പ്രവരാ രാക്ഷസേന്ദ്രാണാം യക്ഷാണാം ച നരാധിപ। ശേരതേ നിഹതാ ദേവ ഗതസത്വാഃ പരാസവഃ
രാജാവേ, രാക്ഷസന്മാരുടെയും യക്ഷന്മാരുടെയും പ്രധാനികൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു, ജീവൻ വിട്ട്, അവരുടേത് ശവങ്ങൾ മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു.
ഭഗ്നഃ ശൈലോ വയം ഭഗ്നാ മണിമാംസ്തേ സഖാ ഹതഃ। മാനുഷേണം കൃതം കര്മ വിധത്സ്വ യദനന്തരമ്
പർവതം തകർന്നു, ഞങ്ങൾ തോറ്റു, രത്നാഭരണങ്ങളുള്ള ഞങ്ങളുടെ സുഹൃത്ത് കൊല്ലപ്പെട്ടു; ഈ പ്രവൃത്തി ഒരു മനുഷ്യൻ ചെയ്തതാണു—ഇനി എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിക്കുക.
സ തച്ഛ്രുത്വാ തു സംക്രുദ്ധഃ സര്വയക്ഷഗണാധിപഃ। കോപസംരക്തനയനഃ കഥമിത്യബ്രവീദ്വചഃ
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, എല്ലാ യക്ഷസംഘങ്ങളുടെ അധിപൻ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു എന്നു ചോദിച്ചു.
ദ്വിതീയമപരാധ്യന്തം ഭീമം ശ്രുത്വാ ധനേശ്വരഃ। ചുക്രോധ യക്ഷാധിപതിര്യുജ്യതാമിതി ചാബ്രവീത്
ഭീമന്റെ രണ്ടാമത്തെ കുറ്റം കേട്ടപ്പോൾ ധനത്തിന്റെ അധിപൻ അത്യന്തം കോപിച്ചു; യക്ഷാധിപൻ 'സജ്ജമാക്കൂ' എന്ന് ആജ്ഞാപിച്ചു.
അഥാഭ്രഘനസംകാശം ഗിരികൂടമിവോച്ഛ്രിതമ്। രഥം സംയോജയാമാസുര്ഗര്ന്ധൈവര്ഹേമമാലിഭിഃ
അപ്പോൾ, മേഘക്കൂട്ടം പോലെയും ഉയർന്ന പർവതശിഖരം പോലെയും തോന്നുന്ന ഒരു രഥം, സുവർണ്ണമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച് അവർ ഒരുക്കി.
തസ്യ സര്വഗുണോപേതാ വിമലാക്ഷാ ഹയോത്തമാഃ। തേജോബലഗുണോപേതാ നാനാരത്നവിഭൂഷിതാഃ। ശോഭമാനാ രഥേ യുക്താസ്തരിഷ്യന്ത ഇവാശുഗാഃ
ആ രഥത്തിൽ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞ, വെടിപ്പുള്ള കണ്ണുകളുള്ള, ശക്തിയും തേജസ്സും ഉള്ള, വിവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച, പ്രകാശമുള്ള കുതിരകൾ കൂട്ടി, അതിവേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ തയ്യാറാക്കി.
തതസ്തേ തു മഹായക്ഷാഃ ക്രുദ്ധം ദൃഷ്ട്വാ ധനേശ്വരമ്'। ഹര്ഷയാമാസുരന്യോന്യമിങ്ഗിതൈര്വിജയാവഹൈഃ
അപ്പോൾ ധനേശ്വരൻ കോപിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ട മഹായക്ഷന്മാർ പരസ്പരം വിജയസൂചനകൾ നൽകി സന്തോഷിച്ചു.
സ തമാസ്ഥായ ഭഗവാന്രാജരാജോ മഹാരഥമ്। പ്രയയൌ ദേവഗനധര്വൈഃ സ്തൂയമാനോ മഹാദ്യുതിഃ
അവൻ ആ മഹാരഥത്തിൽ കയറി, ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും സ്തുതികൾക്കിടയിൽ, തേജസ്സോടെ പുറപ്പെട്ടു.
തം പ്രയാന്തം മഹാത്മാനം സര്വേ യക്ഷാ ധനാധിപമ്। `അനുജഗ്മുര്മഹാത്മാനം ധനദം ഘോരദര്ശനാഃ
ആ മഹാത്മാവായ ധനപതിയെ, ഭയങ്കരമായ രൂപമുള്ള എല്ലാ യക്ഷന്മാരും പിന്തുടർന്നു.
രക്താക്ഷാ ഹേമസംകാശാ മഹാകായാ മഹാബലാഃ। സായുധാ ബദ്ധനിസ്ത്രിംശാ യക്ഷാ ബഹുശതായുധാഃ
ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, പൊന്നുപോലെയുള്ള ദേഹത്തോടും വലിയ ശരീരവും ശക്തിയും ആയുധങ്ങളുമായി, വാൾ കെട്ടിയ അനേകം യക്ഷന്മാർ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
തേ ജവേന മഹാവേഗാഃ പ്ലവമാനാ വിഹായസാ। ഗന്ധമാദനമാജഗ്മുഃ പ്രകര്ഷന്ത ഇവാമ്ബരമ്
വലിയ വേഗത്തിലും ശക്തിയിലും ആകാശത്തിലൂടെ പറന്ന്, അവർ ഗന്ധമാദനപർവതത്തിലെത്തി, ആകാശം തന്നെ വലിച്ചുനീക്കുന്നതുപോലെ തോന്നിച്ചു.
തത്കേസരിമഹാജാലം ധനാധിപതിപാലിതമ്। `രമ്യം ചൈവ ഗിരേഃ ശൃങ്ഗമാസേദുര്യത്രപാണ്ഡവാഃ
ധനപതി കാവൽനിൽക്കുന്ന, സിംഹചിഹ്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ ആ പർവതശിഖരത്തിൽ, പാണ്ഡവന്മാർ താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്ത് അവർ എത്തി.
കുബേരം ച മഹാത്മാനം യക്ഷരക്ഷോഗണാവൃതമ്। ദദൃശുര്ഹൃഷ്ടരോമാണഃ പാണ്ഡവാഃ പ്രിയദര്ശനമ്
പാണ്ഡവന്മാർ, അതിയായ സന്തോഷത്തിൽ രോമങ്ങൾ നട്ടെരിഞ്ഞ്, യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ചുറ്റിപ്പറ്റിയ മഹാത്മാവായ കുബേരനെ, മനോഹരനായവനെ, കണ്ടു.
കുബേരസ്തു മഹാസത്വാന്പാണ്ഡോഃ പുത്രാന്മഹാരഥാന്। ആത്തകാര്മുകനിസ്ത്രിംശാന്ദൃഷ്ട്വാ പ്രീതോഽഭവത്തദാ
കുബേരൻ, മഹാബലശാലികളായ പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാരെ, വില്ലും വാളും കൈവശം വച്ച മഹാരഥന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ, അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
സര്വേ ചേമേ നരവ്യാഘ്രാഃ പുരന്ദരസമൌജസഃ।' ദേവകാര്യം കരിഷ്യന്തി ഹൃദയേന തുതോഷ ഹ
ഇവരെല്ലാം, ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിയുള്ള മനുഷ്യസിംഹങ്ങൾ, ദേവന്മാരുടെ കാര്യങ്ങൾ നിർവഹിക്കും എന്നു കുബേരന്റെ മനസ്സ് തൃപ്തിയായി.
തേ പക്ഷിണ ഇവാപേതുര്ഗിരിശൃങ്ഗം മഹാജവാഃ। തസ്ഥുസ്തേഷാം സകാശേ വൈ ധനേശ്വരപുരഃസരാഃ
ശക്തിയുള്ള ആ വീരന്മാർ, പർവ്വതശിഖരത്തിൽ നിന്നു പക്ഷികളെപ്പോലെ പിരിഞ്ഞു പോയി; ധനേശ്വരന്റെ അനുചിതർ അവിടെയെത്തി നിന്നു.
തതസ്തം ഹൃഷ്ടമനസം പാണ്ഡവാന്പ്രതി ഭാരത। സമീക്ഷ്യയക്ഷഗന്ധര്വാ നിര്വികാരമവസ്ഥിതാഃ
അപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ നിലകൊണ്ട പാണ്ഡവന്മാരെ നോക്കി, യക്ഷന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും അശാന്തരായി അവിടെ നിന്നു.
പാണ്ഡവാശ്ച മഹാത്മാനഃ പ്രണമ്യ ധനദം പ്രഭുമ്। നകുലഃ സഹദേവശ് ധര്മപുത്രശ്ച ധര്മവിത്
മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവന്മാർ, ധനത്തിന്റെ അധിപതിയെ വിനയത്തോടെ വണങ്ങി; നകുലനും സഹദേവനും ധർമ്മജ്ഞനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും അങ്ങനെയായിരുന്നു.
അപരാദ്ധമിവാത്മാനം മന്യമാനാ മഹാരഥാഃ। തസ്ഥുഃ പ്രാഞ്ജലയഃ സര്വേ പരിവാര്യ ധനേശ്വരമ്
തങ്ങൾ തെറ്റു ചെയ്തുവെന്നു കരുതിയ മഹാരഥന്മാർ, കൈകൾ കൂപ്പി, എല്ലാവരും ധനേശ്വരനെ ചുറ്റി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
ശയ്യാസനയുതം ശ്രീമത്പുഷ്പകം വിശ്വകര്മണാ। വിഹിതം ചിത്രപര്യന്തമാതിഷ്ഠത ധനാധിപഃ
വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ച, മനോഹരമായ അങ്കണങ്ങളോടുകൂടിയ, കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും ഉള്ള പുഷ്പകത്തിൽ ധനപതി ഇരുന്നിരുന്നു.
തമാസീനം മഹാകായാഃ ശങ്കുകര്ണാ മഹാജവാഃ। ഉപോപവിവിശുര്യക്ഷാ രാക്ഷസാശ് സഹസ്രശഃ
അപ്പോൾ, വലിയ ശരീരമുള്ള, ശംഖാകൃതിയുള്ള ചെവികളും വേഗതയും ഉള്ള ആയിരക്കണക്കിന് യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും അടുത്ത് ഇരുന്നു.
ശതശശ്ചാപി ഗന്ധര്വാസ്തഥൈവാപ്സരസാം ഗണാഃ। പരിവാര്യോപതിഷ്ഠന്തി യഥാ ദേവാഃ ശതക്രതുമ്
നൂറുകണക്കിന് ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളും അവനെ ചുറ്റി, ദേവന്മാർ ഇന്ദ്രനെ സേവിക്കുന്നതുപോലെ സേവിച്ചു.
കാഞ്ജനീം ശിരസാ ബിഭ്രദ്ഭീമസേനഃ സ്രജം ശുഭാമ്। ബാണഖങ്ഗധനുഷ്പാണിരുദൈക്ഷത ധനാധിപമ്
ഭീമസേനൻ, തലയിൽ പൊന്നാല 만든 മനോഹരമായ മാല ധരിച്ച്, കൈയിൽ അമ്പും വാളും വില്ലും പിടിച്ച്, ധനപതിയെ നോക്കി.
ന ഭീര്ഭീമസ്യ ന ഗ്ലാനിര്വിക്ഷതസ്യാപി രാക്ഷസൈഃ। ആസീത്തസ്യാമവസ്തായാം കുബേരമപി പശ്യതഃ
രാക്ഷസന്മാർ നോക്കിയിരുന്നിട്ടും, ആ സാഹചര്യത്തിൽ, ഭീമസേനന് ഭയമോ ക്ഷീണമോ ഒന്നും ഉണ്ടായില്ല; കുബേരനെ കാണുമ്പോഴും അങ്ങനെതന്നെ.
ആദദാനം ശിതാന്ബാണാന്യോദ്ധുകാമമവസ്ഥിതമ്। ദൃഷ്ട്വാ ഭീമം ധര്മസുതമബ്രവീന്നരവാഹനഃ
മൂർച്ചയുള്ള അമ്പുകൾ എടുത്ത് യുദ്ധത്തിന് തയ്യാറായ ഭീമനെ കണ്ടു, ധർമ്മപുത്രൻ, നരവാഹനൻ, അവനോട് പറഞ്ഞു.
വിദുസ്ത്വാം സര്വഭൂതാനി പാര്ഥ ഭൂതഹിതേ രതമ്। നിര്ഭയശ്ചാപിശൈലാഗ്രേ വസ ത്വം സഹ ബന്ധുഭിഃ
പാർത്താ, എല്ലാ ജീവികളും നിന്റെ ജീവഹിതസ്നേഹത്തെ അറിയുന്നു; അതുകൊണ്ട് ഭയമില്ലാതെ ഈ പർവ്വതശിഖരത്തിൽ സഹോദരന്മാരോടൊപ്പം താമസിക്കൂ.
ന ച മന്യുസ്ത്വയാ കാര്യോ ഭീമസേനസ്യ പാണ്ഡവ। കാലേനൈതേ ഹതാഃ പൂര്വം നിമിത്തമനുജസ്തവ
പാണ്ഡവാ, ഭീമസേനനോടു നീ കോപിക്കേണ്ട; ഇവരെ കാലം മുമ്പേ സംഹരിച്ചു, നിന്റെ അനിയൻ കാരണം മാത്രമാണ് അതു സംഭവിച്ചത്.
വ്രീഡാ ചാത്രന കര്തവ്യാ സാഹസം യദിദം കൃതമ്। ദൃഷ്ടശ്ചാപി സുരൈഃ പൂര്വംവിനാശോ യക്ഷരക്ഷസാമ്
ഇവിടെ ചെയ്ത ധൈര്യപ്രവർത്തിയിൽ ലജ്ജിക്കേണ്ടതില്ല; യക്ഷരാക്ഷസന്മാരുടെ നാശം ദേവന്മാർ മുമ്പേ കണ്ടിരുന്നു.
ന ഭീമസേനേ കോപോ മേ പ്രീതോസ്മി ഭരതര്ഷഭ। കര്മണാ ഭീമസേനസ്യ മമ തുഷ്ടിരഭൂത്പുരാ
ഭീമസേനനോടു എനിക്ക് കോപമൊന്നുമില്ല; ഞാൻ സന്തുഷ്ടനാണ്, ഭാരതശ്രേഷ്ഠാ. ഭീമസേനന്റെ പ്രവൃത്തിയിൽ മുമ്പേ തന്നെ ഞാൻ തൃപ്തനായിരുന്നു.
സ ഏവമുക്ത്വാ രാജാനം ഭീമസേനമഭാഷത। നൈതന്മനസി മേ താത വര്തതേ കുരുസത്തമ
അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, രാജാവായ ഭീമസേനനോട് കുബേരൻ പറഞ്ഞു: 'ഇത് എന്റെ മനസിൽ ഇല്ല, പ്രിയനായവാ, കുരുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ.'