തതോ ഭീമസ്യ ശബ്ദേന ഭീതാഃ സര്പാ ഗുഹാശയാഃ। അതിക്രാന്താസ്തു വേഗേന ജഗാമാനുസൃതഃ ശനൈഃ। തതോഽമരവരപ്രഖ്യോ ഭീമസേനോ മഹാബലഃ
ഭീമന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് ഗുഹകളിൽ താമസിക്കുന്ന പാമ്പുകൾ ഭയന്ന് വേഗത്തിൽ ഓടി; അതിനുശേഷം അമരന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനായതുപോലെയുള്ള ഭീമസേനൻ ശക്തിയോടെ പതുക്കെ അവയെ പിന്തുടർന്നു.
സ ദദര്ശ മഹാകായം ഭുജങ്ഗം രോമഹര്ഷണമ്। ഗിരിദുര്ഗേ സമാപന്നം കായേനാവൃത്യ കന്ദരമ്
അവൻ വലിയ ശരീരമുള്ള, കാണുമ്പോൾ രോമാഞ്ചം വരുത്തുന്ന ഒരു പാമ്പിനെ കണ്ടു; അതിന്റെ ശരീരത്തോടെ പർവ്വതക്കൊടുമുടിയിൽ ഗുഹയുടെ വാതിൽ അടച്ചു നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
പര്വതാഭോഗവര്ഷ്മാണം ഭോഗൈശ്ചന്ദ്രാര്കമണ്ഡലൈഃ। ചിത്രാങ്ഗമങ്ഗജൈശ്ചിത്രൈര്ഹരിദ്രാസദൃശച്ഛവിമ്
അത് പർവ്വതശൃംഗങ്ങൾ പോലെയുള്ള രൂപം, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെയുള്ള ചുറ്റളവുകൾ ഉള്ള പിണ്ഡങ്ങൾ, അത്ഭുതകരമായ രൂപങ്ങൾ ശരീരത്തിൽ, മഞ്ഞളിനിറം പോലെയുള്ള ത്വക്ക് – ഇങ്ങനെ അതിനെ അലങ്കരിച്ചിരുന്നു.
ഗുഹാകാരേണ വക്രേണ ചതുര്ദംഷ്ട്രേണ രാജതാ। ദീപ്താക്ഷേണാതിതാമ്രേണ ലിഹാനം സൃക്വിണീ മുഹുഃ
വളഞ്ഞു കിടക്കുന്ന ഗുഹയെപ്പോലെയുള്ള ആകൃതിയും, വെള്ളിയനക്കളുള്ള നാലു പല്ലുകളും, കനലുപോലെയുള്ള ചുവപ്പ് കണ്ണുകളും, വീണ്ടും വീണ്ടും വായ് നക്കുന്നതും അതിനുണ്ടായിരുന്നു.
ത്രാസനം സര്വഭൂതാനാം കാലാന്തകയമോപമമ്। നിഃശ്വാസക്ഷ്വേഡനാദേന ഭര്ത്സയന്തമിവ സ്ഥിതമ്
എല്ലാ ജീവികൾക്കും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനും, കാലാന്ത്യത്തിൽ സംഹാരമുണ്ടാക്കുന്നവനെപ്പോലെയും, ശ്വാസവും കൂവലുംകൊണ്ട് ഭീഷണിപ്പെടുത്തുന്നതുപോലെയും അവിടെ നിന്നു.
സ ഭീമം സഹസാഽഭ്യേത്യ പൃദാകുഃ ക്ഷുധിതോ ഭൃശമ്। ജഗ്രാഹാജഗരോ ഗ്രാഹോ ഭുജയോരുഭയോര്ബലാത്
അവിടെ ഭീമൻ അടുത്തെത്തിയപ്പോൾ, അത്യന്തം വിശപ്പോടെ ആ വലിയ പാമ്പ് ശക്തിയോടെ ഇരുവശത്തും ഭുജങ്ങൾ കൊണ്ട് അവനെ പിടിച്ചു.
തേന സംസ്പൃഷ്ടഗാത്രസ്യ ഭീമസേനസ്യ വൈ തദാ। സംജ്ഞാ മുമോഹ സഹസാ വരദാനേന തസ്യ ഹി
ആ പാമ്പ് ഭീമസേനന്റെ ശരീരത്തെ സ്പർശിച്ച ഉടനെ, അതിന്റെ വരദാനത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ ഭീമന്റെ ബോധം അപ്രത്യക്ഷമായി.
ദശനാഗസഹസ്രാണി ധാരയന്തി ഹി യദ്ബലമ്। ഇദ്രലം ഭീമസേനസ്യ ഭുജയോരസമം പരൈഃ
പതിനായിരം ആനകളുടെ ശക്തി ഭീമസേനന്റെ ഭുജങ്ങളിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു; അതിനോട് തുല്യൻ മറ്റാരുമില്ല.
സ തേജസ്വീ തഥാ തേന ഭുജഗേന വശീകൃതഃ। വിമ്ഫുരഞ്ശനകൈര്ഭീമോ ന ശശാക വിചേഷ്ടിതുമ്
എങ്കിലും, അത്ര ശക്തിയുള്ള ഭീമനും ആ പാമ്പിന്റെ പിടിയിൽ പെട്ടപ്പോൾ, എത്ര ശ്രമിച്ചാലും ചലിക്കാനോ രക്ഷപ്പെടാനോ കഴിഞ്ഞില്ല.
നാഗായുതസമപ്രാണഃ സിംഹസ്കന്ധോ മഹാഭുജഃ। ഗൃഹീതോ വ്യജഹാത്സത്വം വരദാനവിമോഹിതഃ
പതിനായിരം ആനകളെപ്പോലെയുള്ള ജീവശക്തിയുള്ള, സിംഹത്തിന്റെ തോളുകളും വലിയ ഭുജങ്ങളും ഉള്ള ഭീമൻ, ആ പാമ്പിന്റെ വരദാനത്തിൽ ഭ്രമിച്ചു, ശക്തി നഷ്ടപ്പെട്ടു.
സ ഹി പ്രയത്നമകരോത്തീവ്രമാത്മവിമോക്ഷണേ। ന ചൈനമശകദ്വീരഃ കഥംചിത്പ്രതിബാധിതുമ്
സ്വന്തം ജീവൻ രക്ഷിക്കാൻ ഭീമൻ വലിയ ശ്രമം നടത്തി; എങ്കിലും ആ വീരന് പാമ്പിനെ എങ്ങനെയും തടയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
സ ഭീമസേനസ്തേജസ്വീ തദാ സര്പവശം ഗതഃ। ചിന്തയാമാസ സര്പസ്യ വീര്യമത്യദ്ഭുതം മഹത്
അപ്പോൾ ഭീമസേനൻ, അത്ര ശക്തിയുള്ളവൻ, ആ പാമ്പിന്റെ പിടിയിൽ പെട്ട്, അതിന്റെ അത്ഭുതകരമായ വലിയ ശക്തിയെ കുറിച്ച് ആലോചിച്ചു.
ഉവാച ച മഹാസര്പം കാമയാബ്രൂഹി പന്നഗ। കസ്ത്വം ഭോ ഭുജഗശ്രേഷ്ഠ കിം മയാ ച കരിഷ്യസി
അവള് ആ മഹാസര്പ്പനോടു പറഞ്ഞു: "നിന്റെ ആഗ്രഹം പറയൂ, സര്പ്പമേ. ആരാണ് നീ, സര്പ്പരാശിയിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ? എന്നെ കൊണ്ട് നീ എന്ത് ചെയ്യാനാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്?"
പാണ്ഡവോ ഭീമസേനോഽഹം ധര്മരാജാദനന്തരഃ। നാഗായുതസമപ്രാണസ്ത്വയാ നീതഃ കഥം വശമ്
ഞാന് പാണ്ഡുവിന്റെ മകനായ ഭീമസേനന്, ധര്മരാജാവിന് ശേഷം ജനിച്ചവന്. പത്തു ആയിരം ആനകളുടെ ശക്തിയുള്ള എനിക്ക്, നീ എങ്ങനെ ഇത്രയും വശീകരിച്ചു?
സിംഹാഃ കേസരിണോ വ്യാഘ്രാ മഹിഷാ വാരണാസ്തഥാ। സമാഗതാശ്ച ബഹുശോ നിഹതാശ്ച മയാ യുധി
സിംഹങ്ങള്, കേശരികള്, കടുവകള്, കാട്ടുപോത്തുകള്, ആനകള് — ഇവയെല്ലാം കൂട്ടമായി വന്നപ്പോള് യുദ്ധത്തില് ഞാന് അവയെ എല്ലാം തോല്പ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.
രാക്ഷസാശ്ച പിശാചാശ്ച പന്നഗാശ്ച മഹാബലാഃ। ഭുജവേഗമശക്താ മേ സോഢും പന്നഗസത്തമ
രാക്ഷസന്മാര്, പിശാചുകള്, മഹാശക്തിയുള്ള സര്പ്പങ്ങള് — സര്പ്പശ്രേഷ്ഠനേ, എന്റെ കൈകളുടെ ശക്തി സഹിക്കുവാന് അവര്ക്ക് കഴിയില്ലായിരുന്നു.
കിംനു വിദ്യാബലം കിംനു വരദാനമഥോ തവ। ഉദ്യോഗമപി കുര്വാണോ വശഗോസ്മി കൃതസ്ത്വയാ
നിന്റെ അറിവിന്റെ ശക്തി എന്താണ്? അല്ലെങ്കില് നീ ലഭിച്ച അനുഗ്രഹം ഏതാണ്? അല്ലെങ്കില് നീ ചെയ്ത ശ്രമം എന്താണ്? ഞാന് എത്ര ശ്രമിച്ചാലും നീ എന്നെ എങ്ങനെ കീഴടക്കി?
അനുത്യോ വിക്രമോ നൄണാമിതി മേ ധീയതേ മതിഃ। യഥേദം മേ ത്വയാ നാഗ ബലം പ്രതിഹതം മഹത്
നാഗാ, എന്റെ മനസ്സില് ഇപ്പോള് തോന്നുന്നത്, മനുഷ്യരുടെ വീര്യം അത്ര വലിയതല്ലെന്നതാണ്. കാരണം, എന്റെ വലിയ ശക്തി നീ തടഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
ഇത്യേവംവാദിനം വീരം ഭീമമക്ലിഷ്ടകാരിണമ്। ഭോഗേന മഹതാ ഗൃഹ്യ സമന്താത്പര്യവേഷ്ടയത്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ഭീമനെ, അക്ഷയകീര്ത്തിയുള്ള വീരനെ, ആ മഹാസര്പ്പന് തന്റെ വലിയ ശരീരത്തോടെ ചുറ്റി പിടിച്ചു.
നിഗൃഹ്യൈനം മഹാബാഹും തതഃ സ ഭുജഗസ്തദാ। വിമുച്യാസ്യ ഭുജൌ പീനാവിദം വചനമബ്രവീത്
അവനെ പറ്റി പിടിച്ചശേഷം, ആ സര്പ്പന് ഭീമന്റെ കട്ടിയുള്ള കൈകള് വിട്ടുവിട്ട് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ദിഷ്ടസ്ത്വം ക്ഷുധിതസ്യാദ്യ ദേവൈര്ഭക്ഷോ മഹാഭുജ। ദിഷ്ട്യാ കാലസ്യ മഹതഃ പ്രിയാഃ പ്രാണാ ഹി ദേഹിനാം
മഹാബാഹുവേ, ദേവന്മാരുടെ ഇച്ഛപ്രകാരം ഇന്ന് നീ വിശപ്പുള്ളവന്റെ ആഹാരമായിരിക്കുന്നു. ഭഗവാന്റെ വിധിയാല് ജീവന് എല്ലാവര്ക്കും അത്യന്തം പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്.
യഥാ ത്വിദം മയാ പ്രാപ്തം ഭുജങ്ഗത്വമരിംദമ। തദവശ്യം ത്വയാ മത്തഃ ശ്രോതവ്യം ശൃണു യന്മമ
എനിക്ക് ഈ സര്പ്പരൂപം എങ്ങനെ ലഭിച്ചുവെന്നത് നീ നിര്ബന്ധമായും അറിയണം, ശത്രുനാശകനേ. അതിനാല് എന്റെ വാക്കുകള് ശ്രദ്ധിച്ചുകേള്ക്കു.
ഇമാമവസ്ഥാം സംപ്രാപ്തോ ഹ്യഹം കോപാന്മഹര്ഷിണാ। ശാപസ്യാന്തം പരിപ്രേപ്സുഃ സര്വസ് കഥയാമി തത്
ഒരു മഹർഷിയുടെ കോപത്താല് ഞാന് ഈ അവസ്ഥയിലായി. ശാപം അവസാനിപ്പിക്കാനുള്ള ആഗ്രഹത്തോടെ എല്ലാം ഞാന് നിന്നോട് പറയുന്നു.
നഹുഷോ നാമ രാജര്ഷിര്വ്യക്തം തേ ശ്രോത്രമാഗതഃ। തവൈവ പൂര്വഃ പൂര്വേഷാമായോര്വംശധരഃ സുതഃ
നഹുഷന് എന്ന രാജർഷിയെക്കുറിച്ച് നീ കേട്ടിട്ടുണ്ടാകും. അവന് നിന്റെ പൂർവ്വികന്, മഹത്തായ വംശത്തിലെ പുത്രന്.
സോഹം ശാപാദഗസ്ത്യസ്യ ബ്രാഹ്മണാനവമത്യ ച। ഇമാമവസ്ഥാമാപന്നഃ പശ്യ ദൈവമിദം മമ
അഗസ്ത്യന്റെ ശാപത്താലും ബ്രാഹ്മണന്മാരെ അവമതിച്ചതിനാലും ഞാന് ഈ അവസ്ഥയിലായി. എന്റെ വിധിയെ നോക്കൂ.
ത്വാം ചേദവധ്യമായാന്തമതീവ പ്രിയദര്ശനമ്। അഹമദ്യോപയോക്ഷ്യാമി വിധാനം പശ്യ യാദൃശമ്
നീ അജേയനും മനോഹരനുമാണ്. എങ്കിലും നീ എന്റെ അടുക്കല് എത്തിയിരിക്കുന്നു എങ്കില് ഇന്ന് ഞാന് നിന്നെ ഭക്ഷിക്കും. വിധിയുടെ ആജ്ഞ കാണുക.
ന ഹി മേ മുച്യതേ കശ്ചിത്കഥംചിത്പ്രഗ്രഹം ഗതഃ। ഗചജോവാ മഹിഷോ വാഽപി ഷഷ്ഠേ കാലേ നരോത്തമ
എന്റെ പിടിയിലായാല് ആരും എങ്ങനെങ്കിലും രക്ഷപ്പെടാറില്ല, മനുഷ്യനോ കാട്ടുപോത്തോ ആണെങ്കിലും, ആറുമാസം കഴിഞ്ഞാലും മോചനം ഇല്ല, മഹാനുഭാവാ.
നാസി കേവലസര്പേണ തിര്യഗ്യോനിഷു വര്തതാ। ഗൃഹീതഃ കൌരവശ്രേഷ്ഠ വരദാനമിദം മമ
കൗരവശ്രേഷ്ഠനേ, നീ സാധാരണ സര്പ്പനാല് പിടിക്കപ്പെട്ടതല്ല. മൃഗരാശിയില് ജീവിക്കുന്നവനല്ല ഞാന്. ഈ അനുഗ്രഹം ഞാന് ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.
പതതാ ഹി വിമാനാഗ്രാന്മയാ ശക്രാസനാദ്ദ്രുതമ്। കുരു ശാപാന്തമിത്യുക്തോ ഭഗവാന്മുനിസത്തമഃ
ഇന്ദ്രന്റെ വിമാനം വിട്ട് വീഴുമ്പോള്, ആ മഹർഷി എന്നോട് പറഞ്ഞു: 'നിന്റെ ശാപം അവസാനിപ്പിക്കൂ'.
യസ്ത്വയാ വേഷ്ടിതോ രാജന്മോഹമേതി മഹാബലഃ'। മോക്ഷസ്തേ ഭവിതാ രാജന്കസ്മാച്ചിത്കാലപര്യയാത്
രാജാവേ, നീ ആരെയെങ്കിലും ചുറ്റിപ്പിടിച്ചാല്, അവന് എത്ര ശക്തനായാലും അവന് ഭ്രമത്തിലാകും. അവന്റെ മോചനം വിധിക്കപ്പെട്ട സമയത്ത് മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ.