ദേശകാലാന്തരപ്രേപ്സുഃ കൃത്വാ ശക്രഃ പരാക്രമമ്। സംപ്രാപ്തസ്ത്രിദിവേ രാജ്യം വൃത്രഹാ വസുഭിഃ സഹ
മറ്റൊരു സ്ഥലം, മറ്റൊരു സമയത്തെ ആഗ്രഹിച്ച്, ഇന്ദ്രൻ തന്റെ വീര്യം കാണിച്ചു, വസുക്കളോടൊപ്പം മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും രാജ്യം നേടി.
[യസ്തു കേവലസംരമ്ഭാത്പ്രപാതം ന നിരീക്ഷതേ।] പാപാത്മാ പാപബുദ്ധിര്യഃ പാപമേവാനുവര്തതേ। കര്മണാമവിഭാഗജ്ഞഃ പ്രേത്യ ചേഹ വിനശ്യതി
ആലോചനയില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവനും, ദുഷ്ടഹൃദയവും ദുഷ്ടബുദ്ധിയും ഉള്ളവനും, പാപം മാത്രം പിന്തുടരുന്നവനും, പ്രവൃത്തികളുടെ ഭേദം തിരിച്ചറിയാത്തവനും, ഈ ലോകത്തും മരണത്തിന് ശേഷവും നശിക്കുന്നു.
അകാലജ്ഞഃ സുദുര്മേധാഃ കാര്യാണാമവിശേഷവിത്। വൃഥാചാരസമാരമ്ഭഃ പ്രേത്യ ചേഹ വിനശ്യതി
സമയമറിയാത്തവനും, മൂഢബുദ്ധിയുള്ളവനും, പ്രവൃത്തികളുടെ വ്യത്യാസം തിരിച്ചറിയാത്തവനും, ഫലമില്ലാത്ത ശ്രമങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവനും, ഈ ലോകത്തും മരണത്തിന് ശേഷവും നശിക്കുന്നു.
സാഹസേ വര്തമാനാനാം നികൃതീനാം ദുരാത്മനാമ്। സര്വേഷാമര്ഥലിപ്സൂനാം പാപോ ഭവതി നിശ്ചയഃ
അവിവേകത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നവർക്കും, കപടവും ദുഷ്ടഹൃദയവുമുള്ളവർക്കും, ധനലോഭികൾക്കുമാണ് പാപം ഉറപ്പായുള്ളത്.
അധര്മജ്ഞോഽവലിപ്തശ്ച ബാലബുദ്ധിരമര്ഷണഃ। നിര്ഭയോ ഭീമസേനോഽയം തം ശാധി പുരുഷര്ഷഭ
ധർമ്മം അറിയാത്തവനും, അഹങ്കാരമുള്ളവനും, ബാലബുദ്ധിയുള്ളവനും, ക്ഷമയില്ലാത്തവനും, ഭയമില്ലാത്ത ഭീമസേനനാണ് ഈയാൾ; മനുഷ്യന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, അവനെ നിയന്ത്രിക്കണം.
ആര്ഷ്ടിഷേണസ് രാജര്ഷേഃ പ്രാപ്യ ഭൂയസ്ത്വമാശ്രമമ്। തമിസ്രാം പ്രഥമാം തത്ര വീതശോകഭയോ വസ
ആർഷ്ടിഷേണ എന്ന രാജർഷിയുടെ വലിയ ആശ്രമത്തിൽ എത്തി, അവിടെ ആദ്യമായ ഇരുട്ടിൽ ദുഃഖവും ഭയവും ഇല്ലാതെ താമസിക്കൂ.
അലകാം സഹ ഗന്ധര്വൈര്യക്ഷൈശ്ച സഹ കിന്നരൈഃ। `ഗമിഷ്യാമി മഹാബാഹോ ത്വം ചാപി ബദരീം വ്രജ
മഹാബാഹുവേ, ഞാൻ ഗന്ധർവന്മാരോടും യക്ഷന്മാരോടും കിന്നരന്മാരോടും കൂടെ അലകാ നഗരത്തിലേക്ക് പോകും; നീ ബദരിക്ക് പോവണം.
മന്നിയുക്താ മനുഷ്യേന്ദ്ര സര്വേ ച ഗിരിവാസിനഃ। രക്ഷന്തു ത്വാം മഹാബാഹോ സഹിതം ദ്വിജസത്തമൈഃ
മനുഷ്യരിൽ രാജാവേ, എന്റെ നിയോഗപ്രകാരം എല്ലാ മലവാസികളും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരോടൊപ്പം, മഹാബാഹുവേ, നിന്നെ സംരക്ഷിക്കും.
സാഹസേഷു ച സംതിഷ്ഠംസ്ത്വയാ ശൈലേ വൃകോദരഃ। വാര്യതാം സാധ്വയം രാജംസ്ത്വയാ ധര്മഭൃതാംവര
വൃക്കോദരൻ മലയിൽ ധൈര്യപ്രവൃത്തിക്ക് തയ്യാറായി നിൽക്കുമ്പോൾ, ധർമ്മഭൃത്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, ഈ മഹാനായവനെ നീ നിയന്ത്രിക്കണം.
ഇതഃ പരം ച വോ രാജന്ദ്രക്ഷ്യന്തി വനഗോചരാഃ। ഉപശ്ഥാസ്യന്തി വോ രാജന്രക്ഷിഷ്യന്തേ ച വഃ സദാ
ഇനി മുതൽ, രാജാവേ, വനവാസികൾ നിങ്ങളെ കാണുകയും, സേവിക്കുകയും, എല്ലായ്പ്പോഴും നിങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യും.
തഥൈവ ചാന്നപാനാനി സ്വാദൂനി ച ബബൂനി ച। ആഹരിഷ്യന്തി മത്പ്രേഷ്യാഃ സദാ വഃ പുരുഷര്ഷഭാഃ
അതു പോലെ തന്നെ, പുരുഷരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, എന്റെ സേവകർ എപ്പോഴും രുചികരവും വിഭിന്നവുമായ അന്നപാനങ്ങൾ നിങ്ങൾക്കു കൊണ്ടുവരും.
യഥാ ജിഷ്ണുര്മഹേന്ദ്രസ്യ യഥാ വായോര്വൃകോദരഃ। ധര്മസ്യ ത്വം യഥാ താത യോഗോത്പന്നോ നിജഃ സുതഃ
ജിഷ്ണു മഹേന്ദ്രന്റെ പുത്രനാണതുപോലെ, വൃക്കോദരൻ വായുവിന്റെ പുത്രനാണതുപോലെ, അപ്പാ, നീയും യോഗശക്തിയാൽ ജനിച്ച ധർമ്മന്റെ യഥാർത്ഥ പുത്രനാണ്.
ആത്മജാവാത്മസംപന്നൌ യമൌ ചോഭൌ യഥാശ്വിനോഃ। രക്ഷ്യാസ്തദ്വന്മമാപീഹ യൂയം സര്വേ യുധിഷ്ഠിര
അശ്വിനീദേവന്മാരുടെ രണ്ടു പുത്രന്മാർ സ്വഭാവഗുണങ്ങളോടെ സംരക്ഷിക്കപ്പെടുന്നതുപോലെ, യുദ്ധിഷ്ഠിരാ, ഇവിടെ നിങ്ങൾ എല്ലാവരും എന്നാൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെടട്ടെ.
അര്ഥതത്ത്വവിധാനജ്ഞഃ സര്വധര്മവിധാനവിത്। ഭീമസേനാദവരജഃ പല്ഗുനഃ കുശലീ ദിവി
സമ്പത്തിന്റെ താത്പര്യവും എല്ലാ ധർമ്മനിയമങ്ങളും അറിയുന്നവനും, ഭീമസേനന്റെ ഇളയാനായ അർജ്ജുനൻ, സ്വർഗത്തിൽ സുഖത്തോടെ ഉണ്ട്.
യാഃ കാശ്ചന മതാ ലോകേ സ്വര്ഗ്യാഃ പരമസംപദഃ। ജനമപ്രഭൃതി താഃ സര്വാഃ സ്ഥിതാസ്താത ധനംജയേ
ലോകത്തിൽ മഹത്തായ സ്വർഗീയ സമ്പത്തുകൾ എത്രയൊക്കെയുണ്ടോ, ജനങ്ങളിൽ നിന്നാരംഭിച്ച് എല്ലാം, പ്രിയനേ, അവയെല്ലാം ധനഞ്ജയനിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ദ്രമോ ദാനം ബലം ബുദ്ധിര്ഹ്രീര്ധൃതിസ്തേജ ഉത്തമമ്। ഏതാന്യപി മഹാസത്വേ സ്ഥിതാന്യമിതതേജസി
ആത്മനിയന്ത്രണം, ദാനം, ശക്തി, ബുദ്ധി, ലജ്ജ, ധൈര്യം, ഉജ്ജ്വലമായ തേജസ് — ഈ സകല ഗുണങ്ങളും ആ മഹാത്മാവിൽ, അളവറ്റ തേജസ്സുള്ളവനിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു.
ന മോഹാത്കുരുതേ ജിഷ്ണുഃ കര്മ പാണ്ഡവ ഗര്ഹിതമ്। ന പാര്ഥസ് മൃഷോക്താനി കഥയന്തി നരാ നൃഷു
പാണ്ഡവാ, ജിഷ്ണു ഭ്രമത്തിലായി ഒരിക്കലും കുറ്റം ചൊരിയുന്ന പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യില്ല; പാർഥൻ മനുഷ്യരോടു കള്ളം പറയുന്നതുമില്ല.
സ ദേവപിതൃഗന്ധര്വൈഃ കുരൂണആം കീര്തിവര്ധനഃ। ആനീതഃ കുരുതേഽസ്ത്രാണി ശക്രസദ്മനി ഭാരത
കുരുവംശത്തിന്റെ മഹത്വം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവൻ, ദേവന്മാരും പിതൃകളും ഗന്ധർവന്മാരും ഇന്ദ്രന്റെ ആലയം വരെ കൊണ്ടുപോയി, അവിടെ ആയുധങ്ങൾ നേടുന്നു, ഭാരതാ.
യോഽസൌ സര്വാന്മഹീപാലാന്ധര്മേണ വശമാനയത്। സ ശന്തനുര്മഹാതേജാഃ പിതുസ്തവ പിതാമഹഃ
ഭൂമിയിലെ എല്ലാ രാജാക്കളെയും ധർമ്മപാതത്തിൽ കീഴടക്കിയ മഹാതേജസ്സുള്ള ശാന്തനു, നിന്റെ പിതാവിന്റെ പിതാവാണ്.
പ്രീയതേ പാര്ഥ പാര്ഥേന ദിവി ഗാണ്ഡീവധന്വനാ। സമ്യക്വാസൌ മഹാവീര്യഃ കുലധുര്യ ഇവ സ്ഥിതഃ
ഗാണ്ഡീവധാരിയായ പാർഥൻ സ്വർഗത്തിൽ പ്രിയപ്പെട്ടവനാണ്; മഹാശക്തിയോടെ, തന്റെ വംശത്തിന്റെ പ്രധാന ആധാരമായി ഉറപ്പോടെ നിലകൊള്ളുന്നു.
പിതൄന്ദേവാനൃഷീന്വിപ്രാന്പൂജയിത്വാ മഹായശാഃ। സപ്ത മുഖ്യാന്മഹാമേധാനാഹരദ്യമുനാം പ്രതി
മഹാശോഭയുള്ളവൻ പിതാക്കന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും ഋഷിമാരെയും ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ആദരിച്ച്, യമുനാതീരത്ത് ഏഴു പ്രധാന യാഗങ്ങൾ നടത്തി.
അധിരാജഃ സ രാജംസ്ത്വാം ശന്തനുഃ പ്രപിതാമഹഃ। സ്വര്ഗജിച്ഛക്രലോകസ്ഥഃ കുശലം പരിപൃച്ഛതി
അധിരാജാവായ ശാന്തനു, നിന്റെ പ്രപിതാമഹൻ, സ്വർഗം ജയിച്ച് ഇന്ദ്രലോകത്ത് വസിക്കുന്നവൻ, നിന്റെ ക്ഷേമം അന്വേഷിക്കുന്നു.
ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു വചനം ധനദേന പ്രഭാഷിതമ്। പാണ്ഡവാശ്ച തതസ്തേന ബഭൂവഃ സംപ്രഹര്ഷിതാഃ
ധനാധിപതി പറഞ്ഞ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, പാണ്ഡവർ അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
തതഃ ശക്തിം ഗദാം ഖങ്ഗം ധനുശ്ച ഭരതര്ഷഭഃ। പ്രാധ്വംകൃത്വാ നമശ്ചക്രേ കുബേരായ വൃകോദരഃ
അതിനുശേഷം ഭാരതവംശത്തിലെ വൃക്കോദരൻ തന്റെ കുന്തം, ഗദ, വാൾ, വില്ല് എന്നിവ മുന്നിൽ വെച്ച് കുബേരനോട് നമസ്കരിച്ചു.
തതോഽബ്രവീദ്ധനാധ്യക്ഷഃ ശരണ്യഃ ശരണാഗതമ്। മാനഹാ ഭവ ശത്രൂണാം സുഹൃദാം നന്ദിവര്ധനഃ
അപ്പോൾ അഭയം തേടിയവനെ കാത്തിരിക്കുന്ന ധനപതി പറഞ്ഞു: 'ശത്രുക്കളുടെ അഹങ്കാരം തകർക്കുന്നവനും സുഹൃത്തുക്കളുടെ സന്തോഷം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നവനും ആവുക.'
വിഭയസ്താപ ശൈലാഗ്രേ വസാനഃ സഹ ബന്ധുഭിഃ। സുപര്ണപിതൃദേവാനാം സതതം മാനകൃദ്ഭവ
ഭയവും ദുഃഖവും ഇല്ലാതെ ബന്ധുക്കളോടൊപ്പം ഈ മലയുടെ മുകളിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ, സുപർണ്ണന്മാരുടെയും പിതാക്കന്മാരുടെയും ദേവന്മാരുടെയും മാനം എന്നും ഉയർത്തുക.
ഋജും പശ്യത മാ വക്രം സത്യം വദത മാഽനൃതമ്। ദീര്ഘം പശ്യത മാ ഹ്രസ്വം പരം പശ്യത മാഽപരമ്
നേരായതു കാണുക, വളഞ്ഞതു കാണരുത്; സത്യം പറയുക, കള്ളം പറയരുത്; ദീർഘമായതു നോക്കുക, ചെറുത് നോക്കരുത്; ഉന്നതമായതു നോക്കുക, താഴ്ന്നതു നോക്കരുത്.
സ്വേഷു വേശ്മസു രമ്യേഷു വസതാമിത്രതാപനാഃ। കാമാന്ന പരിഹാസ്യന്തി യക്ഷാ വോഭരതര്ഷഭാഃ
സ്വന്തം മനോഹരമായ വീടുകളിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ, ഭാരതവംശത്തിലെ വീരന്മാരേ, യക്ഷന്മാർ നിങ്ങളുടെ ആഗ്രഹങ്ങൾ തടയില്ല.
ശീഘ്രമേവ ഗുഡാകേശഃ കൃതാസ്ത്രഃ പുരുഷര്ഷഭഃ। സാക്ഷാന്മഘവതോത്സൃഷ്ടഃ സംപ്രാപ്സ്യതി ധനംജയഃ
വളരെ വേഗത്തിൽ, ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യം നേടിയ ഗുഡാകേശൻ, മഘവാന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ, ധനഞ്ജയനായി എത്തും.
ഏവമുത്തമകര്മാണമനുശിഷ്യ യുധിഷ്ഠിരമ്। അസ്തം ഗിരിമിവാദിത്യഃ പ്രയയൌ ഗുഹ്യകാധിപഃ
ഇങ്ങനെ ഉത്തമമായ ആചാരങ്ങൾ യുദിഷ്ഠിരനോട് ഉപദേശിച്ച്, ഗുഹ്യകാധിപൻ പർവ്വതത്തിനു പിന്നിൽ അസ്തമിക്കുന്ന സൂര്യനെപ്പോലെ പുറപ്പെട്ടു.