സുവര്ണം രജതം ഗാശ്ച ന ത്വാം രാജന്വൃണോമ്യഹമ്। സത്രം തേ വിരമത്വേതത്സ്വസ്തി മാതൃകുലസ്യ നഃ
സ്വർണ്ണം, വെള്ളി, പശുക്കൾ — ഇവയെന്തും ഞാൻ നിന്നിൽ നിന്ന് ചോദിക്കുന്നില്ല, രാജാവേ; നിന്റെ യജ്ഞം അവസാനിക്കട്ടെ — ഞങ്ങളുടെ അമ്മയുടെ വംശത്തിന് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ.
ആസ്തീകേനൈവമുക്തസ്തു രാജാ പാരിക്ഷിതസ്തദാ। പുനഃപുനരുവാചേദമാസ്തീകം വദതാം വരഃ
അസ്തീകൻ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, പാരീക്ഷിതൻ രാജാവ് വീണ്ടും വീണ്ടും അസ്തീകനോട്, വാക്കുകളിൽ ഉത്തമനായവനോട്, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
അന്യം വരയ ഭദ്രം തേ വരം ദ്വിജ്വരോത്തമ। അയാചത ന ചാപ്യന്യം വരം സ ഭൃഗുനന്ദന
മറ്റൊരു വരം തിരഞ്ഞെടുക്കൂ, സുഖം ഉണ്ടാകട്ടെ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ; പക്ഷേ, ഭൃഗുവിന്റെ പുത്രനായ അസ്തീകൻ മറ്റൊരു വരം ചോദിച്ചില്ല.
തതോ വേദവിദസ്താത സദസ്യാഃ സര്വ ഏവ തമ്। രാജാനമൂചുഃ സഹിതാ ലഭതാം ബ്രാഹ്മണോ വരമ്
അപ്പോൾ, അച്ഛാ, അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്ന എല്ലാ വേദപണ്ഡിതരും ഒരുമിച്ച് രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണൻ അവന്റെ വരം ലഭിക്കട്ടെ.
യേ സര്പാഃ സര്പസത്രേഽസ്മിന്പതിതാ ഹവ്യവാഹനേ। തേഷാം നാമാനി സര്വേഷാം ശ്രോതുമിച്ഛാമി സൂതജ
ഈ സർപ്പയജ്ഞത്തിൽ ഹോമാഗ്നിയിൽ വീണ എല്ലാ പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, സൂതപുത്രാ.
സഹസ്രാണി ബഹൂന്യസ്മിന്പ്രയുതാന്യര്ബുദാനി ച। ന ശക്യം പരിസംഖ്യാതും ബഹുത്വാദ്ദ്വിജസത്തമ
ഇവിടെ ആയിരങ്ങൾ, പതിനായിരങ്ങൾ, കോടികൾ വീണു; അവയുടെ എണ്ണമൊന്നും പറയാൻ കഴിയില്ല, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠാ, അത്രയും അധികം ആയതിനാൽ.
യഥാസ്മൃതി തു നാമാനി പന്നഗാനാം നിബോധ മേ। ഉച്യമാനാനി മുഖ്യാനാം ഹുതാനാം ജാതവേദസി
ഇനി ഞാൻ പ്രധാനപ്പെട്ട പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ, അവർ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടവരാണെന്ന് ഓർമ്മയിൽ നിന്ന് പറയാം, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
വാസുകേഃ കുലജാതാംസ്തു പ്രാധാന്യേന നിബോധ മേ। നീലരക്താന്സിതാന്ഘോരാന്മഹാകായാന്വിഷോല്ബണാന്
വാസുകിയുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച പ്രധാനപ്പെട്ട പാമ്പുകളെ കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം. കറുത്തവരും ചുവപ്പും വെള്ളയും ഭയാനകമായവരും വലിപ്പവും വിഷവും നിറഞ്ഞവരുമാണ് ഇവർ.
അവശാന്മാതൃവാഗ്ദണ്ഡപീഡിതാന്കൃപണാന്ഹൂതാന്। കോടിശോ മാനസഃ പൂര്ണഃ ശലഃ പാലോ ഹലീമകഃ
അവരുടെ അമ്മമാരുടെ വാക്കുകളും ശിക്ഷയും മൂലം നിരാശരായി, ദയനീയരായി, അവശരായി അഗ്നിയിൽ വിളിക്കപ്പെട്ടവരിൽ ശലൻ, പാലൻ, ഹലീമകൻ, പിച്ചലൻ, മാനസൻ, അനേകം പേരുള്ളവർ ഉൾപ്പെടുന്നു.
പിച്ഛലഃ കൌണപശ്ചക്രഃ കാലവേഗഃ പ്രകാലനഃ। ഹിരണ്യബാഹുഃ ശരണഃ കക്ഷകഃ കാലദന്തകഃ
പിച്ചലൻ, കൗണപൻ, ചക്രൻ, കാലവേഗൻ, പ്രകാലനൻ, ഹിരണ്യബാഹു, ശരണൻ, കക്ഷകൻ, കാലദന്തകൻ എന്നിവരും അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
ഏതേ വാസുകിജാ നാഗാഃ പ്രവിഷ്ടാ ഹവ്യവാഹനേ। അന്യേ ച ബഹവോ വിപ്ര തഥാ വൈ കുലസംഭവാഃ। പ്രദീപ്താഗ്നൌ ഹുതാഃസര്വേ ഘോരരൂപാ മഹാബലാഃ
വാസുകിയുടെ വംശത്തിൽപ്പെട്ട ഈ പാമ്പുകൾ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു. അതുപോലെ തന്നെ, ആ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ച അനേകം ഭയാനകവും ശക്തിയുള്ളവരുമായ മറ്റു പാമ്പുകളും ദഹിക്കുന്ന അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
തക്ഷകസ്യ കുലേ ജാതാന്പ്രവക്ഷ്യാമി നിബോധ താന്। പുച്ഛാണ്ഡകോ മണ്ഡലകഃ പിണ്ഡസേക്താ രഭേണകഃ
ഇനി തക്ഷകന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയും, ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ: പുച്ചണ്ടകൻ, മണ്ടലകൻ, പിണ്ടസേക്തൻ, രഭേണകൻ.
ഉച്ഛിഖഃ ശരഭോ ഭങ്ഗോ ബില്വതേജാ വിരോഹണഃ। ശിലീ ശലകരോ മൂകഃ സുകുമാരഃ പ്രവേപനഃ
ഉച്ചിഖൻ, ശരഭൻ, ഭംഗൻ, ബിൽവതേജസ്, വിരോഹണൻ, ശിലി, ശലകരൻ, മൂകൻ, സുകുമാരൻ, പ്രവേപനൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
മുദ്ഗരഃ ശിശുരോമാ ച സുരോമാ ച മഹാഹനുഃ। ഏതേ തക്ഷകജാ നാഗാഃ പ്രവിഷ്ടാ ഹവ്യവാഹനമ്
മുദ്ഗരൻ, ശിശുരോമൻ, സുരോമൻ, മഹാഹനു ഇവരും തക്ഷകന്റെ വംശത്തിൽപ്പെട്ട പാമ്പുകൾ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
പാരാവതഃ പാരിയാത്രഃ പാണ്ഡരോ ഹരിണഃ കൃശഃ। വിഹങ്ഗഃ ശരഭോ മോദഃ പ്രമോദഃ സംഹതാപനഃ
പാരാവതൻ, പാർയാത്രൻ, പാണ്ഡരൻ, ഹരിണൻ, കൃഷ്ണൻ, വിഹംഗൻ, ശരഭൻ, മോദൻ, പ്രമോദൻ, സംഹതാപനൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ഐരാവതകുലാദേതേ പ്രവിഷ്ടാ ഹവ്യവാഹനമ്। കൌരവ്യകുലജാന്നാഗാഞ്ശൃണു മേ ത്വം ദ്വിജോത്തമ
ഇവരൊക്കെയും എരാവതന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരും അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ്. ഇനി, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനേ, കൗരവ്യരുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയും.
ഏരകഃ കുണ്ഡലോ വേണീ വേണീസ്കന്ധഃ കുമാരകഃ। ബാഹുകഃ ശൃങ്ഗബേരശ്ച ധൂര്തകഃ പ്രാതരാതകൌ
എരകൻ, കുണ്ടലൻ, വേണി, വേണിസ്കന്ധൻ, കുമാരകൻ, ബാഹുകൻ, ശ്രിംഗബേരൻ, ധൂർത്തകൻ, പ്രാതരാതകൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
കൌരവ്യകുലജാസ്ത്വേതേ പ്രവിഷ്ടാ ഹവ്യവാഹനമ്। ധൃതരാഷ്ട്രകുലേ ജാതാഞ്ശൃണു നാഗാന്യഥാതഥമ്
ഇവരൊക്കെയും കൗരവ്യരുടെ വംശത്തിൽ ജനിച്ചവരും അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കപ്പെട്ടവരുമാണ്. ഇപ്പോൾ ധൃതരാഷ്ട്രന്റെ വംശത്തിൽ ജനിച്ച പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം.
കീര്ത്യമാനാന്മയാ ബ്രഹ്മന്വാതവേഗാന്വിഷോല്ബണാന്। ശങ്കുകര്ണഃ പിഠരകഃ കുഠാരമുഖസേചകൌ
ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ പ്രസിദ്ധരായ, കാറ്റുപോലെയുള്ള വേഗവും വിഷവും നിറഞ്ഞ പാമ്പുകളുടെ പേരുകൾ പറയും: ശങ്കുകർണ്ണൻ, പിഠരകൻ, കുഠാരമുഖസേചകൻ.
പൂര്ണാങ്ഗദഃ പൂര്ണമുഖഃ പ്രഹാസഃ ശകുനിര്ദരിഃ। അമാഹഠഃ കാമഠകഃ സുഷേണോ മാനസോഽവ്യയഃ
പൂർണാംഗദൻ, പൂർണമുഖൻ, പ്രഹാസൻ, ശകുനി, ദരൻ, അമാഹഠൻ, കാമഠകൻ, സുശേനൻ, മാനസൻ, അവ്യയൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
അഷ്ടാവക്രഃ കോമലകഃ ശ്വസനോ മൌനവേപഗഃ।' ഭൈരവോ മുണ്ഡവേദാങ്ഗഃ പിശങ്ഗശ്ചോദപാരകഃ। ഋഷഭോ വേഗവാന്നാഗഃ പിണ്ഡാരകമഹാഹനൂ
അഷ്ടാവക്രൻ, കോമലകൻ, ശ്വസനൻ, മൗനവേപഗൻ, ഭൈരവൻ, മുന്ഡവേദാംഗൻ, പിശംഗൻ, ഉദപാരകൻ, ഋഷഭൻ, വേഗവാൻ, പിണ്ഡാരകൻ, മഹാഹനു എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
രക്താങ്ഗഃ സര്വസാരങ്ഗഃ സമൃദ്ധപടവാസകൌ। വരാഹകോ വീരണകഃ സുചിത്രശ്ചിത്രവേഗികഃ
രക്താംഗൻ, സർവസാരംഗൻ, സമൃദ്ധപടവാസകൻ, വരാഹകൻ, വീരണകൻ, സുചിത്രൻ, ചിത്രവേഗികൻ എന്നിവരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
പരാശരസ്തരുണകോ മണിഃ സ്കന്ധസ്തഥാഽഽരുണിഃ। ഇതി നാഗാ മയാ ബ്രഹ്മന്കീര്തിതാഃ കീര്തിവര്ധനാഃ
പരാശരൻ, തരുണകൻ, മണി, സ്കന്ധൻ, അരുണി ഇവരെയും ഞാൻ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, ബ്രാഹ്മണനേ, ഇവർ പ്രശസ്തി വർദ്ധിപ്പിക്കുന്ന പാമ്പുകളാണ്.
പ്രാധാന്യേന ബഹുത്വാത്തു ന സര്വേ പരികീര്തിതാഃ। ഏതേഷാം പ്രസവോ യശ്ച പ്രസവസ്യ ച സന്തതിഃ
വളരെയധികം പാമ്പുകളുണ്ടായതിനാൽ എല്ലാവരെയും ഇവിടെ പറയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല; ഇവരാണ് പ്രധാനപ്പെട്ടവർ, അവരുടെ മക്കളും വംശജരും ഉൾപ്പെടുന്നു.
ന ശക്യം പരിസംഖ്യാതും യേ ദീപ്തം പാവകം ഗതാഃ। `ദ്വിശീര്ഷാഃ പഞ്ചശീര്ഷാശ്ച സപ്തശീര്ഷാസ്തഥാഽപരേ। ദശശീര്ഷാഃ ശതശീര്ഷാസ്തഥാന്യേ ബഹുശീര്ഷകാഃ
അഗ്നിയിലേയ്ക്ക് കടന്നുപോയവരെ എണ്ണിപ്പറയാൻ കഴിയില്ല. ചിലർക്ക് രണ്ട് തലയും, ചിലർക്ക് അഞ്ചും, മറ്റുള്ളവർക്ക് ഏഴും, പത്തിനും നൂറിനും അതിലുമധികം തലകളുമുള്ളവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കാലാനലവിഷാ ഘോരാ ഹുതാഃ ശതസഹസ്രശഃ। മഹാകായാ മഹാവേഗാഃ ശൈലശൃങ്ഗസമുച്ഛ്രയാഃ
നാശത്തിന്റെ അഗ്നിയെയും വിഷത്തെയുംപ്പോലെ ഭയാനകരായവരും, ശതസഹസ്രക്കണക്കിന് വലിപ്പവും വേഗവും ഉള്ളവരും, പർവതശിഖരങ്ങളെപ്പോലെ ഉയരമുള്ളവരും അർപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
യോജനായാമവിസ്താരാ ദ്വിയോജനസമായതാഃ। കാമരൂപാഃ കാമബലാ ദീപ്താനലവിഷോല്ബണാഃ
അവരുടെ ശരീരം ഒരു യോജന ദൈർഘ്യവും രണ്ട് യോജന വീതിയും ആയിരുന്നു. ഇച്ഛാനുസൃത രൂപവും ശക്തിയും അവർക്കുണ്ടായിരുന്നു. അവർ തീയും വിഷവും പോലെ കത്തിക്കൊണ്ടിരുന്നു.
ദഗ്ധാസ്തത്ര മഹാസത്രേ ബ്രഹ്മദണ്ഡനിപാഡിതാഃ
ആ മഹാസത്രത്തിൽ ബ്രഹ്മദണ്ഡം വീണതുകൊണ്ട് അവരെല്ലാവരും അഗ്നിയിൽ കത്തിപ്പോയി.
ഇദമത്യദ്ഭുതം ചാന്യദാസ്തീകസ്യാനുശുശ്രുമ। തഥാ വരൈശ്ഛന്ദ്യമാനേ രാജ്ഞാ പാരിക്ഷിതേന ഹി
ആസ്തികനെക്കുറിച്ചുള്ള മറ്റൊരു അത്ഭുതമായ കഥയും ഞങ്ങൾ കേട്ടിട്ടുണ്ട്. രാജാവായ പാർിക്ഷിതൻ ഇഷ്ടംപോലെ വരങ്ങൾ നൽകുമ്പോഴായിരുന്നു അത്.
ഇന്ദ്രഹസ്താച്ച്യുതോ നാഗഃ ഖ ഏവ യദതിഷ്ഠത। തതശ്ചിന്താപരോ രാജാ ബഭൂവ ജനമേജയഃ
ഇന്ദ്രന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് പാമ്പ് വീണു ആകാശത്തിൽ തങ്ങിക്കിടന്നു. അതു കണ്ട രാജാവ് ജനമേജയൻ വലിയ ആശങ്കയിൽ ആകുന്നു.