രാജദ്വിഷ്ടം ന കര്തവ്യമിതി ധര്മവിദോ വിദുഃ। ത്രിദശാനാമിദം ദ്വിഷ്ടം ഭീമസേന ത്വയാ കൃതമ്
ന്യായം അറിയുന്നവർ പറയുന്നു, രാജാക്കന്മാർക്ക് ദ്വേഷമുള്ള പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്യരുത് എന്ന്; ഭീമസേന, ഈ പ്രവൃത്തി ദേവന്മാർക്കും ദ്വേഷമുള്ളതാണ്, നീ അതാണ് ചെയ്തത്.
അര്ഥധര്മാവനാദൃത്യ യഃ പാപേ കുരുതേ മനഃ। കര്മണാം പാര്ഥ പാപാനാം സ ഫലം വിന്ദതേ ധ്രുവമ്
ധനം, ധർമ്മം എന്നിവ അവഗണിച്ച് ആരെങ്കിലും മനസ്സിൽ പാപം ആലോചിച്ചാൽ, പാർത്ഥാ, അത്തരം പാപപ്രവൃത്തികളുടെ ഫലം അവൻ ഉറപ്പായും അനുഭവിക്കും.
സാഹസംവത ഭദ്രം തേ ദേവാനാമപി ചാപ്രിയമ്'। പുനരേവം ന കര്തവ്യം മമ ചേദിച്ഛസി പ്രിയമ്
നിനക്ക് ആശംസകൾ; ഈ ധൈര്യരഹിതമായ പ്രവൃത്തി ദേവന്മാർക്കും ഇഷ്ടമല്ല. എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കണമെങ്കിൽ ഇനിയും ഇങ്ങനെ ചെയ്യരുത്.
ഏവമുക്ത്വാ സ ധര്മാത്മാ ഭ്രാതാ ഭ്രാതരമച്യുതമ്। `ഭീമസേനം മഹാബാഹുമപ്രധൃഷ്യപരാക്രമമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ധർമ്മത്തിൽ ഉറച്ച സഹോദരൻ തന്റെ വിശ്വസ്തനായ സഹോദരനായ ഭീമസേനനെ, മഹാബലശാലിയെയും അജയ്യനുമായവനെയും അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
അര്ഥതത്ത്വവിഭാഗജ്ഞഃ കുന്തീപുത്രോ യുധിഷ്ഠിരഃ। വിരാമ മഹാതേജാസ്തമേവാര്ഥം വിചിന്തയന്
സമ്പത്തിന്റെ യഥാർത്ഥ സ്വഭാവം മനസ്സിലാക്കിയ കുന്തിദേവിയുടെ മകൻ യുദ്ധിഷ്ഠിരൻ, അതേ കാര്യത്തിൽ ആലോചിച്ച് ഒരു നിമിഷം നിശ്ശബ്ദനായി നിന്നു.
തതസ്തേ ഹതശിഷ്ടാ യേ ഭീമസേനേന രാക്ഷസാഃ। സഹിതാഃ പ്രത്യപദ്യന്ത കുബേരസദനം പ്രതി
ഭീമസേനൻ കൊല്ലാതെ വിട്ട രാക്ഷസന്മാർ കൂട്ടമായി കൂടി, കുബേരന്റെ വാസസ്ഥലത്തേക്കു പോകാൻ പുറപ്പെട്ടു.
തേ ജവേന മഹാവേഗാഃ പ്രാപ്യ വൈശ്രവണാലയമ്। ഭീമമാര്തസ്വരം ചക്രുര്ഭീമസേനഭയാര്ദിതാഃ
വലിയ വേഗത്തിലും ശക്തിയിലും അവർ വൈശ്രവണന്റെ ഭവനത്തിലെത്തി, ഭീമസേനനെ ഭയന്ന് ദു:ഖത്തിൽ ആലാപിച്ചു.
ന്യസ്തശസ്ത്രായുധാഃ ക്ലാന്താഃ ശോണിതാക്തപരിച്ഛദാഃ। പ്രകീര്ണമൂര്ധജാ രാജന്യക്ഷാധിപതിമബ്രുവന്
അയുധങ്ങൾ വച്ചുവെച്ച് ക്ഷീണിച്ച രാക്ഷസന്മാർ, രക്തം പാടായ വസ്ത്രങ്ങളോടെ, മുടി ചിതറിച്ച്, യക്ഷാധിപതിയെ അഭിമുഖീകരിച്ചു.
ഗദാപരിഘനിസ്ത്രിംസതോമരപ്രാസയോധിനഃ। രാക്ഷസാ നിഹതാഃ സര്വേ തവ ദേവപുരഃസരാഃ
ഗദ, ഉരുമി, വാൾ, കുന്തം, ഇലക്കൊമ്പ് തുടങ്ങിയ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ള, ദൈവനഗരത്തിലെ നിന്റെ സേവകരായ എല്ലാ രാക്ഷസന്മാരും കൊല്ലപ്പെട്ടു.
പ്രമൃദ്യതരസാ ശൈലം മാനുഷേണ ധനേശ്വര। ഏകേന നിഹതാഃ സങ്ഖ്യേ ഗതാഃ ക്രോധവശാ ഗണാഃ
ധനത്തിന്റെ അധിപനേ, ഒരു മനുഷ്യൻ അതിപ്രഭാവത്തോടെ പർവതം തകർത്തു; കോപത്തിൽ ആ കൂട്ടങ്ങൾ യുദ്ധത്തിൽ നശിച്ചു.
പ്രവരാ രാക്ഷസേന്ദ്രാണാം യക്ഷാണാം ച നരാധിപ। ശേരതേ നിഹതാ ദേവ ഗതസത്വാഃ പരാസവഃ
രാജാവേ, രാക്ഷസന്മാരുടെയും യക്ഷന്മാരുടെയും പ്രധാനികൾ കൊല്ലപ്പെട്ടു, ജീവൻ വിട്ട്, അവരുടേത് ശവങ്ങൾ മാത്രം അവശേഷിക്കുന്നു.
ഭഗ്നഃ ശൈലോ വയം ഭഗ്നാ മണിമാംസ്തേ സഖാ ഹതഃ। മാനുഷേണം കൃതം കര്മ വിധത്സ്വ യദനന്തരമ്
പർവതം തകർന്നു, ഞങ്ങൾ തോറ്റു, രത്നാഭരണങ്ങളുള്ള ഞങ്ങളുടെ സുഹൃത്ത് കൊല്ലപ്പെട്ടു; ഈ പ്രവൃത്തി ഒരു മനുഷ്യൻ ചെയ്തതാണു—ഇനി എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് തീരുമാനിക്കുക.
സ തച്ഛ്രുത്വാ തു സംക്രുദ്ധഃ സര്വയക്ഷഗണാധിപഃ। കോപസംരക്തനയനഃ കഥമിത്യബ്രവീദ്വചഃ
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ, എല്ലാ യക്ഷസംഘങ്ങളുടെ അധിപൻ കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, എങ്ങനെ സംഭവിച്ചു എന്നു ചോദിച്ചു.
ദ്വിതീയമപരാധ്യന്തം ഭീമം ശ്രുത്വാ ധനേശ്വരഃ। ചുക്രോധ യക്ഷാധിപതിര്യുജ്യതാമിതി ചാബ്രവീത്
ഭീമന്റെ രണ്ടാമത്തെ കുറ്റം കേട്ടപ്പോൾ ധനത്തിന്റെ അധിപൻ അത്യന്തം കോപിച്ചു; യക്ഷാധിപൻ 'സജ്ജമാക്കൂ' എന്ന് ആജ്ഞാപിച്ചു.
അഥാഭ്രഘനസംകാശം ഗിരികൂടമിവോച്ഛ്രിതമ്। രഥം സംയോജയാമാസുര്ഗര്ന്ധൈവര്ഹേമമാലിഭിഃ
അപ്പോൾ, മേഘക്കൂട്ടം പോലെയും ഉയർന്ന പർവതശിഖരം പോലെയും തോന്നുന്ന ഒരു രഥം, സുവർണ്ണമാലകളാൽ അലങ്കരിച്ച് അവർ ഒരുക്കി.
തസ്യ സര്വഗുണോപേതാ വിമലാക്ഷാ ഹയോത്തമാഃ। തേജോബലഗുണോപേതാ നാനാരത്നവിഭൂഷിതാഃ। ശോഭമാനാ രഥേ യുക്താസ്തരിഷ്യന്ത ഇവാശുഗാഃ
ആ രഥത്തിൽ എല്ലാ ഗുണങ്ങളും നിറഞ്ഞ, വെടിപ്പുള്ള കണ്ണുകളുള്ള, ശക്തിയും തേജസ്സും ഉള്ള, വിവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച, പ്രകാശമുള്ള കുതിരകൾ കൂട്ടി, അതിവേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കാൻ തയ്യാറാക്കി.
തതസ്തേ തു മഹായക്ഷാഃ ക്രുദ്ധം ദൃഷ്ട്വാ ധനേശ്വരമ്'। ഹര്ഷയാമാസുരന്യോന്യമിങ്ഗിതൈര്വിജയാവഹൈഃ
അപ്പോൾ ധനേശ്വരൻ കോപിച്ചിരിക്കുന്നത് കണ്ട മഹായക്ഷന്മാർ പരസ്പരം വിജയസൂചനകൾ നൽകി സന്തോഷിച്ചു.
സ തമാസ്ഥായ ഭഗവാന്രാജരാജോ മഹാരഥമ്। പ്രയയൌ ദേവഗനധര്വൈഃ സ്തൂയമാനോ മഹാദ്യുതിഃ
അവൻ ആ മഹാരഥത്തിൽ കയറി, ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധർവന്മാരുടെയും സ്തുതികൾക്കിടയിൽ, തേജസ്സോടെ പുറപ്പെട്ടു.
തം പ്രയാന്തം മഹാത്മാനം സര്വേ യക്ഷാ ധനാധിപമ്। `അനുജഗ്മുര്മഹാത്മാനം ധനദം ഘോരദര്ശനാഃ
ആ മഹാത്മാവായ ധനപതിയെ, ഭയങ്കരമായ രൂപമുള്ള എല്ലാ യക്ഷന്മാരും പിന്തുടർന്നു.
രക്താക്ഷാ ഹേമസംകാശാ മഹാകായാ മഹാബലാഃ। സായുധാ ബദ്ധനിസ്ത്രിംശാ യക്ഷാ ബഹുശതായുധാഃ
ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, പൊന്നുപോലെയുള്ള ദേഹത്തോടും വലിയ ശരീരവും ശക്തിയും ആയുധങ്ങളുമായി, വാൾ കെട്ടിയ അനേകം യക്ഷന്മാർ മുന്നോട്ട് നീങ്ങി.
തേ ജവേന മഹാവേഗാഃ പ്ലവമാനാ വിഹായസാ। ഗന്ധമാദനമാജഗ്മുഃ പ്രകര്ഷന്ത ഇവാമ്ബരമ്
വലിയ വേഗത്തിലും ശക്തിയിലും ആകാശത്തിലൂടെ പറന്ന്, അവർ ഗന്ധമാദനപർവതത്തിലെത്തി, ആകാശം തന്നെ വലിച്ചുനീക്കുന്നതുപോലെ തോന്നിച്ചു.
തത്കേസരിമഹാജാലം ധനാധിപതിപാലിതമ്। `രമ്യം ചൈവ ഗിരേഃ ശൃങ്ഗമാസേദുര്യത്രപാണ്ഡവാഃ
ധനപതി കാവൽനിൽക്കുന്ന, സിംഹചിഹ്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ച മനോഹരമായ ആ പർവതശിഖരത്തിൽ, പാണ്ഡവന്മാർ താമസിച്ചിരുന്ന സ്ഥലത്ത് അവർ എത്തി.
കുബേരം ച മഹാത്മാനം യക്ഷരക്ഷോഗണാവൃതമ്। ദദൃശുര്ഹൃഷ്ടരോമാണഃ പാണ്ഡവാഃ പ്രിയദര്ശനമ്
പാണ്ഡവന്മാർ, അതിയായ സന്തോഷത്തിൽ രോമങ്ങൾ നട്ടെരിഞ്ഞ്, യക്ഷന്മാരും രാക്ഷസന്മാരും ചുറ്റിപ്പറ്റിയ മഹാത്മാവായ കുബേരനെ, മനോഹരനായവനെ, കണ്ടു.
കുബേരസ്തു മഹാസത്വാന്പാണ്ഡോഃ പുത്രാന്മഹാരഥാന്। ആത്തകാര്മുകനിസ്ത്രിംശാന്ദൃഷ്ട്വാ പ്രീതോഽഭവത്തദാ
കുബേരൻ, മഹാബലശാലികളായ പാണ്ഡുവിന്റെ പുത്രന്മാരെ, വില്ലും വാളും കൈവശം വച്ച മഹാരഥന്മാരെ കണ്ടപ്പോൾ, അത്യന്തം സന്തോഷിച്ചു.
സര്വേ ചേമേ നരവ്യാഘ്രാഃ പുരന്ദരസമൌജസഃ।' ദേവകാര്യം കരിഷ്യന്തി ഹൃദയേന തുതോഷ ഹ
ഇവരെല്ലാം, ഇന്ദ്രന്റെ ശക്തിയുള്ള മനുഷ്യസിംഹങ്ങൾ, ദേവന്മാരുടെ കാര്യങ്ങൾ നിർവഹിക്കും എന്നു കുബേരന്റെ മനസ്സ് തൃപ്തിയായി.
തേ പക്ഷിണ ഇവാപേതുര്ഗിരിശൃങ്ഗം മഹാജവാഃ। തസ്ഥുസ്തേഷാം സകാശേ വൈ ധനേശ്വരപുരഃസരാഃ
ശക്തിയുള്ള ആ വീരന്മാർ, പർവ്വതശിഖരത്തിൽ നിന്നു പക്ഷികളെപ്പോലെ പിരിഞ്ഞു പോയി; ധനേശ്വരന്റെ അനുചിതർ അവിടെയെത്തി നിന്നു.
തതസ്തം ഹൃഷ്ടമനസം പാണ്ഡവാന്പ്രതി ഭാരത। സമീക്ഷ്യയക്ഷഗന്ധര്വാ നിര്വികാരമവസ്ഥിതാഃ
അപ്പോൾ, സന്തോഷത്തോടെ നിലകൊണ്ട പാണ്ഡവന്മാരെ നോക്കി, യക്ഷന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും അശാന്തരായി അവിടെ നിന്നു.
പാണ്ഡവാശ്ച മഹാത്മാനഃ പ്രണമ്യ ധനദം പ്രഭുമ്। നകുലഃ സഹദേവശ് ധര്മപുത്രശ്ച ധര്മവിത്
മഹാത്മാക്കളായ പാണ്ഡവന്മാർ, ധനത്തിന്റെ അധിപതിയെ വിനയത്തോടെ വണങ്ങി; നകുലനും സഹദേവനും ധർമ്മജ്ഞനായ യുദ്ധിഷ്ഠിരനും അങ്ങനെയായിരുന്നു.
അപരാദ്ധമിവാത്മാനം മന്യമാനാ മഹാരഥാഃ। തസ്ഥുഃ പ്രാഞ്ജലയഃ സര്വേ പരിവാര്യ ധനേശ്വരമ്
തങ്ങൾ തെറ്റു ചെയ്തുവെന്നു കരുതിയ മഹാരഥന്മാർ, കൈകൾ കൂപ്പി, എല്ലാവരും ധനേശ്വരനെ ചുറ്റി നിൽക്കുകയായിരുന്നു.
ശയ്യാസനയുതം ശ്രീമത്പുഷ്പകം വിശ്വകര്മണാ। വിഹിതം ചിത്രപര്യന്തമാതിഷ്ഠത ധനാധിപഃ
വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ച, മനോഹരമായ അങ്കണങ്ങളോടുകൂടിയ, കിടക്കകളും ഇരിപ്പിടങ്ങളും ഉള്ള പുഷ്പകത്തിൽ ധനപതി ഇരുന്നിരുന്നു.