നിവാര്യാഥ തതഃ പാര്ഥം സര്വേ ദേവാ യഥാഗതമ്। ജഗ്മുരന്യേ ച യേ തത്ര രസമാജഗ്മുര്നരര്ഷഭ
പിന്നീട്, പാർത്ഥനെ ഉപദേശിച്ചശേഷം, എല്ലാ ദേവന്മാരും അവിടെ എത്തിയവരും മുമ്പത്തെപോലെ തിരിച്ചു പോയി, മനുഷ്യശ്രേഷ്ഠാ.
തേഷു സര്വേഷു കൌരവ്യ പ്രതിയാതേഷു പാണ്ഡവാഃ। തസ്മിനനേവ വനേ ഹൃഷ്ടാസ്ത ഊഷുഃ സഹ കൃഷ്ണയാ
കൗരവന്മാർ എല്ലാവരും തിരിച്ചു പോയപ്പോൾ, പാണ്ഡവന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ആ കാടിൽ തന്നെ കൃഷ്ണയോടൊപ്പം താമസിച്ചു.
തസ്മിന്കൃതാസ്ത്രേ രഥിനാം പ്രവീരേ। പ്രത്യാഗതേ ഭവനാദ്വൃത്രഹന്തുഃ। അതഃ പരം കിമകുര്വന്ത പാര്ഥാഃ സമേത്യ ശൂരേണ ധനംജയേന
വൃത്രനെ സംഹരിച്ചവൻ വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങിയശേഷം, രഥികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ധനഞ്ജയനോടൊപ്പം ചേരുമ്പോൾ പൃഥാപുത്രന്മാർ എന്ത് ചെയ്തു?
വനേഷു തേഷ്വേവ തു തേ നരേന്ദ്രാഃ സഹാര്ജുനേനേന്ദ്രസമേന വീരാഃ। തസ്മിംശ്ച ശൈലപ്രവരേ സുരമ്യേ ധനേശ്വരാക്രീഡഗതാ വിജഹ്രുഃ
അവരെല്ലാം അർജുനനോടൊപ്പം, ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ വീരന്മാരായ രാജാക്കന്മാർ, ആ മനോഹരമായ പർവ്വതത്തിൽ, ധനത്തിന്റെ ദേവന്റെ ദേശത്ത് സന്തോഷത്തോടെ വിനോദം നടത്തി.
വേശ്മാനി താന്യപ്രതിമാനി പശ്യന് ക്രീഡാശ്ച നാനാദ്രുമസന്നിബദ്ധാഃ। ചചാര ധന്വീ ബഹുധാ നരേന്ദ്രഃ സോഽസ്ത്രേഷു യത്തഃ സതതം കിരീടീ
അപ്രതിമമായ ആ ഭവനങ്ങളും, പലതരം വൃക്ഷങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട കളിസ്ഥലങ്ങളും കണ്ടുകൊണ്ട്, അമ്പുധാരിയായ രാജാവായ അർജുനൻ, ആയുധങ്ങളിൽ എപ്പോഴും ശ്രദ്ധയോടെ, പലവിധത്തിൽ അങ്ങോട്ട് ഇങ്ങോട്ട് സഞ്ചരിച്ചു.
അവാപ്യ വാസം നരദേവപുത്രാഃ പ്രസാദജം വൈശ്രവണസ്യ രാജ്ഞഃ। ന പ്രാണിനാം തേ സ്പൃഹയന്തി രാജ- ഞ്ശിവശ് കാലഃ സ ബഭൂവ തേഷാമ്
വൈശ്രവണരാജാവിന്റെ അനുഗ്രഹത്തിൽ ലഭിച്ച വാസസ്ഥലത്തിൽ താമസിച്ച പാണ്ഡവന്മാർക്ക് മറ്റുള്ളവരുടെ വസ്തുക്കളിൽ ഒരു മോഹവും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല; ആ സമയം അവർക്കു ഭാഗ്യമായിരുന്നു, രാജാവേ.
സമേത്യ പാര്ഥേന യഥൈകരാത്ര- മൂഷുഃ സമാസ്തത്രതഥാ ചതസ്രഃ। പൂര്വാശ്ച ഷട് താ ദശ പാണ്ഡവാനാം ശിവാ ബഭൂവുര്വസതാം വനേഷു
പാർത്ഥനോടൊപ്പം വീണ്ടും ചേരുമ്പോൾ, അവർ അവിടെ നാലു രാത്രികൾ കൂടി താമസിച്ചു; അതിനു മുമ്പുള്ള ആറും ഈ പത്ത് രാത്രികളും പാണ്ഡവന്മാർക്കു കാട്ടിൽ ഭാഗ്യകരമായിരുന്നു.
തതോഽബ്രവീദ്വായുസുതസ്തരസ്വീ ജിഷ്ണുശ്ച രാജാനമുപോപവിശ്യ। യമൌ ച വീരൌ സുരരാജകല്പാ- വേകാന്തമാസ്ഥായ ഹിതം പ്രിയം ച
അപ്പോൾ, വേഗവാനായ വായുപുത്രനും, ജിഷ്ണുവും, രാജാവിനോടൊപ്പം ഇരുന്ന്, യമപുത്രന്മാരായ വീരന്മാർ ദേവേന്ദ്രനോടു തുല്യരായി ഒറ്റയിടത്ത് ചേർന്ന് ഉപകാരകരവും പ്രിയവുമായ വചനങ്ങൾ പറഞ്ഞു.
തവ പ്രതിജ്ഞാം കുരുരാജ സത്യാം ചികീര്ഷമാണാസ്ത്വദനുപ്രിയം ച। തതോ ന ഗച്ഛാമ വനാന്യപാസ്യ സുയോധനം സാനുചരം നിഹന്തുമ്
കുരുരാജാവേ, നിന്റെ സത്യവചനം പാലിക്കാനും, നിനക്ക് ഇഷ്ടമായത് സാധിപ്പിക്കാനും ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, ഞങ്ങൾ കാടുകൾ വിട്ട്, സുയോധനനെയും കൂട്ടരെയും സംഹരിക്കാൻ പുറപ്പെടുന്നില്ല.
ഏകാദശം വര്ഷമിദം വസാമഃ സുയോധനേനാത്തസുഖാഃ സുഖാര്ഹാഃ। തം വഞ്ചയിത്വാഽധമബുദ്ധിശീല- മജ്ഞാതവാസം സുഖമാപ്നുയാമ
ഇപ്പോൾ പതിനൊന്ന് വർഷം, സുഖാർഹരായിട്ടും സുഖം നഷ്ടപ്പെട്ട്, ഞങ്ങൾ ഇവിടെ കഴിഞ്ഞു; ആ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവനെ വഞ്ചിച്ച്, അജ്ഞാതവാസം സന്തോഷത്തോടെ പൂർത്തിയാക്കാം.
തവാജ്ഞയാ പാര്ഥിവ നിര്വിശങ്കാ വിഹായ മാനം വിചരാമോ വനാനി। സമീപവാസേന വിലോഭിതാസ്തേ ജ്ഞാസ്യന്തി നാസ്മാനപകൃഷ്ടദേശാന്
നിന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം, രാജാവേ, ഭയമില്ലാതെ ഞങ്ങൾ അഭിമാനം വിട്ട് കാടുകളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഞങ്ങളുടെ അടുത്ത് വന്നു ആകർഷിതരാകുന്നവർ ഞങ്ങൾ ദൂരദേശങ്ങളിൽ ഇല്ലെന്നു മനസ്സിലാക്കും.
സംവത്സരം തത്ര വിഹൃത്യ ഗൂഢം നരാധമം തം സുഖമുദ്ധരേമ। നിര്യാത്യ വൈരം സഫലം സപുഷ്പം തസ്മൈ നരേന്ദ്രാധമപൂരുഷായ
അവിടെ ഒരു വർഷം മറഞ്ഞ് കഴിഞ്ഞ്, ആ ദുഷ്ടനെ സന്തോഷത്തോടെ പിടിച്ചെടുക്കും. പുറത്തു വരുമ്പോൾ, നമ്മുടെ വൈരം വിജയകരമായി സഫലമാക്കും, ആ അയോഗ്യനായ രാജാവിനോട്.
സുയോധനായാനുചരൈര്വൃതായ തതോ മഹീം പ്രാപ്നുഹി ധര്മരാജ। സ്വര്ഗോപമം ദേശമിമം ചരദ്ഭിഃ ശക്യോ വിഹന്തും നരദേവ ശോകഃ
സുയോധനന്റെ അനുചിതരാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിട്ടും, നീ, ധർമരാജാവേ, ഭൂമി വീണ്ടെടുക്കണം. സ്വർഗ്ഗത്തോടു സമമായ ഈ ദേശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നവർക്ക് ദു:ഖം അകറ്റാൻ കഴിയും, രാജാവേ.
കീര്തിസ്തു തേ ഭാരത പുണ്യഗന്ധാ നശ്യേദ്ധി ലോകേഷു ചരാചരേഷു। തത്പ്രാപ്യ രാജ്യംകുരുപുങ്ഗവാനാം ശക്യം മഹത്പ്രാപ്തുമഥ ക്രിയാശ്ച
ഭാരതപുത്രാ, നിന്റെ പുണ്യഗന്ധമുള്ള കീർത്തി സഞ്ചരിക്കുന്ന എല്ലാ ജന്തുക്കളിലും ഇല്ലാതാകും. കുരുവംശത്തിലെ പ്രധാനികളിൽ നിന്നു രാജ്യം ലഭിച്ചാൽ, വലിയ വിജയങ്ങളും യാഗങ്ങളും നേടാൻ കഴിയും.
ഇദം തു ശക്യം സതതം നരേന്ദ്ര പ്രാപ്തും ത്വയാ യല്ലഭസേ കുബേരാത്। കുരുഷ്വ ബുദ്ധിം ദ്വിഷതാം വധായ കൃതാഗസാം ഭാരത നിഗ്രഹേ ച
രാജാവേ, നീ കുബേരനിൽ നിന്ന് ലഭിച്ചതുപോലെ ഇതൊന്നും എപ്പോഴും നേടാൻ കഴിയും. ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കാനും പാപം ചെയ്തവരെ നിയന്ത്രിക്കാനും മനസ്സുറപ്പിക്കൂ, ഭാരതപുത്രാ.
തേജസ്തവോഗ്രം ന സഹേത രാജന് സമേത്യ സാക്ഷാദപി വജ്രപാണിഃ। ന ഹി വ്യഥാം ജാതു കരിഷ്യതസ്തൌ സമേത്യ ദേവൈരപി ധര്മരാജ
നിന്റെ ഭയങ്കരമായ തേജസിനെ, രാജാവേ, നേരിട്ട് വജ്രപാണി വന്നാലും സഹിക്കാനാവില്ല. ദേവന്മാർ ഒന്നിച്ചു വന്നാലും, അവർ ഒരിക്കലും നിന്നെ വേദനിപ്പിക്കില്ല, ധർമരാജാവേ.
തവാര്ഥസിദ്ധ്യര്ഥമപി പ്രവൃത്തൌ സുപര്ണകേതുശ്ച ശിനേശ്ച നപ്താ। യഥൈവ കൃഷ്ണോഽപ്രതിമോ ബലേന തഥൈവ രാജന്സ ശിനിപ്രവീരഃ
നിന്റെ ലക്ഷ്യം നേടാൻ, സുപർണകേതുവും ശിനിയുടെ മകനും സജ്ജരായിരിക്കുന്നു. കൃഷ്ണൻ എങ്ങനെ ശക്തിയിൽ തുല്യനില്ലാത്തവനോ, അങ്ങനെ തന്നെ ആ ശിനിവംശത്തിലെ വീരനും.
തവാര്ഥസിദ്ധ്യര്ഥമഭിപ്രപന്നോ യഥൈവ കൃഷ്ണഃ സഹ യാദവൈസ്തൈഃ। തഥൈവ ചേമൌ നരദേവവര്യ യമൌ ച വീരൌ കൃതിനൌ പ്രയോഗേ
നിന്റെ വിജയത്തിനായി, കൃഷ്ണൻ യാദവന്മാരോടൊപ്പം വന്നതുപോലെ, രാജാക്കന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ നീ, ഈ ഇരട്ടവീരന്മാരും കൃത്യത്തിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു.
ത്വദര്ഥയോഗപ്രഭവപ്രധാനാഃ ശമം കരിഷ്യാമ പരാന്സമേത്യ
നിന്റെ കാര്യത്തിനായി ശക്തിയും പ്രധാനത്വവും ഉള്ളവർ ആയി ഞങ്ങൾ ശത്രുക്കളെ നേരിട്ട് സമാധാനം കൊണ്ടുവരും.
തതസ്തദാജ്ഞായ മതം മഹാത്മാ തേഷാം ച ധര്മസ്യ സുതോ വരിഷ്ഠഃ। പ്രദക്ഷിണം സ്ഥാനമുപേത്യ രാജാ പര്യാക്രമദ്വൈശ്രവണസ്യ രാജ്ഞഃ
അപ്പോൾ ആ ഉപദേശം മനസ്സിലാക്കി, മഹാത്മാവായ ധർമ്മപുത്രൻ, അവരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവ്, വൈശ്രവണന്റെ ആലയം ഭക്തിപൂർവ്വം ചുറ്റി നടന്നു.
സംപ്രാര്ഥയാമാസ നഗേന്ദ്രവര്യമ് ।।]
അവൻ ആ മലകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവന്റെ അനുഗ്രഹം തേടി.
സമാപ്തകര്മാ സഹിതഃ സുഹൃദ്ഭി- ര്ജിത്വാ സപത്നാന്പ്രതിലഭ്യ രാജ്യമ്। ശൈലേന്ദ്ര ഭൂയസ്തപസേ ജിതാത്മാ ദ്രഷ്ടാ തവാസ്മീതി മതിം ചകാര
സുഹൃത്തുക്കളോടൊപ്പം, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച് രാജ്യം വീണ്ടെടുത്ത്, തപസ്സിലൂടെ മനസ്സിനെ ജയിച്ച മലരാജാവ്, 'ഞാൻ നിന്നെ കാണും' എന്ന് തീരുമാനിച്ചു.
വൃതശ്ച സര്വൈരനുജൈര്ദ്വിജൈശ്ച തേനൈവ മാര്ഗേണ പുനര്നിവൃത്തഃ। ഉവാഹ ചൈനാന്ഗണശസ്തഥൈവ ഘടോത്കചഃ പര്വതനിര്ഝരേഷു
സഹോദരന്മാരും ദ്വിജന്മാരും ചുറ്റിയവൻ, അതേ വഴി വീണ്ടും മടങ്ങി. ഘടോൽക്കചൻ മലപ്രവാഹങ്ങൾക്കിടയിൽ അവരെ അതുപോലെ കൊണ്ടുപോയി.
താന്പ്രസ്ഥിതാന്പ്രീതമനാ മഹര്ഷിഃ പിതേവ പുത്രാനനുശിഷ്യ സര്വാന്। സ ലോമശോ ദിവമേവോര്ജിതശ്രീ- ര്ജഗാമ തേഷാം വിജയം തദോക്ത്വാ
പ്രസന്നഹൃദയനായ മഹർഷി, അച്ഛൻപോലെ മക്കളെ ഉപദേശിക്കുന്നതുപോലെ അവരെ ഉപദേശിച്ചു. ദിവ്യമായ തേജസ്സോടെ ലോമശൻ അവരുടെ വിജയത്തെ പ്രഖ്യാപിച്ച് യാത്രയായി.
തേനാര്ഷ്ടിഷേണേന തഥാനുശിഷ്ടാ- സ്തീര്താനി രമ്യാണി തപോവനാനി। മഹാന്തി ചാന്യാനി സരാംസി പാര്ഥാഃ കസംപശ്യമാനാഃ പ്രയയുര്നരാഗ്ര്യാഃ
ആ മഹർഷിയുടെ ഉപദേശപ്രകാരം, പാർത്ഥന്മാർ മനോഹരമായ തപോവനങ്ങളും വലിയ തടാകങ്ങളും കാണിച്ചുകൊണ്ട് യാത്ര തുടർന്നു, പുരുഷശ്രേഷ്ഠന്മാർ.
നഗോത്തമം പ്രസ്രവണൈരുപേതം ദിശാം ഗജൈഃ കിന്നരപക്ഷിഭിശ്ച। സുഖം നിവാസം ജഹതാം ഹി തേഷാം ന പ്രീതിരാസീദ്ഭരതര്ഷഭാണാമ്
ഉയർന്ന മലയും അതിലെ ഝരകളും, ദിക്കുകളുടെ ആനകളും കിന്നരന്മാരും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ വാസസ്ഥലവും കണ്ടെങ്കിലും, ഭാരതപുത്രന്മാർക്ക് സന്തോഷം ഉണ്ടായില്ല.
തതസ്തു തേഷാം പുനരേവ ഹര്ഷഃ കൈലാസമാലോക്യ മഹാന്ബഭൂവ। കുബേരകാന്തം ഭരതര്ഷഭാണാം മഹീധരം വാരിധരപ്രകാശമ്
പിന്നീട്, കുബേരന് പ്രിയമായ, മേഘസമൂഹംപോലെ പ്രകാശിക്കുന്ന കൈലാസം കണ്ടപ്പോൾ, ഭാരതപുത്രന്മാർക്ക് വലിയ സന്തോഷം തോന്നി.
സമുച്ഛ്രയാന്പര്വതസംനിരോധാന് ഗോഷ്ഠാന്ഹരീണാം ഗിരിഗഹ്വരാണി। ബഹുപ്രകാരാണി സമീക്ഷ്യവീരാഃ സ്ഥലാനി നിമ്നാനി ച തത്ര തത്ര
വീരന്മാർ ഉയർന്ന മലശിഖരങ്ങളും മലവാരിരോധങ്ങളും, കുരങ്ങുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളും മലഗുഹകളും, പലവിധത്തിലുള്ള സമതലവും താഴ്വരകളും അവിടവിടെ കണ്ടു.
തഥൈവ ചാന്യാനി മഹാവനാനി മൃഗദ്വിജാനേകപസേവിതാനി। ആലോകയന്തോഽഭിയയുഃ പ്രതീതാ- സ്തേ ധന്വിനാഃ ഖങ്ഗധരാ നരാഗ്ര്യാഃ
അങ്ങനെ തന്നെ, മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും സന്യാസികളും നിറഞ്ഞ മറ്റൊരു വലിയ കാടുകളിലേക്കും, വില്ലും വാളും കൈവശമുള്ള ആ മഹാനായ പുരുഷന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ നോക്കി മുന്നോട്ട് പോയി.
വനാനി രമ്യാണി നദീഃ സരാംസി ഗുഹാ ഗിരീണാം ഗിരിഗഹ്വരാണി ഏതേ നിവാസാഃ സതതം ബഭൂവു- ര്നിശാമുഖം പ്രാപ്യ നരര്ഷഭാണാമ്
സുന്ദരമായ കാടുകളും നദികളും തടാകങ്ങളും പർവതഗുഹകളും പർവതങ്ങളിലെ ഒളിച്ചിടങ്ങളും, ഈ കുരുവംശജന്മാർക്ക് ഓരോ രാത്രി കഴിഞ്ഞപ്പോൾ താമസസ്ഥലങ്ങളായി മാറി.