ഏതേ വാസുകിജാ നാഗാഃ പ്രവിഷ്ടാ ഹവ്യവാഹനേ। അന്യേ ച ബഹവോ വിപ്ര തഥാ വൈ കുലസംഭവാഃ। പ്രദീപ്താഗ്നൌ ഹുതാഃസര്വേ ഘോരരൂപാ മഹാബലാഃ
വാസുകിയുടെ വംശത്തിൽപ്പെട്ട ഈ പാമ്പുകൾ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അതുപോലെ തന്നെ, ആ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച അനേകം ഭയാനകവും ശക്തിയുള്ളവരുമായ മറ്റു പാമ്പുകളും ദഹിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
തക്ഷകസ്യ കുലേ ജാതാന്പ്രവക്ഷ്യാമി നിബോധ താന്। പുച്ഛാണ്ഡകോ മണ്ഡലകഃ പിണ്ഡസേക്താ രഭേണകഃ
ഇനി തക്ഷകന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയും, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ: പുച്ചണ്ടകൻ, മണ്ടലകൻ, പിണ്ടസേക്തൻ, രഭേണകൻ.
ഉച്ഛിഖഃ ശരഭോ ഭങ്ഗോ ബില്വതേജാ വിരോഹണഃ। ശിലീ ശലകരോ മൂകഃ സുകുമാരഃ പ്രവേപനഃ
ഉച്ചിഖൻ, ശരഭൻ, ഭംഗൻ, ബിൽവതേജസ്, വിരോഹണൻ, ശിലി, ശലകരൻ, മൂകൻ, സുകുമാരൻ, പ്രവേപനൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
മുദ്ഗരഃ ശിശുരോമാ ച സുരോമാ ച മഹാഹനുഃ। ഏതേ തക്ഷകജാ നാഗാഃ പ്രവിഷ്ടാ ഹവ്യവാഹനമ്
മുദ്ഗരൻ, ശിശുരോമൻ, സുരോമൻ, മഹാഹനു ഇവരും തക്ഷകന്റെ വംശത്തിൽപ്പെട്ട പാമ്പുകൾ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
പാരാവതഃ പാരിയാത്രഃ പാണ്ഡരോ ഹരിണഃ കൃശഃ। വിഹങ്ഗഃ ശരഭോ മോദഃ പ്രമോദഃ സംഹതാപനഃ
പാരാവതൻ, പാർയാത്രൻ, പാണ്ഡരൻ, ഹരിണൻ, കൃഷ്ണൻ, വിഹംഗൻ, ശരഭൻ, മോദൻ, പ്രമോദൻ, സംഹതാപനൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഐരാവതകുലാദേതേ പ്രവിഷ്ടാ ഹവ്യവാഹനമ്। കൌരവ്യകുലജാന്നാഗാഞ്ശൃണു മേ ത്വം ദ്വിജോത്തമ
ഇവരൊക്കെയും എരാവതന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരും അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ്. ഇനി, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, കൗരവ്യരുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയും.
ഏരകഃ കുണ്ഡലോ വേണീ വേണീസ്കന്ധഃ കുമാരകഃ। ബാഹുകഃ ശൃങ്ഗബേരശ്ച ധൂര്തകഃ പ്രാതരാതകൌ
എരകൻ, കുണ്ടലൻ, വേണി, വേണിസ്കന്ധൻ, കുമാരകൻ, ബാഹുകൻ, ശ്രിംഗബേരൻ, ധൂർത്തകൻ, പ്രാതരാതകൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
കൌരവ്യകുലജാസ്ത്വേതേ പ്രവിഷ്ടാ ഹവ്യവാഹനമ്। ധൃതരാഷ്ട്രകുലേ ജാതാഞ്ശൃണു നാഗാന്യഥാതഥമ്
ഇവരൊക്കെയും കൗരവ്യരുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരും അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ്. ഇപ്പോൾ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം.
കീര്ത്യമാനാന്മയാ ബ്രഹ്മന്വാതവേഗാന്വിഷോല്ബണാന്। ശങ്കുകര്ണഃ പിഠരകഃ കുഠാരമുഖസേചകൌ
ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ പ്രസിദ്ധരായ, കാറ്റുപോലെയുള്ള വേഗവും വിഷവും നിറഞ്ഞ പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ പറയും: ശങ്കുകർണ്ണൻ, പിഠരകൻ, കുഠാരമുഖസേചകൻ.
പൂര്ണാങ്ഗദഃ പൂര്ണമുഖഃ പ്രഹാസഃ ശകുനിര്ദരിഃ। അമാഹഠഃ കാമഠകഃ സുഷേണോ മാനസോഽവ്യയഃ
പൂർണാംഗദൻ, പൂർണമുഖൻ, പ്രഹാസൻ, ശകുനി, ദരൻ, അമാഹഠൻ, കാമഠകൻ, സുശേനൻ, മാനസൻ, അവ്യയൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
അഷ്ടാവക്രഃ കോമലകഃ ശ്വസനോ മൌനവേപഗഃ।' ഭൈരവോ മുണ്ഡവേദാങ്ഗഃ പിശങ്ഗശ്ചോദപാരകഃ। ഋഷഭോ വേഗവാന്നാഗഃ പിണ്ഡാരകമഹാഹനൂ
അഷ്ടാവക്രൻ, കോമലകൻ, ശ്വസനൻ, മൗനവേപഗൻ, ഭൈരവൻ, മുന്ഡവേദാംഗൻ, പിശംഗൻ, ഉദപാരകൻ, ഋഷഭൻ, വേഗവാൻ, പിണ്ഡാരകൻ, മഹാഹനു എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
രക്താങ്ഗഃ സര്വസാരങ്ഗഃ സമൃദ്ധപടവാസകൌ। വരാഹകോ വീരണകഃ സുചിത്രശ്ചിത്രവേഗികഃ
രക്താംഗൻ, സർവസാരംഗൻ, സമൃദ്ധപടവാസകൻ, വരാഹകൻ, വീരണകൻ, സുചിത്രൻ, ചിത്രവേഗികൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
പരാശരസ്തരുണകോ മണിഃ സ്കന്ധസ്തഥാഽഽരുണിഃ। ഇതി നാഗാ മയാ ബ്രഹ്മന്കീര്തിതാഃ കീര്തിവര്ധനാഃ
പരാശരൻ, തരുണകൻ, മണി, സ്കന്ധൻ, അരുണി ഇവരെയും ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ബ്രാഹ്മണനേ, ഇവർ പ്രശസ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന പാമ്പുകളാണ്.
പ്രാധാന്യേന ബഹുത്വാത്തു ന സര്വേ പരികീര്തിതാഃ। ഏതേഷാം പ്രസവോ യശ്ച പ്രസവസ്യ ച സന്തതിഃ
വളരെയധികം പാമ്പുകളുണ്ടായതിനാൽ എല്ലാവരെയും ഇവിടെ പറയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ഇവരാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടവർ, അവരുടെ മക്കളും വംശജരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ന ശക്യം പരിസംഖ്യാതും യേ ദീപ്തം പാവകം ഗതാഃ। `ദ്വിശീര്ഷാഃ പഞ്ചശീര്ഷാശ്ച സപ്തശീര്ഷാസ്തഥാഽപരേ। ദശശീര്ഷാഃ ശതശീര്ഷാസ്തഥാന്യേ ബഹുശീര്ഷകാഃ
അഗ്നിയിലേയ്ക്ക് കടന്നുപോയവരെ എണ്ണിപ്പറയാൻ കഴിയില്ല. ചിലർക്ക് രണ്ട് തലയും, ചിലർക്ക് അഞ്ചും, മറ്റുള്ളവർക്ക് ഏഴും, പത്തിനും നൂറിനും അതിലുമധികം തലകളുമുള്ളവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കാലാനലവിഷാ ഘോരാ ഹുതാഃ ശതസഹസ്രശഃ। മഹാകായാ മഹാവേഗാഃ ശൈലശൃങ്ഗസമുച്ഛ്രയാഃ
നാശത്തിന്റെ അഗ്നിയെയും വിഷത്തെയുംപ്പോലെ ഭയാനകരായവരും, ശതസഹസ്രക്കണക്കിന് വലിപ്പവും വേഗവും ഉള്ളവരും, പർവതശിഖരങ്ങളെപ്പോലെ ഉയരമുള്ളവരും അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
യോജനായാമവിസ്താരാ ദ്വിയോജനസമായതാഃ। കാമരൂപാഃ കാമബലാ ദീപ്താനലവിഷോല്ബണാഃ
അവരുടെ ശരീരം ഒരു യോജന ദൈർഘ്യവും രണ്ട് യോജന വീതിയും ആയിരുന്നു. ഇച്ഛാനുസൃത രൂപവും ശക്തിയും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു. അവർ തീയും വിഷവും പോലെ കത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
ദഗ്ധാസ്തത്ര മഹാസത്രേ ബ്രഹ്മദണ്ഡനിപാഡിതാഃ
ആ മഹാസത്രത്തിൽ ബ്രഹ്മദണ്ഡം വീണതുകൊണ്ട് അവരെല്ലാവരും അഗ്നിയിൽ കത്തിപ്പോയി.
ഇദമത്യദ്ഭുതം ചാന്യദാസ്തീകസ്യാനുശുശ്രുമ। തഥാ വരൈശ്ഛന്ദ്യമാനേ രാജ്ഞാ പാരിക്ഷിതേന ഹി
ആസ്തികനെക്കുറിച്ചുള്ള മറ്റൊരു അത്ഭുതമായ കഥയും ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. രാജാവായ പാർിക്ഷിതൻ ഇഷ്ടംപോലെ വരങ്ങൾ നൽകുമ്പോഴായിരുന്നു അത്.
ഇന്ദ്രഹസ്താച്ച്യുതോ നാഗഃ ഖ ഏവ യദതിഷ്ഠത। തതശ്ചിന്താപരോ രാജാ ബഭൂവ ജനമേജയഃ
ഇന്ദ്രന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് പാമ്പ് വീണു ആകാശത്തിൽ തങ്ങിക്കിടന്നു. അതു കണ്ട രാജാവ് ജനമേജയൻ വലിയ ആശങ്കയിൽ ആകുന്നു.
ഹൂയമാനേ ഭൃശം ദീപ്തേ വിധിവദ്വസുരേതസി। ന സ്മ സ പ്രാപതദ്വഹ്നൌ തക്ഷകോ ഭയപീഡിതഃ
വൈദികരീതിയിൽ വലിയ ഉത്സാഹത്തോടെ യാഗം നടക്കുമ്പോഴും ഭയത്താൽ തകഷകൻ അഗ്നിയിലേക്കു വീണില്ല.
കിം സൂത തേഷാം വിപ്രാണാം മന്ത്രഗ്രാമോ മനീഷിണാമ്। ന പ്രത്യഭാത്തദാഽഗ്നൌ യത്സ പപാത ന തക്ഷകഃ
സൂതാ, ആ ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും അവരുടെ മന്ത്രശക്തിയുടെയും ഇടയിൽ എന്താണ് കാരണം, ആ സമയത്ത് തകഷകൻ അഗ്നിയിലേക്കു വീണില്ലേ?
തമിന്ദ്രഹസ്താദ്വിത്രസ്തം വിസംജ്ഞം പന്നഗോത്തമമ്। ആസ്തീകസ്തിഷ്ഠ തിഷ്ഠേതി വാചസ്തിസ്രോഽഭ്യുദൈരയത്
ഇന്ദ്രന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് ഭയത്താൽ ബോധംകെട്ട് തൂങ്ങിക്കിടക്കുന്ന ആ പാമ്പിന്റെ രാജാവിനോട് ആസ്തികൻ മൂന്നു പ്രാവശ്യം വിളിച്ചു: 'നിർത്തൂ, നിർത്തൂ, നിർത്തൂ.'
വിതസ്ഥേ സോഽന്തരിക്ഷേ ച ഹൃദയേന വിദൂയതാ। യഥാ തിഷ്ഠതി വൈ കശ്ചിത്ഖം ച ഗാം ചാന്തരാ നരഃ
അവൻ ഹൃദയം വേദനയാൽ തകർന്നവനായി ആകാശത്തിൽ തന്നെ തൂങ്ങിക്കിടന്നു, ഒരു മനുഷ്യൻ ഭൂമിയുടെയും ആകാശത്തിന്റെയും ഇടയിൽ നിൽക്കുന്നപോലെ.
തതോ രാജാബ്രവീദ്വാക്യം സദസ്യൈശ്ചോദിതോ ഭൃശമ്। കാമമേതദ്ഭവത്വേവം യഥാസ്തീകസ്യ ഭാഷിതമ്
അപ്പോൾ സഭയിലെ എല്ലാവരും ആവശ്യം പറഞ്ഞതോടെ രാജാവ് പറഞ്ഞു: 'ആസ്തികൻ പറഞ്ഞതുപോലെയാകട്ടെ.'
സമാപ്യതാമിദം കര്മ പന്നഗാഃ സന്ത്വനാമയാഃ। പ്രീയതാമയമാസ്തീകഃ സത്യം സൂതവചോഽസ്തു തത്
'ഈ യാഗം പൂർത്തിയാകട്ടെ; പാമ്പുകൾക്ക് ആശ്വാസം ലഭിക്കട്ടെ; ആസ്തികൻ സന്തോഷിക്കട്ടെ; സൂതന്റെ വാക്കുകൾ സത്യമായിക്കൊള്ളട്ടെ.'
തതോ ഹലഹലാശബ്ദഃ പ്രീതിജഃ സമജായത। ആസ്തീകസ്യ വരേ ദത്തേ തഥൈവോപരരാമ ച
ആസ്തികന് വരം ലഭിച്ചപ്പോൾ സന്തോഷത്തിന്റെ വലിയ ശബ്ദം ഉയർന്നു; അപ്പോൾ തന്നെ യാഗം അവസാനിച്ചു.
സ യജ്ഞഃ പാണ്ഡവേയസ്യ രാജ്ഞഃ പാരിക്ഷിതസ്യ ഹ। പ്രീതിമാംശ്ചാഭവദ്രാജാ ഭാരതോ ജനമേജയഃ
പാണ്ഡവരിൽപ്പെട്ട പാർിക്ഷിതിന്റെ ആ യാഗം അങ്ങനെ അവസാനിച്ചു. ഭാരതവംശത്തിലെ രാജാവ് ജനമേജയൻ അതിനാൽ സന്തോഷംകൊണ്ടു നിറഞ്ഞു.
ഋത്വിഗ്ഭ്യഃ സസദസ്യേഭ്യോ യേ തത്രാസന്സമാഗതാഃ। തേഭ്യശ്ച പ്രദദൌ വിത്തം ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ
യാഗത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ഋത്വിക്കുമാരും സഭാസദസ്സും അവിടെ വന്ന എല്ലാവർക്കും രാജാവ് നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും ധനം നൽകി.
ലോഹിതാക്ഷായ സൂതായ തഥാ സ്ഥപതയേ വിഭുഃ। യേനോക്തം തസ്യ തത്രാഗ്രേ സര്പസത്രനിവര്തനേ
ചുവന്നകണ്ണുള്ള സൂതനും, ശില്പിക്കും, മുമ്പ് പാമ്പുകളുടെ യാഗം അവസാനിപ്പിക്കാൻ ഉപദേശം നൽകിയതിനാൽ രാജാവ് സമ്മാനങ്ങൾ നൽകി.