ദേവരാജഃ സഹസ്രാക്ഷസ്ത്വാം ദിദൃക്ഷതി ഭാരത। ഇത്യുക്തോഽഹം മാതലിനാ ഗിരിമാമന്ത്ര്യ ശൈശിരമ്
'ഭാരത, ആയിരം കണ്ണുള്ള ദേവരാജാവ് നിന്നെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.' മാതലി ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ ഞാൻ ശൈശിരപർവ്വതത്തെ വന്ദിച്ചു.
പ്രദക്ഷിണമുപാവൃത്യ സമാരോഹം രഥോത്തമമ്। ചോദയാമാസ സ ഹയാന്മനോമാരുതരംഹസഃ
അത് പ്രദക്ഷിണം ചെയ്തശേഷം, ഞാൻ അത്ഭുതമായ രഥത്തിൽ കയറി; മനസ്സിന്റെയും കാറ്റിന്റെയും വേഗത്തിൽ ഓടുന്ന കുതിരകളെ അവൻ ഓടിച്ചു.
[മാതലിര്ഹയതത്ത്വജ്ഞോ യഥാവദ്ഭൂരിദക്ഷിണഃ। അവൈക്ഷത ച മേ വക്രൃംസ്തിതസ്യാഥ സസാരഥിഃ। തഥാ ഭ്രാന്തേ രഥേ രാജന്വിസ്മിതശ്ചേദമബ്രവീത്
[കുതിരകളെക്കുറിച്ചുള്ള അറിവിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള, വളരെ പരിചയസമ്പന്നനും ശ്രദ്ധാലുവുമായ മാതലി, ഞാൻ എങ്ങനെ നിലകൊള്ളുന്നു എന്ന് ശ്രദ്ധിച്ചു; പിന്നെ രഥം സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ ആ സാരഥി അത്ഭുതപ്പെട്ട് പറഞ്ഞു:]
അത്യദ്ഭുതമിദം ത്വദ്യവിചിത്രം പ്രതിഭാതി മേ। യദാസ്ഥിതോ രഥം ദിവ്യം പദാന്ന ചലിതഃ പദമ് ।।]
'ഇന്ന് ഞാൻ കാണുന്നത് അത്യന്തം അത്ഭുതകരവും വിചിത്രവുമാണ്; നീ ഈ ദൈവീയ രഥത്തിൽ കയറിയിട്ടും, നിന്റെ കാലടി പോലും ചലിച്ചിട്ടില്ല.'
ദേവരാജോഽപിഹി മയാ നിത്യമത്രോപലക്ഷിതഃ। വിചലന്പ്രഥമോത്പാതേ ഹയാനാം ഭരതര്ഷഭ
'ഭാരത, ദേവരാജാവായ ശക്രനെ ഞാൻ ഇവിടെ എപ്പോഴും കുതിരകൾ ആദ്യം ചാടുമ്പോൾ ചലിക്കുന്നതായി കണ്ടിട്ടുണ്ട്.'
ത്വം പുനഃ സ്ഥിത ഏവാത്രരഥേ ഭ്രാന്തേ കുരൂദ്വഹ। അതിശക്രമിദം സര്വം തവേതി പ്രതിഭാതി മേ
'പക്ഷേ, കുരുവംശത്തിലെ മഹാനേ, ഈ രഥം സഞ്ചരിക്കുമ്പോഴും നീ ഇവിടെ അചഞ്ചലനായി നിൽക്കുന്നു; ഇതെല്ലാം ശക്രനേക്കാൾ അതിക്രമിക്കുന്നു എന്ന് എനിക്ക് തോന്നുന്നു.'
ഇത്യുക്ത്വാഽഽകാശമാവിശ്യ മാതലിര്വിബുധാലയാന്। ദര്ശയാമാസ മേ രാജന്വിമാനാനി ച ഭാരത
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, മാതലി ആകാശത്തിലേക്ക് കയറി, രാജാവേ, ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളും ആകാശനൗകകളും എനിക്ക് കാണിച്ചു.
[സ രഥോ ഹരിഭിര്യുക്തോ ഹ്യൂര്ധ്വമാചക്രമേ തതഃ। ഋഷയോ ദേവതാശ്ചൈവ പൂജയന്തി നരോത്തമ
[ഹരികളാൽ കെട്ടിയ ആ രഥം പിന്നെ മുകളിലേക്ക് ഉയർന്നു; മഹാനായ മനുഷ്യനേ, ഋഷികളും ദേവതകളും നിന്നെ ആരാധിച്ചു.]
തതഃ കാമഗമാഁല്ലോകാനപശ്യം വൈ സുരര്ഷിണാമ്। ഗന്ധര്വാപ്സരസാം ചൈവ പ്രഭാവമമിതൌജസാമ് ।।]
[അപ്പോൾ ഞാൻ, ഇഷ്ടംപോലെ എത്താൻ കഴിയുന്ന ദൈവഋഷിമാരുടെ ലോകങ്ങളും, അതിവിശാലമായ ശക്തിയുള്ള ഗന്ധർവന്മാരുടെയും അപ്സരസ്മാരുടെയും മഹത്വവും കണ്ടു.]
നന്ദനാദീനി ദേവാനാം വനാന്യുപവനാനി ച। ദര്ശയാമാസ മേ ശീഘ്രം മാതലിഃ ശക്രസാരഥിഃ
ശക്രന്റെ സാരഥിയായ മാതലി, ദേവന്മാരുടെ നന്ദനവനം ഉൾപ്പെടെയുള്ള വനങ്ങളും ഉപവനങ്ങളും എനിക്ക് വേഗത്തിൽ കാണിച്ചു.
തതഃ ശക്രസ്യ ഭവനമപശ്യഭമരാവതീമ്। ദിവ്യൈഃ കാമഫലൈര്വൃക്ഷൈ രത്നൈശ്ച സമലംകൃതാമ്
ശേഷം ഞാൻ ശക്രന്റെ വാസസ്ഥലമായ അമരാവതിയും, ദൈവീയമായ ഇഷ്ടഫലമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും രത്നങ്ങൾകൊണ്ട് ഭസുരമായതുമായത് കണ്ടു.
ന താം ഭാസയതേ സൂര്യോ ന ശീതോഷ്ണേ ന ച ക്ലമഃ। ന ബാധതേ തത്രരജസ്തത്രാസ്തി ന ജരാ നൃപ
അവിടെ സൂര്യൻ പ്രകാശിപ്പിക്കില്ല; ചൂടോ തണുപ്പോ ഇല്ല; ക്ഷീണം ഇല്ല; അവിടെ പൊടിയും വൃദ്ധിയും ഇല്ല, രാജാവേ.
ന തത്രശോകോ ദൈന്യം വാ വൈവര്ണ്യം ചോപലക്ഷ്യതേ। ദിവൌകസാം മഹാരാജ ന ഗ്ലാനിരരിമര്ദന। ന ക്രോധലോഭൌ തത്രാസ്താമശുബം വാ വിശാംപതേ
അവിടെ ദേവലോകവാസികൾക്ക് ദു:ഖമോ നിരാശയോ മുഖവൈരൂപ്യമോ ഒന്നും കാണുന്നില്ല, രാജാവേ. അവർക്കു ക്ഷീണമോ കോപമോ ലോഭമോ അല്ലെങ്കിൽ അനിഷ്ടമായ ഒന്നും ഇല്ല, ശത്രുനാശക.
നിത്യം തുഷ്ടാശ് തേ രാജന്പ്രാണിനഃ സുരവേശ്മനി। നിത്യപുഷ്പഫലാസ്തത്ര പാദപാ ഹരിതച്ഛദാഃ
അവിടെ ദേവലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളും എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ ഇരിക്കുന്നു, രാജാവേ. അവിടത്തെ മരങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും പുഷ്പവും പഴവും കായ്ക്കുന്ന പച്ചിലകളോടെയാണ്.
പുഷ്കരിണ്യശ്ച വിവിധാഃ പദ്മസൌഗന്ധികായുതാഃ। ശീതസ്തത്രവവൌ വായുഃ സുഗന്ധോ വീജതേ ശുഭഃ
അവിടെ പലവിധം കുളങ്ങൾ ഉണ്ട്, അതിൽ താമരകളും നീലക്കളരും വിരിയുന്നു. അവിടെയൊരു തണുത്ത സുഗന്ധമുള്ള ശുഭമായ കാറ്റ് വീശുന്നു.
സര്വരത്നവിചിത്രാ ച ഭൂമിഃ പുഷ്പവിഭൂഷിതാ। മൃഗദ്വിജാശ്ച ബഹവോ രുചിരാ മധുരസ്വരാഃ। വിമാനഗാമിനശ്ചാത്രദൃശ്യന്തേ ബഹവോഽമരാഃ
അവിടത്തെ ഭൂമി എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും പുഷ്പങ്ങളാലും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. മനോഹരമായ, മധുരസ്വരമുള്ള മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും ധാരാളം കാണാം. ആകാശരഥങ്ങളിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന അനേകം അമരന്മാരെയും അവിടെ കാണാം.
തതോഽപശ്യം വസൂന്രുദ്രാന്സാധ്യാംശ്ച സമരുദ്ഗണാന്। ആദിത്യാനശ്വിനൌ ചൈവ താന്സര്വാന്പ്രത്യപൂജയമ്
അതിനുശേഷം ഞാൻ വസുക്കളെയും രുദ്രന്മാരെയും സാദ്ധ്യന്മാരെയും മരുത്ഗണങ്ങളെയും, ആദിത്യന്മാരെയും അശ്വിനീദേവന്മാരെയും കണ്ടു. അവരെല്ലാവരെയും ഞാൻ ആദരപൂർവ്വം വണങ്ങി.
തേ മാം വീര്യേണ യശസാ തേജസാ ച ബലേന ച। അസ്ത്രൈശ്ചാപ്യന്വജാനന്ത സംഗ്രാമേ വിജയേന ച
അവർ എന്റെ വീര്യത്തിലും പ്രശസ്തിയിലും തേജസ്സിലും ശക്തിയിലും ആയുധവിദ്യയിലും യുദ്ധവിജയത്തിലും നിന്നുമാണ് എന്നെ തിരിച്ചറിഞ്ഞത്.
പ്രവിശ്യ താം പുരീം ദിവ്യാം ദേവഗന്ധര്വപൂജിതാമ്। ദേവരാജം സഹസ്രാക്ഷമുപാതിഷ്ഠം കൃതാഞ്ജലിഃ
ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും ആദരിക്കുന്ന ആ ദിവ്യനഗരത്തിൽ കയറി, ഞാൻ കൈകൂപ്പി ആയിരം കണ്ണുള്ള ദേവരാജാവായ ഇന്ദ്രനെ സമീപിച്ചു.
ദദാവര്ധാസനം പ്രീതഃ ശക്രോ മേ ദദതാംവരഃ। ബഹുമാനാച്ച ഗാത്രാണി പസ്പര്ശ മമ വാസവഃ
പ്രസന്നനായ ഇന്ദ്രൻ, വരദാനത്തിനുള്ള ഏറ്റവും ഉത്തമൻ, എനിക്ക് ആദരപൂർവ്വം ഒരു ഇരിപ്പിടം നൽകി. വലിയ ആദരവോടെ വാസവൻ എന്റെ ശരീരഭാഗങ്ങൾ സ്പർശിച്ചു.
തത്രാഹം ദേവഗന്ധര്വൈഃ സഹിതോ ഭൂരിദക്ഷിണൈഃ। അസ്ത്രാര്തമവസം സ്വര്ഗേ ശിക്ഷാണോഽസ്ത്രാണി ഭാരത
അവിടെ ദേവന്മാരോടും ധാരാളം ദാനം ചെയ്യുന്ന ഗന്ധർവന്മാരോടും കൂടെ ഞാൻ സ്വർഗത്തിൽ തങ്ങിയിരുന്നു, ഭാരതാ, ആഗ്രഹിച്ച ആയുധവിദ്യകൾ പഠിച്ചു.
വിശ്വാവസോശ്ച വൈ പുത്രശ്ചിത്രസേനോഽഭവത്സഖാ। സ ച ഗാന്ധര്വമഖിലം ഗ്രാഹയാമാസ മാം നൃപ
വിശ്വാവസുവിന്റെ മകനായ ചിത്രസേനൻ എനിക്ക് സുഹൃത്ത് ആയി. രാജാവേ, അവൻ എനിക്ക് ഗന്ധർവകലകളെല്ലാം പഠിപ്പിച്ചു.
തത്രാഹമവസം രാജന്ഗൃഹീതാസ്ത്രഃ സുപൂജിതഃ। സുഖം ശക്രസ് ഭവനേ സര്വകാമസമന്വിതഃ
അവിടെ, രാജാവേ, ഞാൻ ആയുധങ്ങൾ കൈവശം വച്ച് ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കപ്പെട്ടു, ഇന്ദ്രന്റെ ഭവനത്തിൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റി സന്തോഷത്തോടെ താമസിച്ചു.
ശൃണ്വന്വൈ ഗീതശബ്ദം ച തൂര്യശബ്ദം ച പുഷ്കലമ്। പശ്യംശ്ചാപ്സരസഃ ശ്രേഷ്ഠാ നൃത്യന്തീര്ഭരതര്ഷഭ
അവിടെ ഞാൻ ഗാനം, സംഗീതം എന്നിവയുടെ ശബ്ദം കേട്ട്, ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠരായ അപ്സരസുകൾ നൃത്തം ചെയ്യുന്നതും കണ്ടു, ഭാരതശ്രേഷ്ഠ.
തത്സര്വമനവജ്ഞായ തഥ്യം വിജ്ഞായ ഭാരത। അത്യര്ഥം പ്രതിഗൃഹ്യാഹമസ്ത്രേഷ്വേവ വ്യവസ്ഥിതഃ
അവയെല്ലാം ഞാൻ യഥാർത്ഥത്തിൽ മനസ്സിലാക്കി അവഗണിക്കാതെ, ഭാരതാ, ഞാൻ മുഴുവനായി ആയുധവിദ്യകളിൽ തന്നെ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചു.
തതോഽതുഷ്യത്സഹസ്രാക്ഷസ്തേന കാമേന മേ വിഭുഃ। ഏവം മേ വസതോ രാജന്നേഷ കാലോഽത്യഗാദ്ദിവി
അതിനുശേഷം ആയിരം കണ്ണുള്ള ദൈവം എന്റെ ആഗ്രഹം കണ്ടു അതിയായി സന്തോഷിച്ചു. ഇങ്ങനെ, രാജാവേ, സ്വർഗത്തിൽ എന്റെ കാലം കടന്നു പോയി.
കൃതാസ്ത്രമതിവിശ്വസ്തമഥ മാം ഹരിവാഹനഃ। രസംസ്പൃശ്യ മൂര്ധ്നി പാണിബ്യാമിദം വചനമബ്രവീത്
അയുധവിദ്യകൾ പൂർണ്ണമായി കൈവശമാക്കി ആത്മവിശ്വാസം നിറഞ്ഞപ്പോൾ, ചക്രധാരിയായ ദൈവം തന്റെ കൈകൾ കൊണ്ട് എന്റെ തല സ്പർശിച്ച് ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു:
ന ത്വമദ്യ യുധാ ജേതും ശക്യഃ സുരഗണൈരപി। കിം പുനര്മാനുഷേ ലോകേ മാനുഷൈരകൃതാത്മഭിഃ
ഇന്ന് ദേവഗണങ്ങൾക്കു പോലും നിന്നെ യുദ്ധത്തിൽ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല. പിന്നെ മനുഷ്യലോകത്തിൽ, മനസ്സു പരിശീലിക്കാത്ത മനുഷ്യർക്കു എങ്ങനെ കഴിയുമെന്നോ?
അപ്രമേയോഽപ്രധൃഷ്യശ്ച യുദ്ധേഷ്വപ്രതിമസ്തഥാ। `അജേയസ്ത്വം ഹി സങ്ഗ്രാമേ സര്വൈരപിസുരാസുരൈഃ
നീ അളക്കാനാവാത്തവനും ജയിപ്പിക്കാനാവാത്തവനും യുദ്ധത്തിൽ തുല്യൻ ഇല്ലാത്തവനും ആകുന്നു. ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഒരുമിച്ചാലും യുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല.
അഥാബ്രവീത്പുനര്ദേവഃ സംപ്രഹൃഷ്ടതനൂരുഹഃ। അസ്ത്രയുദ്ധേ സമോ വീര ന തേ കശ്ചിദ്ഭവിഷ്യതി
അപ്പോൾ ആ ദൈവം വീണ്ടും അതിയായ സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'വീരാ, ആയുധയുദ്ധത്തിൽ നിന്നെ തുല്യനാകാൻ ആരും ഉണ്ടാകില്ല.'