പനോടു പറഞ്ഞു: "നിന്റെ ആഗ്രഹം പറയൂ, സര്പ്പമേ. ആരാണ് നീ, സര്പ്പരാശിയിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ? എന്നെ കൊണ്ട് നീ എന്ത് ചെയ്യാനാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്?"
പാണ്ഡവോ ഭീമസേനോഽഹം ധര്മരാജാദനന്തരഃ। നാഗായുതസമപ്രാണസ്ത്വയാ നീതഃ കഥം വശമ്
ഞാന് പാണ്ഡുവിന്റെ മകനായ ഭീമസേനന്, ധര്മരാജാവിന് ശേഷം ജനിച്ചവന്. പത്തു ആയിരം ആനകളുടെ ശക്തിയുള്ള എനിക്ക്, നീ എങ്ങനെ ഇത്രയും വശീകരിച്ചു?
സിംഹാഃ കേസരിണോ വ്യാഘ്രാ മഹിഷാ വാരണാസ്തഥാ। സമാഗതാശ്ച ബഹുശോ നിഹതാശ്ച മയാ യുധി
സിംഹങ്ങള്, കേശരികള്, കടുവകള്, കാട്ടുപോത്തുകള്, ആനകള് — ഇവയെല്ലാം കൂട്ടമായി വന്നപ്പോള് യുദ്ധത്തില് ഞാന് അവയെ എല്ലാം തോല്പ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
രാക്ഷസാശ്ച പിശാചാശ്ച പന്നഗാശ്ച മഹാബലാഃ। ഭുജവേഗമശക്താ മേ സോഢും പന്നഗസത്തമ
രാക്ഷസന്മാര്, പിശാചുകള്, മഹാശക്തിയുള്ള സര്പ്പങ്ങള് — സര്പ്പശ്രേഷ്ഠനേ, എന്റെ കൈകളുടെ ശക്തി സഹിക്കുവാന് അവര്ക്ക് കഴിയില്ലായിരുന്നു.
കിംനു വിദ്യാബലം കിംനു വരദാനമഥോ തവ। ഉദ്യോഗമപി കുര്വാണോ വശഗോസ്മി കൃതസ്ത്വയാ
നിന്റെ അറിവിന്റെ ശക്തി എന്താണ്? അല്ലെങ്കില് നീ ലഭിച്ച അനുഗ്രഹം ഏതാണ്? അല്ലെങ്കില് നീ ചെയ്ത ശ്രമം എന്താണ്? ഞാന് എത്ര ശ്രമിച്ചാലും നീ എന്നെ എങ്ങനെ കീഴടക്കി?
അനുത്യോ വിക്രമോ നൄണാമിതി മേ ധീയതേ മതിഃ। യഥേദം മേ ത്വയാ നാഗ ബലം പ്രതിഹതം മഹത്
നാഗാ, എന്റെ മനസ്സില് ഇപ്പോള് തോന്നുന്നത്, മനുഷ്യരുടെ വീര്യം അത്ര വലിയതല്ലെന്നതാണ്. കാരണം, എന്റെ വലിയ ശക്തി നീ തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഇത്യേവംവാദിനം വീരം ഭീമമക്ലിഷ്ടകാരിണമ്। ഭോഗേന മഹതാ ഗൃഹ്യ സമന്താത്പര്യവേഷ്ടയത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ഭീമനെ, അക്ഷയകീര്ത്തിയുള്ള വീരനെ, ആ മഹാസര്പ്പന് തന്റെ വലിയ ശരീരത്തോടെ ചുറ്റി പിടിച്ചു.
നിഗൃഹ്യൈനം മഹാബാഹും തതഃ സ ഭുജഗസ്തദാ। വിമുച്യാസ്യ ഭുജൌ പീനാവിദം വചനമബ്രവീത്
അവനെ പറ്റി പിടിച്ചശേഷം, ആ സര്പ്പന് ഭീമന്റെ കട്ടിയുള്ള കൈകള് വിട്ടുവിട്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ദിഷ്ടസ്ത്വം ക്ഷുധിതസ്യാദ്യ ദേവൈര്ഭക്ഷോ മഹാഭുജ। ദിഷ്ട്യാ കാലസ്യ മഹതഃ പ്രിയാഃ പ്രാണാ ഹി ദേഹിനാം
മഹാബാഹുവേ, ദേവന്മാരുടെ ഇച്ഛപ്രകാരം ഇന്ന് നീ വിശപ്പുള്ളവന്റെ ആഹാരമായിരിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ വിധിയാല് ജീവന് എല്ലാവര്ക്കും അത്യന്തം പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്.
യഥാ ത്വിദം മയാ പ്രാപ്തം ഭുജങ്ഗത്വമരിംദമ। തദവശ്യം ത്വയാ മത്തഃ ശ്രോതവ്യം ശൃണു യന്മമ
എനിക്ക് ഈ സര്പ്പരൂപം എങ്ങനെ ലഭിച്ചുവെന്നത് നീ നിര്ബന്ധമായും അറിയണം, ശത്രുനാശകനേ. അതിനാല് എന്റെ വാക്കുകള് ശ്രദ്ധിച്ചുകേള്ക്കു.
ഇമാമവസ്ഥാം സംപ്രാപ്തോ ഹ്യഹം കോപാന്മഹര്ഷിണാ। ശാപസ്യാന്തം പരിപ്രേപ്സുഃ സര്വസ് കഥയാമി തത്
ഒരു മഹർഷിയുടെ കോപത്താല് ഞാന് ഈ അവസ്ഥയിലായി. ശാപം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ എല്ലാം ഞാന് നിന്നോട് പറയുന്നു.
നഹുഷോ നാമ രാജര്ഷിര്വ്യക്തം തേ ശ്രോത്രമാഗതഃ। തവൈവ പൂര്വഃ പൂര്വേഷാമായോര്വംശധരഃ സുതഃ
നഹുഷന് എന്ന രാജർഷിയെക്കുറിച്ച് നീ കേട്ടിട്ടുണ്ടാകും. അവന് നിന്റെ പൂർവ്വികന്, മഹത്തായ വംശത്തിലെ പുത്രന്.
സോഹം ശാപാദഗസ്ത്യസ്യ ബ്രാഹ്മണാനവമത്യ ച। ഇമാമവസ്ഥാമാപന്നഃ പശ്യ ദൈവമിദം മമ
അഗസ്ത്യന്റെ ശാപത്താലും ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അവമതിച്ചതിനാലും ഞാന് ഈ അവസ്ഥയിലായി. എന്റെ വിധിയെ നോക്കൂ.
ത്വാം ചേദവധ്യമായാന്തമതീവ പ്രിയദര്ശനമ്। അഹമദ്യോപയോക്ഷ്യാമി വിധാനം പശ്യ യാദൃശമ്
നീ അജേയനും മനോഹരനുമാണ്. എങ്കിലും നീ എന്റെ അടുക്കല് എത്തിയിരിക്കുന്നു എങ്കില് ഇന്ന് ഞാന് നിന്നെ ഭക്ഷിക്കും. വിധിയുടെ ആജ്ഞ കാണുക.
ന ഹി മേ മുച്യതേ കശ്ചിത്കഥംചിത്പ്രഗ്രഹം ഗതഃ। ഗചജോവാ മഹിഷോ വാഽപി ഷഷ്ഠേ കാലേ നരോത്തമ
എന്റെ പിടിയിലായാല് ആരും എങ്ങനെങ്കിലും രക്ഷപ്പെടാറില്ല, മനുഷ്യനോ കാട്ടുപോത്തോ ആണെങ്കിലും, ആറുമാസം കഴിഞ്ഞാലും മോചനം ഇല്ല, മഹാനുഭാവാ.
നാസി കേവലസര്പേണ തിര്യഗ്യോനിഷു വര്തതാ। ഗൃഹീതഃ കൌരവശ്രേഷ്ഠ വരദാനമിദം മമ
കൗരവശ്രേഷ്ഠനേ, നീ സാധാരണ സര്പ്പനാല് പിടിക്കപ്പെട്ടതല്ല. മൃഗരാശിയില് ജീവിക്കുന്നവനല്ല ഞാന്. ഈ അനുഗ്രഹം ഞാന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പതതാ ഹി വിമാനാഗ്രാന്മയാ ശക്രാസനാദ്ദ്രുതമ്। കുരു ശാപാന്തമിത്യുക്തോ ഭഗവാന്മുനിസത്തമഃ
ഇന്ദ്രന്റെ വിമാനം വിട്ട് വീഴുമ്പോള്, ആ മഹർഷി എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ശാപം അവസാനിപ്പിക്കൂ'.
യസ്ത്വയാ വേഷ്ടിതോ രാജന്മോഹമേതി മഹാബലഃ'। മോക്ഷസ്തേ ഭവിതാ രാജന്കസ്മാച്ചിത്കാലപര്യയാത്
രാജാവേ, നീ ആരെയെങ്കിലും ചുറ്റിപ്പിടിച്ചാല്, അവന് എത്ര ശക്തനായാലും അവന് ഭ്രമത്തിലാകും. അവന്റെ മോചനം വിധിക്കപ്പെട്ട സമയത്ത് മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ.
തതോസ്മി പതിതോ ഭൂമൌ ന ച മാമജഹാത്സ്മൃതിഃ। സ്മാര്തമസ്തി പുരാണം മേ യഥൈവാധിഗതം തഥാ
അതിനുശേഷം ഞാൻ നിലത്ത് വീണെങ്കിലും, എന്റെ ഓർമ്മ എന്നെ വിട്ടുപോയില്ല; ഞാൻ പഴയ പുരാണങ്ങളിൽ നിന്ന് പഠിച്ചതെല്ലാം എനിക്കു മുമ്പുപോലെ മനസ്സിൽ നിലനിന്നിരുന്നു.
യസ്തു തേ വ്യാഹൃതാന്പ്രശ്നാന്പ്രതിബ്രൂയാദ്വിഭാഗവിത്। സ ത്വാം മോക്ഷയിതാ ശാപാദിതി മാമബ്രവീദൃഷിഃ
അപ്പോൾ ആ മഹർഷി എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ശരിയായി ഉത്തരം പറയാൻ കഴിയുന്നവൻ തന്നെയാണ് നിന്നെ ഈ ശാപത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കുക.'
ഗൃഹീതസ്യ ത്വയാ രാജന്പ്രാണിനോപി ബലീയസഃ। സത്വഭ്രംശോഽധികസ്യാപി സര്വസ്യാശു ഭവിഷ്യതി
രാജാവേ, നീ ശക്തനായ ജീവിയെ പിടിച്ചാൽ പോലും, അതിന്റെ ശക്തി ഉടൻ തന്നെ നഷ്ടപ്പെടും; എത്ര വലിയവനാണെങ്കിലും അതിൽ നിന്ന് ഒഴിവാകാൻ കഴിയില്ല.
ഇതിചാപ്യഹമശ്രൌഷം വചസ്തേഷാം ദയാവതാമ്। മയി സംജാതഹാര്ദാനാമഥ തേഽന്തര്ഹിതാ ദ്വിജാഃ
അങ്ങനെ, കരുണയുള്ള ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെ വാക്കുകൾ ഞാൻ കേട്ടു; അവർക്ക് എന്റെ നേരെ ദയ ഉണർന്നു, പിന്നെ അവർ അവിടെ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷരായി.
സോഹം പരമദുഷ്കര്മാ വസാമി നിരയേഽശുചൌ। സര്പയോനിമിമാം പ്രാപ്യകാലാകാങ്ക്ഷീ മഹാദ്യുതേ
അങ്ങനെ, ഞാൻ അത്യന്തം ദുഷ്കൃത്യം ചെയ്തവൻ, ഈ അശുദ്ധമായ നരകത്തിൽ, ഈ പാമ്പിന്റെ ജന്മം പ്രാപിച്ച്, കാലം തീരാൻ കാത്ത് കഴിയുന്നു, മഹാശക്തനേ.
തമുവാച മഹാബാഹുര്ഭീമസേനോ ഭുജങ്ഗമമ്। ന തേ കുപ്യേ മഹാസര്പ നാത്മനേ ദ്വിജസത്തമ
അപ്പോൾ ഭീമസേനൻ, വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ളവൻ, ആ പാമ്പിനോട് പറഞ്ഞു: 'നീ വലിയ പാമ്പേ, ഞാൻ നിന്നോട് കോപിക്കുന്നില്ല, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, നിന്നെ ഞാൻ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നുമില്ല.'
യസ്മാദഭാവീ ഭാവീ വാ മനുഷ്യഃ സുഖദുഃഖയോഃ। ആഗമേ യദി വാഽപായേ ന തത്ര ഗ്ലപയേന്മനഃ
മനുഷ്യന് സംഭവിക്കേണ്ടതോ സംഭവിക്കാതിരിക്കേണ്ടതോ ആയ സന്തോഷവും ദുഃഖവും വരികയോ പോകികയോ ചെയ്താൽ പോലും, അതിനാൽ മനസ്സിനെ വിഷമിപ്പിക്കേണ്ടതില്ല.
ദൈവം പുരുഷകാരേണ കോ വഞ്ചയിതുമര്ഹതി। ദൈവമേവ പരം മന്യേ പൌരുഷം തു നിരര്ഥകമ്
ദൈവത്തിന്റെ വിധിയെ മനുഷ്യശ്രമം കൊണ്ട് ആരാണ് തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിയുക? ഞാൻ കരുതുന്നത് ദൈവം തന്നെയാണ് ഏറ്റവും വലിയത്; മനുഷ്യശ്രമം ഫലപ്രദമല്ല.
പശ്യ ദൈവോപഘാതാദ്ധി ഭുജവീര്യവ്യപാശ്രയമ്। ഇമാമവസ്ഥാം സംപ്രാപ്തമനിമിത്തമിഹാദ്യ മാമ്
നോക്കൂ, ദൈവത്തിന്റെ പ്രഭാവം കൊണ്ടാണ് എന്റെ ഭുജശക്തിയിൽ ആശ്രയിച്ചിട്ടും, ഇന്നിതിനെപ്പോലൊരു അവസ്ഥയിലേക്കു കാരണമില്ലാതെ ഞാൻ എത്തിപ്പെട്ടത്.
കിംതു നാദ്യാനുശോചാമി തഥാഽഽത്മാനം വിനാശിതമ്। തഥാ തു വിപിനേ ന്യസ്താന്ഭ്രാതൄന്രാജ്യപരിച്യുതാന്
എന്നാൽ, ഇന്ന് എന്റെ നാശം കൊണ്ടു ഞാൻ അത്ര ദുഃഖിക്കുന്നില്ല; രാജ്യം നഷ്ടപ്പെട്ട് കാട്ടിൽ തള്ളപ്പെടേണ്ടി വന്ന എന്റെ സഹോദരന്മാരെക്കുറിച്ചാണ് എനിക്ക് കൂടുതൽ ദുഃഖം.